Et neapolim ſecedēs longobardis mādauit. vt pauꝑrima pānonie rura q̄ incolebāt deſererēt ⁊ ad ytalie fertile ſolū poſſidendū cōfluerēt. Qd̓ audiēs alboim rex lōgobardoꝝ hunis pānonia tradita. in ytaliā cōmeauit cū multitudine magna lōgobardoꝝ. anno abincarnatiōe dn̄i qͥngenteſinmo. lxviij. Deinde mediolanū īgreſſuseſt. ⁊ intra breue ſpaciū tꝑis pene ſibi totā p̄ter romā ⁊ rauennā ſb̓iecit ytaliā. Anteqͣꝫ tamē alboīm ytaliā īuaderet. ignee acies apperuerūt ī celo. humano ſanguīe qui poſtea effuſus eſt choruſcātes.¶ Sigibertus. Sūpſit aūt iuſtinꝰ imperiū anno dn̄i. d. lxvj. mūdiſcꝫ quarti milleſimo. dxxix. ⁊ imꝑauit annis. xij. Huiꝰ anno. jͣ. ſanctus colūbanus p̄ſbiter veniens de ſcōtia. clarꝰ habet̉ in britānia.De ſancto colūbano abbate..cij.Ex geſtis eius.Ic colūbanꝰ ex hiberniainſula inter pͥmordia fidei gentis illiꝰ natꝰ eſt. Cuiꝰ etiāAlmat̓ cū iā ꝯceptū grauida teneret̉ ſubito ꝑ noctē ſopore dep̄ſſa. vidit ex ſinu ſuo rutilantē ſolē ꝓcedere. ⁊ mūdo lumē iaꝫmagnū p̄bere. Cū aūt iam viceſimū annū ageret. cū. xij. cōmitibusnauē ingreſſus. chriſto duce britanniā ꝑuenit. ⁊ inde ad galliā tendit. Agebat aūt vt quecūqꝫ ad loca ꝓgrederet̉. verbū euāgelicumꝓnūciaret. Peruenit aūt fama eiꝰ ad aures ſigiberti regis. qͥ duobus .ſ. auſtraſioꝝ burgūdio nūqͣꝫ p̄erat regnis. Data itaqꝫ optōneregis ſuaſiōibꝰ obtemꝑans. heremū vaſtam nomīe voſagū petijt.ibiqꝫ cū ſuis reſedit. lx. iaꝫ anni trāſierāt. quo nō alias carpſerat dapes. qͣꝫ herbas ſaltꝰ. ⁊ arboꝝ cortices. Cū abbas monaſterij cui eſtſalicis nomē ꝑ viſum a deo cōmonitꝰ ē. vt famulo ſuo colūbano inheremo deferret nccͣia. qͥ exꝑge factꝰ cellerariū ſuū marculſuꝫ iuſſitoīa q̄ poſſet ꝑare. ⁊ beato colūbano deferre. Oneratis igit̉ vehicu.lis. marculſus iter arripuit. Sed cū viā ignoraret. ꝯſiliū fuit. vt ſi inhoc eſſet dei imperiū. p̄miſſis equis imꝑantis potētia viaꝫ aꝑiret.Mira virtꝰ antecedētes equi ignotū vngula callem terūt rectoqꝫitinere ante fores beati colūbani ꝑueniūt. Ille grates ꝯditori repedit. qui ſic famulis ſuis in deſerto mēſam ꝑauit. Quadā die dū ſeceſſit ex cella. vaſta heremi penetrās. repperit ſaxū īmane cuiꝰ abdita ꝑſcrutās repꝑit vrſi habitaculū ip̄mqꝫ intus reſidentē. qui eiusimꝑio abijt. nec vltra redire auſus eſt. Ibi gͦ vir ſanctꝰ in rupe cōcaua in diebus feſtiuis ab aliorū ſocietate ſe ſegregans tutabat. vtabſqꝫ curaꝝ inqͥetudine ſolus or̄oni vacaret. nec aliud penitus victui erat. qͣꝫ agreſtiū herbaꝝ exigua