aūt anno vite ſue. lxx. Qui cū anno reuoluto de loco ſuo trāſferretur. ita pulcer et incorruptus inuētus ē. vt ſemꝑ vixiſſe in tumuloputaret̉. et qd̓ mirabiliꝰ eſt. barba ⁊ capilli tꝑe obitus ſui raſi mirum in modū creuiſſe ī tumulo videbant̉. ¶ Actor. Nūc de inuētione ſancti quintini qd̓ hucuſqꝫ diſtulimamur.De tranſlatione corporis ſancti quintini martiris. .lxxxix.Ex libro tranſlationis.Lericus quidam nomīemaurinꝰ ſepiꝰ iactitare ſolebat ſe ⁊ martiris locū noſſeet illū ſine nutatōe inuenire poſſe. Qd̓ cū auditoribusꝓbare geſtiret. facti ſui ꝑiculū aggreſſus ē. ſūptoqꝫ ligone. dū pauimentū baſilice martiris violare p̄ſumpſit. manubriū ligonis infixū ſuis manibꝰ adheſit. qd̓ cū nec dimitti nec auferri poſſet. ceperunt manꝰ ꝯputreſcere. vermibuſqꝫ ſcaturire. qͣ pena mulctatꝰ. ſequenti die miſerabiliter defecit. hinc tātus pauor ī cūctis excreuitvt nemo poſt hūc qͣꝫuis ꝓbatiſſime fuit vite p̄ter ſct̄m eligiū nouiomēſem ep̄m hmōi negociū tēptaret p̄ſumere. Is ꝗppe pontifexfactus p̄fati martiris locū cepit frequētare. Un̄ ⁊ dina doctus reuelatōne. triduanū ieiuniū cū lacrimis ꝑagens. et attētius orans.in loco vbi de inuentione corꝑis ſuſpicio nulla eſſe poterat. ſāctismaībꝰ ſarculo effodere cepit. ibiqꝫ tumbā veterrimā tegentē corpus ſacrū inuenit. Quo terebrato. tātus odor paradiſi cū immani lumīe ex eo ꝓdijt ꝙ etiā ip̄e pōtifex p̄ ſplēdore lumīs ⁊ fragrātia odoris amētatus vix ſubſiſtere potuit. Nam et globꝰ luminisqͥ ex mauſoleo ictu feriētis ꝓdijt. tam īmenſū ſplendorē edidit vtnoctē illā valde tenebroſam q̄ iam media tranſacta erat ꝑ plurimam ꝓuincie ꝑtem in claritatē diei verteret. Un̄ multi de ſtratisſuis cōſurgētes ad opꝰ ſeruile ſic̄ in die ex more ire feſtinabāt. ſedſcedēte tēꝑe claritatis q̄ ꝓ re ſignifera fulſit dato ſigno receſſit.Tūc ſct̄us eligius corpꝰ ſacrū cū gaudio lacrimabili deoſculās. reliquias ſibi vndecūqꝫ voluit ſegregauit. ex quibꝰ etiaꝫ multa locacōdiuit. medelāqꝫ diuerſis morbis eas imꝑtiendo p̄buit. dentesetiā ꝓ medela languētiū ex maxilla abſtulit. qd̓ dum faceret ex radice vnius dentis gutta ſar guīs exiuit. deinde corpꝰ ſct̄m cū diligētia ſumma oloſerico obuolutū. retro altare trāſpoſuit. tūbamqꝫ ex auro et argēto ac gēmis miro opere deſuꝑ fabricauit. eccleſiam qͦꝫ que exigua erat ampliatā decorauit.Deiraculis ꝑ eundē martirē oſtenſis.Itro quidam equū preſbiteri cū