cōtendit. ibi terra ſolitis artibꝰ dehiſcens latū patefecit ingreſſum.Uiderūt ibi ingentē aulam regiā aureos parietes. aurea lacunariaoīa aurea. milites aureos teſſeris aureis ludentes. regem aureū cuꝫregina aurea diſcūbentē. appoſita obſonia. aſtantes mīſtros pateras multi ponderis ⁊ p̄cij in quibꝰ materiā ſuꝑabat opus. In interiori aūt ꝑte domꝰ carbūculus lapis in pͥmis nobilis ⁊ rarus inuētutenebras noctis fugabat. in ꝯtrario angulo ſtabat puer tenens arcū extento neruo ⁊ ſagitta īmiſſa eſt. Cōtinuo autē vt qͥs manū adcōtingendū aliqͥd aptaret videbant̉ omnes ille imagines ꝓſilire etimpetū facere in p̄ſumptorē. Quo timorę p̄ſſus gerbertꝰ nihil tētigit. Cubiculariꝰ aūt putās in tanta p̄da paruū furtū latere. cultellū arripuit mirabilis oꝑis p̄cij. Moxqꝫ omībꝰ imaginibꝰ cū fremituexurgentibꝰ puer arcū tenēs ſagittā iecit in carbūculum ⁊ tenebrasinduxit. Et niſi monitu gerberti cultellū reponere acceleraſſet. graues penas ambo dediſſent. Sicqꝫ nihil lucrantes ductu laterne reeſſi ſunt.¶ De ceteris qui talia querentes interierūt vel a demonibus illuſi ſuPſe ioſephꝰ auctor eſt ſalomonē cū patre multos thezauros defodiſſe in loculismodo mechanico in terra. Quoꝝ tria milia auri talētahircanꝰ leuauit de ſepulcro dauid vt obſidionis iniuriā leuaret etxenodochia ꝯſtrueret. Un̄ patꝫ eundē hircanū ꝓphetia ⁊ fortitudine clarū vt teſtat̉ ioſephus huiꝰ cōmēti ignarū nō fuiſſe. Herodes aūt magꝭ p̄ſumptiōe quā ꝯſilio idē aggredi voluit multos exſatellitibꝰ igne ex interiori ꝑte ꝓdeūte amiſit. Quidā qͦꝫ monachꝰde barcinona natꝰ filiꝰ cuiuſdā pauꝑis cū adhuc ſeptē eſſꝫ annorūvenit ī ytaliā q̄rens panē. adultꝰ aūt multa illiꝰ terre miracula inſpexit. int̓ q̄ montē ꝑforatū vltra quē accole dicebāt thezauros octauiani recōditos. ferebātqꝫ multos ꝑijſſe q̄rendo illos ꝑ ſubterraneos amfractꝰ. Hic aūt adoleſcēs ſtudio vidēdi ⁊ p̄dandi xij. cōmites habuit qͥ ſecū ꝑgerēt portātes ingēs glomꝰ fili ſequētes ingeniū dedali qui theſeu de laberinto ꝑ filū eduxit. Igit̉ paxillū in ingreſſu fixerūt pͥncipio fili ad eū ligato. accēſiſqꝫ laternis intro prexerūt. ⁊ ꝑ vnūqd̓qꝫ miliariū paxillū fixerunt. Ueſꝑtiliones aūt decauernis egrediētes oculos ⁊ ora infeſtabāt. Semita erat arta et aleua p̄cipitiū ⁊ ſubter labens fluuiꝰ. Uiderūt tramitē plenū cadaueribꝰ eoꝝ qui thezauros ibi querēdo ꝑierant. Tandē ad greſſumvlteriorē ꝑueniētes viderūt ſtagnū placidū ⁊ pontē ereum. ⁊ vltrapontē videbant̉ mire magnitudinis equi aurei cū ſeſſoribꝰ aureis ⁊cetera q̄ de gerberto dicta ſunt. Unꝰ ex eis dū pontē trāſire ꝑat.mox pontis pede dep̄ſſo alter eleuatꝰ ꝓduxit ruſticū ereuꝫ cū ereomalleo quo ille vndas verberās ita obnubilauit aera. vt diē celūqꝫſb̓tegeret retracto pede pax fuit. Temptatū eſt idē a pluribꝰ idēqꝫexꝑtu. deſꝑantes ſolo viſu libabāt aurum. tūc ꝑ veſtigia glomerisegreſſi. paterā argenteā repꝑerūt quā inter ſe ꝑtiti ſunt. Poſteroaūt die collato ꝯſilio magiſtrū quēdā adierūt qui dicebat̉ nomendn̄i ineffabile ſcire. quē multo p̄cio redēptū ieiunū ⁊ ꝯfeſſuꝫ duxerūt ſecū. ꝗ duxit illos pͥus ad fontē. de quo hauſta aqua infiala argentea tacens litteris figurabat donec illi oculis intellexerūt qd̓ farinequibāt. tūc ad montē fiducialit̓ acceſſerūt ſed exitū vlteriorē puto a demonibꝰ obſeratū inuenerūt. Inuidētibꝰ .