Liber.XXIIII.
non em̄ iam nimio ſenio feſſus equo vehi poterat. muli qͥ currumtrahebāt ſubito ſubſtiterūt qͦs auriga ꝑcutiēs. nullatenus a locoquellere potuit. Sentiēs aūt vir dei nutu dei aīmalia manere īmebilia. extēplo oculos ad celū reflexit. ac vexillū crucis amplo ſplendore micās aſpexit. cunqꝫ ſpū ſibi reuelāte intelligeret. ꝙ eundemlocū ad ſibi ſeruiēdū dn̄s elegiſſet. ſubito cōuerſus quēdā arantēvidit. cuiꝰ ſtimulū ſumēs ſignū crucis exp̄ſſit. eaqꝫ defixa in terra.ſanctoꝝ etiā reliquijs ſuꝑpoſitis diſceſſit. cunqꝫ ſol occūberet. columna ignea in ip̄o loco ꝑ totam noctē viſa eſt. cuiꝰ ſplēdor ſolisclaritatē vincere videbat̉. et a totius ꝓuīcie hoībꝰ cernebat̉. Itaqꝫ cōfluebat illuc multitudo ppl̓oꝝ. dn̄o vota ſua offerentiū. ibiqꝫdiuerſis languoribꝰ detēti ſanabant̉. Illic igit̉ beatus leufreduseccl̓iam cōſtruxit. q̄ dedicata ē in honore ſct̄e crucis et ſancti andoeni pōtificis. ibiqꝫ multitudo monachoꝝ regularit̓ vſqꝫ hodiedeſeruit deo. Alia vice trāſiens vir ſct̄us iuxta inſulā beluonicamaccedēs paululū ſe dixit requieſce̓ velle ī loco diuīo vtiqꝫ admonitus oraculo. cūqꝫ ſopore tenet̉. āgelicis alloquijs fruit̉. et ī eodāloco baſilicā ſct̄i ſtephaī ꝓthomartiris vt edificet ꝑdocet̉. Accerſito itaqꝫ auſberto qͥ tūc fotinelle cenobio abbas p̄erat. in cuiꝰ territorio idem locus eſſe videt̉. hoc negociū patrādum imp̄ſſit. idēapl̓oꝝ limina rome viſitās. ſingulis apoſtoloꝝ et martiriū memorie ſe ꝓſternēs tam ꝓ ſe qͣꝫ ꝓ pace eccl̓ie p̄ces obtulit. lacrimas tn̄magis qͣꝫ verba fudit. Denqꝫ ad cōfeſſionē beati petri apoſtolicum hūc verſum inciꝑet. exultabūt ſct̄i in gl̓ia diuinitꝰ reſpōſū ē.letabūtur in cubilibꝰ ſuis. qui cū ꝑ. xj. annos iam mutū obuiū habuit. cuiꝰ capiti ſignū crucis imp̄ſſit. et līguā tacentē loqui ꝯtinuefecit. Exinde populis prius diſcumbentibꝰ pacis federe ſociatisad vrbem virdunēſem venit. vbi cū eccl̓iaꝫ ingredit̉. mulier quedam a ſpū immūdo vexata. frendēſqꝫ dentibꝰ virū dei rapido cuiſu inuadere nitebat̉. qͥ caput eius maū ſtrīxit. et ilico demonē eiecit. ſanāqꝫ parētibꝰ. xliiij. ānis eccl̓iaꝫ rhothomagēſem rexit. ⁊. xc.habēs annū ad deū migrauit. iij. non̄. maij. ip̄mqꝫ ſacratiſſimumcorpus tam alienū inuentū eſt ab om̄i corruptōne qͣꝫ primū viuēsdecoratum eſt virginitate.De ſct̄o philiberto abbate. Ex geſtis eius. xciiijAnctus quoqꝫ philibertus cū eſſet bone indolis adoleſcēs regi dagoberto nūciatus. aduocat̉ in palatiū. receptuſqꝫ in ordine nobilium. adeptus ē andoeni optimatis cōſortiū. qͥ ſub aureo baltheodeū valde diligēs poſtmodū preſul gētibꝰ vite meritis cathedrāſubijt rothomagenſiū ciuitatis. Cum aūt eſſꝫ philibertus annoꝝxx. diuīa p̄cepta audiēs elegit xp̄i diſcipulꝰ fieri. Agnitoqꝫ dei milite agilo qͥ p̄erat reſbacenſi cenobio. illuc veniēs comā depoſuitom̄ibuſqꝫ ſuis in elemeſinas erogatis iugū xp̄i ſuaue ſuſcepit vbicū multo religioīs et abſtinētie culmīe excreſceret. ita vt viris perfectioribꝰ imitabilis fieret. antiquꝰ hoſtis inuidēs pulſare eiꝰ aīmcepit vt ampliora edulia ſumeret. ſꝫ dei nutu detectꝰ. viro dei perſomniū eſt on̄ſus. nam cū quadā nocte fuiſſet cibo refectꝰ ille ventrē eius palpare cepit et dicere. Mō hic bene. Tūc ille inimici iacula cōioſcēs. rigorē abſtinētie