furtim abſtuliſſet inuētus a preſbitero iudicinanifeſtat̉. apprehēſuſqꝫ et vinctus opus ſuū cōfitēspatibulo diiudicat̉. Sed p̄ſbiter metuēs ne ob damni ſui cauſaꝫaīma homīs auferret̉. iudicē dep̄catus ē. vt cōceſſa illi vita reꝰ abſolueret̉ dicēs ſibi iam eſſe ſatiſfactū. ꝙ ꝑ tot genera tormētoruꝫlatro q̄ geſſerat declaraſſet. Seueritas aūt iudicis nullis p̄cibꝰ inflecti potuit. ſꝫ reū patibulo iudicauit. tūc p̄ſbiter ꝓſtratus ad beati martiris tumulū. ſupplicit̓ eū p̄cabat̉. vt pauperē illū quē aſperitas hūane neqͥcie abſolue̓ renuit. ip̄e de morte clemēter eriꝑet neſibi hoc ī obprobriū fieret. ſi ꝑ eius accuſatōꝫ hō moreret̉. hoc eocū lacrimis dep̄cāte. diſruptis vinculis ꝑatibuli. reꝰ ad terrā ruit.qd̓ audiens iudextīore ꝑterritꝰ. et dīna admirās virtutē. nihil eivltra nocere p̄ſumpſit. hoc narrat gregoriꝰ thuronēſis. Fuit quidam nobilis et diues noīe mulericꝰ qͥ ꝑ ſuꝑbiam et moꝝ intēꝑantiā deū offēdebat. ſꝫ eū ſct̄us quītinꝰ ſepe admonēs īſōnis eiꝰ ꝑtinaciā redarguebat. Qui cū nollet acqͥeſcere monitori. qͣdā eū nocte verberibꝰ attigit. ip̄amqꝫ cedē vt oī ppl̓o on̄deret p̄cepit. tuncille qͣꝫuis coactꝰ palā oībꝰ vulnera on̄dit. deinde cōuerſꝰ ab erroeſuo. ml̓ta donaria ī eadē baſilica ꝯtulit. Alt̓ falſus teſtis noīe bernuimꝰ ī rebꝰ ip̄ius eccl̓ie beati martiris falſū ferebat teſtīoniū volēs qͣndā ſiluā de p̄dio nogarido peītꝰ aufe̓re. quē ſct̄s martir ī ſōnis redarguit. apprehēdēſqꝫ naſū eiꝰ falſatorē ꝓclamauit. ad qd̓dictū ip̄e exꝑgefactꝰ. pedibꝰ calciatꝰ cū faciē ſuā aqͣ linire deberetaccerſita cōiuge. cepit ei explanare qͥd ī ſomnis vidiſſet. Vt autēꝑuentū ē ad hͦ qͣliter ip̄e martir naſū eiꝰ tenēs falſatorē eū vocauit. extēta maū naſū ſuū ceſū r̄cepit. ſtatīqꝫ ī vaſe qͦ aqͣ d̓ maībꝰ eiꝰdiffluebat cecidit. qͥ nimiū territꝰ. ad palatiū qͦ ip̄a die ꝓ p̄fata ſilua deberet ire diſtulit. nec tn̄ hoc ſupplicio coercitꝰ. inſuꝑ ob ſuꝑbie faſtū aureū ſibi naſū fabricare. cathenuliſqꝫ aureis aptare cōnatus ē. quē iterū idē ſct̄us viſu admonuit dicēs. Nōne tibi naturalē abſtuli naſū vt te oībꝰ mōſtrarē falſū teſtīoniū dixiſſe. Et nūcob ſuꝑbiā auſus es aureū ſuꝑpone̓. Uade nūc ꝓijce illū abs te ⁊cūctis inoteſce̓ ſtude te falſū teſtīoniū ꝓtuliſſe. Oludiciideinaſus ip̄e ex auro ml̓tis diebꝰ ad memoriā futureidem ſerutus manſiDe ſancto andoeno rhothomagēſi et hoīs eiꝰ initijs.Ex geſtis eiꝰ.
