Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

ac doloris ſui medicabili eoꝝ ꝯſilio ꝯſecutuꝝ ſe eſſe ꝯfidens. Sedcum primā cauſam morbi huius ſpiritualiū medicoꝝ doctrina diſcuteret. que ſolet ex abūdāti ciboꝝ p̄ſumptiōe deſcēdere. eāqꝫ memorato fratri dep̄henderent non ineſſe inquirunt de ſecunda cauſa diſcutientes ne aīe forſan culpa caro exhauſta ieiunio impuris illuſionibꝰ vrgeret̉. quibꝰ etiam diſtrictiſſimi viri cum paululuꝫ elatide ſui corporis fuerint puritate ſuperbie viciū polluunt̉. qua cauſa in fratre non dep̄henſa. ad terciā recurrentes occultas dyabolice factionis inſidias ꝑuiderunt ꝓbanteſqꝫ nec aīe culpā eſſe nec carnis. ſacroſanctis eum epulis debere miſceri ꝯfidentiſſime cenſuerūtnec per hāc fraudem medicina remedij ſalutaris imperpetuū fraudaret̉. Quo facto oīs dyabolice factōnis ſcena detecta eſt vt moxvirtute dn̄ici corporis ꝓtegente. illa p̄terite illuſionis ꝯſuetudo ceſſaret. Vt fallax imaginatio ſomnioꝝ illectrix egeſtionis impure.vel imperpetuū vel certis menſibꝰ ignoret̉. poſt illam fidem qua dedei ſpecialiter gratia puritatis donū iugiter ſꝑare nos ꝯſueuit. eſcepotuſqꝫ nimietas eſt caſtiganda. quoꝝ redundantia huiuſmōi humores ꝓpenſius gigni neceſſe eſt. qui qͣꝫ ꝯcreti non poſſunt eori. ita ad nature ipſius legem poſſunt ꝓpelli. ne ſub occaſione cuitcunqꝫ pruritus atqꝫ illuſionis emergant. In qua nobis caſtimoniepuritate fundatis peccatū in nobis non dominat̉. Interioris enīfotū ac pabulo puritatis ſummīſtrari neceſſe eſt etiam exteriori homini caſtitatem. Et ideo fatue ille virgines glorioſum ſponſi thala non meruerunt intrare. que integꝝ ſpiritū ſanctū ſuū et animaꝫ corpus ſine querela in die dn̄i ſeruauerūt. a culpis venialibꝰ nemo p̄ter chriſtū ſit immunis. .cxv.Ultos quidē eſſe ſanctosac iſtos negare non poſſumus. ſed inter ſanctū immaculatum multa diſtantia eſt. Aliud eſt enī eſſe quenpiāſanctū. id eſt diuino cultui ꝯſecratum. hoc enī nomen non ſolū hominibꝰ ſed etiā locis vaſculis tēpli atqꝫ lebetis ſcriptura atteſtante cōmune eſt. Aliud eſt eſſe abſqꝫ peccato qd̓ vnius dn̄i noſtri hieſu chriſti ſingulariter ꝯuenit maieſtati. De quo etiam apl̓us velutprecipuū quid ac ſpeciale ꝓnunciat dicens. Qui peccatū non fecitHac ſola ab hominibꝰ nobis exceptione diſtinguit̉. qꝛ nos nonabſqꝫ peccato. illū ſine peccato ꝯſtat fuiſſe temptatū. Quis eteniꝫhominū qͣꝫuis fortis atqꝫ bellator ſit. hoſtibꝰ tn̄ telis plerūqꝫ pateat. Quis velut impenetrabili carne circūdatus. tātis prelioꝝ periculis ſine periculo miſceat̉. Ille ſolus ſpōſus filijs hominū. conditionem mortis humane vniuerſa carnis fragilitatu ſuſcipiensnullius eſt vnqͣꝫ ſordis macl̓atus attactu. Ceteꝝ iuſtos ac ſanctosviros immunes a culpa eſſe manifeſte ſcriptura ꝓnūciat dicēs.Septies in die cadit iuſtus ⁊cͣ. Nec iuſticie eius p̄iudicant lapſusfragilitatis humane. qꝛ multū intereſt inter ſancti peccatoris hominis lapſum. Aliud enī eſt admittere mortale peccatū. aliudgitatōe que peccato caret p̄ueniri. vel ignorantie aut obliuionisagi errore. aut facilitate ocioſi ſermōis offendere. aut ad pūctū in fidei theoria aliquid heſitare. aut ſubtili quadā cenodoxie titillatiōepulſari. aut neceſſitate natura aliquātiſꝑ a ſūma ꝑfectiōe recidere.Hec em̄ ſunt. vij. lapſuū genera in quibꝰ vir ſanctus licet nōnūqͣꝫcadat. tn̄ iuſtus eſſe definit. Apl̓oꝝ eximius petrus. quid aliudcredendus ē fuiſſe qͣꝫ ſanctus. p̄ſertim qn̄ ei a dn̄o dicebat̉. Beatꝰes ſymon bariona. Et tn̄ poſt paululū ignorans miſteriū paſſionis. tante vtilitati humam generis inſcius obuiaret dicēs. abſit a temerebat̉ audire. Uade poſt me ſathanas. Germanus. Qūobeato paulo quem ad ſummū ꝑfectionis culmen certā eſt ꝑueniſſeillud poterit ꝯuenire dīc. enī facio bonū qd̓ volo ⁊cͣ. Theonas. Intrantē me tutiſſimū ſilentij portū rurſus ad immēſumfundiſſime queſtiōis pelagus reuocare conamini. Sed hic interintaciturnitatis anchorā iaciemus. vt cras flatū ꝓſperi ſpūs explorato diſputatiōis vela pandamus.De excellētia ꝑſpicuitate vite cōtemplatiue. .cxvj.Ex libro ſexto.Euerſa igit̉ luce ita affaus eſt. Quid ſit principaliter bonū qd̓ apl̓s potuerit̉ ꝑficere vellet diligentius indagemus. Eſt enī bona caſtitas. laudalis ꝯtinētia. miranda prudētia. larga humanitas.circūſpecta ſobrietas. modeſta temꝑantia. pia miſericordia ſanctaiuſticia. Que oīa in apoſtolo paulo eiuſqꝫ ꝯſortibꝰ ita plena atꝫfecta fuiſſe non dubiū eſt. vt virtutū potius qͣꝫ verboꝝ magiſterioab eis religio doceret̉. Sed vna et ſola theoria. id eſt ꝯtēplatio deicui merito oīa iuſtificationū merita. vniuerſa ꝟtutū ſtudia poſtponunt̉. eius comꝑatōe fuſcant̉. Bonū hoc ſummū. id eſt dei conſpectu frui chriſto iugiter inherere. vt ꝑfecte apoſtolꝰ poſſit adipiſci diſſolui optat a corpore. qd̓ caducum multis fragilitatis ſueneceſſitatibꝰ impeditum non poteſt a ſeculi ꝯſortio penitus auelliQd̓ enī tam ꝑtinax ſanctorū ſtudium. qd̓ tam arduum poteſt eſſe

ꝓpoſitum cui non aliquando ille verſutus inſidiator illudat. Quisita ſolitudins ſecreta ſectatus eſt. vt nunqͣꝫ cogitationibꝰ ſuꝑfluislaberet̉. Quis tam familiaris eſt deo tanqͣꝫ ꝯiunctus. qui apoſtolicum illud imperium. quo ſine intermiſſione orare p̄cipit. vl̓ vnodie ſe gaudeat executum. Que licet oīa nōnullis qui ſunt grauioribus vicijs inuoluti leuia atqꝫ a peccato pene aliena videant̉. ſcientibꝰ tamen perfectionis bonū. etiam minimaꝝ reꝝ multitudo grauiſſima eſt. multiſqꝫ ſibi maculis vident̉ aſpergiſi non dicam vanecogitationis improbitas in atria mentis irrepſerit. ſed vel ſpalmidicendus eſt recordatio orationis tempore intentionem ſupplicantis auertit. Si enim inquiūt cum a quolibet ſublimi homine dicam vita ac ſalute noſtra. ſed etiam alicuius lucri cōmodo ſuꝑplicamus. totam in eo mentis corporis aciem defigentes de nutueius trepida expectatione pendemus. non mediocriter formidātesne forte ineptū aut incongruū verbum miſericordiam audientisauertat. tum deinde ſi nobis in foro ꝯſtitutis aſſiſtente econtra aduerſario in medio ꝯflictū tuſſis. ſcreatus. riſus. oſcitatio. ſomnꝰ. obrepſerit. quanta in perniciem noſtram vigilantiſſimus inimicus ſeueritatem iudicis cōmouebit inuidia quantomagis cum illi occultoꝝ omniū cognitori imminenti perpetue mortis periculo ſupplicamus. p̄ſertim cum ē diuerſo callidus ſeductor pariter criminator aſſiſtat. intenta atqꝫ ſollicita oratione iudicantis pietas imploranda eſt. Nec leui peccato aſtrigit̉. qui precē deo fundens ſubitoa ꝯſpectu eius quaſi ab oculis non videntis nec audientis. cogitationis improbe vanitatem ſecutus abſceſſerit. Illi aūt oculos cordis ſui contegunt craſſo velamīe vicioꝝ. vix in receſſibꝰ pectoris ſuietiam illa que magna capitalia ſunt crimina ꝯtemplant̉. inuerecundis ſemꝑ cogitationibꝰ euagantes. nec dolere norunt cum abla ꝯtemplatione que ſingularis eſt diſtrahunt̉. nec habēt qd̓ ſe doleant amiſiſſe. ea que imperfectꝭ inculpabilia videntur perfecti grauia in ſereputant.ExEc ſane nos in hunc errorem cauſa precipitat qꝛ a namartheti. id eſt impeccantieipſius virtutem penitus ignorantes. exiſtimamus nullāoīno culpam ex iſtis ocioſis ac lubricis cogitationuꝫ ex curſibꝰ nospoſſe ꝯtrahere. ſed hebetudine ſtupefacti velut cecitate percuſſinihil in nobis niſi capitalia crimīa ꝯtemplamur. eaqꝫ tm̄ modo credimus euitanda que legum quoqꝫ ſeculariū ſeueritate damnant̉. aquibꝰ ſi nos immunes vel paululū ſenſerimꝰ. nihil nobis ineſſe peccati ꝓtinus arbitramur. Proinde ab illo vidētiū numero ſegregati qꝛ minutias multaꝝ ſordiū que intra nos aggeſte ſunt non videmus. nequaqͣꝫ ſalubri compunctiōe mordemur ſi ſenſum noſtꝝ interpellauerit egritudo triſticie nec dolemus vane glorie ſubtili ſuggeſtione pulſati. nec de emiſſa tardiꝰ vel tepidius oratiōe deflemunec reputamus ad culpā cum pſallentibꝰ vel orantibꝰ nobis. aliqͥdaliud qͣꝫ ipſa oratio vel pſalmꝰ occurrerit. nec illud horremꝰ multa que vel loqui vel agere corā hominibꝰ pudet. erubeſcimꝰ velad horā corde ꝯcipere qd̓ diuino nouimus patere ꝯſpectui. nec feriri nos vllo credimꝰ detrimēto. derelicta memoria dei corporeacogitamus. ita vt nobis ſatis ꝯgrue ſalomonis illud aꝑtet̉ eloquiūFerierūt me ſed non dolui ⁊cͣ. Econtra hi qui ſummā totius voluptatis gaudij beatitudinis ſue in diuinaꝝ ac ſpiritualiū reꝝ tm̄ꝯtemplatione ꝯſtituūt. cum ab ea vel inuiti vel paululū violētis cogitationibꝰ abſtrahunt̉ velut quoddā in ſe ſacrilegij genꝰ preſentpenitudinis puniūt vltionē. ac viliſſimā creaturā ad quā ſit detortus mentis intuitus creatori ſuo ſe p̄tuliſſe lugentes. pene impietatis ſibi crimen aſcribūt. quicquid ab illo vero lumine mentis aſpectum retrahit execrent̉. faſtidiuūt vniuerſa in quibꝰ mundus iſteverſat̉. Sed impoſſibile eſt vt ad ea vel breui cogitationū rapiantur exceſſu. nulluſqꝫ etiam nūc hominū excepto ſaluatore noſtronaturalē ꝑuagatione mentis ita defixus ſemꝑ in dei ꝯtemplationeꝯtinuit vt nunqͣꝫ ab ea raptus mūdane cuiuſqͣꝫ rei delectatiōe peccaret. dicente ſcriptura. Sidera ipſa ſunt munda in ꝯſpectu eiꝰ inter ſanctos eius nemo immutabilis. ſemetipſos quotidieſentiant ſancti terrene cogitatōis pondere p̄grauatos ac illa mētisſublimitate decidere. inuitos īmo etiam neſcientes in legem peccati mortiſqꝫ tranſduci. habent ꝓfecto quibꝰ ad deum iugiter ingemiſcant. in veritate humiliati atqꝫ compuncti. ad gratiaꝫ dei queimpios iuſtificat ꝯuolantes. apoſtolo ꝓteſtant̉. Infelix ego homo quis me liberabit de corpore mortis huius ⁊cͣ. Et ꝯdelectaturquidem legi dei ẜm interiorem hominē. qui viſibilia vniuerſa tranſcendentes conant̉ deo ſemper vniri ſed vident̉ aliam legē in membris ſuis. que repugnat legi mentis eoꝝ ⁊cͣ. Uere enī lex peccati eſtqͣꝫ humano generi p̄uaricatio induxit. quia maledicta terra in operibꝰ tuis. Que terra poſt agnitionem boni ac mali. cogitationū ſpinas cepit ac tribulos germinare. quarum aculeis naturalia virtutūſemina prefocant̉. ne illum panem qui de celo deſcendit quiqꝫ con-