cepit triplicare. et cōtra arma tyū implorare. Cūqꝫ ſingulis noctibꝰ eccl̓iam frequēranni detaret. in tribꝰ ſe cōtra ip̄m tēptatōibꝰ dirus anguis erexit. Naꝫ vrſi ſpecie eū intra eccl̓iaꝫ tēptauit primū terrere. ⁊ nocte alia de ferro cādelabri viſus ē eū trāſfigere. ⁊ nocte tercia oſtiū eccl̓ie expanſis brachijs voluit ꝓhibere. Sꝫ oīa eiꝰ machinamēta philibertꝰexpulit virtute dīna ꝑ ſct̄e crucis indagia. Cum aūt beatꝰ agilusobijſſet in xp̄o. fratrū cōſenſu philibertus regimīs curā ſuſcepit.cepiteibi traditā ſtrenue gubernare. nulliꝰ ꝑſonā accipere inuenta vicia radicitꝰ extirpare. tūc quidā e fratribꝰ aſſūpta rebellioſct̄m dei de eccl̓ia p̄ſūpſerūt extrahere. Sꝫ vltrix manusdn̄i hͦ initū nō ꝑtulit. Nā vnꝰ ex eis ictu fulguris interijt. aliusetiā more arrij ī ſterqͥliniū oīa inteſtina ſua depoſuit. indignamqꝫvitā digna mortē finiuit. reliqͥ tīore ꝑcuſſi. veniam petētes eū ſtuduerūt reuocare. et deinceps cū caritatis ſtudio obedire. cūqꝫ deꝰin corde eiꝰ potuiſſet. vt ex ꝓprio labore tēplū dn̄o fabricaret. a rege frācoꝝ clodoueo et bathilde regīa. ſuggeſtiōe ſupplici. locuꝫ inpago rhothomagēſi gemeticū appellatulit. vbi nobile conſtruxit cenobium.Ibhuc de miraculis eiuſdem..xcv.Um aūt pro cauſa monaſterij ad ebroinū francoꝝ prīcipē vellet quēdā monachū deſtīare. inueniēs eū valida febre ꝓſtratū. iniūtit ei cauſā obediētie ī ꝟtute xp̄i vade inquiēs ⁊ reuerte̓ ⁊ āpliusnoli febricitare. qͥ ſtatī ſanus effectꝰ iuſſa cōpleuit. Sicqꝫ ẜmo viri dei et cauſam obtinuit et morbuꝫ fugauit. Aliqn̄ ꝑiſius exigētecauſa diſcordie ꝑrexit pacē refare. obtento quod voluit latroguātos eius furarille ī craſtino nō inueniēs. more ſo-
lito patientiā tenuit. Sed infelix ille ꝑcuſſus a dn̄o. furtū qd̓ fecerat patefecit. ardere ſe eiulāsiō poterat. ninabat et aſi extētis brachijs ſinū cū furto abſcōdito deiorte mulctato. ciues ad ſāctū cenobiūrerūt. Quadā nocteortocū ī baſilica ſancti petri vigilaret ⁊ pſalleret. qͥdā mōachus qͥ interius vigilabat. repēte ꝯſpexit. et tāqͣꝫ duas fulgētes lāpades oculos illiꝰ ī ſpūſct̄o micare p̄uidit. Erat em̄ ei lacrimarū vbertim gr̄acōceſſa. Maximūqꝫ illi ſtudiū erat vt antea cibū nō ſumeret. qͣꝫ eūdn̄s ꝑ cōpunctōis gr̄am viſitaret. cū aūt vnus ex monachis veīſſet ad extremū mortis mutus effectus ē labijs. ad quā vir dei ingreſſus. blandiēs cepit ſuadere. vt ſi hr̄et occultū facinꝰ vn̄ penitentiā nō egiſſet manū eius ſtrīgeret. qd̓ cū ille feciſſet. vir dei eccleſiam ſct̄e marie ingreſſus. cepit exorare dn̄ꝫ vt linguā egro redderet. ne ꝓ abſcōſo crimīe aīam eiꝰ in baratrū hoſtijs ſubmergoret. cūqꝫ de or̄one ſurgeret. ei frater alius nūciauit ꝙ eger loqͥ poſſet et cōfeſſionē dare ſatagaret. qd̓ et factū eſt. Nā cōfeſſione data recepta penitētia. tradidit aīam. Quadā ꝟo die dum meſſemfratres ſucciderēt ⁊ maīpuli ſparſim ꝑ agros iacerēt. tēpeſtas frēdens intonuit. et ne labores fratres ꝑderēt. vir ſct̄us extēſis brachijs dn̄m inclamauit. quo ab or̄one ſurgēte. dīna virtus tēpeſtatē abſtulit ⁊ in duabꝰ ꝑtibꝰ diuiſā effugauit. moxqꝫ ſerenitate reddita. monachos in laudis dei p̄conia cōcitauit. Quedā religioſafemīa pīnerno in villa virū dei in ꝓpriā ediculā recepit rogās euꝫvt cellariū ingredi et vas vinariū qd̓ tōna