Anctus vero andoenusuondā opido ſueſſionico noīe ſanciaco ortus. cū duobus fratribꝰ adon ⁊ radone. ſct̄o colūbano a mīe adbenedicēdū ē oblatꝰ. Qui futuroꝝ p̄ſciꝰ infātulos benedixit. eoſqꝫ futuros et xp̄iane religioīs ꝟtutibꝰ eximios ⁊ honoribꝰ ſeculclaros. ſpū ꝓphetico p̄dixit. nec incaſſū. Mox em̄ vt pubeſce̓ ceperūt. primū lothario regi. deinde dagoberto in cūctis gratiſſimi inuenti ſūt. deniqꝫ primogeītꝰ noīe ado mundū ſpernes. mōaſticqꝫvitā petijt. Rado ꝟo theſauroꝝ regaliū ꝓcurator effectus. iuſtoeos ordīe diſpēſauit et cuſtodiuit. Sanctus ꝟo andoenus qui etdado. ſigillū vel anulū regis cuſtodiebat. ad cuiꝰ nutū cūcta palatina negocia gerebant̉. Regē qͦꝫ aſſidue hortabat̉ vt regē omniūxp̄m ſine qͦ nullꝰ regnat pie coleret. ſubiectoꝝ ſibi ppl̓oꝝ ſociū magiſqͣꝫ dn̄m ſe putaret. ſubditis ꝑceret. ſuꝑbos debellaret. Tūc etiam ſct̄us eligius mirādus virtutibꝰ in aula regis fulgebat. hiſqꝫduobꝰ cor vnū et aīma vna erat. A quibꝰ cūcti frācoꝝ ꝓceres ſumebant exempla xp̄iane religioīs ⁊ hauriebāt monita doctrīa ſalutaris. Hi ſub habitu ſeculari militabāt eterno regi. Itaqꝫ ſct̄sandoenꝰ ſepiſſime veſtibꝰ p̄cioſis. et aureo p̄cinctꝰ baltheo forisvtebat̉. et ſubtus cilicio caro tegebat̉. Perſiſtebat infatigabiliterin or̄onibꝰ. in ieiunijs. vigilijs. et dīna lectōe in pauperū infirmoꝝmīſterio. et hoſpitū ſuſceptōe. ī ꝓprio qͦꝫ patrimoīo mōaſteriū cōſtruxit. qd̓ ⁊ poſſeſſioībꝰ opimis ⁊ ornamētis eccl̓iſticis. ⁊ libris adiuerſis rebꝰ ad dei ſeruitiū ꝑtinētibꝰ deuotꝰ impleuit. Ibiqꝫ ſanctoꝝ mōachoꝝ multitudīem cōgregauit. eiſqꝫ ſct̄m agilū ex ſāctcolūbani diſcipulis abbatē p̄poſuit. Cū et ip̄e vellet abiectis ſeculi dignitatibꝰ ſoli deo. in mōaſterio ſeruire. reſiſtebat rex ⁊ optimates eius dicētes eum potius vtilitati plurimoꝝ debere conſule̓. qͥſue tm̄ ſingularitati ſatiſfacere. deniqꝫ iuſſu regali multiſqꝫ relioſis ſuadētibꝰ tōſurā clericatus accepit. vno eodē temꝑe viro deieligio comam deponēte..xcijDe electione eius ⁊ ꝑegrinatōe et reditu.Nterea defuncto ſanctoromano rothomagēſi ep̄o. ſct̄us andoenꝰ oīm cōſenſu eligit̉. ⁊ licet hūiliter renitēs ī cathedra cōſtituit̉. quietiā ſciēs ſub quāto ꝑiculo neophicꝰ ordīet̉. nō ſtatī ſacrū ordīeꝫſumere p̄ſumpſit. ſꝫ relicta ſede ad p̄dicādū verbū dei gētibꝰ longe poſitis exul efficit̉. Cūqꝫ in hiſpanijs repꝑiſſet ppl̓os nimia ſiccitate iam diu laboraſſe. iaꝫ em̄ ſeptē