tenuit. ¶ Sigibertꝰ. Anno. xxx. hunaldus dux aqͥtanie romā qͣſiibi ꝑſeu̓aturꝰ venit. qͥ ad lōgobardos fugiēs apoſtatauit. Ibiqꝫ n̄ml̓topoſt lapidibꝰ obrutꝰ male ꝑijt. Cōſtātinꝰ imꝑator ꝯͣ bulgſere duobꝰ milibꝰ impetures nauali p̄lio pugnaturus. nauibꝰuilonis contritis. totū pene exercitum amiſit..clxviij.De adriano papa ⁊ quibuſdam geſtis karoli.Qno. xxxi. adrianus paparomane eccl̓ie. xciij. p̄ſidet. Hic ad repͥmendā rabiem¶be̓ticoꝝ ymagines dei ſanctorūqꝫ execrantiū nimis laborauit. ⁊ libro adu̓ſus eos edito. multis ſcpͥturaꝝ inductōibꝰ roborato. eoꝝ errores īfirmauit. fidēqꝫ rectā ſolidauit. Hic ī offertorijs ⁊ offertorioꝝ ꝟſibꝰ. qd̓ gemīatū eſt gemīauit. karolꝰ rex ad ſaxonicū bellū aīm intēdit. hereſburch caſtꝝ ſaxonū capit. horm̄ſulfan̄. deſtruit. Ibiqꝫ ſiti laborāte exercitu. ſubito in torrēte largiſſime aq̄ effuſe ſt̓ diuino nutu. votiqꝫ ꝯpos karolꝰ obſides accepit aſaxonibꝰ. Anno. xxxij. adrianꝰ papa ad tuēdas res eccl̓ie. karolumromā accerſiuit. Quo ꝑgēs papiā obſidet. ibiqꝫ r̄licto exercitu romā ꝑuenit. ſct̄aꝫ reſurrectōꝫ xp̄i ibi ꝑegit. Poſtea rediēs. papiaꝫcepit. iterūqꝫ romā redijt. ſynodū ꝯſtituit cū adriano papa. alijſqcliij. religioſis ep̄is ⁊ abbatibꝰ. indrianꝰ papa cū vniu̓ſa ſinododedit ei iusgēdi pontificē. ⁊ orodi ſedē apl̓icam. dignitatēqꝫpatriciatꝰarchiep̄os ⁊ ep̄os ꝑ ſingulas ꝓuincias ab eo inueſtiturā acē definiuit. ⁊ vt niſi a rege laudet̉ et inueſtiat̉ ep̄s anemīe ꝯſecret̉ oēſqꝫ huic decreto rebelles anathematizauit. ⁊ niſireſipiſcerēt. bona eoꝝ publicari p̄cepit.De victoria karoli de longobardis et nece ſanctorum amici etIamelij. Ex geſtis eoꝝ..clxix.Ic itaqꝫ adrianꝰ papa vtplibatū ē legatos ſuos ob eccl̓ie rōͣne defenſionē miſitad karolū regē francoꝝ. qꝛ valde affligebat̉ a deſiderio rege lōgobardoꝝ. Mox idē karolꝰ rex mitiſſimꝰ atꝫ xp̄ianiſſimꝰ. miſit eidemdeſiderio nūcios ſuos. dep̄cans vt ciuitates ⁊ reliqͣ que bt̄o petroabſtulerat. pacifice redde̓t. ꝓmittēs ei et̄ dari. xiiij. milia ſolidoruꝫauri. Sꝫ cū neqꝫ p̄cibꝰ neqꝫ mūeribꝰ eiꝰ ferocitatē flecte̓ vale̓t congregauit regni ſui ml̓titudinē. ducū pͥncipū ⁊ alioꝝ fortiſſimoꝝ militū. necnō ep̄oꝝ ⁊ abbatū. Int̓ qͦs fuit venerabil̓ albinus angedauēſis ep̄s cꝰ vita ⁊ meritū iā ī ſeculo floruerat. Cūqꝫ rex ad cluſasꝓpinqͣſſꝫ. ⁊ volēs pacifice bt̄i petri iuſticias reciꝑe. ⁊ ſic ad ꝓpria redire. nll̓atenꝰ deſiderij mētē malignā poſſꝫ īflecte̓. qͥ cū exe̓citu ſuoad reſiſtēdū fortit̓ ī ip̄is cluſis aſſiſtebat. qͣs