dicit̉ benedice̓. et in eadem domo refectōe parata dignaret̉ ea nocte ꝯmanere. Quo obtento cū in honore ſancti cūcti habitatores vel etiā hoſpites domꝰ illiꝰ fuiſſēt largit̓ ꝓpinati. illo maturiꝰ diſcedēte. p̄dicta femīaingreſſa cellariū ita vas ip̄m repꝑit plenū. ac ſi ex eo nihil fuiſſet expēſum. Cum aūt viroꝝ creuiſſet in mōaſterio multitudo. cōſtruxit femīarū mōaſteriū noīe pauliacū decē miliaribꝰ a gemetico ſequeſtratū. Tandē flentibꝰ ppl̓is. gaudētibꝰ angelis aīma ſācta demūdi ludibrio migrauit ad xp̄ꝫ. xiij. kl̓. ſeptemh̓.De ſancto richario pontinenſi. Ex geſtis eiꝰ. .xcvj.Anctus vero richariusnatus ē in villa cētula ꝓuīcie pōtine. qͥ de ruſtico factꝰē vir religiōe notiſſimꝰ. ꝯuerſus ē ad magnā religioneꝫꝑ chaldocū ſacerdotē quē de hibernia veniētē hoſpitio ſuſcepit.veſcebat̉ pane ordeaceo cinere cōmixto. ⁊ aqͣ cū lacrimis temꝑata. Leproſos balneis fouebat. et eadē poſt ip̄os intrabat. p̄dicauit ī britānia. Rex dagobertꝰ eū viſitās. or̄oibꝰ eiꝰ ſe cōmēdauit.quē ip̄e famulꝰ dei vtriqꝫ ⁊ ſct̄itatis ſue bn̄dictōe roborauit. ⁊ ſacerdotali autoritate libera voce caſtigauit. denūciās ei ne ī ſeculari ſuꝑbiret potētia. ne ī fugitiuis ſperaret diuitijs. ne etiam vanisadulātiū extolleret̉ rumoribꝰ ſꝫ magis dei timeret potētiā. illiuſqꝫimmēſam laudaret gloriā ⁊ hūanā potētiā. vel gloriā nullā putaret. q̄ ſubito ſic̄ ſpūma ſuꝑ aquā vento tēptatōnis flāte euaneſcit⁊ hͦ magis tim̄do cogitae̓t qꝛ potētes potēter tor. pa. ⁊ cui plꝰ dat̉plꝰ exiget̉ ab eo. ⁊ cui vix ſufficit ꝓ ſe ſolo rōꝫ redde̓. qūo pote̓it ꝓtātis milibꝰ ppl̓i cōmiſſis. qua caſtigatōe rex vt fuit ſapiētiſſimꝰ benigniſſime ſuſcepta cōgaudēs de eiꝰ libera veritatis fiducia. ſacerdotē xp̄i ſecū ad cōuiuia venire rogauit. qͥ vt p̄dicatōis nanciſceret̉ occaſionē. venit cū rege ad mēſam. totaqꝫ die illa ⁊ nocte int̓epl̓as leticie verbi dei dapes ſalutiferas cōuiuis ſuis miniſtrauit.Exinde ſanctus dei qͥ ab homībꝰ venerabat̉ homīes fugere meditabat̉. Cui giſilmarꝰ vir illuſtris ⁊ xp̄iane religioīs deuotꝰ amator. ſimul et mauronciꝰ nobilis ꝗdā vir et terrarū vel ſiluarum adregē ꝑtinentiū ſeruator. p̄buerūt locū manēdi ī ſilua chriſiacenſe.quā vir dei hītatōꝫ cū ſolo ꝯmilitone ē ingreſſus. ꝑuo tn̄ thuguriunculo viliſſimo oꝑe facto cōtētus. vt habitatio vite ꝯueīret. Atmihi tāta ſe mortificatōne carnis caſtigauit. vt vix oſſa arētia diſſipatis cōiuncturis adhererēt. ⁊ tremētia baculo regente veſtigiadifficile moueret. ac mēte ſeculo maior ſola celeſtia ſemꝑ cogitaret. illū quotidie vincēs ī heremo. a quo adam olim nectus ē ī paradiſo. Nec clauſa heremi anguſtia. lucis columna latere potuit.qͥn magis ſui fulgoris radijs lōge lateqꝫ innotuit quapropter vndiqꝫ ad hoīem dei diuerſi fatigati infirmitatibꝰ cōfluxerūt. quosſct̄aꝝ medicinis or̄onū ſanauit oēſqꝫ ad ſe qͦcūqꝫ morbo afflictoveniētes vel triſticie cuiuſlibet rācore anguſtiatos. ſanos et hilres domum remeare fecit.De obitu eius et miraculis ſequētibꝰ..xcvij.Reſcius diei euocatōnisſue dū ſalutifero corꝑis xp̄i ⁊ ſanguīs viatico ſuū iteremiſit. poſituſqꝫ eſt ī ſepulcro a diſcipulo in loco vbi ip̄e p̄ceꝑatmuniuit. inter gratiaꝝ actōes et verba or̄onis ſpirituꝫSed mirū dictū int̓ exequias paternas ſubito diſcius ſopore