Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XXII.

beata ſors omnis eſt e quanimitate toſerum niſi putes. cōtlerantis. Quis em̄ eſt ille felix qui dederit impatientie manꝰet. Paucis minimiſqꝫ natura contentaſtatum ſuū mutarieſt. cuius fatietatem ſi ſuis vrgere velis aut iniocūdum quodinfuderis fiet. aut noxium. Pluribꝰ adminiculis opus eſt. ad tuendam p̄cioſe ſuppellectilis varietatē. Uerūqꝫ illud eſt ꝑmultis indigere. qui ꝑmulta poſſident. cōtraqꝫ minimis qui abudantiā ſuānature neceſſitate ambitꝰ ſufluitate mētiūt̉. Cetera aīalia ſuisfinibꝰ ꝯtenta ſunt vos aūt deo mente ꝯſimiles a rebꝰ infimis excellentis nature ornamenta captatis. nec intelligitis quātam ꝯditoriveſtro faciatis iniuriā. Ille genus humanū terrenis omnibꝰ p̄ſtarevoluit. vos dignitatem veſtrā infra infima queqꝫ detruditis. naꝫ ſiomne cuiuſqꝫ bonū. eo cuius eſt cōſtat eſſe p̄cioſius. cum viliſſimarerū veſtra bona eſſe iudicatis eiſdem voſmetip̄os veſtra eſtimatōne ſūmittitis. In omni aduerſitate fortune infeliciſſimū infortunijrenus eſt fuiſſe felicem. Quā multis amaritudinibꝰ hūane felicitatis reſpſa eſt dulcedo. que ſi fruenti iocūda videatur. tamen quominuslit abeat retineri poteſt. Liquet igitur qͣꝫ ſit mortalium rerū miſera beatitudo. que nec apud equanimos ꝑpetua durat. nec anxios tota dilectat. Diuitie magis effundendo qͣꝫ coaceruannitent. Tunc em̄ p̄cioſa eſt pecunia. cum tranſlata in alioslarili vſu deſinit poſſideri. Auaricia ſemꝑ odioſos. claros largitas facit. O anguſtas inopeſqꝫ diuitias. quas nec habere totaslribꝰ licet ad quēlibet ſine ceteroꝝ pauꝑtate veniūt..xviij.uc de eodeUmane nature iſta cōditio eſt. vt tunc em̄ ceteris rebꝰ cum ſe cognoſcit excellateadem tamē in beſtias redigat̉. ſi ſe noſſe deſierit. Naꝫris animalibꝰ ſeſe ignorare nature eſt. homībꝰ vicio venit. Tuqui nunc contuꝫ gladiūqꝫ ſolicitus ꝑtimeſcis. ſi vie huiꝰ callem vacuus viator intraſſes. corā latrone cantares. O p̄clara oꝑū mortalium beatitudo. quā qui adeptꝰ fuerit ſecurus eſſe deſiſtit. virtutibꝰ ex dignitate. ſed ex virtute dignitatibꝰ honor accedit collata improbis dignitas. non modo efficit dignos. ſed ꝓdit potius oſtētat indignos. Nos niſi ad populares aures inaneſqꝫ rumores recte facere neſcimus. relicta cōſcientie virtutis p̄ſtantiade alienis p̄mia ſermunculis captamꝰ. Quidam cuꝫ adorſus eſſetumelijs quēdam qui ad vere virtutis vſum ſed ad ſuꝑbamriā falſuꝫ ſibi nomen ph̓i induerat. adiecit iam ſe ſciturum an ilſephiloos eſſet. videlicet ſi illatas iniurias patienter toleraretTum ille patientiā parūper aſſumpſit. acceptaqꝫ cōtumelia. velutans iam tādem inquit ph̓m me eſſe intelligis. At alter nimiūmordaciter. Intellexerā inquit ſi tacuiſſes. Fugare indigentiāpia querimus. ad hoc nobis incōtrarium cedit. quippe pluribꝰ adminiculis opus eſt. ad tuendam p̄cioſe ſuppellectilis varietatē. verūqꝫ illud eſt ꝑmultis indigere. qui multa poſſident. Mors ſpernit altam gloriā. inuoluit humile ꝑiter celſum caput. equatqꝫ ſūfima. Ego plus hominibꝰ reor aduerſam qͣꝫ ꝓſperā ꝓdeſſella ſemꝑ ſpeciē felicitatis blanda mentit̉ hec ſemꝑ veraiſtruit. Poſtremo felix a vero bono blādimenit. aduerſa plerūqꝫ ad vera bona reducēs vnco r̄traiam inter minima eſtimanduꝫ putas. amicoꝝ tibientes hec aſꝑa hec horribilis detegit hec tibi certos ſodalium vultus ambiguoſqꝫ ſecernit. Illa diſcedens ſuos aufert tuosit. Felix nimiū prior etas. Cōtenta fidelibꝰ aruis. Nec inercu. Facili que ſera ſolebat. Ieiunia ſoluere glande.bachica īprat. Lfundere melle. Nec lucida velleraſmiſcere veneno. Enos dabat herba ſalubres. Potumricus amnis. Umbras altiſſima pinus. Utinaꝫ modonoſtra redirent. In mores tꝑa priſcos. Sed ſeuior ignibꝰ ethne.Feruēs amor ardet habēdi. Heu primus quis fuit ille. Auidi qupōdera tecti. Gēmaſqꝫ latere volētes. Precioſa ꝑicula fodit. Sinūc inter mures videres vnū aliquē ius ac poteſtatē ceteris vendicantē quāto mouereris cachīno. Quid vero ſi corpus ſpectesimblius homīe reꝑire queas. Nemo aūt in quēpiam ius aliqd̓. qd̓ infra corpꝰ eſt (fortunā loquor) exercere poteſt.a fortune bona ad improbiſſimū quēqꝫ vberiora ꝓueollata improbis dignitas modo efficit dignos. ſedusentat inc.xix.io teroMRnis mortaliū cura qͣꝫ/iltipliciū ſtudioꝝ labor exercet. diuerſo quidem calꝑuenire. quo quis adepto nihil vltra deſiderare queat. eſt em̄ cunle ꝓcedit. ſed ad vnū tamen beatitudīs fontem nititurcta intra ſe bona ꝯtinens. Liquet ergo beatitudinem eſſe ſtatū bonorum omnꝯgregatōne ꝑfectuꝫ. Quem vt diximus mortalesomnes diuerſeamite adipiſci conātur. Eſt em̄ hominū mentibꝰ

veri boni naturalit̓ inſita cupiditas. ſed ad falſa deuiꝰ error adducit. Nature quidē minimū. auaricie vero nihil ſatis eſt. Regum familiares. regia poteſtas ſepe incolumis ſepe elapſa ꝓſternit. Quēfelicitas amicū fecit. infelicitas inimicum faciet. Nulla peſtis efficacior ad nocendū qͣꝫ familiaris inimicus. Si tuā non habes. ſplendidum te aliena claritudo non efficit. Voluptatū appetētia ē plena anxietatis ſocietas vero penitentie. Pecuniā ne cōgerere conaberis. at̄ ne eripies habēti. Dignitatibꝰ fulgere vis. danti ſupplicabis. qui p̄ire ceteros honore cupis poſcendi humilitate vileſces.Potentiā ne deſideras ſubiectoꝝ inſidijs obnoxius ꝑiculis ſubiacebis. Gloriam petis. ſed per aſꝑa queqꝫ diſtractus ſecurus deſiſtes. Voluptariā vitam degis. quis ſpernat abijciat viliſſime rei .ſ. corpors ſeruitium. Quis legem det amantibus. maior lexamor eſt ſibi. Quod quiſqꝫ pre ceteris petit. hoc ſummū bonū iudicat. Potētē cēſes qui ſatellite latus ambit qui quos terret ip̄eplus metuit. Tragicus exclamat. O doxa doxa que mentibꝰ hominum nihil aliud facta es qͣꝫ aurium inflatio magna. Qui falſo predicant̉ ſuis ip̄i neceſſe eſt laudibꝰ erubeſcant. Si voluptas corporalis beatum facit. beatiores ſunt pecudes hominibꝰ. quarum omnis ad explendā corporalem laſciuiam feſtinat intentio. O qui perpetua mundū ratōne gubernas. Terrarū celiqꝫ ſator. qui tempusab euo iubes. Stabiliſqꝫ manēs das cuncta mouere. pulcrum pulcerrimus ip̄e mundū. Mente gerens. qui numeris elementa ligas.Nihil eſt quod non omnipotens. ſed malum facere poteſtergo malum nihil eſtDe eodem. Idem in quarto