fabricis macerijs curioſe munire fecerat. deꝰ eiꝰ iniquā ꝓt̓uiā ꝯſpiciēs. dū vellēt alia diefrāci ad ꝓpria reu̓ti. miſit t̓rorē validāqꝫ trepidatōꝫ ī cor eiꝰ. oīmqꝫ lōgobardoꝝ. ita vt eadē nocte ꝓprijs dimiſſis tētorijs ⁊ oī ſuꝑpellectili. fugā oēs arriꝑent. nemīe ꝑſeq̄nte. Qd̓ cernēs karolꝰ cuꝫexercitu ꝑſecutꝰ ē eos. In qͦ erāt comēs ameliꝰ ⁊ amicꝰ. qͥ ꝓpria qͥdē officia ī curia regꝭ agebāt. ⁊ tn̄ oꝑbꝰ xp̄i qͦtidie ſtudebant. ieiunādo. orādo elemoſynas faciēdo. Pꝰ ea ꝟo deſiderio cū ꝑuo exercitu ſuo ī cāpania reſiſtēte maxīo exercitui frācoꝝ. angloꝝ. teuthonicoꝝ. ⁊ aliaꝝ gētiū. q̄ ī ytaliā ītrauerāt fc̄o ꝯgreſſu in loco qͥ dicebat̉ tūc pulcra ſiluula. qꝛ delectabil̓ erat. mortua ē ibi nō ꝑua ml̓titudo vtuſqꝫ exercitꝰ. karoli .ſ. ⁊ deſiderij ⁊ ob hāc int̓fectōꝫ locusille vſqꝫ hodie mortal̓ vi mortaria nūcupabi et̄ int̓fectꝰ eſt gener regꝭ comes ameliꝰ. ⁊ ſociꝰ eiꝰ amicꝰsͦ eī deꝰ vnāimi ꝯcodia ⁊ diſcretōe ī vita ꝯiūxit. ī morte qͦꝫ ſeꝑare noluit. Deſideriꝰ at̄cū ſuis velocit̉ papiā obfugit. ⁊ karolꝰ eūis ciuitatē ex oī ꝑtevallauit. Moxqꝫ r̄ginā hildegardē cū fiſe adduci fec̄. Hotāte igit̉ bt̄o albino cū cet̓is ep̄is ⁊ abbatibꝰ. vt eccīa ibi fabricari⁊ int̓fectoꝝ corꝑa ſepeliri iuberent̉. fabricate ſt̓ ibi due eccīe. vnaiuſſu regꝭ q̄ dedicata ē ī honore bt̄i eūſebij ꝟcellēẜ. alt̓a iuſſu regine ī honore beati petri. ¶ Ex cronicꝭ. Cū aūt ꝑ. vj. mēſes rex vrbēobſediſſꝫ. magnū hn̄s deſideriū viſēdi apl̓oꝝ limīa. r̄licto exercituromā ꝓfectꝰ ē. Ubi dū in ſabbato ſct̄o ad beatū petꝝ appropinqͣſſet fere vno miliario pedeſtris feſtinauit. oēſqꝫ gͣdꝰ eccīe ſigillatiꝫ oſculās. ad adrianū papā qͥ ſcꝫ ſb̓ atrio ſuꝑ gͣdus aſſiſtebat iuxͣfores eccl̓ie ꝑuenit. Illic gͦ celebrata ſolēnitate paſchali. ꝯceſſit ciuitates ac t̓ritoria bt̄o petro. ſic̄ ī eadē mōſtrat̉ donatōe. Rer aūtqꝛ geneꝝ ſuū multū dilexerat. ⁊ ſociū eiꝰ amicū. miſit mediolanū. ⁊uſſit afferri duas arcas lapideas. In qͣꝝ vna ꝯditꝰ ē ameliꝰ apudeccl̓iaꝫ bt̄i petri. ī alia ꝟo amicꝰ apd̓ eccl̓iaꝫ bt̄i euſebij. Reliqͥ ꝟocorꝑa h̓ ⁊ illic ſt̓ ſepulta. Mane at̄ facto diuīa diſpoſitōe ē inuētūcorpꝰ amelij cū ſarco fago. iuxta ſarco fagū amici ī eccl̓ia regali. Interiꝫ exercitꝰ karoli ī obſidione ciuitatꝭ laborauit. donec pꝰ. x. menſes obſidionis. multꝭ iā obſeſſoꝝ lāguoribꝰ ⁊ clade deficientibꝰ. deinutū rex karolꝰ deſideriū cū ſuis ꝯp̄hēdit. ⁊ eoꝝ regnuꝫ ſue pt̄atiſb̓iugauit. ip̄mqꝫ deſideriū ⁊ eiꝰ ꝯiugē ſecū in franciā duxit. Paſſiſūt chriſti milites amelius ⁊ amicus. ſub p̄fato deſiderio. iiij. idusoctobris.
