teſtans. iugem ac inuiolabilem ſui retinet puritatē. nec poteſt aliudquid eſſe qͣꝫ ſanctitas. Hoc autē fiet qn̄ iam deſinēs caro aduerſusſpiritū ꝯcupiſcere deſiderijs eius ꝟtutiqꝫ ꝯſenſerit. ceperintqꝫ ſibiinuicem pace firmiſſima federari. ⁊ habitauerint fratres in vnū. ⁊ illā repromiſſam a dn̄o beatitudinē poſſidentes de qua ait. Si duoex vobis ꝯſenſerint ſuper terrā. de omni re quacūqꝫ petierint. fiet illis a patre meo qui in celis eſt. Ꝙ aūt vrina cum velicam iugi inſtillatione repleuerit quieta etiā ſuſcitat membra. licet veris ſectatoribus puritatꝭ ad obtinendā eam nihil p̄iudicet iſta cōmotio. qͣꝫ hecſola interdum ⁊ tamen per ſoporē neceſſitas excitarit. ſciendū tamēeſt ꝙ ita ſi cōmota fuerint ad quietē ꝓpriam reducant̉ caſtitatꝭ imperio. vt nō modo cū nullo pruritu ſed nec cum minima quidem libidinis recordatione ſedent̉. Et idcirco vt cū lege animi lex quoqꝫꝯgruat corporalis. etiam in ipſius aque potū ita eſt nimietas caſtigada. vt humoris quotidiani illa collectio prius arefactis influensmembris. illum quem ineuitabilē putatis corporis motū non ſoluꝫrariſſimū. verūetiaꝫ lentū reddat ac tepidū. frigidumqꝫ vt ita dixerim ignem ⁊ abſqꝫ vllius aduſtionis ardore rorantē ſuſcitet flamāinſtar admirabilis illius moſayce viſionis. vt carnis noſtre rubꝰ innoxio igne circūdatus non vrat̉. vel ſicut illorū triū iuuenū quibusita rorante ſpiritu fornacis chaldaice flama diſcuſſa eſt. vt illud qͦdammodo qd̓ ſanctis repromittit̉ per ꝓphetam incipiamus iam īhoc corpore poſſidere. cū ambulaueris per ignē non cōbureris ⁊cͣ.De miraculis dei circa pecccatores ꝯuerſos..lxxxj.Ere mirifica ſūt. nec vllisniſi his qui experti ſunt nota. q̄ dn̄s fidelibꝰ ſuis adhuc(in iſto corruptionis vaſculo ꝯſtitutis ineffabili liberalitate largit̉ que ꝓpheta mētis puritate perluſtrans exclamauit. Mira opera tua deus. et aīa mea cognoſcet nimis. Quis enī in ſe opera dn̄i nō miret̉ cum inſatiabilē ventris ingluuiem ita in ſe videritcomp̄ſſam vt vix ipſum exiguū ac viliſſimū cibū raro inuituſqꝫ percipiat. qui ignem libidinis quem naturalē antea ⁊ velut inextinguibilemeſſe credebat. ita refriguiſſe p̄ſenſerit. vt nec ſimplici quidē ſecorꝑis motu ſentiat incitari. Qūo ꝟtutē dn̄i non ꝯtremiſcat. qͥſqꝫhoīes quondā diros atqꝫ truculētos. qͥ ad ſummū iracūdie furorēetiā blādiſſimis ſubditoꝝ irritabāt̉ obſequijs. ad tātā viderit tranſiſſe lenitatē vt nō ſolū nullis iā cōmoueant̉ iniurijs. ſꝫ etiā cuꝫ illatefuerīt ſumma magnimitate ꝯgaudeāt. Quis plane nō miret̉ oꝑadei. cū vel ſe vel aliū. ex rapaciſſimo liberalē. ex ꝓdigo ꝯtinentem. exſuꝑbo humilē. ex delicato ac tenero ſqualidum hirſutumqꝫ ꝑſpexerit. ⁊ egeſtate atqꝫ anguſtia p̄ſentiū reꝝ etiā voluntarie ꝑfruentemIſta ſunt ꝓdigia q̄ poſuit ſuꝑ terrā. auferēs bella vſqꝫ ad finē terre ⁊cͣ. Ut p̄termitta illā celeſtē infuſionē leticie ſpūalis. qͣ deiectusanimus inſpirati gaudij alacritate ſuſtollit̉ ad illos ignotos cordisexceſſus. ⁊ tā ineffabilia qͣꝫ inaudita ſolacia gaudiorū. qͥbꝰ nōnunqͣꝫignauiſſimo ſtupore torpentes. ad oratione feruentiſſimā velut deſomno ꝓfundiſſimo ſuſcitamur hoc ē gaudiū de quo apl̓s. Ꝙ oculus inqͥt nō vidit ⁊cͣ. In his igit̉ om̄ibꝰ quantū mēs ad ſubtilioremꝓfecerit puritatē. tāto ſublimiꝰ intuebit̉ deū. ⁊ admirationis intraſemetipſam