ſ. nomī domini cuiꝰtanta virtus eſſe dicitur vt nulla ei magia. nulla matheſis obſiſterepoſſit. ¶ Actor. Quō ergo obſtiterūt hac vice demones vt exituꝫeis pͥus patefactū clauderēt. Unde magis credibile eſt nō nomendn̄i ſed nomē demonis ab eodē magiſtro ī aqua fuiſſe ſcriptū ſicutlegit̉ de zambri mago. ⁊ iudeo in actibꝰ beati ſilueſtri pape qͥ ꝓlatiōe nomīs qd̓ illud nomen dn̄i dicebat eſſe ineffabile ⁊ ſe illud talimō didiciſſe thaurū ferocē interfecerat. Unde p̄fatus guillerinusin narratiōe ſua ſubiūgit. Audiēs hoc quidā iudeus nigromāticꝰait ad adoleſcentē qͥ hoc totū fecerat factitari. Uidebis quātū poſſit ars mea. Qui incūctanter montē introiēs nō ml̓topoſt regreſſus eſt. multa afferēs ad indiciū ſui trāſitus que ille vltra montē notauerat. inter q̄ ⁊ puluerē locuplētiſſimū ꝙ quicqͥd ꝯtigerat ī aurūvertebat. nō ꝙ ita ꝓ vero eſſet. ſed qꝛ ita videret̉ quoaduſqꝫ aquadilueret̉. Nihil em̄ qd̓ ꝑ nigromāciā fit pōt in aqua fallere intuentē qd̓ poſtea ꝓbabimꝰ. Iert̉ quoqꝫ p̄fatus gerbertꝰ fudiſſe ſibi caput ſtatue certa in ſpectatiōe ſiderū cū videlicꝫ omnes planete exordia curſus ſui meditarent̉.imagine a qͣ gerbertꝰ reſpōſum accepit mortꝭ ſue. .cj.Orro imaginarū qui imagines faciūt quas in poſſeſſionē p̄ſidentiū ſpirituū mittunt vt ab eis de rebꝰ dubijs doceant̉. Hi ꝟo ſūt ydolatre. vt gerbertus iſte ⁊ ſocrates qͥ familiari demone vtebant̉ ſtatua ꝟo q̄ fit ab horoſcopis vt faciliꝰ decipiat. p̄cipit ſe in loco mūdo ſeruari ⁊ ſolū deū qn̄ aliquid querit̉ ꝑcibꝰ ⁊ muneribꝰ inuocarifert̉ ꝙ caput ſtatue qd̓ horoſcopi fundūt ſibi nō niſi interrogatuꝫ

loquit̉. Sed verū vel affirmatiue vl̓ negatiue ꝓnūciat. Verbi gr̄atia. Dicebat. Gerbertꝰ. Ero apoſtolicꝰ. Reſpōdebat caput. EtiāMoriar anteqͣꝫ cantē miſſam in hieruſalē. Non. Quo illum ambiguo deceptū ferūt vt nihil excogitaret penitētie blandiēs ſibi de lōgo temꝑe vite. Eſt aūt eccleſia rome dicta hieruſalē. id eſt viſio pacis qꝛ quicūqꝫ illuc ꝯfugerit cuiuſqꝫ criminis reus ſubſidiū inuenitHanc eandē ferūt fuiſſe aſilum romuli. ibi cantat miſſam papa tribus diebꝰ in anno quibꝰ intitulat̉ ſtatio ad ſanctā hieruſalē. Cumergo vno illoꝝ dierū gerbertꝰ ad miſſam ſe ꝑaret inualitudinis incōmodo ictus ingemuit. qua creſcēte decubuit. ⁊ ꝯſulta ſtatua deceptionē ſuā ⁊ mortē cognouit. Aduocatis igit̉ cardinalibꝰ diu facinora ſua corā eis deplorauit. quibꝰ ſtupentibꝰ ⁊ nihil referre valentibꝰ inſeuiēs ille minutatim ſe dilaniari ⁊ mēbratim ſe foras ꝓijci iuſſit. Habeat inquiēs mēbrorū officiū. qͥ eorū queſiuit domininunqͣꝫ em̄ animꝰ meus illud amauit ſacramētū īmo ſacrilegiū.De ſancto odilone cluniacēſi ⁊ bonis eius initijs.¶¶ Nno ottonis tercii. x. ī burgūdia odilo ex clerico b̓uacenſimonachatū ꝓfeſſus. cli.niaci fit abbas pꝰ maiolū ꝑ annos. lvj. miro religiōis feruore ſpectabilis. ¶ Petrus damianꝰ. Hugo cluniacēſis abbas hͦmͥ laboris iniūxit. vt vitā beati odilonis p̄deceſſoris ſui ſuccincte ꝑſtringerē. ⁊ inde vtiliora queqꝫ breui ꝯpendio deflorarē. Cuiꝰ egocōpulſus imꝑio nō luculēti venuſtate aucuꝑabor eloquij. ſed mere veritati deſeruire temptabo. Ip̄a quippe ſanctoꝝ ꝑ ſe vita fideliter enarrata ſic rutilat. vt