ānos abſqꝫ pluuia trāſierātꝓſtrauitqꝫ ſe in or̄oe. Statī tāta pluuie abūdātia ſeqͥt̉. vt priorēpenuriā recōpenſare videret̉. Cōfortato igit̉ hyſpaniarū populo fide. verbo miraculo. reuertēs ad ſedē ꝓpriā. in andegauēſi regione quēdam pauꝑculū obuiū habuit. qͥ cū dn̄ica die cōtra vſūeccl̓iaſticū opus ſeruile exerceret. ⁊ ī mola farinā cōficeret. manuꝫqua molā rotabat aridā ſubito et ſibi inutilē offēdit. nā et pollexad ſuꝑiora manꝰ ita aſtrictus ē vt ſanguis ī ip̄a figura pollicis exiret. ip̄m lignū qͦ mola rōtabat̉ int̓ pollicē ⁊ palma tā ſtricte tenebat̉. vt auelli nullatenꝰ poſſet. ꝓcidēs gͦ pauꝑ ad genua ſct̄i miſeriā ſuā deplorat et reatū ſuū cōfitet̉. At ille ſignū crucis manu eiꝰſſit. et cōſuetudini priſtine deẜuire p̄cepit pauꝑculuꝫ admonēs dn̄icis diebꝰ ⁊ feſtiuis magis ad eccl̓iam venire ⁊ verbuꝫ deiaudire qͣꝫ molā rotare. aut vllū opus ſeruile exercere ſine ſūma neceſſitate. Cum itaqꝫ rothomaguꝫ ꝑueniſſet. ſub vno die ordinatiſunt pariter andoenus eiuſdē vrbis ep̄us. Suſcepto igit̉ ep̄atuml̓tis ꝟtutibꝰ claruit. corde huīlis. vultu grauis. doctrina p̄cipudeuotōe armatꝰ. ī colloqͥo ſapiēs. in cōſilio prudēs. ī corrigēdo vehemēs. ī diligēdo ardēs. in aduerſis patiēs. abſtinētie rigoreꝫ orapallida demōſtrabāt. maxille lacrimis humecte cōtritōem cordisiudicabāt. lactea colla circuli ferrei premebāt ventrē ⁊ brachia ferrum eque ꝯſtrīgebat. ip̄iꝰ etiā lecti cōgeries. nō ex mollibꝰ plumispictis ve tapetis. ſꝫ ex aſꝑis ꝯſtruebat̉ ꝟgultis. Et ſepiſſime ī cubiculo lux immēſa celitꝰ emiſſa a diſcipl̓is eiꝰ viſa ē. voces qͦꝫ āgelice cū eo colloquētes audiebant̉.Iterum de miraculis eiuſdem.Nterea ꝑuannīgus quidam diuitijs ⁊ ſeculari dignitate p̄pollens. iudicio deIImorbo ꝑcuſſus acerbo. ī extaſi mētis iā pene mortuusrapit̉. multaqꝫ infernalis ſupplicij tormēta cōtēplant̉. ſꝫ a bt̄o andoeno viſitabat̉. qͥ or̄oem fundēs bn̄dictōꝫ ſuꝑ eū dedit. eūqꝫ priſtine ſaītati reddidit p̄cipiēs vt illū locū in qͦ iacebat deo ꝯſecraetEt ne tāti pōtificis admonitio caſſa fieret iterū monet̉ a bt̄a eulalia. vt iuxta pōtificis iuſſionē in eodē p̄dio qͥ vocat̉ fiſcānꝰ vbi dudum iacuerat. cenobium conſtrui faciat. ⁊ vt in hoc mūdo adhucxx. annos habere debeat meruit audire. Quodam tempore cumvir ſanctus parrochiam ſuam predicando luſtraret. ⁊ ꝑ locū quinunc crux chriſti ſancti andoeni dicitur. iter ageret. curru ſedens