Liber

L

MPlet etiam inſipientiumui minus adhuc. vel virtute animimentes. et eorūvel ſciētia ꝓfecerūt. aut propter ſonuꝫ vocis extollerequid ſcꝫ modulatius pſallant. aut qͥd parentes diuites aut nobiles habeant. vel ꝙ militiam honoreſqꝫ cōtempſerint. Interdumeriā dignitates et opes que forte nec apprehēdi quidē aliqn̄ poſuadet quēpiā ꝑfacile fuiſſe adepturū ſi ꝑſeueraſſet ī ſetuiſſenculo. vana etiā ſpe de incertis inflans eū ⁊ de his que nūqͣꝫ poſſedit velut qui ea ꝯtempſerit gl̓ia vanitatis extollēs. Nōnunqͣꝫ clericatus gradū ⁊ deſideriū p̄ſbiterij vel dyaconatus immittit quēſi vel inuitus fuiſſet adeptus. tāta expleturū ſanctitate ac rigoreit. vt ceteris qͦꝫ ſacerdotibꝰ p̄bere potuerit ſct̄itatis exemdepipla. deinde ml̓tos nō ſolū cōuerſatōis forma verū etiā doctrīa ſuaſermone ꝙ lucraturū. Quapropter hec ē antiqͥtꝰ patrū ſententiamonachūē debe̓ ml̓ieres ⁊ ep̄os. neut̓ eī eūſinit quē ſemel ſuefamiliaritati deuīxerit. vl̓ quieti celle vlteriꝰ operā dare vl̓ diuinonis oculis īherere. Hanc multi formē beſtiā tali retheoterimꝰ euadere vt cogitātes qꝛ dn̄s diſſipabit oſſa eoꝝit. pͥmitus nihil inanis glorie capiēde gͣtie nosea q̄ bono initio fecerimꝰ obſeruatōe ſil̓iur. ne laborū noſtroꝝ fructꝰ poſt irrepēs cenodocuet. Et ea que nos poſſunt inter ceteros notabiluti ſolis faciētibꝰ laus apud hoīes ſit cūquirenles redderetnō ſolū fructū laborū nr̄oꝝ nos penida vtusodoxie ꝓpoſito fecerimꝰ ſed etiā reosmni cizeterna ſupplitia velut ſacrilegos ſoluturos.vtpotiad iniuriā dei opus quod eius obtentu nos oportuitgratia maluimꝰ exercere ab eo qͥ ocultorū eſt cōſciusgere hooriā mūdi glorie dn̄i. p̄tuliſſe cōuicti.ſuꝑbia ſpūali qua tēptant̉ ꝑfecti. Ex li. xij. .xxxix.Ctauum quod et extreum aduerſum ſpiritum ſuperbie nobis certamen ē.Qui morbus licet vltimus ſit in conflictu. origine tamē et tēpore primꝰ ē. Seuiſſima ⁊ ſuꝑioribꝰ cūctis immanior betos maxīe tēptans. Om̄e nanqꝫ viciū ſuis ē termīs ⁊ finecōtentū. et licet cōtriſtet alias qͦꝫ ꝟtutes. cōtra vnam tamē principaliter tendit. Hec ꝟo ſubtiliſſima. capta arte virtutū. vniuerſāfunditꝰ ciuitatē diruit. Et vt grauiſſime tyrānidis eius potētiaꝫnꝰ.lus lucifer ſplendorē ſapiētie ⁊ virtutū puſcritudīem quaabat̉ gr̄a cōditoris. nature ſue potētia nō illiꝰ beicio ſe cinere. et ob hoc elatus infirmitatē ꝓprie naſentit. et beatitudīem qͣ dei munere fruebat̉ amiſit. Hec fuip̄alis morbi qui rurſum ꝑ illū qͥ fuerat a ſe deplaſtū ſerpens. infirmitates oīm vicioꝝ et materiiuit. O quātū eſt malū ſuꝑbie. vt nō angelum. nō aliasvirtutes ſibi cōtrarias. ſed ip̄m deū aduerſariū habere mereatur.Huiꝰ laqueū poterimidere. ſi in ſingulis qͥbꝰ ſenſerimꝰ nosvirtufeciſſe. dixerimus. nō ego ſed gr̄a dei mecū. Patrumſentētiam ꝓferamꝰ. qui viā ꝑfectōis et qualitatē eiꝰ. nō verborūiactātia deixerūt. ſed experimētis ꝓprijs ⁊ exemplis certiſſimiserūt.