cauſas aſſumere Hoc auteꝫ agebat eugenius non ꝙ deeſſent inafrica q̄ aduerſarioꝝ obiecta reuellerēt. ſꝫ vt illi veniſſent qͥ alieniab illoꝝ dominatū maiorē fiduciā libertatis haberēt. ꝑiterqꝫ oppreſſionis noſtre calūniā vniuerſis terris ⁊ ppl̓is nūciarent. Ille gͦqͥ nectebat dolos audire noluit. rōnem agens argumētationibuscrebris. vt quoſcūqꝫ ep̄oꝝ audierat eruditos. varijs inſectatōibꝰagitaret. Iam ad exilium muranēſem ſcd̓m donatianū impoſitiscentūquinqͣginta fuſtibꝰ miſerat ep̄os. necnō vt ſubſeculēſem p̄ſidiuꝫ viꝝ acutū. Tunc ⁊ venerabiles manſuetū germanū fuſculū⁊ multos alios fugauit. Dum hec gerunt̉ imꝑat vt noſtre religionis illoꝝ menſa nullū cōem haberet. neqꝫ cū catholicis omninoveſcerent̉. Que res nō ipſis aliqd̓ preſtitit bn̄ficiū. ſꝫ nobis maximū ꝯtulit lucꝝ. Nam ſi ſermo illoꝝ dicente apl̓o. ſicut cancer conſueuit ſerpere. quātomagis cōis menſa ciboꝝ potuit inqͥnare. cuꝫdicat idem apl̓s. cū nefarijs nec cibi habere cōionē. Sed cū ignisꝑſecutōnis accenderetur. ⁊ flama infeſtantis vbiqꝫ regis arderet.on̄dit dn̄s noſter quoddā miraculū ꝑ ſeruū ſuuꝫ fidelem. qd̓ preterire non debeo.De felice ceco ꝑ beatū eugeniū illuminato..lxxxiji.Uit in eadeꝫ ciuitate carthagine qͥdam cecus huiꝰ ciuitatis notiſſimus nomīeIFfelix. hic viſitat̉ a dn̄o. Dicit̉qꝫ ei nocte ꝑ viſum. diesem̄ epiphanioꝝ luceſcebat. Surge ⁊ vade ad ſeruū meū eugeniūep̄m ⁊ dices ei. qͥa ego te ad illum direxi. Et illa hora qͣ bn̄dixeritfontem vt baptiſent̉ accedentes ad fidem. ꝯtinget oculos tuos ⁊aperient̉ ⁊ videbis lumē. Qui cū tali viſione cōmonitꝰ eſt. putāsſe quō aſſolet deludi ꝑ ſomnū. ſurgere noluit cecus. Sed cū iterūvrgeret̉ in ſomno. ſimiliter vt ad eugeniū ꝑgeret ꝯpellit̉ rurſumnegligit. Tercioqꝫ feſtinant̓ ⁊ grauiter increpat̉. Excitat pueruꝫqui ei ſolitus erat manuꝫ porrigere. ꝑgit veloci agilitate ad fauſtibaſilicā. ⁊ orat. Et veniens cū ingentibꝰ lacrimis. ſuggerit cuidaꝫſubdyacono noīe ꝑegrino. vt eū ep̄o nūciaret indicans ſe haberealiqd̓ ſecreti genus intimandū. Audiens ep̄s iuſſit hoīeꝫ introireIam em̄ ob celebritatē feſtiuātis hymni nocturni ꝑ totā eccleſiācanente ppl̓o increꝑabāt. Indicat cecus antiſtiti ordinē viſionisſue. dicitqꝫ illi Non te dimittā niſi ſicut a dn̄o iuſſus es. mihi reddideris oculos meos. Cui ille. Recede a me frat̓. qꝛ peccator ſuꝫ.Cūqꝫ ille inſtaret. attendens eugeniꝰ inuerecundā credulitatē eiꝰ⁊ qꝛ iam tempꝰ vrgebat. ꝑgit cū eo comitante officio clericorū adfontem ibiqꝫ fixis genibꝰ cum ingenti gemitu pulſans ſingultibꝰcelum. criſpantē bn̄dixit aque fontem. Et cū cōpleta oratōne ſurrexiſſet rn̄dit ceco. Iam tibi dixi frater. homo peccator ſum. ſꝫ qͥ teviſitare dignatꝰ eſt. preſtet tibi ẜm fidem tuam. Simulqꝫ vexillocrucis oculos eius ꝯſignauit. Qui ſtatim viſum recepit. quē ſecūquonſqꝫ baptiſmus celebraret̉ ibi detinuit. fit hoc eccīe māifeſtū.ſtatimqꝫ nūciꝰ ꝑgit ad tyrānū. Rapit̉ felix inqͥrit̉ ab eo qͥd factūſit qualiterqꝫ lumē receꝑit. Dicit ille ex ordine totū. Dicūt ep̄i arrianoꝝ hoc ꝑ maleficia feciſſe eugeniū. Et qꝛ oppreſſiōe cōfuſi. lumen nō potuerunt nubilare eo ꝙ felix vniuerſe ciuitati manifeſtꝰeſſet et notus. tamen volebant eum ſi fas eſſet necare. Quō iudeiſuſcitatū lazarum cupiebant occidere.lxxxiiij.De ꝯuento ep̄oꝝ ad ꝯcilium ꝯgregato.Ppropinquabat iā futurus ille dies calūnioſus kalendaꝝ februariaꝝ ab eodēſtatutus. Cōueniūt nō ſolum vniuerſe africe verūetiāinſulaꝝ ml̓taꝝ ep̄i. afflictōe ⁊ merore ꝯflicti. fit ſilētiū diebꝰ ml̓tꝭqͦuſqꝫ ꝑitos qͦſqꝫ ⁊ doctiſſimos viros exīde ſeꝑaret calūnijs oppoſitis necandos. Nam vnū ex ipſo choro doctoꝝ nomīe letū. ſtrēnuū ⁊ doctiſſimū viꝝ. poſt diuturnos carceris ſqualores incēdioꝯcremauit. extimans ꝙ tali exēplo timorem incuteret reliqͥs ⁊ leſuram. Tandē venit̉ ad diſputatōnis ꝯflictum. ad locū .ſ. quē elegerant aduerſarij. vitantes igit̉ noſtri vociferatōnis tumultus. neforte poſtmodū arriani dicerēt. ꝙ eos aliquis noſtroꝝ opp̄ſſerit.delegunt de ſe noſtri qͥ pro omnibꝰ rn̄derent decem. Collocat ſibigirilla cum ſuis ſatellitibꝰ. in loco excelſo ſuꝑbiſſimū thronū aſtātibus nobis. Dixeruntqꝫ noſtri ep̄i. Illo eſt ſꝑ tractanda locutiovbi ſuꝑba non dn̄atur poteſtatis elatio. Conuerſiqꝫ noſtri girilledixerūt. ꝓpone qd̓ diſponis. Girilla dixit. Neſcio latine. Noſtridixerūt ep̄i. Semꝑ te latine eſſe locutū manifeſte nouimꝰ. modoexcuſare nō debes p̄ſertim qꝛ tu huius rei incendiū ſuſcitaſti. Siaut noſtrā fidē cognoſcere deſideratis. hec eſt veritas quā tenēꝰRegali em̄ imꝑio fidei catholice quaꝫ tenemꝰ p̄cipimur reddererōnem. Ideoqꝫ aggredimur ꝓ noſtraꝝ viriuꝫ mediocritate fideadiutorio. quā credimꝰ vel p̄dicamꝰ breuiter intimare. Primumigit̉ de vnitate ſubſtantie patris ⁊ filij. qd̓ greci omoſion dicuntexponendū nobis eſſe cognouimūExpoſitio fidei catholice ꝯtra arrianos..lxxxv.

