maioris de quo maiore bn̄dicto idē petrus damianus refert. Epiſcopus inquit qͥdā capuanꝰ. vidit bn̄dictū maiorē papā nigro qͣſicorꝑalit̓ equo inſidentē. Heus inqͥt nonne tu es papa bn̄dictusque iam defunctū nouimꝰ. Ego ſum inqͥt infelix ipſe. Qūo inquiteſt tibi pater. Grauit̓ inquit torqueor. ſed de dei miſericordia nōdeſpero ſi mihi adiutoriū p̄beat̉. Sꝫ ꝑge queſo ad frēm meuꝫ iohannē qui nūc ſedē apl̓icam occupat. eiqꝫ de mea ꝑte dicēs. vt illāſummā que potiſſime in tali theca repoſita eſt ꝓ me in pauꝑes diſtribuat. ſicqꝫ me redimendū eſſe qͥn̄cunqꝫ cū hoc miſeratio diuīadecreuerit cognoſcat. Nā cet̓a que ꝓ me indigentibꝰ tradita ſuntnihil mihi penitus ꝓfuerūt qꝛ de rapinis ⁊ iniuſticijs acquiſita ſt̄His auditis ep̄us romā impiger adijt. ⁊ iohāni pape fratris ꝟbanarrauit ⁊ ep̄atū mox deẜuit ⁊ monachatū induit. Eiuſdē ꝟo bn̄dicti nepos qͥ poſt eum terciꝰ. Iohāni vero ſcd̓us in papatū ſucceſſit vt vmbertus archiep̄us mihi narrauit apparuit cuidā iuxtamolendinū equo inſidenti ⁊ iter agenti. Apparuit aūt in ſpē monſtruoſi aīalis. cuius cauda ⁊ aures aſini erāt. cetera vrſi. Cūqꝫ nacſus fugā iniret tremefactus. clamauit monſtꝝ illud. Nolio vir expaueſce̓. ſcito me hoīem fuiſſe ſicut tu es. ſed qꝛ beſtialit̓ vixi. poſtmortem p̄ferre beſtie ſpēm merui. Ad quē nacſus. Quiſnam fuiſti. Ego ait ille ſolo noīe bn̄dictus fui. qui nuꝑ apl̓icam ſedē indignus obtinui. Ad quē ille. Quid habes retributionis. Nūc inqͥtvſqꝫ ad diem iudicij ꝑdumoſa atqꝫ ſqualētia ⁊ ſulphurea loca etfetida ⁊ bulliētia raptor ⁊ ꝓtrahor. pꝰ extremū ꝟo iudiciū. corpꝰmeū ⁊ aīaꝫ ſil̓ irremediabil̓ cruciatꝰ ⁊ irreuocabil̓ olla gehēnal̓ baratri glutiet. ita vt mihi nl̓a īpoſteꝝ ſpes recuꝑatōis r̄ſtet. Poſthec ꝟba diſꝑuiti Fuerat aūt ab ipſo pōtificatꝰ pͥmordio vlqꝫ adfinē vite in ceno luxurie ꝯuerſatus ⁊ ideo ab auribꝰ aſini in caudādeſinebat. Duxerat aūt ꝑ totum vitā carnalē. ideo ꝑ cetera vrſuserat. O qͣꝫ illi melius fuiſſet vt ep̄atum deſeruiſſet. Poſt hunc benedictū ſedit ſilueſter terciꝰ vt ſupradictū eſt diebꝰ. lv. Poſt quēgregorius. vj. antedictꝰ gr̄anus magne ſanctitatis ⁊ religionis vir.De gregorio papa huius noīs ſexto ⁊ actibꝰ eius. .xxij.Guillerinus.Sitaqꝫ apoſtolatꝰ romani ſtatum ꝑ incuriā anceſſoꝝ diminutū inuenit vt p̄terpauca oppida vrbi vicina ⁊ oblatōnes fideliū nihil haberet qͦ ſe ſuſtentaret. Ciuitates ⁊ poſſeſſiones in longīquo poſiteque ad ius eccl̓ie ꝑtinebāt a p̄donibꝰ ablate erāt. Tramites publici et ſtrata viaꝝ ꝑ totaꝫ ytaliā a latronibꝰ ſtipabant̉. ita vt nullusꝑegrinus niſi cū maiori manu impune tranſiret. Ceſſatū eſt ab oīuincia romā iter aggredi. In ipſa vrbe in medio foro fagabant̉ficarij. Apoſtoli eccl̓iam aliquis vide̓ cupiens in ſicarios incidensnullo mō ſine ſubſtantie vel ſalutis dāno domū reuertebat̉. Super ipſa ſanctoꝝ apl̓orum ⁊ martirum corꝑa. ſuꝑ ſacra altaria gladij nudabant̉. Oblationes accidentiū vix dū appoſite de manibꝰarripiebant̉. Arrepte in ꝯmeſſationes ⁊ ſcortoꝝ abuſiones conſumebant̉. Tantis malis gregoriꝰ lenit̓ vt pontificē decet occurrerecepit. amore pluſqͣꝫ t̓rore. ꝟbis pluſqͣꝫ verberibꝰ agens. Mandatvrbanis vt a ꝑegrinorū infeſtatione ceſſent. ⁊ a rapina ſacrorum.Alteꝝ em̄ eſt ꝯtra naturaꝫ vt ille qui cōmuni veſcit̉ aere nō ꝯmuni fruat̉ pace ⁊ xp̄ianus int̓ chriſtianos libere ꝓgredi debꝫ cū oēsſint ex vno famulicio. ⁊ om̄s vnius ſanguinis ꝯiuncti coagulo redemptiqꝫ p̄cio. Alteꝝ vero ꝯtra p̄cepta dei qui p̄cepit vt qui altario deſeruiant de altario viuāt. domū dei eſſe debere domū orōnisnō ſpeluncā latronū. nō gladiatoꝝ ꝯuenticulū. ꝑmitterēt oblationes fideliū tranſire in vſus ſacerdotū. vel in expenſas pauꝑum ſeet aliquo mō ꝓuiſuꝝ illis quos egeſtas ad rapinas cōpellebat. qͦsaūt cupiditas exagītabat ip̄i ſibi ꝓ timore dei ⁊ ſecl̓i honeſtate modum ponerēt. inuaſoreſqꝫ eccl̓iaſtici patrimonij ⁊ mādatis ⁊ epiſtolis inuitauit. vt aūt indebita redderēt. aut ſe iure illa tenere .i. ſenatu romano ꝓbarēt. Si neutꝝ facerēt. eccl̓ie mēbra ſe nō eſſe cōgnoſcerēt. Talia freq̄nter ꝯcionatus. aut nihil. aut parum ꝓfecit.Tūc excōicauit om̄s qui aūt talia agerēt aūt agentibꝰ cōuiuio autcolloquio ꝑticiparēt. Illi aūt excōicati ceperūt ꝯtra furere. minisaures t̓ritare muros vrbis armis circūſonare. adeo vt pene papāocciderēt. Tunc papa ferro abſciſionis vtendū iudicans. arma etequos vndecūqꝫ ꝯquiſiuit. milites ⁊ equites adornauit. ac pͥmuneccl̓iam beati petri poccupans. raptores oblationū vel extinxit vl̓effugauit. Occiſis itaqꝫ ſibi reſiſtentibꝰ p̄dia et oppida multo tꝑeamiſſa ī antiquū ius reſtituit. Quirites interea rapto viuere aſſucti. ſanguinariū illū vocabāt. ⁊ indigni qui deo afferret tot cediumꝯſcius. Ipſi etiam cardinales hoc dicebant. adeo vt cum ille valitudine qua defunctus eſt decūberet. conſilio prius inter ſe habitoauderent eum āmonere. ne ſe in eccleſia ſancti petri cū ceteris aps tumulari p̄ciperet. qui tot hoīm mortibꝰ officiuꝫ ſedaſſet¶ Reſponſio eiuū ad cardinales ipſumaſi homicidam argentes.xxiij.

Unc ille recollecto ſpiritu toruiſqꝫ lumībꝰ minax. hāc orōneꝫ habuit. Si ī vobis vel ſcintillula humane rōnis vel ſcīa diuine autortatis eēt. tam p̄cipiti ꝑſuaſioni nō ꝯueniretis pontificē veſtrū quiqͣntum vixi. ⁊ patrimoniū meū in veſtra cōmoda effudi. et famā ꝓveſtra liberatiōe neglexi. Et ſi alij hec que p̄tēditis attexerāt. parerat vos obſiſtere. opīones ſtultoꝝ melioribꝰ interp̄tationibꝰ lenientes. Cui queſo theſauriaui. forſitan mihi. at theſauros an̄ceſſorū meoꝝ habebā qui cuiuſlibet auaricie ſufficerēt quibꝰ libertateꝫquibꝰ ſalutē reſtitui. Referetis qͥdē mihi. Adorabor a ppl̓o et libēque volebā accitabā. applaudebat̉ mihi totis orōnibꝰ acclamabatur mihi in laudes meas totis diebꝰ. Has laudes hos plauſus abſtulit mihi veſtre tenuitatis ꝯtuitus. Ad vos flexi aīm et ſeueriusagendū exiſtimaui. fortunaꝝ veſtraꝝ titulos p̄do impiꝰ abligueriebat. vos inopē vitam diuino pane agebatis. ille de oblationibusveſtris. ꝯ̄cioſa ſibi ſerica mercabat̉. vos populari ⁊ diſſuto amictuoculos mouebatis meos. Itaqꝫ cū hec nequirē pati belluꝫ alijs indixi. vt damno ciuiū emerem gl̓iam clericoꝝ. ſed vt modo exꝑiorin ingratos collata bn̄ficia ꝑdidi. Quod alij ꝑ angulos muſitantvos in publico euomitis. ⁊ libertatē ꝗ̄deꝫ ꝓbo. ſed pietatē requiroMorientē pr̄em filij de ſepultura ſua excogitāt. ꝯmunē mortaliūdomū mihi negabitis. nō arcet̉ ab introitu eccleſie meretricula. nōvſurarius. nō latro. ⁊ vos papā ingredi