Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

LiberXX.

itatiōes ſemꝑ intendensgerūetiā ciomnes ſolum actusvt illud qd̓ in futurū dicet̉ de beata cōuerſatiōe ſanctoꝝ. iam ſubenti. id eſt vt ſit ei deus oīa in oībꝰ. Aduerſariosarratū teneat inquidē nobiiterioris homīs pugnā exꝑtit. ſꝫ it1ꝰ hos noſtris ꝓfectibꝰ aduerſunt dubitare etiā impulſores eſſe credaſari vt eos tm̄mō incetare peccatū. ſi eis quēadmus. Ceterūus homodū ad ſuggerendū ita ad cōpellendū facultas violenta ſuppebrem ſicut in illis ē inſtigatiōis copia ita ī nobis virtꝰ reteret.ſpuēdi ſiue acqͥeſcendi libertas eſt attributa. Quoꝝ tn̄ potentiānatiōes ſi ꝑtimeſcimꝰ. etiā ꝓtectiōes atqꝫ adiutoria dei ecōtrario cōferamꝰ. maior em̄ eſt qui in nobis eſt qͣꝫ qui in hoc mundocuiꝰ auxilia multo vehemētiori militāt ꝟtute nobis. qͣꝫ aduerſus nos illoꝝ multitudo cōfligit. bonaꝝ rerū tm̄ ſuggeſtorſed etiā factoīpulſor eſt deꝰ. ita vt nōnunqͣꝫ nos etiaꝫ iuitossattrahat ad ſalutōſtat neminē poſſe a dyabolop̄bere ei maluerit ſueūtatis aſſenſuꝫ. Qd̓ ecꝟbis euidenter exp̄ſſit. Quia em̄ non fit cōtradictioab hui faciūt malū cito. ideo repletū eſt cor filioꝝ hoīm in ip̄isvt faciāt mala. Ergo manifeſtū eſt hinc vnūquēqꝫ delinquere.truentibꝰ cogitatiōibꝰ prauis eis confeſtim cōtradicit. Namreſiſtite inquit ei et fugiet a vobisali refectiōe et diuerſis ſenſibus..lxj.ro. viijOnſummatis que diei ſonnitas exigebat. eccleſie ꝯgregatiōe dimiſſa. reuerſiad cellam ſenis refecti primū lautiſſime ſumꝰ. Naꝫ promuria que ſuꝑiecta olei gutta quotidiane refectiōi ſolebat apponimodicū liis miſcuit. olei qͥddā ſolito ꝓpenſius ſuꝑfudit. illā olei guttā ob hoc vnuſqͥſqꝫ quotidie refecturꝰ inſtillat.vt eius ex hoc guſtu ſuauitatē ꝑcipiat. ſed vt hoc vſu iactantiā cordis que abſtinētie diſtributiōe blande ſolet ac latēter irripere ets elatibtūdat. Deinde appoſuit ſalē frictū oliuas terpoſt hec ſuꝑintulit caniſtrū habēs cicer frictū. qd̓ illi trogalia vocāt. ex quibꝰ quina tm̄ ſumpſimus grana mixaria bina carilas. Hunc em̄ numerū in illa heremo quēqͣꝫ exceſſiſſe culpabile ē. Qua refectiōe trāſacta ita locutus ē. Satis ꝓprie diuinaſcriptura opimo agro cōꝑat̉ ac fertili. qui multa gignat ac ꝓferat ad hominū victū quedā ſine aliqua coctiōe ignis ꝓficiūt. quedam niſi pͥus flamē calore mitigata atqꝫ mollita omnē aſperitatemſue depoſuerit cruditatis. vel incōgrua erūt vſibꝰ hūanis. vel noxiaſentient̉. nōnulla ꝟo ita vtriqꝫ vſui apta naſcuntur. vt nec incoctaſua cruditate diſpliceāt vel offendant. tamē ignis calore decoctariora reddant̉. Plura quoqꝫ ad eſcam tm̄mō iumētoꝝ vl̓ ferarū ac volucrū ꝓferunt̉. cibis hoīm minime ꝓfutura. Quā rōnēeuident̓ aſpicimꝰ in vberrimo ſcpͥturaꝝ ꝑadiſo ꝯtineri. innificatiōe littere plana ac luculēta reſpōdent. vt ſb̓iōe egeāt. ſimplici tm̄ littere ſono abūde paſcātiētes. vt eſt illud. Audi iſrahel dn̄s deus tuꝰ vnꝰ eſtEt diliges dominū deū tuū ex toto corde tuo ex. t. ⁊cͣ. Quedā aūtſi allegorica explanatōe extenuata fuerint. ſpūalis ignis examnatiōe mollita.rgis ex eoꝝ ꝑceptiōe leſio qͣꝫ vtilitas aliqua cōſequet̉. vt illud eſt. Qui habeladiū ⁊cͣ. Et accipit cruceꝫſuārictiſſimi moͣchoꝝ habētes quitiā. ſimpliciter intelligētes. fecerūt ſibicrucesgit̓ circūferētes. edificationē ſꝫintulerūtrōnulla ꝟo ad vtrāqꝫ ꝑceptiōꝫid eſt.allegoricā ita cōmode capiūt̉. vt vtraqꝫ explanatio vitas animeniſtrat. vt eſt illud. Siqͥs te ꝑcuſſent in dexterā maxillā ⁊cͣ. Etequūt̉ vos inimici ⁊cͣ. Producitſane fenū iumētisſicē .