Atrem ⁊ filiuꝫ ⁊ ſpiritūſanctum ita in vnitate deitatis ꝓfitemur. vt ⁊ patrē inſua ꝓprietate perſone ſubſiſtere. ⁊ filiū nihilominus inpria extare ꝑſona. atqꝫ ſpm̄ſcm̄ ꝑſone ſue ꝓprietateꝫ retinere. fideli ꝯfeſſione fateamur. Non em̄ eundē aſſerentes patreꝫ quenfiliū. neqꝫiū ꝯfitētes qꝛ pater ſit aūt ſpūſnctus. neqꝫ ſiaccipimus vt aut pater ſit aut filius. ſed ingenitū patrē ⁊ de patregenitū filiū. ⁊ de patre ⁊ filio ꝓcedentem ſpm̄ſcm̄. vniꝰ credimuseſſe ſubſtantie vel vnius eſſentie. qꝛ ingeniti patris ⁊ geniti filij etꝓcedētis ſpūſſancti vna ē deitas. tres ꝟo ꝑſonaꝝ ꝓprietates. Etqꝛ ꝯtra hanc catholicam vl̓ apl̓icā fidem hereſis exorta nouitatequandā induxerat. aſſerens filiū nō de patris ſubſtantia genitum.ſꝫ ex nullis extantibꝰ .i. ex nihilo eū ſubſtitiſſe. Ad hanc impietatisꝓfeſſionē q̄ ꝯtra fidē emerſerat reuelendā ⁊ penitus abolendaꝫomouſion ſermo grecus poſitꝰ eſt. qd̓ interp̄tat̉ vniꝰ ſubſtātie veleſſentie. ſignificās filiū nō ex nullis extantibꝰ nec alia ſubſtātia ſedde patre natū eē. Qui ergo putat omouſion auferendū. ex nihilovult aſſerere filiū extitiſſe. Sed ſi ex nihilo nō eſt ex patre ſine dubio eſt. ⁊ recte omouſion vnius cū patre ſubſtātie filius eſt. Ex patre aūt eſſe. id eſt. vnius cū patre ſubſtantie his teſtimonijs approbatur apl̓o dicente. Qui cū ſit ſplendor glorie ⁊ figura ſubſtātie.Ipſe quoqꝫ in euangelio dicit. Ego in patre ⁊ pater in me. ⁊ ego⁊ pater vnū ſumꝰ. Qd̓ nō ad vnitatē tm̄mō volūtatis ſꝫ ad vnārefert̉ eandēqꝫ ſubſtantiā. qꝛ nō dixit. ego ⁊ pater vnū volumus.ſꝫ vnū ſumꝰ. Ueꝝ qꝛ duas ī filio ꝓfitemur eſſe naturas. id ē deūverum ⁊ hoīem. qͥcꝗͥd excellentis ſublimitatis ⁊ potentie de eo referunt ſcripture. ad memorandā eius diuinitatē tribuendū ſentimus. ⁊ qͥcꝗd infra honorem celeſtis potentie de eodē humiliꝰ narrant. nō verbo dei ſꝫ hoī reputamꝰ aſſumpto. Scd̓m diuinitatemergo eſt hoc qd̓ ſuꝑiꝰ diximꝰ. vbi ait. Ego ⁊ pater vnū ſumꝰ et qͥme videt videt ⁊ patrē. ⁊ oīa quecūqꝫ pater facit eadē ⁊ filiꝰ facit.ſimiliter ⁊ cetera q̄ ſuꝑius ꝯtinent̉. Illa ꝟo q̄ de eo ẜm hominemreferunt̉ iſta ſunt. Pater maior me eſt. ⁊ nō veni facere volūtatēmeam. ⁊ pater ſi fieri poteſt ⁊cͣ. Non eſt etiā filius dei degenerdeus verꝰ de deo natus eſt vero. ſicut iohānes dicit. Hic eſt verꝰdeus. ⁊ vita eterna. Et ipſe dn̄s ait. Ego ſum via veritas ⁊ vitaCeteꝝ de ſpūſancto dicit apl̓s. Diuiſiones gratiaꝝ ſunt. idē aūtſpūs ⁊cͣ. Et