Liber.XXIIII.
monaſteriū in loco quem vocāt latiniacum cōſtruxit. Nec multopoſt fratribꝰ ordīatis cū rege iter agēs. infirmitate correptus. adceleſtia regna migrauit. cuius corpus in villa q̄ parrona dicit̉ ī eccleſia prope altare reuerenter cōdit̉. Cōſtructaqꝫ ad orientalē ꝑtem altaris domūcula. poſt qͣtuor fere ānos ibid ē a reuerēdis epiſcopis eligio et autberto īmaculatū ſine vlla putredīe traſfertur.QHuiꝰ natale celebrat̉ quarto non̄. marcij.is ſancti martini pape. Hugo vbi ſupͣ. .lxxxiiij.Qno quoqꝫ prenotatomartinus romane eccl̓ie. lxxij. p̄ſidet. Eo tꝑe ꝯſtās imperator ī monochelitarū hereſim incidit. ſic̄ et auus eꝰheraclius. Proinde martinꝰ papa celebrauit rome cōſiliū. vbi etdamnauit om̄es praui dogmatis aſſertores. Sꝫ maxīe paulū cōſtātinopolitanū falſi nomīs pr̄iarchā. qua recognita idem ꝯſtāsmartinū papā cōſtātinopolim euocauit. et inde eū exilio apd̓ cerſonam relegauit. multos etiā orthodoxoꝝ verberibꝰ et exilijs cōdēnauit. eo ꝙ hereſi ſue nullatēꝰ acqͥeſcere vellēt. ¶ Ex geſtis pōtificū. Ip̄is diebꝰ direxit imꝑator olimpiū cubiculariū ad regendam yt aliā. qui romā veniēs. inuenit eccleſiā coadunataꝫ. voluit.qꝫ ſciſma ſct̄e eccl̓ie intromittere. et nō illū om̄ipotēs deus ꝑmiſitq̄ nitebat̉ ꝑficere. Uidēs ergo ſe a ſct̄a dei catholica eccl̓ia ſuperatū. dū ei cōmunionē porrigeret ſct̄iſſimus papa. voluit eū interimere. vt demādauerat ſuo ſpatario. ſꝫ deus excecauit ſpatariumolimpij exarchi. et nō eſt ꝑmiſſus videre pōtificē qn̄ exarcho cōmunionē ꝑrexit vl̓ pacē dedit. Qd̓ et poſtmodū p̄dictꝰ armigerdiuerſis cū iureiurādo cōfeſſus ē. Uidens ergo olimpiꝰ exarchꝰqꝛ manus dn̄i circūtegebat martinū. neceſſe hūit ſecū pontificemcōcordare. et oīa que ei iuſſa fuerāt eidem ſct̄iſſimo viro indicare.Qui facta pace cū ſancta dei eccl̓ia colligēs exercitū. profectꝰ eſtſiciliā aduerſus gentē ſaracenoꝝ qui ibidē inhabitabāt. Et peccato faciēte magnus interitus ī exercitu romano ꝓuenit. ⁊ poſt hͦiſdem exarchꝰ morbo interijt. deinde directꝰ eſt ab imꝑatore theodorus exarchꝰ cognomēto caliopa cū theodoro imꝑiali cubiculario qͥ ⁊ pullurius dicebat̉ cū iuſſione. Et tollētes ſct̄iſſimū martinū papā de eccīa ſaluatoris q̄ et ꝯſtātīopolitana noīat̉. ꝑduxerūt ꝯſtātīopolī: et nec ſic et̄ eis acqͥeuit. Deīde directꝰ ē ſepiꝰ dictꝰ ſct̄iſſimꝰ vir ī exiliū ſi locū qͥ dr̄ cerſona et ibidē vt d̓o placueritvitā finiuit ī pace xp̄i ꝯfeſſor. qͥ ⁊ ml̓ta mirabilia oꝑat̉ vſqꝫ ī hodiernū diē. Depoſitꝰ ē aūt. xv. kl̓. octobris. ¶ Actor. Hꝰ tn̄ natalecelebratto ydus nouēbris. ¶ Sigibertꝰ. Anno ꝯſtātis qͥ ⁊ cōſtātinus. vj. eligius nouiomi audoenus qͥ et dado rhothomachiclarent ep̄i ⁊ philibertꝰ de herio inſula ⁊ richariꝰ pōtinēſis. ⁊ geremarus flauiacēſis abbates. angadriſma quoqꝫ ſacra virgo ſecusbeluacū. anſegiſus etiā filius ſct̄i arnulphi clarebat cui begga ſoror grimo aldi nupſerat. Actor. Uitam beati eligij ſcripſit ſanctus audoenus.De ſct̄o eligio nouiomēſi ⁊ hoīs eꝰ initijs Ex geſtis eꝰ. lxxxv.Ic in territorio lemonice vrbis fuit oriūdus pr̄e eucherio. matre ꝟo terrigianatus. quē cū mater adhuc haberet in vtero vidit inaquilā volantē ſupra lectū ſuū et ſe tercio inclamātē. et eineſcio qͥd ꝓmittentē. Que cū ex voce aquile euigilaſſet. ꝑterritanimis. cepit cogitare de ſomnio qͥd hoc eſſet. Cūqꝫ poſtea in partu ꝑiclitaret̉. mādauerūt ad quēdā ſct̄m virū vt veniret ⁊ oraretꝓ ea. qͥ cuꝫ veniſſet ait illi. Ne timeas mr̄. qꝛ puer iſte ſct̄us erit. etnus in eccl̓ia. cū aūt eſſet iuuenis fecit eū pr̄ ſuꝰ ab aurificibꝰerudiri. Et cū iam ſciret totā artē illā. in franciā veīt et cuidā aurifici qͥ faciebat regis oꝑa ſe cōiunxit. quodā tꝑe cuꝫ rex ꝑquireretquis ſibi ſellā de auro ⁊ gemmis pulcerrimaꝫ faceret. rn̄dit ei magiſter ſct̄i eligij ſe inueniſſe artificē. qͥ optime regi faceret quicqͥdvellet. Et accipiēs a rege auri maſſā magnā tradidit eligio. qui exeodē pōdere duas ſellas pulcerrimas fecit. et deferēs vnā regi alterā penes ſe detinuit. quā cū oēs mirarēt̉. rex eū copioſe remūerauit. tūc eligiꝰ alterā ꝓtulit ⁊ r̄gi pn̄tauit. dicēs. ꝙ de auri reſiduohāc feciſſet. Et rex ampliꝰ ſtupefactꝰ q̄ſiuit qͦ mō eas ex eodē pōdere facere potuiſſet. Bn̄ inEt excreuit fama eligij ī curia regisDe elemoſinis eius ⁊ miraculis et hītu eiuſdē. .lxxxvj.Eatus aūt eligius intatuauꝑes diligebat. ꝙ ꝗcqͥd poterat vſqꝫ ad nuditateꝫſuā eis erogabat. qͥ intātū eū diligebāt et ſeq̄bant̉. vtſi qͥs ſct̄m eligiū q̄reret. ad domū vallatā pauꝑibꝰ mitteret̉. qͣdaꝫdie dū ꝓpria manu elemoſinā daret vnꝰ eoꝝ cōtractā hn̄s manūalter ā ad elemoſinā extēdit. cui eligiꝰ. alterā inqͥt tēde. quā cū propoſſe extēderet cepit eā palpare ⁊ extēdere ⁊ ſic eā oleo vngēs ſanauit. Quadā etiā die cū totū aurū et argentū ſuū pauꝑibꝰ ero-
gaſſet. veniētibꝰ et alijs paeribꝰ nihil habēs qd̓ eis daret. vnaꝫerat erogauit. Etmarcham auri quā a quodā vicino ſuo mutipoſtmodū veniētibꝰ alijs. non remīſcens qd̓ꝫfecerat. iuit adburſam ſuā quā prius ſollicite ſcrutatꝰ fuerat. et tūc inuenit vnaꝫmarcha auri et laudās deū pauꝑibꝰ erogauit. Arat aūt ſtatura ꝓlixus. facie rubicundus. ceſarie formoſus. crine circinatus. angelicivultus. ſimplicis et prudētis aſpectus. aurato et gēmato in pͥmishabitu nitens. zonas habēs comptas ex auro et gēmis lineas metallo rutilas. oras ſarcharū auro oꝑtas. veſtimēta om̄ia precio ſapluraqꝫ oloſerica. ob oſtētatōem fugiendā. intrinſecus aūt ad carnem ciliciū. que om̄ia poſtea in egentiū neceſſitatibꝰ cōſūpſit. deinde villoſis veſtibus vſus eſt. funiculo cinctus. plerūqꝫ ꝓpter pauperes etiā expoliatus. Cui rex tūc dabat ꝓpriū veſtimētū ⁊ cingulū. qꝛ ſic̄ aīam ſuā ita illū diligebat. a quo qͥcqͥd idē eligius poſtulabat ſine dilatōne impetrabat et oīa expedebat in egenos captiuos et debiles.De ꝓmotōe eiꝰ ī ep̄atum et miraculis ſeq̄ntibꝰ. .lxxxvij.Tempore aūt brunichildis regine vſqꝫ ad tꝑa dagoberti ſimoniaca peſtis ingallia viguit. ꝓ qͣ auferēda tūc ſolicite īuigilabāt eligiꝰet audoenus. tūc electus ē eligiꝰ eccl̓ie nouiomēſi poſt achariumeiuſdem vrbis antiſtitē. cū quo ꝑiter electus ē ⁊ audoenus ſodaliseiꝰ ad eccīaꝫ rhothomegēſē. Prefuit at̄ eligiꝰ viromādēſi metropoli tornacēſi qͦꝫ qͦndā r̄gali ciuitati nouiomēſi qͦꝫ ⁊ flādrēſi gādēſi ⁊ corturiacenſi. Habebat aūt ſtatutū locū ī quo certis qͥbuſqꝫdiebꝰ egenos ac debiles intromittēs deuote illis ſeruiebat. ſqualētia capita illis lauās. ac deformē ceſariē manu ꝓpria