ꝓqꝫ ad hanc fidē ſe potius ꝑueniſſe. qͣꝫ laborū merito teſtabbꝰ etiā hoc acqͥſita puritas cōferebat. vt magisimi peccatis agnoſcerent. Nec blandiētes ſibi de⁊ negligētia ſed cōtemplatōe potiꝰ illoꝝ qͦs veſere. atꝫ ī regno celoꝝ iam eterna bt̄itudīe ꝑfrui noetuā cōquirebāt. atꝫ ita cōſideratōne hacāt. eto cōtenderent. vel qd̓ dolerentcd̓m traditōes eoꝝ. ſic ad eā feſtīare debecōtritōni cordis et corꝑis operaꝫin flāte vacuemꝰ. Quia nec parrā. et bra. e. nō ſal. e. ſed dexteltꝰ tui. Poſtremo vniuerſa.s. nō ſolū ꝓ his ei gr̄as referāꝰ.tiſmi largitꝰ ē gr̄am. vel ſcīama noidiana eiꝰ ꝓuidētia cōfeg inliberat. ꝙ a ꝑiculis nos eticcati cōmunit ꝙ adiuuat nos ⁊ꝫ nr̄is eius inſpiratōe latēter cōuiti trahimur ad ſalutē. Pon qd̓ ꝓcliuius fert̉ ad vicia. ad melioerga deū huīlitas. hec ē patrū ſindeū. nec purgatio vicioꝝ. nec emēdatio poterit apprehendi. Hucuſqꝫfectosilſari dixiſſe ſufficiat.ires ſtudēt ꝑfectā cordistatē. vt ad hosradꝰ valeāt ꝑuenire.

De ſuꝑbia carnali ⁊ eius indicijs ac remedijs..xl.Eterum nos qui adhucterrenis ſumus paſſionibꝰ inuoluti. nequaqͣꝫ hoc moIdo temptae̓ dignat̉. ſꝫ craſſiore et carnali elatōe ſupplātat. Hec igit̉ cū tepido ac male arrepto renūciatōis principio. inmonachi reſederit mente. primū inobedientē eū reddit ⁊ aſperumequalē fratribꝰ fieri cōmunēqꝫ nō ſinit. ſpoliari etiā terrenis opibus nō cōcedit. Et cū renūciatio nihil aliud ē qͣꝫ ꝙ quotidie credat ſe eſſe moriturū ecōtrario facit eū vitaꝫ ſꝑare longenā. Suꝑhec initia male fūdata neceſſe eſt vt vniuerſa deinceps vicioꝝ ſtructura cōſurgat. Nec vnqͣꝫ poteſt in corde ſuo huīlitatē xp̄i ſuſcipere. cum ſibi vel de nataliū nobilitate gloriat̉. vel inflat̉ de ſeculiqͣꝫ corpore nō mente deſeruit dignitate. vel de pecunijs ad ruināſuam retētis extollit̉. Ne ip̄am ꝗdem auribꝰ ſuis doctrinā ꝑfectionis admittit. tantūqꝫ cōcreſcit ī corde eiꝰ ſpūalis verbi faſtidiuꝫvt cū forte talis fuerit aborta collatio vno ī loco ſtare neſciat eiusobtutꝰ ſꝫ hūc illucqꝫ ſtupidꝰ circūferat̉. Pro ſputis at̄ ſaliuaribꝰſpurca de ſicco gutture ꝯtrahūt̉. digiti ludūt. et ī modū qͥdē ſcribētis volitāt atꝫ depingūt. ⁊ ita huc atꝫ illuc mēbra cōmouēt̉. vtſe vel ſcatētibꝰ vermibꝰ vl̓ acutiſſimis ſudibꝰ credat inſidere. ⁊ ꝗcqͥd ſimplex collatio ad edificatōem ꝓtulerit audiētiū. ad ſuā ſigillatōem eſtimet eſſe ꝓlatū totoqꝫ corꝑe qͦ ſpūalis vite examinatioventilat̉. ſuis ſuſpitōibꝰ occupatꝰ nō qͥd exinde ad profectū ſuuꝫcapere debeat aucupat̉. ſꝫ cās cur vnūqd̓qꝫ ſit dictū ſollicita mente ꝑquirit. vel quid eis obijcere poſſit. Et ita fit vt nō ſolū ī nulloei proficiat collatō ſpūalis verūetiā damnoſa magis exiſtat. dumem̄ cōſcīa ſua totū ſuſpicat̉ ꝯtra ſe eē ꝓlatū. vehemētiore cordisobſtīatōe durat̉. ireqꝫ ſtimulis acriꝰ inſtigat̉. Deīde poſt hec excelſa vox. ſermo rigidꝰ. amara et turbulēta reſpōſio. inceſſꝰ erectꝰac mobilis. lingua facilis. ꝓcax loq̄la nec vnqͣꝫ taciturnitas amicaniſi cum