libro..xx.Mperante florenteqꝫ nequitia virtus ſolum p̄mio caret. verū etiā ſœleratorum pedibꝰ ſubiecta calcatur. Qui virtute deſerta homo eſſe deſinit. cum in diuinā ꝯditioneꝫ tranſire poſſit vertit̉ inbeluā. Eorū qui in poſſeſſione vel in ꝓfectu vel adeptione virtutis ſunt. omnē quecūqꝫ ſit bonā iudico. in improbitate vero manētibus omnē peſſimā eſſe fortunā. Sicut ꝓbis ꝓbitas ip̄a premiūeſt. ita improbis nequitia ip̄a ſuppliciū. Miſerum eſt voluiſſe praua. potuiſſe miſerius. ſine quo voluntatis miſere lāgueret effectusTriplici ergo vrgent̉ infortunio ſcelus volunt poſſunt ꝑficiuntEt ſi neqͥtia miſeros facit. miſerior fit neceſſe ē diuturnior nequaꝫes ſunt mali impuniti qͣꝫ ſupplicia luentes. qͣꝫuis in eorūſupplicio nulla ſpes correctōnis. nullꝰ reſpectus habeat̉ exempli. pena ratōe iuſticie bona eſt. impunitas merito iniquitatis mala. Mali ſimiles ſunt auibꝰ. quaꝝ intuituꝫ nox illuminat. dies cecatIllata iniuria accipientis. ſed inferentis miſeria eſt. Idem inlibro quinto. Qui recto celum vultū petis. Erigiſqꝫ frontē in ſublime feras animū quoqꝫ. Ne grauata peſſum. Inferior ſidat menscorꝑe celſus eleuato. Eternitas ē intermīabilis vite tota ſimulfecta poſſeſſio. Magna vobis ſi diſſimilare vultis indita eſt neceſſitas ꝓbitatis. ante oculos agitis iudicis cūcta cernētis.ſancto ſeuerino abbate agauenſi. Ex geſtis eiꝰ. .xxj.Um aūt lodoneus permnnos .xxv. regni francoꝝ apiceꝫ gubernaret. ſubito febrili dolore correptus. cum a nullo medicoꝝ ſanari poſſet. audiuit famā ſancti ſeuerini abbatis agauenſiū monaſterij qd̓ab incolis loci multis ſignoꝝ titulis inſignis haberet̉. eūqꝫ ad ſe accedere nūciū ſuppliciter rogauit. Qui deuotus benignꝰ ad euꝫacceſſit. eūqꝫ p̄cibꝰ ſuis ab infirmitate ſua diutina liberauit. Porro aliqd̓ temporis ſpaciū cum illo manens. multos de domo eiꝰ ſimul de ꝑiſiaca plebe. diuerſis calamitatibꝰ oppreſſos. ad ſanitatem ſacris or̄onibꝰ reformabat. claudis videlicet reſtituēs greſſummutis loquelā cecis lumen. ſurdis recreabat auditū. īmūdos quoqꝫ ſpūs de corporibꝰ pellens obſeſſis. p̄claris virtutū diuulgabattitulis. Rex deniqꝫ lodoneus benigno poſcebat affatu. Obſecro inquies abba pater. accipe pecuniā de theſauro noſtro quātūcūqꝫ volueris. eam ꝓut libet eroga pauꝑibꝰ. Rei etiā quicūqꝫ inregno meo carcere recluſi ſua detinent nequitia. tua indulgētiacūcti laxent̉. Iubente itaqꝫ rege cūcti in regno ſuo pādunt̉ carceres. īnumera eoꝝ multitudo diuerſis erāt cruciatibꝰ afficiendi morte debita puniēdi. beati ſeuerini aduētu letabūdi egrediētesſoluūtur ab omni tormētoꝝ genere. aūt obitū ſuū appropinēre cognoſce̓t. ſicut ei oſtēſuꝫ fuerat ab angelo. ab vrbe ꝑiſiꝰ ꝓmouens ad mōtē quē caſtrū nāconis vocāt ꝑuenit. in cuiꝰ vertice eratoratoriū in quo duo p̄ſbiteri deo ſeruiebāt. Quibꝰ corpꝰ ſuū ꝯmēdauit ſepeliēdū. ſicut ei fuerat reuelatū ab angelo. A quibꝰ horifice ſuſceptꝰ. inter ſacra eoꝝ colloquia ſpūm exalhora obitus eiꝰ. inſtar ſtelle totus lumīe circūfuſus eſt locus. Hius feſtū recolit̉. iij. idus februarij.De ſancto maxencio abbate pictauenſi..xxij.Sigibertus.