radēs potuꝫſingulis ⁊ cibū p̄bens. nudos veſtitos dimittēs. quibꝰ exūtibꝰ alios ſi adeſſent intromittebat. qͦs ſil̓r refouebat. Qd̓ ſi pl̓ima turba cōflueret aliqn̄ cūctis ſil̓r faciebat. ſingulis aūt diebꝰ. xij. ſic reficiebat. ip̄e cū eis hora cōgrua cōueſcens. ita tn̄ vt prius ſingulisaquā maībꝰ fūderet. vinū et panē maū ꝓpria p̄beret. p̄terea obtinuit apud regē. vt oīa damnatoꝝ corꝑa vbicūqꝫ īuenire poſſꝫ ꝑvillas vel ciuitates. licētiā hr̄et de bargis rotis et laqueis depone̓⁊ ſepelire. Delegauitqꝫ ex collegis ſuis viſpiliones qͥ huic cure inſiſterent. Igit̉ cū eſſet ī comitatu regis ī ꝑtibꝰ auſtrie. apd̓ vrbeꝫſtratoburgo. inuenit hoīem ip̄o die laqueo vitā finiſſe. cui dum ſepultura a comitibꝰ pararet̉. acceſſit et ipſe ꝓpius ⁊ cepit palparecorpus a ſūmis vſqꝫ ad yma mulcēdo. Cunqꝫ ſenſiſſꝫ adeſſe aīaꝫvrbane ꝟtutē facti a ſe repellēs dixit. O qͣꝫ grande ſcelus niſi dominus adiuuiſſet nūc ꝑpetrare poteramꝰ vt corpꝰ hoc humo tegeremus. cū aīma eius in ip̄o ſit. quē reſuſcitatū iuſſit veſtiri et repauſare. quo audito. inſectatores iterū eū ad mortē petebāt. quēvix ab eoꝝ maībꝰ eripuit. ⁊ ſe ab eius collegio ſubtraxit ꝓpter vitādū gloriā. et cartā ſecuritanā apud rege īpetrauit ꝓ eo. In dyoceſi eius qͥdam p̄ſbiter nimis infamis erat. Quē cū ſāctꝰ eligiꝰ frequēter corriꝑet. et ad cōfeſſionē modis oībꝰ inuitaret. ille ſempercrimē ſuū tegebat. Tūc ſct̄us eligius vidēs ꝙ nihil ꝓficeret eū excōicauit vt quouſqꝫ publice peniteret. nullo mō celebrare p̄ſumeret. Preſbiter ꝟo negligēs. et ep̄i ſententiā ꝑuipendēs. poſt aliqͦt dies cū vellet celebrare ⁊ altari inſiſteret. ſtatim ad terram cecidit et expirauit. Multa aūt et alia miracula in vita fecit et adhucfacit..lxxxviij.De geſtis eius circa eccl̓ias ſct̄oꝝ reliquias.Dificauit ī nouiomo monaſteriū ancillaꝝ xp̄i. Corpus ſct̄i quintini martiris reuelauit per eum dominus. Sueſſionis quoqꝫ inuenitſanctos martires germanos. criſpinum et criſpinianum. quos exquadam cripta prolatos mirifice compoſuit. Sed et in beluacenſi municipio beatum martirem lucianum quondam collegā ſāctiquintini inuentum ſimiliter tranſtulit atꝫ compoſuit. apud pariſius cecum illuminauit in ponte. Rurſus apud pariſius cuſtos ſancte columbe. nunciauit ei eccleſiam ſuam omni ornatu ſuo noctea furibus fuiſſe ſpoliatam. tunc eligius pergens ad oratoriū ſancte columbe ait. Audi ſancta columba que dico. Nouit redemptor meus. niſi cito ornamenta huius tabernaculi furata reduxeris ſpinis allatis faciam ianuam ita obſerari. vt nunqͣꝫ tibi in hocloco veneratio prebeat̉ ab hodie. quo dicto diſceſſit. Sequentidie cuſtos maturius ſurgēs. inuenit om̄ia vela vſqꝫ od minimampallam ſic̄ prius fuerant reſtituta. Hec ſunt aūt ſepulcra. q̄ auroargento et gēmis fabricauit. germani. ſeuerinipiatōnis. quintini.luciani. genouefe. columbe. maxiani. et iuliani. ⁊ p̄cipue bt̄i martini thuronis. dagoberto rege impenſas prebente. necnon ⁊ tumbam ſancti briccionis et aliam vbi corpus beati martini dudumiacuerat et manſeolū ſancti dyoniſij martiris ꝑiſius ciuitate ⁊ thuguriū ſr̄ ip̄ꝫ marmoreū miro oꝑe auro et gēmis. Criptā qͦꝫ ⁊ ſpēsde frōde ⁊ axes in circuitu throni altaris auro oꝑuit. Mortuꝰ eſt