ſ. purēnarrationē hiſtorice lectiōisores qͣrlaborē actualis vite vegetiores robuſtie lapſu angeloꝝ eoꝝ pugna adinuicem..lxijNte ꝯditionē huiꝰ viſibi creature ſpūales celeſteſqꝫ virtutes deū feciſſe.oc ip̄o ſcirēt ſe ad tantā beatitudinis gloriā benefiis ex nihilo fuiſſe ꝓductas. ꝑpetuas ei gratias referētester ei laudibꝰ inhererēt. nemo fideliū dubitat. quas apl̓usinē dumerās ita deſcribit. Quia in xp̄o creata ſunt omniapilia inuiſibilia. ſiue angeli. ſiue archangeli. ſiue throni. ſiue dones. ſiue pͥncipatꝰ. ſiue poteſtates. De iſtoꝝ itaqꝫ numerofuiſſe pͥncipes collapſos lamentatio ezechelis ſiue yſaiecet.vindicijs colligit̉ has differētias qͣs inſtar ſanctaꝝ ceqꝫ virtutū aduerſe poteſtates habere dicūtur. vel ex illius anradū inueqꝫ creata fuerat nūc etiā retētaſe vel certe de celeſtibꝰ deuolutas. ad ſimilitudinē illaꝝ virtutū que

ibidem ꝑſeuerāt. nequitie ſue merito in vnaqueqꝫ in malū creuit. hos inter ſe gradus ordinū vocabula in ꝑte ꝯtraria vēdicaſſeItaqꝫ impugnatiōes quibꝰ homīes impetūt. etiā cōtra ſe inuicemeos affectare certiſſimū eſt. diſcordias atqꝫ cōflictus ſuꝑ nonnullis gentibꝰ quadā ſibi nequitie vernacula familiaritate ſuſceptis indefeſſo certamīe ſimiliter exercere deſinūt. Que etiā ī viſione danielis legimꝰ figurata angelo gabriele ita narrāte. Princeps regni ꝑſarū reſtitit mihi viginti vno diebus ecce michaelvnꝰ de pͥncipibꝰ. pͥmus venit in adiutoriū mihi ⁊cͣ. Legimꝰ etiamgrecoꝝ principē. qui vtiqꝫ fauens genti ſibi ſubdite. tam natiōiſarūqͣꝫ ppl̓o iſraheli videbat̉ aduerſus. Ex his liquido ꝑuidet̉.diſcordias gentiū cōflictus ac ſimultates qͣs inter ſe iſtis inſtigātibꝰ gerūt. etiā ꝯtra ſe exerceāt aduerſe poteſtates. illaꝝ vl̓ victoria gaudeāt. vel diminutiōe crucient̉. ob hoc poſſunt inter ſeeſſe cōcordes vnuſqͥſqꝫ his quibꝰ p̄eſt ꝯtra alteriꝰ gentis preſulem in qͥeta ſemꝑ emulatiōe cōtendit. Hos igit̉ p̄ter illas qͣs ſuꝑius expoſuimꝰ opiniones etiā idcirco dici pͥncipatꝰ vl̓ poteſtateseuidēti poſſumꝰ rōne collige̓. ſcꝫ vel diuerſis gentibꝰ dn̄ent̉ acp̄ſint. vel certe in inferiores ſpūs atqꝫ demonia de quibꝰ etiā euāgeliū legiōes ꝓpria ip̄oꝝ ꝯfeſſiōe teſtat̉. ſuos exerceāt pͥncipatꝰ inter demones alijs alij domināt̉..lxiiEgi aūt īmūdos ſpiritusa nequioribꝰ poteſtatibꝰ. eiſqꝫ eſſe ſb̓iectos. ſoluꝫ illaIIHn̄ica rn̄ſio. ſi ego in beclzebub pͥncipe. de. e. de. ſed etiāꝑſpicue viſiones exꝑimēta ſanctoꝝ multa nos edocēt. Nam cuꝫvnus ē fratribꝰ noſtris in hac ſolitudine iter ageret. adueſꝑaſcentedie quadā antrū reperiēs ibidē ſubſtitit. vbi pſalmos ex more decantās mediū noctis exceſſit. Cūqꝫ refecturꝰ laſſum corpꝰ recidiſſꝫrepēte cepit cateruas demonū vndiqꝫ cōfluentiū īnumerabiles intueri. que infinita cōſtipatione ordine longiſſimo ꝓcedentes. aliepͥncipe ſuū p̄ibant. alie ſequebant̉ qui tandē magnitudine cūctisꝓcerior. aſpectu terribilior aduenit. ac poſito ſolio ſublimiſſimo ſediſſet vniuſcuiuſqꝫ actus diligēter examinabat. illoſqꝫ qui nec ſe circūuenire emulos ſuos potuiſſe dicebāt. velut inertes aſpectu ſuo videbat iniuria expelli. ſpacia tāti tēporis opus inaniter expenſum exprobrās fremitū furoris. illos ꝟo ſe nūciabant ſibi cōſignatos decepiſſe. ſummis laudibꝰ exultatiōe fauore cūctoꝝ vt fortiſſimos bellatores extollebat. Quoꝝ vnꝰ cumvictor letus adueniſſet. nomē cuiuſdā monachi deſignauit. aſſerēspoſt. xv. annos quibꝰ iugit̓ obſediſſet tandē ſe pͥualuiſſe. vt eumēadē nocte ruina fornicatiōis elideret. ſacra puella quadā nonſolū īpuliſſe vt ſtupricrimē īcurre̓t. ſed etiā ꝑſuaſiſſe vt ſibi iurecōiugij retineret. Suꝑ cuiꝰ relatiōe īmane cūctoꝝ gaudiū fuiſſet exortū. ſūmis a pͥncipe tenebraꝝ laudibꝰ eleuatꝰ abſceſſit. Mane aūt euanuiſſet illa demonū multitudo. dubitās frater de aſſertiōe ſpūs īmūdi. magiſqꝫ id ratus. ſolita fallacia ſibi voluiſſet illudere. innocēti fratri crimē inceſti inuere. peluſiū petijt. vbi monachū illū qui ſibi notiſſimꝰ erat nouerat cōmorari. quē requiſiſſetrepperit eadem nocte ruinā eius demon nūciauerat relicto monaſterio vicū petijſſet. deſignata puella lapſu miſerabili deuolutus fuiſſet.De angelis ꝑſonalibꝰ de differentia demonū. .lxiiij.Am vnicuiqꝫ noſtrumduo cohereāt angeli. id eſt bonꝰ malus. ſcriptura teſtat̉. De vtriſqꝫ ꝟo liber paſtoral̓ pleniſſime docet. Sicōſideremꝰ illū qui beatū iob expetijt. aꝑtiſſime inſtruimur illumfuiſſe qui ſemꝑ inſidiabat̉ ei. eum nunqͣꝫ ad peccatū potuit incitare. idcirco poteſtatē a dn̄o popoſciſſe. velut qui virtute illiꝰſed dn̄i defenſiōe qui illū ſemꝑ ꝓtexerit vinceret̉. De differentijsdemonū illos duos ph̓os multū cognitiōis accipimꝰ. qui deſpiciētes beatū anthoniū velut imꝑitū ac ſine lr̄is virū. volēteſqꝫ ſaltē de cella ſua magicis p̄ſtigijs ꝑturbare. ſpūs ei nequiſſimos īmiſerūt. ad hāc impugnationē morſu liuoris adducti. eo hoīm turbe ad velut dei famulū cōuenirēt. Cūqꝫ illo nūc quidem pectoriſuo fronti ſignaculū crucis impͥmēte. nūc ꝟo ad or̄oneꝫ ſupplicit̓incūbente. ne approximare quidē demones ei ꝓrſus auderēt et adillos eos direxerāt abſqꝫ vllo reuerterent̉ effectu. illi alios rurſus nequiores īmitterent. itidēqꝫ illis inanit̓ redeūtibꝰ. potentioresiterū miſſi ꝯtra militē xp̄i nihil oīno p̄ualerēt. eo tales eoꝝ īuidie tota magica arte q̄ſite ꝓfecerūt vt hec euidētiſſime magnā ꝓfeſſioni xp̄ianoꝝ ineſſe virtutē ꝯprobarēt. quibꝰ ille tāſeue tāpotētesvmbre. qͣs eſtimabāt ſolē lunāqꝫ ſi ad eos directe fuiſſent obduce̓potuiſſe. Hūc ſolū nihil ledere. ſꝫ ne ad punctū quidē de monaſterio ſuo valuerāt perturbare. Cūqꝫ hac admiratiōe cōfeſtimvenientes ad abbatem anthoniū. impugnationes ſuas cauſasinſidias liuoris occulti patefeciſſent. chriſtianos ſe fieri popoſcerūt