Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

LL.

sreputatus etiā memoria et oblatineri. vt inter bioth.one pauſantium iudicaretur inds. Quid etiā de illo commeore inli claritate demonē ſuſcemorem. qui dum lopit et reuelationibꝰdectus. credidit int̓nūm̄es nocius lumē abſqꝫ vlliuscium eſſe iuſticie. etlucerne p̄bebat officAd extremū iubetur a demone vt deo filiim eo pariter in monaſterio cōmanebat offerret. vtum ſcrificio abrahe patriarche meritis adequaret̉. parrſcilicet hoccidiū perfeciſſet opere. niſi videns puer cultrū extra cōſuetudnem ꝑparare acuendo. et vincula quibꝰ velut oblaturꝰ ad īmoere diſponebat inquirere p̄ſagio ſceleris futuri per ꝯſtriiumſitate veram acquirit̉ diſcretio..xlvj.Era diſcretio non niſi vera humilitate cōquiritur. Cuius hec erit prima ꝓbatio ſi vniuerſa ſolū que agēda ſunt ſꝫ etiā cogitāt̉reſeruentur ſeniorum examini. Nullatenꝰ em̄ decipi poterit quiſg. ſi ſuo iudicio ſed maioꝝ viuit exēplo. et ſerpes teterrimꝰ velut tenebroſa ac ſubterraneo ſpecu. virtute ꝯfeſſionis ꝓtractꝰ adlucē. et traductus quodāmō ac dehoneſtatꝰ abſcedit. Deniqꝫ intantūplacita hec ſentētia comprobat̉. vt puerū ſamulem iuctum ſuo nollet per ſemetip̄m erudire ſed recurrere ſediciomel et iterū pateret̉ ad ſenem etiā qui offenderat deū. vt et illiꝰminiſterium vocabat̉ probaret̉ humilitas. et iunioradbus foibiectōnis huiꝰ ꝓponeret̉ exemplo. Paulū qͦꝫ per ſecans et alloquēs xp̄c cum poſſet ei viam ꝑfectōnis remeiſerare confeſtim dirigere ad ananiā maluit. eumqꝫ illius potiꝰ doctrina qͣꝫ ſua cenſent inſtitui. ne qd̓ recte geſtū fuiſſet in paulo poſteris malū p̄ſumptōnis p̄beret exēplū. dum vnuſquiſqꝫ ſibimetꝑſuaderet .ſꝫimodo ſe quoqꝫ debere dei ſolius magiſterio acdoctrina potius qͣꝫ ſeniorum inſtitutōe formari. Quis ergo tamp̄ſumptor et cecus ſit qui ſe ſuo audebat iudicio diſcretioniqꝫttere. cum et vas electionis indiguiſſe ſe coapl̓oꝝ ſuoꝝ collatione teſtet̉. Unde probat̉ nulli a domino viam ꝑfectōis oſtēdiqui habens vnde valeat erudiri. doctrinā ſenioꝝ vel inſtitutatempſerit. paruipēdens illd̓. Interroga patrē tuū et annunciabittibi. ſeres tuos dicent tibi. Omni igitur conatu debet diſcretionis bonū virtute humilitatis acquiri. que nos illeſos ab vtraqꝫpoteſt nimietate ſeruare. Ad vnum finem nimietas ieiunij ac voracitas ꝑuenit eodemqꝫ diſpendio vigiliarū immoderata continuato. monachū quo ſomni grauiſſimi torpor īuoluit. Quapropter inter vtraſqꝫ nimietates diſcretione moderante gaudendūeſt. Etenim nemini me frequēter ita appetitū cibi penitus reſpuiſſe. vt duobus diebus ac tribus refectione dilata. nec memoriadem vllius edulij meā interpellauerit mentē. Et rurſum ita ſomnum ab oculis meis dyaboli impugnatōne ſubtractuꝫ. vt pluresdies ac nocte paululū quid ſomni meis oculis a dn̄o pcarer infūdi grauiuſqꝫ me periclitatū ſomni cibiqꝫ faſtidio qͣꝫ ſaporis et calluctatione perſenſi.De diſcreta refectionis corporis moderatione. .xlvij.Taqꝫ ſicut feſtinandumnobis eſt ne appetitu corporee voluptatis in diſſolutionem noxiā labamur. et ante p̄ſtitutuꝫ tēpus vel cibolgere vel modum eiꝰ excedere p̄ſumamꝰ ita ē eſce et ſomni