mēſura. vl̓ pomoꝝ heremi paruuloꝝ q̄ bullugas vocāt potus ꝟo aqua. Eratqꝫ ī eius miniſteriopuerulꝰ nomīe domoalis. qui cū ſub ſilēti voce q̄reret̉ ꝙ ī ꝓmptuaquā nō haberet. ſꝫ hāc cū magno labore ꝑ mōtis ardua deferret.colūbanus p̄cepit ei pauliſꝑ ſaxi terga ſciſcitari. At ille patri obediens. rupem cedere eſt aggreſſus. Tūc vir ſanctꝰ genibꝰ ꝓuolutusdeuꝫ p̄cabat̉. vt neceſſitati ſue opportunā tribueret. Moxqꝫ latexꝓducta manare cepit fons ꝑhēnis. qui vſqꝫ hodie manat. Cunqꝫiam multoꝝ monachoꝝ ſocietate denſaret̉ q̄rens in eadē heremopotiorē locū quo monaſteriū ꝯſtrueret. inuenit caſtrum olim fuiſſetiſſimū. nomīe luxouiū. vbi aque calide eximio cultū cōſtructimihabebāt̉. ⁊ imaginū lapideaꝝ denſitas qͣs pagani coluerāt. ſꝫ ſolūtūc ibi feraꝝ multitudo frequētabat. Ibi ergo reſidēs. monaſteriūcōſtruere cepit. Ad cuiꝰ famā plebs vndiqꝫ cōcurrit. ita vt multitudo mōachoꝝ adunata. vix vniꝰ cenobij collegio vale̓t cōſiſtere.Ie miraculis eiuſdem..ciijUm aliquādo fratri nonine gallo p̄cepiſſꝫ vt ad bruſcā iret. piſceſqꝫ caꝑet. illiabijt. ratūqꝫ duxit. vt ad ligonē amnē ꝑgeret. Quo cūſſet ⁊ rhete ī alueum iactaſſet aſpexit piſciū multitudinē veniꝑuere. nec prorſus rheti teneri. ſed qͣſi in parietē impingerēt retrocede̓itaqꝫ ꝑ totū diē laborauit. nec vnū caꝑe quiuit. Reuerſuſqꝫ. de fruſtrato labore patri nūciauit. Ille inobedientē increpās ait. Uadecito ad denūciatū locū. Qui ꝑgēs vt vndis rhete appoſuit. tali cōpia impletū eſt. vt vix ꝑ multitudine trahi poſſet. Quadā aūt vicedum moraret̉ in p̄fato ſcopuli ſinu. a quo vrſum expulerat cognouit ꝑ reuelationē fratres qͥ apud luxouiū erāt diuerſis morbis vexari. nec ampliꝰ qͣꝫ qui egrotis mīſtrabāt remāſiſſe. Egreſſus ergo deſpecū. illuc ꝑuenit. Cūqꝫ omnes afflictos cerneret. imꝑauit vt oēsſurgerēt ac meſſes in area ꝟga cederēt. Qd̓ cū obediēter ac fidelitfacerēt. mirabant̉ de ſoſpitate nll̓o doloris veſtigio remanēte. Tēpore aūt meſſis cum vrgeret neceſſitas ne mature ſęgētes germinemiſſo ꝑirent. irruebāt venti cū imbriū vehemētia. Inter hec anxiꝰ.vir dei fide ornatus. fratres accerſiuit oēs. ⁊ ſegētē p̄cidi iuſſit. quatuor angulis meſſis quatuor fratres p̄ponēs. ⁊ ip̄e cū reliqͥs mediꝰmeſſem p̄cidit. Mira virtus. fugiebat imber a ſegete. et diffundebat̉ vndiqꝫ. medios tn̄ meſſores ſolis ardor torrebat. eſtuſqꝫ vehemēs quoaduſqꝫ meſſem cōderent afflauit. Quadā die quoqꝫ dūad p̄ſcindendā meſſem cū fratribꝰ veniſſet ꝯtigit vt vnꝰ eoꝝ theo-