Adhuc de geſtis eiuſdē regis karoli. Sgibertus. clxx.Qno ꝯſtātini. xxxiii. ſaxones rupto pacis fede̓. francoꝝ fines p̄munt ignē ⁊ cedeSꝫ tn̄ eccl̓iam in fritillar nō queūt incende̓ quā ſanctꝰbonefaciꝰ bn̄dixit. eamqꝫ nunqͣꝫ cremādaꝫ p̄dixit. ¶ Ex cronicis.Hec cū audiſſet karolꝰ. ſaxoniā repetēs. triꝑtito exercitu cōcurritſaxonibꝰ. ei victoria ꝓuenit ī oībꝰ. ¶ Sigibertꝰ. Rarolꝰ rex offenſus diſſonātia eccl̓iaſtici cantꝰ. int̓ romanos ⁊ gallos. ⁊ iudicās iuſtiꝰ eē de puro fonte qͣꝫ de turbato riuo bibe̓. duos clericos romāmiſit vt autenticū cantū a romanis diſcerēt. et gallos docerēt. Etpͦ ꝑ hos mētēſis eccl̓ia. ⁊ ꝑ illā oīs gallia ad roͣani cātꝰ autoritaiēe reuocata. Quidqͥd aūt ꝑ multa tꝑa lōgobardi romanis abſtulerāt. karolꝰ eis reſtituit. Regno ꝟo lōgobardoꝝ d̓ſtructo totā ytaliā ſb̓ iure regni francoꝝ redegit. Tal̓r lōgobardi victi regnare deſtiterūt. pꝰ ānos. cciiij. exqͦ in ytalia regnare ceperūt. Anno. xxxv.ſaconibꝰ hereſburch caſtꝝ obſidentibꝰ gl̓ia dei ſuꝑ eccl̓iam apparuit oībꝰ duobꝰ ſcꝫ ſcutis ſanguīeo colore flamātibꝰ qͦſdam motꝰvt in bello ꝑ aera dantibꝰ karolꝰ ſaxoniā velut tēpeſtas ꝓterit. munitōes irrūpit. ⁊ ad hͦ eos īpellit vt ſe ad pr̄iaꝫ ei dedāt. ⁊ datꝭ obſidibꝰ ſe xp̄ianos futuros ſpondeāt. ¶ Ex cronicis. Deniqꝫ victoria de lōgobardis adepta. totaqꝫ ytalia ſb̓iugata. karolꝰ romā redijt. ſynodū cum adriano papa ꝯſtituitſqꝫ. cliij. religioſis ep̄is⁊ abbatibꝰ. In qͣ et adrianꝰ papa cū vniu̓ſa ſynodo dedit ei ius eligendi pōtifice ⁊ ordinādi apl̓icā ſedē. dignitatē qͦꝫ patriciatꝰ. Inſuꝑ archiep̄os ⁊ ep̄os ꝑ ſingulas ꝓuīcias ab eo inueſtiturā acciꝑediffiniuit. ⁊ vt niſi a rege laudet̉ ⁊ īueſtiat̉ ep̄s a nemīe conſecret̉.Oēſqꝫ huic decreto rebelles anathematizauit ⁊ niſi reſipiſcerentbona eorum publicari p̄cepit.clxxj.Ie interitu ꝯſtantini et imꝑio leonis quarti.Onſtatinus aūt īperatorlaga peſſimi incēdij diuītꝰ ꝑcutit̉. ⁊ clamās adhuc vitius. igni ſum inextinguibili traditus miſerabil̓r morit̉.gibertꝰ. Leo igit̉ ꝯſtātini filiꝰ cepit īꝑiū āno dn̄i. dcclxxvijmd̓i .