potiꝰ capiet incremēta. qͣꝫ loquendi facultatē inueniet.Ut enī vim leticie huius inexpertus mente percipere. ita explicareſermone non valebit expertus. Iſtud gͦ eſt mirabile opus dei hominem carneū carnales affectus reſpuiſſe. ⁊ intanta reꝝ atꝫ incurſuum varietate vnū tenere animi ſtatu. atqꝫ immobilē in om̄i accidentiū ꝑmutatōe durare. Qua ꝟtute fundatꝰ ſenex qͥdā. cū apud alexandriā turb̓ infideliū circūfuſus. nō ſolū maledictis verūetiā grauiſſimis impellētiū vrgeret̉ iniurijs. eiqꝫ a ſubſanātibꝰ diceret̉. qͥdmiraculi chriſtus veſter quē colitis fecit. ille inqͥt. Vt his ac maioribus ſi intuleritꝭ nō mouear. nec offendar iniurijs.Qualit̓ ꝑfectionē caſtitatis obtinere qͥs poſſit..lxxxij.Uiſqꝫ igit̉ extractꝰ a cunctis ꝯfabulatōibꝰ ocioſis. ⁊ mortificatꝰ ab om̄i ira ⁊ ſollicitudine curaqꝫ mūdana. duobꝰ tm̄ paſtinacijs fuerit qͦtidiana refectōe ꝯtentꝰ. et aq̄ ſatietate ſubtracta qͥetē ſomni triū vl̓vt alij ſtatuerunt qͣtuor horaꝝ ſpacio termīauerit. nec tn̄ laboꝝ acꝯtinentie huius merito ſed miſeratione dn̄i eam ſe crediderit adeptuꝝ. quia ſine hac fide vana eſt oīs laboris humani intentio. nonamplius qͣꝫ ſex menſibꝰ. ꝑfectionem iſtius impoſſibilem ſibi nō eſſeſcet. Que fides licet facilis ac plana oībꝰ videat̉. tamen tamifficile ab incipientibꝰ qͣꝫ ipſiꝰ caſtitatis ꝑfectio poſſidet̉. Nā cumis.ſꝫticula puritatis arriſerit ꝯtinuo in ꝯſciētie ſue ſecretꝭ elatibtilit̓ illabēte ſibimet blādiūt̉. credēteſqꝫ illā ſe diligētieſue ſtucutos. neceſſe ē vt ſuꝑno illo p̄ſidio paululū denudati tādiu illis qͣs diuīa virtus extinxerat paſſiōibꝰ opprimant̉. qͣꝫdiuexꝑientia docēte cognoſcāt ſe viribꝰ atqꝫ induſtria ſua puritatꝭ bonū obtinere nō poſſe. Et vt diſputationē noſtrā breuit ꝯcludamꝰ.
hec eſt ꝯſummatio caſtitatꝭ. vt vigilantem monachum oblectatiolibidinis nulla ꝑſtringat. vt qͥeſcentē ſomnioꝝ nō fallat illuſio. ſꝫ cūdormienti tm̄ ꝑ ſopite mentis incuriam cōmotio carnis obrepſerit.quēadmodū ſine vlla titillatiōe voluptatis excitata ē. ita etiam ſinvllruritū corꝑis ꝯqͥeſcat. Hec de caſtitatis fine nō ꝟbis. ſed exlicet a deſidioſis ac negligerperiētiā magiſtrāte ⁊bus arbitrer impoſſibilia forſitā iudicāda. certꝰ tn̄ ſum a ſtiac ſꝑ viris agnoſcēda parit̓ ac ꝓbāda.Qualit̓ deꝰ a nobis merita ꝑ gr̄am ſuā extorquet. .lxxxiij.Ex libro tercioUbitari non poteſt ineſſeuidē om̄i aīe naturalit̓ virtutū ſemīa bn̄ficio creatorisinſerta. ſꝫ niſi hͨ opitulatōe dei fuerint excitata ad incrementū ꝑfectiōis nō potuerūt ꝑuenire. qꝛ ẜm apl̓m neqꝫ qͥ plantatē aliqͥd neqꝫ qͥ rigat. ſꝫ qͥ incremētū dat deꝰ. Et ita ſemꝑ gr̄a dei noſtro in bonā ꝑtem cooꝑat̉ arbitrio atqꝫ in om̄ībꝰ illud adiuuat ꝓtegit ac defendit vt nōnunqͣꝫ etiā ab eo quoſdā conatꝰ bone volūtatis vel exigat vel expectet. ne penitꝰ dormiēti aut inerti ocio diſſoluto ſua dona ꝯferre videat̉. occaſiōes qͦdāmodo querēs quibus humane ſegniciei torpore diſcuſſo non irrōnabilis munificētie ſue largitas videat̉. dum eam ſub colore cuiuſdā deſiderij ac laboris impartit̉. vt nihilominus gratia dei ſemper gratuita perſeueret. dumexiguis quibuſdam conatibꝰ tantam immortalitatis gloriā tribuitEt vt incomparabili clementie creatoris noſtri mortale aliquid exaliqua ſimilitudīe cōperemus. ſi nutrix pia ac ſollicita diu ſinu paruulum geſtat vt