ſplendorē accurati ſermonis. ad illuſtrāda corda fideliū nō requiret. Huc accedit qꝛ ruſticitas ſermonis īculti ſuſpitionē cōſueuit purgare mēdacij. Naꝫ qui vix ſufficit vtelimatū ſaltē deprimat eloquiū. quō nouit fabricare figmētū. Hicitaqꝫ ſanctꝰ auernie ex equeſtri genere oriūdus dum adhuc infanseſſet tanto repēte omniū fere mēbrorū languore cōſtrictꝰ eſt. vt incedendi prorſus facultatē amitteret. AAccidit aūt vt nutrix ante ianuā cuiuſdā baſilice dei genitricꝭ eū relinq̄ret ⁊ ip̄a ſuis intēta ꝯpēdijs ꝑ diuerſa ꝓcul abiret. Puer igit̉ ſine cuſtode ſe relictū cōſpiciens. diuino quodā ꝓuocatꝰ inſtinctu tēptare cepit ſi valuas eccleſie quolibet niſu poſſet attingere. Itaqꝫ manibꝰ ⁊ pedibꝰ repēsvix illuc ꝑuenit paulatimqꝫ ꝓgreſſus intrauit. Iamqꝫ ſpe ꝯcepiavalētior pallā altaris arripuit. ⁊ ſic erigere ſe quibꝰ conatibꝰ poterat cepit. Tandē diuine virtutis auxiliū ſenſit ⁊ omni languore depoſito factꝰ incolumis ad referendū deo gratias intuentiū aīos ꝓuocauit. Dum aūt adoleſceret. pͥus apud ſanctū iulianū martirenfactus eſt clericꝰ. Deinde ſub beato maiolo cluniacēſis monachusvbi dū quietus ac ſimplex humilit̓ in ſancta cōuerſatōne ꝑſiſteret⁊ in ip̄o exordio quedā ꝑfectiōis norma eluceret. vix euolutis quatuor annis beatꝰ maiolus in dn̄o reqͥeuit. ſed ip̄m pͥus beatū .ſ. odilonem cōcurrentibꝰ in eum votis omniū fratrū in paſtorali cura ſibi ſubſtituit. Huiꝰ cor tamindeficiēs flama diuini amoris excoxitꝙ eū ab offerēdis quotidie ſalutaribꝰ hoſtijs tot curarū tot ingruentiū negotiorū ſollicitudo cohibere non potuit. Unde cū in lectomortis decūberet adraldo diſcipulo ſuo p̄cepit vt ex calcularis abbaci ſupputatiōe colligeret que poſſet eſſe ſumma miſſaꝝ quas celebrauit per ſpacium. lvj. annorum quibus monoſteriū rexit. In erogandis elemoſynis ita largus fuit vt nōnulli dum eum omnia diſꝑgentem cōſpicerent non diſpenſatorem ſed ꝓdigum iudicarentTempore famis exhauſtis iam in pauperū vſis erarijs etiam plurima ſacrarij vaſa ꝯfregit. inſignia eccleſie ornamēta diſtraxit. Corōne quoqꝫ quā ſibi henricus imꝑator ob ſui memoriam deſtinauerat non pepercit. Corpus ſuum non modo duris attenuare ieiunijs ⁊ aſperrimis edomare cilicijs conſueuerat. ſed ⁊ quibuſdā ferreis nexibus coartabat. In percipiendis autem ita ſe moderabat̉edulijs. vt appoſita queqꝫ cōtingens ac naturali dumtaxat neceſſitati diſpenſatiue ſubſeruiens et vanitatem ſuꝑſtitōis effugeret. etſobrietatis cōtinentiam reſeruaret. in ꝓmulgandis porro iudicijsac modis penitentie p̄figendis tampius erat ⁊ tanta merentibꝰ humanitate compatiens. vt nequaqͣꝫ diſtrictum patris imperiuꝫ. ſedpotius maternum exhiberet affectū. vnde ſe rep̄hendentibus huiuſmodi verbis ſolebat eleganter alludere. Etiam inquit ſi damnidus ſim. malo tamen de miſericordia qͣꝫ de duricia vel crudelitatedamnari. Inter ceteros autem ſanctos circa beatam dei genitriceꝫardentiſſima deuotione flagrauit.ciij.De miraculis per eum diuinitus oſtenſis.Eniqꝫ qui clarus erat inrobitate morum. claruit etiam in oſtenſione ſignoCū eſſet in quadā iuris ſui villa que beſomacum dicit̉puerū quēdā forma venuſtū ſed a natiuitate cecū intuens. eiqꝫ pieꝯpatiēs eū ad ſe vocauit .ſiū ei ſalutifere crucis in frōte depinxi