Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

dion preſtet. quiqꝫ ſit ꝯuerſatiōi fratꝝ vſuiqꝫ cōis. Triplex eſtnatura caſtrimargie. Una canonicā refectōis horā p̄uenirepellit. Alia tm̄mō ventris ingluuie ſaturitate qͣrūlibꝫ gaudeteſcaꝝ. Tercia accuratioribꝰ epulis et eſculentioribꝰ delectatur.Cum egypti ꝓuinciā petiſſemꝰ ibiqꝫ nos tanta alacritate cordisſuſcipi mirarem. vt nulla ꝓrſus vſqꝫ ad p̄ſtitutā ieiunij horā refectōnis regula ſeruaret̉. ſꝫ abſqꝫ legitis qͣrte ſexteqꝫ ferie. quocūqꝫꝑgebamꝰ qͦtidiana ſtatio ſolueret̉. qͥdā ſenioꝝ ꝑcūctātibꝰ nobiscur ita indifferent̓ apud eos p̄terirent̉ qͦtidiana ieiunia. reſpōditIeiuniū ſꝑ eſt mecū. vos aūt mecū iugit tenere attero. Quidēſenioꝝ cum reficientē me vt adhuc paulalū qͥd ederem hortaret̉.iamqꝫ me dixiſſe poſſe. rn̄dit. ego iaꝫ ſexies diuerſis adueniētibꝰfratribꝰ mēſas poſui. hortāſqꝫ ſingulos oībꝰ cibū ſumpſi. adhuc eſurio. tu pͥmitꝰ nunc reficiēs te dicis poſſe. Itaqꝫ vtnorūt aduētu frat̓ꝝ indifferent̉ ſoluere qͦtidiana ieiunia. ita diſcedentibꝰ eis refectiōeꝫ ab illis indultā ꝯtinentia maiore ꝯpenſant.Uidimꝰ ſenē machetē noīe hāc a dn̄o gratiā diuturnis p̄cibusimpetraſſe. vt qͦtqͦt diebꝰ ac noctibꝰ agitaret̉ collatō ſpūalis nūqͣꝫſomni torpore penitꝰ laxaret̉. Si qͥs ꝟo detractōis ꝟbū ſeu ocioſum tēptaſſet inferre in ſomnū ꝓtinꝰ ꝯcidebat. ac ne vſqꝫ ad aurium qͥdem eius pollutōꝫ virus oblij poterat ꝑuenire..xxviij.De continentia caritate.Ex libro ſexto.Liud eſt ꝯtinentē eſſe. ideſt. eukaraten̄. aliud caſtū. vt ita dicam in effectū integritatis vel incorruptōis trāſire qd̓ dicit̉ agon̄. Queꝟtus illis tribuit̉ maxime virgines vel mente vel carne ꝑdurātvt vterqꝫ iohānes in nouo teſtamēto. in veteri quoqꝫ helyas. hieremias. daniel. fuiſſe noſcunt̉. In quoꝝ gradu hi quoqꝫ reputāt poſt exꝑimēta corruptōis. ad ſimilē puritatis ſtatum laboreꝫlongū induſtriā integritate mētis corꝑis ꝑuenerūt. aculeoscarnis tam impugnatōe ꝯcupīe turpis. qͣꝫ nature tm̄ ſentiunt motū quē ſtatū dicimꝰ difficilime poſſe int̓ hoīm turbas apprehendi. Ceteꝝ ꝯtinentes ml̓tos exiſtere dubitamꝰ. impugnatōꝫ carnis quā vel raro vel qͦtidie ſuſtinent. ſeu metu gehēneſeu deſiderio regni celoꝝ cōpeſcut. Quos ſeniores ſicut ꝓnūciātpoſſe penitꝰ incentiuis obrui vicioꝝ ita ſecuros inſaucios ſꝑexiſtere poſſe definiūt. Neceſſe eſt em̄ vnumquēqꝫ in colluctatione poſitū. qͣꝫuis frequent̓ aduerſariū vincat ac ſuꝑet. et ip̄m tn̄aliqn̄ turbari. Quodāmō em̄ exire de carne ē in corꝑe cōmorātē vltra naturā eſt fragili carne circūdatū carnis aculeos ſentire.Nulla etem̄ ꝟtute tam ꝓprie carnales hoīes ſpūalibꝰ angel̓ imitatōe ꝯuerſatōis equant̉. qͣꝫ merito gratia caſtitatis. Cuiꝰ puritatis euidens hoc erit indiciū. ſi vel nulla imago illiciens. nobis inſoporē laxatis occurrat. vel interpellās nullos ꝯcupīe motus valeat excitare. Licet em̄ ad plenā peccati noxā talis cōmotio mīmecōputet̉. tn̄ nec ꝑfecte mētis indiciū eſt. nec ad puꝝ excocti vicij manifeſtatio. fallaces imagines hmōi oꝑat̉ illuſio. Qualitas em̄ cogitatōnū que in diſtenſionibꝰ diei negligentiꝰ cuſtodit̉ꝓbat̉ quiete nocturna. Et idcirco interceſſerit aliqua talis illuſio culpa ſomni credenda eſt. ſꝫ negligētia tꝑis p̄cedentis manifeſtatio morbi latētis intrinſecus. vt ſolent male quoqꝫ valitudines corpoꝝ. ea colligi tēpeſtate in qua vident̉ emergere. ſednegligentia ſunt p̄teriti tēporis acqͥſite. quo paſtus qͥs imprudēt̓eſcis ſaluti ꝯtrarijs. noxios humores ſibimet letaleſqꝫ contraxit.