qn̄qꝫ ingredi doceat. ⁊ primū quidem eum reptare permittit. dehinc erectuꝫ vt alternis paſſibus imitat̉. dextre ſuevirtute ſuſtentat. mox paululum derelictum. ſi titubantem videritꝓtinus apprehendit. nutantem ſuſcipit. lapſum erigit. ⁊ vel arcet acaſu vel etiam decidere leuiter ſinēs eleuat poſt ruinam. Cum autēeum ad puericiam vel adoleſcentie ac iuuentutis perduxerit roburquedam etiam pondera vel labores quibꝰ non opprimat̉ ſed exerceat̉ iniungit. et cum emulis decertare permittit. Quātomagis illeceleſtis omniū pater nouit quem ſinu gratie ſue geſtet. quem liberevoluntatis arbitrio in conſpectu ſuo exerceat ad virtutem. et tamēadiuuat laborātē exaudit vocantem. non relinquit querentem. eripit de periculo interdum etiam neſcientem. Hanc diſpēſationematqꝫ amorem ſuum quem nobis tribuere dominus indefeſſa pietata dignatur. volens motu humane affectionis exprimere. nec inueniens in hac creatura talem charitatis affectum cui eum comparare dignius poſſet. tenerrimus pie matris viſceribꝰ cōparauit. Nurquid ait poteſt mulier obliuiſci infantem ſuum. vt non miſereat̉ filio vteri ſui. Sed non contentus hac comparatione. tranſcēdit eaconfeſtim atqꝫ ſubiungit dicens. Et ſi illa oblita fuerit. ego tamennon obliuiſcar. Hucuſqꝫ beatus cheremon..lxxxiiij.Collatio neſtorotis d̓ vita actiua.Ex libro quarto.E Bbatis neſtorotis preclari in omnibꝰ. ſummeqꝫ ſcientia viri inſtitutio ſubſequit¶ Qui cum ſacrarum ſcripturarum nos aliqua memoricōmendaſſe. et eorum intelligētiam deſiderare ſenſiſſet talibus nosadorſus eſt verbis. Quiſquis ad theoricem voluerit peruenire. neceſſe eſt vt omni ſtudio atqꝫ virtute actualē primo ſciētiā conſeqͣtActualis perfectio duplici ratiōe ſubſiſtit. Nā primꝰ eiꝰ eſt modvt omniū natura viciorū ⁊ curationis ratio cognoſcatur. ſecundusvt ita diſcernatur ordo virtutum earumqꝫ perfectiōe mens noſtraformetur. vt illis non iā velut coacta. ⁊ quaſi violento imperio ſubiecta famuletur. ſed tanqͣꝫ naturali bono delectetur. atqꝫ paſcatur.⁊ arduam illam atqꝫ anguſtam viam cum oblectatione conſcēdat.Quo enim modo vel virtutum rationē qui ſecundus in actuali diſciplina gradus eſt. vel rerum ſpiritualium ⁊ celeſtium ſacramentaque in theorie gradu ſublimiora conſiſtūt valebit attingere. qui neturam viciorum ſuorū nec potuit intelligere nec eniſus eſt in ſe extirpare. Conſequenter enim pronunciabitur progredi ad excelſſora non poſſe. qui non euicerit planiora. multoqꝫ minus ea que ſuntextrinſecus apprehendet quiſquis intelligere ea que ſunt ſibi inferta non quiuerit. Ecce inquit. Conſtitui te hodie ſuper gentes et ſegna. ⁊ euellas ⁊ deſtruas. ⁊ diſperdas. ⁊ diſſipes ⁊ edifices. ⁊ plantes. In expulſione noxiarum rerū quatuor eſſe neceſſaria deſignauit. id eſt euellere. deſtruere. diſperdere. diſſipare. In ꝑficiedis vero virtutibus. edificare tm̄modo atqꝫ plantare. Unde liquido patet difficilius ꝯuelli atqꝫ eradicari inolitas corporis atqꝫ animi pulſiones. qͣꝫ ſpirituales extrui plantariqꝫ virtutes. Hec igitur pracitca q̄ duobꝰ ſubſiſtit modis. erga ml̓tas ꝓfeſſiōes ſtudiaqꝫ diuiditimā intētiōis ſue erga he̓mi ſecreta ⁊ cordis ꝯſtituniQuidā. n̄puritatē. Quidā erga inſtitutōꝫ fratꝝ ⁊ ꝑuigilē cenobiorum curaQuidā eligētes egrotātiū curā. Alij īterceſſiōeꝫ q̄ ꝓ miſerꝭ atꝫ ob