ſ. qͣrti milleſimo. dccxl. ⁊ īꝑauit ānis. v. ¶ Cronogͣphus Hꝰāno .j. qͥbudā rebellionē ī ytalia meditātibꝰ. yt aliā r̄petit rex potēskarolꝰ vrbē forūiulij capit. ⁊ ducē eiꝰ rolādū rebellionis incētorē decollari p̄cipit capta qͦꝫ taruiſio vrbe. cet̓is maieſtate ſui noīs t̓rorēīcuſſit. Sigibertꝰ. Eodē āno poītichīdꝰ dux ſaxonū ī normāniāfugit. Saxones baptizati paciſcūt̉. vt īgenuitatē ſuā ⁊ oīa ſua ꝑdāt. ſi vnqͣꝫ a fidelitate xp̄i ⁊ r̄gꝭ deſiſtāt. āno. ij. karolꝰ rex ī hiſpāiaceſarauguſtā vaſtādo delꝫ. papiloniā obſidꝫ. eiuſqꝫ capite murisdeſtructꝭ. vaſcōes duoſqꝫ ſaracenoꝝ regulos ſibi ſb̓ijcit aliaſqꝫ vrbes ī deditōꝫ accipit. āno. iiij. karolꝰ rex albeā fluuiū trāſgredit̉. ibiqꝫ in eiꝰ gr̄am bardogauēſes ⁊ norduite baptizant̉. Obijt ſanctſturim pͥmꝰ abbas fuldenẜ. Anno. v. madiā miras ml̓tos vtriuſqꝫſexꝰ ꝓ xp̄o martirizat. Rarolꝰ rex orōis cā romam vadit. ibiqꝫ filijeiꝰ vngunt̉ ī reges. pipinꝰ ſuꝑ yt aliā. ludopicꝰ ſuꝑ aqͥtaniā. Leoimꝑator cuꝫ inſaniret cupiditate circa p̄cioſos lapides. adamauimagnā eccleſie coronā. et accipiens portauit eā. et exierunt carbūculi in capite eius ⁊ captus a febre mortuus eſt.De imꝑio hyrene vxoris eius et euentibꝰ illius tꝑis. clxxij.Oſt quē vxor eiꝰ hyrenecū filio eiꝰ ꝯſtātino īꝑauit ānis. x. Cepit autē āno dn̄i.dcclxxxij. md̓i ſcꝫ qͣrti milleſſimo. decxlv. Huius ānopͥmo ꝯſtātinopoli qͥdā laminā aureā īuenit ⁊ ī ea viꝝ iacentē cumhac ſcpͥtura. Ap̄s naſcet̉ ex ꝟgīe maria. ⁊ credo ī eū. Sub ꝯſtātino ⁊ hyrene imꝑatoribꝰ. o ſol iteꝝ me videb̓. Saxonēs rebellāt eta karolo bello victi. ſedicioſos vſqꝫ ad qͣtuor milia. d. ei tradunt. etobſides ei tribuūt. Anno. v. ſignū crucis ī veſtibꝰ hoīm apꝑebat.Anno. vj. bellū int̓ frācos ⁊ auares orit̉. Sāguis de celo ī terramꝓfluxit. āno. vij. thaſſilo dux baioarrie ꝯͣ rege karolū reꝰ maieſtatiadiudicat̉. Un a karolo attonſus. cū filio eius theodone in monaſterio relegat̉. ī ytalia int̓ grecos ⁊ romanos pugnat̉ ⁊ in oībꝰ karolus ſuis ꝓueniſſe victoriā letat̉. Inſtātia ſtaraſij patriarche cōſtātinopolitani ⁊ adriani pape. ij. apd̓ nicheā vniu̓ſalis ſynodus.cccl. ep̄oꝝ ꝯgregat̉. In qua fides catholica in pn̄tia hyrene ⁊ filijeiꝰ ꝯſtātini cūctoꝝ ſubſcpͥtione roborat̉. et he̓ſis exe crantiū ymagines dei īꝑpetuū abdicat̉. Cōiuratio valida facta ē ab auſtraſijsꝯͣ karolū regē autore harderico. Qua d̓tecta ml̓ti aūt mēbris trucant̉. aut exiliāt̉. Anno. viij. karolꝰ colonie ſuꝑ rhenū pōtes duosꝯſtruit ⁊ munit. ⁊ ſclauiā ingreſſus eā ſubigit. Adelgiſus filiꝰ deſiderij regꝭ. qͥ victo pr̄e ſuo ad grecos ꝯfugerat. aīatus auxilio grecoꝝ ad ytaliā venit. ad repetēdū regnū aūt ad inferēdā vltionem.Qui inito bello cū francis. tētus ab eis amara morte ꝑemptꝰ eſt.Anno. ix. karolꝰ rex honeſtati eccl̓iaſtice oīno ītentꝰ. legēdi ⁊ p̄ſallendi diſciplinā correxit. Perpēdēs etem̄ iteꝝ gallos a