refectio hora legitima etiā ſi horreat ingerēda. Utrūqꝫ em̄ belluꝫaduerſarij factione cōſurgit. et ꝑnicioſius cōtinētia immoderataquā ſatietas remiſſa ſupplantat. Ab hac nāqꝫ ad menſurā diſcretionis intercedēte ſalutari cōpunctōne cōſcendi poteſt. ab illapoteſt. In vtraqꝫ em̄ ꝑte ſuſtinebit maximū detrimētū. quiſquisinequalitatē tenes. nunc ventrē ieiunioꝝ ariditate cōſtringit. nūceſcaꝝ nimietate diſtendit. vt em̄ mens cibi inanitate laſſata. ꝑditoratōnū vigorem. dum carnis nimia laſſitudine p̄grauata cōdormitare cōpellit̉. ita nimietate voracitatis oppreſſa emittere ad deum preces puras leueſqꝫ poterit. ſed nec caſtimonie puritateꝫindirupta valebit iugitate ſeruare. dum ei preterita cibi maceriagnem carnalis cōcupiſcētie ſummīſtrat. Nam qd̓ ſemel eſcaꝝabundantiam cōcretum fuerit in medullis neceſſe eſt egeri. atꝫ abip̄a nature lege propelli. que exuberantiā cuiuſlibet humoris ſuperflui. velut noxiam atꝫ ſibi cōtrariā in ſemetip̄a reſedere patitur. Ideoqꝫ rōnabili ſemper et equali eſt corpus noſtrū ꝑſimonia caſiandu vt ſi naturali hac neceſſitate cōmorantes in carnedis carere poſſumus. ſaltem rarius nos et non amplius qͣꝫ trina vice iſta colluuione reſperſos totius aīmi curſus inueaiat. quod tamen ſine vllo pruritū quietus egerat. ſopor non fallax imalex occulte voluptatis eliciat. Ꝙobrem hec eſt temꝑataitas atꝫ mēſurata que patrum quoqꝫ iudicio cōprobat̉. vtianam panis refectionem quotidiana cō-

mitetur eſuries in vno eodemqꝫ ſtatu pariter animā corpuſqꝫſeruans. Et intantū hoc ſine labore ꝑficit̉. vt malint hi perfectionem diſcretionis ignorāt. etiā biduo protelare ieiunia idqꝫquod hodie ſumpturi fuerant in craſtinuꝫ reſeruare. dummō adrefectionem perueniētes deſiderata ſatietate potiātur. Qd̓ nuper beniamin ciuem noſtruꝫ tenuiſſe cognoſcitis. qui ne quotidieduo paximacia percipiēs. equali caſtigatione cōtinuā parcitateꝫiugiter retentaret maluit biduana ſemꝑ cōtinuare ieiunia. dumodo ad refectionem veniens duplicata menſura repleret vētris ingluuiem. Qui obſtinatione et pertinacia mentis ſue. diffinitionibus potius ꝓprijs qͣꝫ ſeniorum traditionibꝰ acquieſcēs. relicta heremo rurſum ad vanitatem ſeculi deuolutus eſt. Pleriqꝫ diſtrictiorem abſtinentiā ſe credentes tenere. totam refectionem ad veſperam differūt quibus ſtomachus exinde grauat̉ veſpere.recens eſce perceptio. tam in veſpertinis qͣꝫ in nocturnis oratōnibus. tenuem leuemqꝫ ſenſum non ſinit inueniri. Ideoqꝫ ſatismodum et vtile hora nona refectionis tempus indultū eſt. in quoreficiens monachus. non ſolum in nocturnis vigilijs leuis ac vacuꝰ. verūetiā ī ip̄is veſꝑtinis ſolēnitatibꝰ digeſtio cibo aptiſſīꝰinueīet̉. Talibꝰ nos ſct̄s moyſes gemīe īſtitutōis epul̓ ſagīauitCollatio pafuncij de trina ſpē vocatōis. Ex li. iij. xlviij.N nullo ſanctoruꝫ chorovidimus ſanctū pafunciū. qui p̄ſbiter nr̄e cōgregationis. id eſt. illius que in heremo ſcithij morabatur fuit.In qua ita vſqꝫ ad extremā durauit etatē. vt nunqͣꝫ e cella qͣꝫ iunior ceperat habitare. queqꝫ ab eccleſia milibꝰ quīqꝫ diſtabat ſaltem ad viciniora migrauerit. nec feſſus ānis die ſabbati vel dominico venturus ad