Ꝙͣobrem illiꝰ p̄cepti iugiter memīſſe debemus. cuſtodia ſeruacor tuū. Fert̉ ſct̄i baſilij ceſarienſis ſnīa mulierem inqͥt ignoroꝟgo ſuꝫ. Intantū intellexit in corruptōꝫ carnis. tam in mulieris eſſe abſtinentia. qͣꝫ in integritate cōdis. Igit̉ vt illuſiōes hene dormientibꝰ qͥdeꝫ nobis ſurripere valeāt. equale moderatūqꝫſꝑ eſt tenendū ieiuniū. Quiſqͥs em̄ mēſuram diſtrictōnis exceditneceſſe eſt vt moduꝫ quoqꝫ remiſſiōis excedat. nunc qͥdem nimiainanitate defectus. nunc aut cibo ꝓpenſiore diſtentus. Deīde iugis humilitas ac patīa cordis eſt adhibenda aduerſus iram vl̓ ceteras paſſiōes. Ubi em̄ furoris inſederit virꝰ. libidinis qͦꝫ neceſſeeſt incendiū penetrare. Ante oīa ꝟo ꝑuigil neceſſaria eſt ſollicitudo nocturna. nam ſicut puritas cuſtodia diei nocturnā p̄parātcaſtitatem. ita nocturne vigilie cōdi parit̓ obſeruatiōi diuturneſtatum ſolidiſſimū. roburqꝫ p̄mittunt.De auaricia ꝓprietate monachi..xxix.Ex libro ſeptimo.Ercius nobis cōflictꝰ eſtſuerſus filargiriam. id eſt amorē pecuniaꝝ. ſiue ꝯtraincitamet. Pᵉerin n ᵇeᵐuᵐ extra naturā. Cetera nāqꝫ vicioruꝫhumane inſerta nature. quodāmō inuiſcerata carniꝓpemodū coeua natiuitati. diſcretōꝫ boni maliqꝫ p̄ueniūt. licetpͥma arripiāt hoīem longo tn̄ labore vincunt̉. Hic ꝟo morbus

poſterius ſuꝑueniēs. extrinſecꝰ accedens aīeiqͣnto faciliꝰ caueripoteſt ac reſpui. tanto neglectus intromiſſus ſemel cordi fit pͥn̄cioſior cūctis difficiliuſqꝫ ꝓpellit̉. Maloꝝ oīm radix efficit̉. Igiteum remiſſam tepidāqꝫ poſſederit monachi mentē quoſdā velutrōnabiles ei colores ob quos vel reſeruare ſibi aliqͥd pecunie debeat vel parare deſcribit. Nam ex ea que prebent̉ in monaſterio.querit̉ eſſe ſufficientia. ſano robuſtoqꝫ corpore vix poſſe tolerari. negligentiam erga egrotantes maximam ſi ꝓprium alioͣnon fuerit quo cura corpori valeat adhiberi miſere eſſe moriedū.Itaqꝫ cum huiuſcemodi cogitatōnibus laqueauerit mentē. qualiter vnum ſaltē denarium acqͥrere poſſit excogitat. Cūqꝫ illi hocex voto ceſſerit auidior fames auri accreſcit. Cum pecunie incremento rabies cupiditatis auget̉. Tum deinde vita longeua promittit̉. ſenectꝰ incurua. infirmitates diuerſe atqꝫ ꝓlixe. niſi maior ſumma in iuuētute fuerit p̄parata. tolerari in ſenecta pn̄t.Itaqꝫ infelix aīa ſempiternis nexibꝰ obligata. nihil aliud reſpicitcordis intuitu. qͣꝫ vnde pecuniaꝫ parare valeat. quam poſſit demonaſterij diſciplina quātocius euolare. nullam exhibens fideꝫvbi potuerit nūmi ſpes aliqua refulgere. Pro hac non mendacu ꝑiurij. non furti facinus admittere ꝑhorreſcit. fidem frangere. non iracundie noxio furore ſuppleri. ſitqꝫ omnia ſicut alijsventer ita huic auꝝ ſpes lucri deo. Nullam deinceps humilitatis. caritatis. obedientie. dicam virtutē ſꝫ ne vmbram quidēretinere ꝯtentus. indignatur ad omnia. ad ſingula oꝑa murmurat atqꝫ ſuſpirat. Nec victu quotidiano. nec ſolito indumētotentus ſe diutiꝰ hec toleratuꝝ eſſe teſtat̉. deum quoqꝫ non ibiſolūmō eſſe ꝓclamat. nec ſalutē ſuam in illo tm̄ loco eſſe ꝯcluſam.Itaqꝫ inſtabilitatis ſue habēs viaticū nūmos. inſolent̓ ad omniaprecepta reſpōdet. tanqͣꝫ ꝑegrinū extraneūqꝫ ſe gerens. q̄cūindigentia correctōne ꝑſpexerit ꝯtemnit. Cūqꝫ furtim poſſideatpecuniā. nec calciamēta quidem ac veſtimenta ſe habere ꝯqueritdariqꝫ ſibi tardius indignat̉. Deinde occaſiones qͥbꝰ offendi vſ̓iraſci debeat ſtudioſe ꝑquirit. ne leuit̓ motus de cenobij diſciplīavideat̉ exire. Nec ſolus tn̄ tranſmigrare ꝯtentus. ne tanqͣꝫ ſuo vicio deſeruiſſe credat̉. quantos potuerit ſuſurratiōibꝰ clādeſtinisdeprauare non deſinit. Diſceſſus ſolatium excuſatōnem leuitatis. non ſe aliter credens qͣꝫ nota vel macula monaſterij repertuꝝ.tribus eiuſdem vicij ſpeciebus.xxxRiplex itaqꝫ ē huius valitudinis morbus. cuius exempla in ſcripturis ſanctisinuenimus. non leui pena fuiſſe damnata. Nam gieziea que nec antea qͥdem poſſederat volēs acquirere. gratiaꝓphetie poſſidere meruit. quā ſucceſſionē velut hereditariāa ſuo habuit magiſtro ſuſciꝑe. veruetiā ecōtrario et̓na lepra ſct̄iheliſei maledictione ꝑfundit̉. Iudas volens reſumere pecuniasqͣs antea chriſtū ſecutꝰ abiecerat. ſolū ad ꝓditōꝫ dn̄i lapſus.apl̓atus ꝑdidit gradū. ſꝫ etiā vitam ipſam biothanathi mortecluſit. Ananias ſaphira reſeruantes ꝑtem quandaꝫ ex his quepoſſederant. apl̓ico ore morte mulctant̉. Alij ꝟo auaricie occaſon dn̄i ſententiā corrumpere. atqꝫ ad ſuum deſiderium geſtiundeprauare. nec ſuā vitam nec intellectum ſcripturaꝝ ſenſui coaptantes. ſꝫ vim ſcripturis pro deſiderio ſue libidinis inferentes.ſentire eas ſuis opinionibus volunt. Aiuntqꝫ ſcriptum eſſe. Beatius eſt magis dare qͣꝫ accipere. Cuiꝰ interpretatōne prauiſſimaeneruatam domini putant illam eſſe ſententiam. qua dicit̉. ſi visꝑfectus eſſe vade vende omnia que habes et da pauꝑibus ⁊cͣ.beatiores ſcilicet ſe ꝓnunciantes. ſi priſtinis ſuffulti ſubſtantijs.alijs qͦqꝫ de earum ſuꝑabūdantia largiantur erubeſcunt prochriſto glorioſam cum apoſtolis ſuſcipere nuditatē. Itaqꝫ ſi agonem ſpiritualē certare legittime cupimus. hunc quoqꝫ ꝑnicioſuꝫhoſtem a cordibus noſtris extrudamus. Quem quantuꝫ ſunon magne virtutis eſt. tantum ab eo vinci ignominioſumqꝫ dedecoris. Reſpice iudam. cum ob hoc loculos diſpenſatiopauperū deputatos. ſibi creditos accepiſſet. vt ſaltem pecuniarūabūdantia ſatiatꝰ. ꝯcupīe ſue modū īponeret. intantū fomitē cupiditatis exarſit vt iam loculos clanculo cōpilare. ſꝫ ip̄m dn̄rivenūdare maluerit. Uniuerſas diuitiaꝝ moles. cupiditatꝭ hꝰexuꝑat rabies. Deniqꝫ pͥnceps apl̓oꝝ ananiā ſaphirā quia ſibiquippiā de ſua facultate reẜuauerāt morte mulctauit. Quāta inhoc qͦꝫ facinoris ac ſupplicij ſil̓itudo ꝯcurrit. Ibi nanqꝫ filargiriāꝓditio. hic falſitas ſubſecuta ē. Ibi ꝟitas ꝓdit̉. mēdacij crimele refugiēs pauꝑtatē reſumere abiecerat ꝯcupiuit.hi ne fierēt pauꝑes de ſb̓a ſua retinere tēptauerūt. Itaqꝫ ſi ī eosupierūt ſub̓as. ſꝫ ꝓprijs ꝑcere tēptauerūt. ꝓceſſittam ſeuera ſnīa. qͥd cēſendū de his nūqͣꝫ poſſeſſa cupiūtgare. nuditatcorā heferēteaffectu ꝯcupīcorā deouites cōpatiōe ꝟtutū. ſb̓abantiaſti. qͥd recurrēs niteris reueſtiri. Si ꝟo pauꝑ te renuciās ſi