poſt. Hec aūt oīa oꝑat̉ vnus at̄qꝫ idē ſpūs diuidēsſingulis ꝓut vult. Unde indubie claret ſpm̄ſcm̄. ⁊ deū eſſe et ſuevolūtatis autorem. qͥ cūcta oꝑari. ⁊ ẜm ꝓprie volūtatis arbitriuꝫdiuine diſpenſiōis dona largiri aptiſſime demonſtrat̉. qꝛ vbi voluntaria gratiaꝝ diſtributio p̄dicaō poteſt videri ꝯditio ſeruitutis. Habes quoqꝫ creatoreꝫ ſpm̄ſcm̄ in libro Iob. Spūs īdiuinus eſt qͥ fecit me. ⁊ ſpūs omnipotētis qͥ docet me. Et dauiddicit. Emitte ſpm̄ tuū ⁊ creabunt̉. Una itaqꝫ eſt religio. vna gͦrificatio trinitatis. vt audiamꝰ apoſtolū ſicut audierūt corinthij.Gratia dn̄i noſtri hieſu chriſti ⁊cͣ.De ꝓſcriptione catholicoꝝ ep̄oꝝ ⁊ expoliatōe. .lxxxvj.Ec eſt fides noſtrā euagelicis ⁊ apl̓icis traditionibus. ⁊ oīm que in mundo ſuntcatholicaꝝ eccleſiaruꝫ ſocietate fundata. in qua nosgratiam dei omnipotētis ꝑmanere vſqꝫ in finē terre huius ꝯfidimus ⁊ ſperamꝰ. Qui cum noſter libellus legeret̉ oblatꝰ veritatislumē neqͣqͣꝫ ſufferre cecis oculis potuerunt. inſaniētes vocibꝰ infrementes grauiterqꝫ ferentes qͣre nos noīe noſtro catholicꝰ dixerimꝰ. ſtatīqꝫ mentiētes ſuggerūt regi de nobis ꝙ ſtrepitū fecerimus audientiā fugiētes. Qui eadē hora accēſus ⁊ credēs mēdacio. feſtinauit facere qd̓ volebat. Iāqꝫ ꝯſcriptū decretū habēs. etocculte cum eodē decreto ꝑ diuerſas ꝓuincias ſuos hoīes dirigens. ep̄is carthagine poſitis vna die vniuerſe africe eccīas clauſit. vniuerſamqꝫ ſubſtantiam epiſcoporuꝫ ⁊ eccleſiarum ſuis epiſcopis munere condonauit Neſciens quoqꝫ quid loqueret̉ neqꝫ de quibus affirmabat. legem quam chriſtiani imperatores noſtri contra eos ⁊ contra alios hereticos per honorificentiaꝫ eccleſie catholice dederant aduerſum nos illi proponere non erubuerint. addētes multa de ſuis ſicut placuit tyrānice poteſtati. Poſthec dicta feralia veneno toxicato tranſuerſa. iubet cūctos epiſcopos qui carthagine fuerant congregati. quoruꝫ iam eccleſias domos ⁊ ſubſtantiam ceperat. in hoſpitijs quibus erant expollari.⁊ expoliatos foris muros prouelli. Non animal. non ſeruus nonmutanda que ferebant veſtimenta penitus dimittūtur. Addiditadhuc vt nullus quēpiam illorum hoſpitio reciperet. aut alimoniam preſtitiſſet. qui autem miſeratōinis cauſa ſecus facere temptaſſet. cū vniuerſa domo ſua incenderet̉. Sapiēt̓ tūc etiā ꝓiectiep̄i fecerūt. vt lꝫ mēdicātes exīde nō abirēt. Quia ſi recederet nōtm̄ violent̓ omnino reuocarent̉. ſed et mētirent̉ eos ſicut mentiti