eccleſiā tanti itineris ſpacio vexaret̉. Sed necvacuus quidē reuerti exinde cōtentus. vas aque quā per totamerat ebdomadam ſūpturus. ſuis ceruicibꝰ ſuperponens reportabat ad cellam. Cunqꝫ nonagenariā exceſſiſſet etatem. nunqͣꝫ paſſus eſt eam iuniorū ſibi labore deferre. Huius igit̉ magiſterio inſtitui cupientes. illa nobis p̄cabamur infundi. quibꝰ compūgi velhumiliari. non qͥbus nobiſmetipſis blandiri extolliqꝫ poſſemus.Tunc ille. Tres inquit vocationū ſunt ordines. treſqꝫ renūciationes. Primus ordo vocatōnis ex deo eſt. quotiēs ſcilꝫ inſpiratioquedā immiſſa in cor noſtrū nunqͣꝫ etiā dormiētes nos ad deſiderium eterne vite ac ſalutis exuſcitat. Secūdus eſt per hominē vel exēplis qͦrūlibet ſct̄oꝝ vl̓ moītis īſtigati. ad deſideriū ſalutis accēdimur. Terciꝰ ē ex ncc̄itate deſcēdit. nos diuitijs md̓ihꝰ voluptatibꝰ obligati. igruētibꝰ repēte tēptatōibꝰ. vl̓ mortꝭ ꝑicula ꝯmināt̉. vl̓ amiſſiōe bonoꝝ aūt ꝓſcriptōe ꝑcutiūt. vl̓ caroꝝmorte ꝯpūgūt. ad deū quē ſeq̄ ī reꝝ ꝓſꝑitate ꝯtēpſimꝰ ſaltē ī adu̓ſis īuiti ꝓperare cōpellimur. Nūc de renūciatōnibꝰ diſſerēdū eſt.Prima eſt corꝑaliter mūdi facultates cōtemnimꝰ. Secūdamores ac vicia fructuſqꝫ priſtīos aīmi carniſqꝫ r̄ſpuimꝰ. Terciamētē nr̄am de pn̄tibꝰ vniuerſis ac viſibilibꝰ euocātes. fut̉a tm̄ īuiſibilia cōcupiſcimꝰ. Que tria et̄ abrahe legīꝰ dn̄m p̄cepiſſe.dicit ad. Exi de terra tua. id ē de facultatibꝰ t̓renis. Secundode cognatōe tua .i. de cōuerſatōe moribꝰ. vicijſqꝫ prioribꝰ. nobis a nr̄a natiuitate coherētia velut qͣdam cōſanguītate cognataſūt. Tercio de domo pr̄is tui. id eſt omī memoria mūdi qd̓ fit qn̄mēs nr̄a nullo carnee pīguedīs hebetata cōtagio. ſꝫ ꝑitiſſimis elimatōibꝰ expolita ab affectu qͣlitate terrena. indeſinētē diuinarū rerū meditatōem. ſpiritaleſqꝫ theorias. ad illa īuiſibilia ſt̄eo vſqꝫ trāſierit. vt circūdatā ſe fragilitate carnis ac ſitu corꝑis ſuꝑnis incorporeis intēta ſentiat. Cuiꝰ rei finē atꝫ ꝟtute niſi his capiet hec dicūt̉ exꝑientia magiſtra perceperit. cuiꝰ videlicꝫ ita dn̄s ocl̓os cordis de vniu̓ſis pͥn̄tibꝰ auocauerit vt eatāqͣꝫ tͣnſitura ſꝫ qͣi tͣnſacta r̄putet velut īane ī fumū ī nihilū reſoluta ꝯuerſatōe moribuſqꝫ trāſlata. īueniat̉ ī pn̄tis ſecl̓i vanitate. Ergo prīa abrenūciatō reꝝ alienaꝝ eſt. ſcd̓a reꝝ nr̄aꝝ. terciaqͦꝫ quā et̄ ip̄aꝫ cūctoꝝ elem̄toꝝ pleītudīeꝫ tāqͣꝫ vaītati ſb̓iectā moxiſcēdētes mēte deſpicīꝰ ītuētes ea vidēt̉ ſꝫ vidēt̓ita demū illd̓ ſ meream̄ audie̓ qd̓ dr̄ ad abrahāveni ī t̓rā quā tibi mōſtrauero. Itaqꝫ ꝑdocemur initiū volūtatꝭbone nob̓ dn̄o īſpirāte cōcedi. aūt ſe. aut exhortatōꝫ cuiuſlibꝫ hoīs. aut ncc̄itatē nos ad ſalutꝭ att̄hit viā. nr̄m ꝟo. vtexhortatōꝫ auxiliūqꝫ d̓i. vl̓ remiſſiꝰ vl̓ enixiꝰ exeqͣm̄. his nos ẜmonibꝰ eruditos abbas pafūciꝰ e ſua cellula. alacres qͣꝫ ꝯpūctoscorde ante mediū noctis emiſit.Collatō daīel̓ de t̓plici ſterilitatꝭ mētis. Ex li. iiij. .xlix.Bbateꝫ quoqꝫ vidimusdaīelē. ꝟtutū gene̓ eqͣlē his ī he̓mo ſcithij ꝯmāebāt. ſꝫ pecl̓iariꝰ gr̄a huīlitatꝭ ornatū. īqͥrētibꝰ nob̓. cur īt̓dū r̄ſidētes ī cellula nr̄a. tāta alac̓tate cordꝭ īerem̄. vt dicā ẜmōecurre̓. ſꝫ ac ne ip̄e qͥdē ſēſꝰ occus plēa ſpūalibꝰ fructi dep̄