contra fratrem rancorē in corde ſuo cōceperit. ita vt qdin eo deteſtabilius ſit haud facile cernat̉ vtrū diffuſa illa petulāſqꝫ leticia. an dira hec virulētaqꝫ ſerietas. Et cū ipſe tumore poſſeſſus facile cunctis triſticias inferat. atꝫ ad ſatiſfactōem leſi fratris ſemetip̄m ſubmittere dedignetur. etiam ab illo ſibi oblata cōtemnit. His igitur iudicijs carnalis iſta ſuperbia declaratur. Ineſt in loquela eius clamor. in taciturnitate amaritudo. excelſus eteffuſus in leticia riſus irrōnabilis in ſerietate triſticia. in reſpōſiōerancor. facilitas in ſermōe. expers patientie eſt. caritas aliena. audax ad ꝯtūelias irrogādas ad tolerādas puſillanimis. ad obediēdū difficilis. niſi in qͦ eam deſideriū ſuū voluntaſqꝫ p̄uenerit. Nullo enim modo poterit in anima noſtra virtutū ſtructura conſurgere. niſi prius iacta fuerint vere humilitatis fundamēta. Quodnullatenus poterimus implere. niſi abrenūciatio vera facultatumin nobis fuerit chriſti amore fundata. deinde obedientie ſubiectōſimplici corde ſuſcepta ita vt preter abbatis mādatum. nulla penitus voluntas viuat ī nobis. Quod nō aliter obſeruari poterit.niſi quis non ſolum ſe morttuum mundo. verumētiam inſipientēiudicauerit ac ſtultum. vniuerſa que ſibi fuerint a ſenioribꝰ imperata. ſine vlla diſcuſſione ꝑficiens. ſacroſancta ea credens ac diuinitus promulgata. In qua conſiſtentibꝰ equalitate proculdubioſtatus ille humilitatis vere tranquillus ſubſequitur. vt noſipſosinferiores omnibus iudicantes. vniuerſa que nobis irrogata fuerint. iniurioſa vel triſti tanqͣꝫ a ſuperioribus noſtris illata. patientiſſime toleremus. Deniqꝫ eandem humilitatem erga deum feruētiſſime retentemus. vt nihil nos abſqꝫ illius opitulatōne vel gratia poſſe ꝑficere cognoſcamus..xlj.Collatio abbatis moyſi de puritate cordis.Idem in libro decimo collatio prima.Um in heremo ſcithi abbatem moyſen expetiſſemꝰ. parit̓qꝫ ab eo edificatōisIermonē fuſis lacrimis poſceremus. quippe cuiꝰ animirigorem hūc noueramꝰ. vt niſi fideliter deſiderātibꝰ et cū om̄i cordis cōtritione querētibꝰ. nequaqͣꝫ acquieſceret ianuam ꝑfectōnisaꝑire. ne ſcilicet indignis et faſtidioſe ſuſcipiētibus pandens. autiactantie vicium aut proditōnis crimen videretur incurrere. tandem fatigatus precibus noſtris ita exorſus eſt. Omnes inquit artes et diſcipline ſcōpon quendam. id eſt deſtinationem. et telos.id eſt finem proprium habent ad quem reſpiciens vniuſcuiuſqꝫartis induſtrius appetitior. cunctos labores et pericula atꝫ diſpēdia equanimiter libenterqꝫ ſuſtentant. Finis quidem noſtre profeſſionis et regnum dei. ſcopos puritas eſt cordis. Que ſi p̄ oculis nr̄is iugit̓ ſtatuta fuerit. nō ſolū cūctos laboe̓s nr̄os varios atꝫinſtabiles reddet. ſꝫ etiā cogitatōes diuerſas ſibi cōtrarias ſuſcitabit. Neceſſe eſt em̄ mentē. qͦ recurrat cuiue prīcipalit̓ īhereat nōhabentē. ꝑ ſingula momenta pro incurſuū varietate mutari. at qͣꝫ