degeſilꝰ digitū ſibi falce p̄cideret. nec prorſus habe̓t p̄ter ꝑue pellis retētaculū. Itaqꝫ vir dei ſtantē eū cernēs. imꝑat vt cū fratribusopus ꝑficiat. qui cū rei geſte cauſaꝫ ꝓmpſiſſet. ille celer ad eū ꝓperauit digitūqꝫ ſaliua illituꝫ pͥſtine ſtatim ſanitati reddidit. Deindeimꝑat vt celer ad ceptū opus vires augeat. Alia vice cū ad capiēdū cibū veniret. cirothecas quas ad laborē oꝑis habere ſolebat ſuper lapidē ante fores refectorij depoſuit. Mox quiete reddita. coruus aduolauit. vnāqꝫ ex eis roſtro ferēs abſtulit. Peracta refectionis hora vir dei egrediens cirothecas requiſiuit. Cūqꝫ omnes inter ſe qͥs abſtuliſſet ꝯquirerēt. vir ſanctꝰ ait. ꝙ nullꝰ alius attingerep̄ſumpſiſſet. niſi ales q̄ ad archā a nōe dimiſſus nō redijſſet. addiditqꝫ le nullo mō pullos ſuos alituꝝ ſi rapax furtū celeri volatu n̄referret. Expectātibꝰ illis. in mediū omniū coruus aduolat. ⁊ furtūroſtro reportat. nec ſe fuga conat̉ eriꝑe ſed ferocitatis oblitus. vltionē expectat. Quem vir ſanctꝰ abire imꝑat.Adhuc de eodem.Uādam die dū hora refectionis appropinqͣret. ⁊ miniſter refectorij cereuiſiā adminiſtrare conaret̉. vas qd̓ cipruꝫ vocant̉ ad cellariumaſportauit. ⁊ ante vas quo cereuiſia cōdita erat appoſuit. tractoqꝫſeraculo meatū in ciprū currere ſinit. Quem beati colūbani imꝑioalius ex fratribꝰ vocauit. At ille obediētia feruēs oblitꝰ meatū reſerare. cucurrit ad patrē ſeraculū qḋ duciculū vocāt manu deferensPoſtqͣꝫ ſibi vir dei qd̓ voluerat deprompſit. oblitꝰ negligētie celerad cellariū redijt cōijciens nihil ī vaſe de qͦ decurrebat cereuiſia remāſiſſe. Intuitꝰ ē aūt ſupͣ ciprū cereuiſiā creuiſſe. nec minimā qͥdeꝫſtillā foris cecidiſſe. vt crederes in longitudine ciprū geminatū eſſevt qualis ⁊ quāta rotūditas infra cipri coronā inerat. talis in altuꝫcreuiſſet vrna. Sic apparuit ⁊ imꝑantis meritū. ⁊ obedientia obſequētis. Eo tꝑe vir dei ſolitudinis amator ambulās. repperit cadauer cerui a lupis p̄repti vrſū velle deuorare. cuiꝰ iā ſanguinē lābēsexiguā carnis partē vorauerat. huic imꝑauit ne coriū qḋ ad calciamētoꝝ vſus neceſſariū erat lede̓t. Tūc beſtia ꝯtra natura mitis effecta blandiēs. ac colla ſūmittens. cadauer reliquit. Qd̓ vir dei adfratres rediēs indicauit. p̄cipiēs vt irent ⁊ e cerui cadauere coriumauellerēt. Abeūtes itaqꝫ repperūt vndiqꝫ rapaciū alitū ml̓titudinēadeſſe nec ad cadauer ſupͣ viri dei int̓dictū audere accedere. Erataūt in ip̄o cenobio luxouio quidā frater. ⁊ ip̄e colūbanꝰ nomine. exgenere