ꝓhibetis. Quid refert anmortuꝰ an viuus ſacrariū introeat. niſi ꝙ viuus ml̓tis adhuc temptatus illecebris. vt nec in eccl̓ia a macula ſit īmunis. Ibi ſepe peccandi reꝑiens materiā vbi venerat diluere culpā. mortuꝰ peccareneſcit. īmo nequit ſup̄mo carens viatico. qͣꝫ immanis igit̉ barbaries eſt. vt hunc a domo dei excludat. cui peccandi deſit ⁊ volūtaset facultas. Quapropt̓ filij tam p̄rupte audacie ꝑ miſericordiamagite. ſtultē em̄ ⁊ amare locuti eſtis.xxiiij.Rōnabilis eius defenſio ad eoſdem.uillerinus.Ed ne ſola me vinci autoritate putetis ⁊ rōnem accipite. Omnis actus homniſcd̓m cordis intentōem debet examīari vt eo vergat facti iudiciū. vnde ꝓceſſit faciendi ꝯcilium. Vt em̄ veritas dicit. Sioculus tuus fuerit ſimplex. totū corpus tuū lucidum erit. Si autēnequā totū corpꝰ tuū tenebroſum erit. Crebro miſerabilis int̓pellauit egenus vt eius leuarē inopiaꝫ ego futuroꝝ inſcius nō abnuiſed diuerſis monetis onuſtum dimiſi. Diſcedens ille latronem offendit qͥ videns eum nūmos portantē claua quā ferebat ꝑcuſſuoccidit. Nūquid inde iudicandus ſū. qꝛ ꝑegrino dederā. vn̄ cauſāmortis incurrit. In legibꝰ eccl̓iaſticis ⁊ forenſibꝰ ideꝫ factū diuerſo reſpectu ⁊ punit̉ ⁊ laudat̉. Aīaduertit̉ in latrone ꝙ hominenocciderit. in occulto ꝓbat̉ in milite ꝙ hoſtē foderit in bello. Itaqꝫhomicidiū in iſto laudabile. in illo vituꝑabile. Laudatus eſt olimp̄deceſſor noſter adrianus pͥmus p̄dicande memorie. ꝙ inueſtituras eccl̓iaꝝ karolo magno ꝯceſſerit ita vt nullus electus ꝯſecraret̉ab ep̄o. niſi pͥus a rege inſigniret̉ baculo ⁊ anulo. Arat animus karoli inuictꝰ adu̓ſus auariciā. nec facile tūc inueniſſet aditū aliquisniſi intraſſet ꝑ oſtiuꝫ. Preterea ꝑ tot terraꝝ interſticia nequibꝰreqͥri ſedes apl̓ica. vt vnicuiqꝫ electo aſſenſuꝫ ſuum accōmodaretdum eſſet ꝓpe rex qui nihil ꝑ auariciā diſponeret. Nūc oīa regpalatia luxus ⁊ ambitus occupauit. Quare merito ſponſa chriſtlibertatem ſuā aſſeuerat. ne illā tyrannus ambitioſo vſurpatori ꝓſtituat. laudaturqꝫ in noſtri ſeculi pontificibꝰ ꝙ has donatiotulerūt pͥncipibꝰ. Certe non eſt ep̄i officium vt ip̄e iubeat cōmittp̄liuꝫ. Leteꝝ ſpectat ad munꝰ ep̄i. ſi naufragiū innocētie videat etmanu ⁊ lingua occurrat. Ezechiel ſacerdotes accuſat. ꝙ nō ſteterint ex adu̓ſo nec ſe oppoſuerūt muꝝ vel clipeuꝫ ꝓ domo ifrahelDue ſunt ꝑſone in eccl̓ia ad reſecāda vicia ꝯſtitute. Una que exacuat eloquiū. altera q̄ portet gladiū. Ego ⁊ vos mihi teſtes eſtisnō neglexi ꝑtes meas. quoad ſperaui ꝓficere armaui liguā. Icuius int̓eſt agere rem gladio certificaui nūcio. Occupatū ſe reſcrpſit bello poindelicoꝝ. rogās vt meis laboribꝰ ⁊ ſuis expēſis n̄ grauarer. latronū ꝯciliabula deturbare. ſi renuiſſeꝫ. quā excuſationendeo offerrē cum imꝑator ſuas in me refudiſſet ꝑtes. viderem cedciuium. damnum ꝑegrinoruꝫ ⁊ dormitarem. quiſquis ꝑcit latronioccidit innocentem..xxv.Reſponſio ad obiecta.Ed obiicit̉ n̄ eſſe ſacerdotis vt ſe cede cuiuſcūqꝫ ꝯmaculet. veꝝ eſt. ſꝫ nō ſe inqͥAnat ꝗ ſontem p̄mens inſontē liberat. īmo vere beati qͥcuſtodiūt iudiciū ⁊ faciūt iuſticiā ī oī tꝑe. Sacerdotes fuerūt ampliſſima laude famoſi. Finees ⁊ mathathias. qͥ in delinq̄ntes mauit. alter ydolisſua vlti ſunt. alt̓ amplexꝰ venereos pugiōe cor