beati colūbani. vnoqꝫ comitatū ex hibernia ꝓceſſerāt. Cuietiā beſtie ⁊ volucres ſicut beato viro ꝑebant. Naꝫ ad imperiū efere ⁊ aues veniebāt ſeqꝫ manu blandiētis attrectari ſinebant. eiqꝫgaudētes ac ludētes ſicut cattuli ſolēt dominis exultabāt. Hic febre correptꝰ. cū iam vltimo halitu carere vellet. ſydus de celeſti minere qd̓ ⁊ lōgo famulatū q̄ſierat. vidit ad ſe virū fulua luce amictūaccedere. ſibiqꝫ dice̓. Nō te mō a corꝑe educere poſſum. qꝛ or̄onibus ⁊ lacrimis pr̄is tui p̄pedior. Qd̓ cū audiſſet merēs ſanctū colūbanū ad ſe ꝑ nūciū accerſiuit ⁊ ait. Cur me ī hac erūnoſa vita tuisor̄onibꝰ detines. nā aſſunt qͥ me duce̓ volūt. ſi tuis p̄cibꝰ nō p̄pediantur. Recedētibꝰ gͦ ſolue obſtacula. vt mihi iam pateāt regna celeſtia. Tūc ille corpꝰ chriſti ab hac vita abeūti viaticū p̄buit. ac pꝰextrema oſcula functiōis cantꝰ impleuit.De ſancto ſanſone dolēſi ⁊ eiꝰ origine ⁊ mgr̄o eiꝰ eltuto. cv.Sigibertus.Qno quoqꝫ prenotato.ſanſon dolenſis archiep̄us. cōſanguineus beati macleuij ⁊ ſucceſſor ſanſonis magloriꝰ. qui de trāſmarina britannia ad ciſmarinā trāſierāt britanniā. claret ſāctitate ⁊ doctrina.¶ Ex geſtis eius. Hic ſanſon de meciana ꝓuincia nobilibꝰ paretibꝰ ortus fuit. Huiꝰ mater anna cuꝫ ſterilis putaret̉. deſꝑatō ianfetu cum marito ſuo āmone ieiunijs ⁊ elemoſynis frequētibꝰ incubebat. Cui nocte quieſcēti ꝑ viſum dn̄s ait. O mulier firma in fideſtabilis in dei dilectiōe. ac ꝑſeuerās in p̄ce ne timeas neqꝫ diffidasqꝛ ꝓlem habebis. ⁊ primariū filiū ſamſonē vocabis. hic erit coramdeo ſanctꝰ deoqꝫ iubēte ſacerdotali officio cōdignꝰ. Itaqꝫ muliecum gaudio concepit ⁊ peꝑit. ⁊ infanti baptizato nomen ſanſonisimpoſuit. Qui cuꝫ eſſet annoꝝ circiter. v. chriſti ſcolā adire voluitſed pater eius ne fieret clericus ꝯtradixit. Tandē ꝟo celeſti increpatiōe ꝑ ſomniū admonitꝰ. eūdem ad ſcolā duci cōpulit egregij. ſ.britānoꝝ magiſtri nomīe eltuti qui ex diſcipulis erat ſancti germani. Etat aūt omniū ſcripturaꝝ veterꝭ. ſcꝫ ⁊ noui teſtamēti. ⁊ omniūartiū ph̓ie. omniū britannoꝝ comꝑtiſſimꝰ. ⁊ futuroꝝ p̄ſcius. Quipoſt geſta mirifica cum egritudine mortis teneret̉. duos alios abbates ſcilicet yſanū ⁊ attroclium ad ſe venire fecit. eiſqꝫ dixit. Gaudeo fratres de aduētu veſtro. quia tempus adeſt mee ī chriſto dormitionis ⁊ vos debitum obſequiū mihi prebebitis. Sed confortamini. quoniam ⁊ vos cito poſt me tranſibitis. vno quidem tranſitūſed diuerſo euentu. Ego quidē hac nocte p̄ſentibꝰ vobis angeloꝝ