creberrimas fieri. Non em̄ multitudine verſuū ſꝫ mentis intelligetia delectant̉. Ideoqꝫ vtilius habent decem verſus cum rōnabiliaſſignatiōe cantari. qͣꝫ totū pſalmū cū ꝯfuſione mentis effundi. q̄nōnūqͣꝫ ꝓnūciantis feſtinatiōe generat̉. dum reſiduoꝝ pſalmoꝝq̄ decantandi ſunt. modū numerūqꝫ ꝯſiderans. nō diſtinctionemſenſuū audientibꝰ ſtudet pādere ſꝫ ad finem ſinax eos ꝓperat ꝑuenire. ¶ Ex libro. iij. Omni obſeruatiōe cuſtodire ꝯuenit totū diēin oꝑe ac neceſſarijs durare officijs. ne ſomnū quē nocti ſubtraximus reſumere ꝑ diem vigiliaꝝ laſſitudine et inanitate cōpulſi nōtam reqͥem corꝑi ſubtraxiſſe. qͣꝫ quietis tēpꝰ ⁊ refectiōꝫ nocturnācōmutaſſe videam. Totū em̄ carni huic ꝓculdubio reddet. qͥſqͥsei nō rōnabilit̓ ꝑtem ſubtrahere ſꝫ totū tēptauerit denegare. ⁊ nōſuꝑflua ſꝫ neceſſaria voluerit amputare. ꝓpter qd̓ maiore fenoreneceſſe eſt vigilias cōpenſari. ſi fuerint vſqꝫ ad lucē incōſideratanimietate ꝓtracte. Semꝑ em̄ equanimiꝰ qͣlibꝫ fatigatio ſuſtinetſi int̓iecta ei viciſſitudo ꝗdā vel oꝑis īmutatio qͣliſcūqꝫ ſuccedat.De forma recipiendi ⁊ inſtituendi noui.xix.Ex libro quarto.N thebāde eſt cenobiuꝫin quo pluſqͣꝫ qͥnqꝫ milia fratꝝ ſub vno abbate regūt̉¶ tantaqꝫ fit obediētia oī euo. quāta non pōt apud nosvnus vel vni obedire ꝓ modico tꝑe vel peſſe. Ambiens qͥs intracenobiū recipi. nō ante admittit̉ qͣꝫ diebꝰ decē vl̓ eo amplius proforibꝰ excubās indiciū ꝑſeuerantie ac deſiderij ſui pariterqꝫ hūilitatis ac patīe demōſtrauerit. oīm p̄tereuntiū fratꝝ genibꝰ ꝓuolutus. ⁊ ab vniuerſis de induſtria refutatꝰ atqꝫ deſpectꝰ. tanqͣꝫ qͥ nōreligionis ſꝫ neceſſitatis obtentu monaſteriū oꝑtet intrare. iiurijsquoqꝫ ⁊ exprobratōnibꝰ multis affectus. exꝑimentū dederit conſtantie ſue. qualiſ ꝙ futurꝰ ſit in tēptatiōibꝰ obprobrioꝝ tolerātiadeclarauerit. Et idcircone vſibꝰ ꝗdem cenobij ꝓfuturas ſuſciꝑeab eo pecunias acqͥeſcunt. pͥmū ne ꝯfid̓ientia huius oblatiōis inflatꝰ nequaqͣꝫ ſe pauꝑioribꝰ fratribꝰ coeqͣre dignet̉. tn̄ ne ea q̄ ſpiritali feruore ſuccenſus intulerat. tepefactꝰ poſtea nō ſine iniuriamonaſterij ſacrilego ſpū exigere moliat̉. Ꝙͣobrem ita nudatꝰ cuꝫreceptus fuerit oī pͥſtina facultate. vt ne ip̄m qͥdem quo oꝑtꝰ eſtveſtimentū habere ꝑmittat̉ vlteriꝰ. ſꝫ ꝑ manus abbatis induaturmonaſterij veſtimētis. ꝑ hoc ſe iā oꝑbꝰ ſuſtentādis nō ſeculi artequeſitis. nec de infidelitate pͥſtina reſeruatis. ſed de ſanctis ac monaſterij largitōnibꝰ militie ſue ſtipendia ꝑceptuꝝ. atqꝫ inde ſe deinceps veſtiendū alendūqꝫ cognoſcēs ⁊ nil habere. et nihilominꝰde craſtino non eſſe ſollicitus. ẜm euangelij diſcat ſententiā. Necſtatim ꝯgregatōni fratꝝ cōmiſceri ꝑmittit̉ ſꝫ deputat̉ ſeniori. quiſeorſum cōmanēs hꝫ curam ꝑegrinoꝝ. eiſqꝫ oēm diligentiā ſuſceptōnis ⁊ hūanitatis impendit. Cūqꝫ ibidē integro anno deẜuiēsabſqꝫ vlla q̄ rela ſuū circa ꝑegrinos exhibuerit famulatuꝫ. imbutꝰꝑ hec prima inſtitutōne huilitatis ac patientie. alio tradit̉ ſenioriqui decē iunioribꝰ preeſt. quos ſibi creditos ab abbate inſtituit etubernat. Huiꝰ hec erit ſollicitudo vt doceat eū pͥmitꝰ ſuas vincere volūtates. hec illi ſemꝑ imperare ꝓcurabit d̓ induſtria q̄ ſenſerit aīo eius eſſe ꝯtraria. Multis ſiqͥdem exꝑimentis edocti. tradunt monachū ⁊ maxime iuniores. nec volūptateꝫ qͥdem ꝯcupīeſue refrenare poſſe. niſi prius mortificare ꝑ obedientiā ſuas didicerit volūtates. Ideoqꝫ ꝓnūciant nullatenꝰ p̄ualere vel iram veltriſticiā vel ſpm̄ fornicatōnis extinguere. ſꝫ nec humilitatē cordisverā. nec cū fratribꝰ vnitatē ꝑpetua nec firmā diuturnāqꝫ poſſetretinere ꝯcordiā. ſꝫ nec in cenobio qͥdem diutiꝰ ꝑdurare cū qͥ pͥusvolūtates ſuas n̄ didicerit ſuꝑare. Conſequent̉ inſtituūt̉ nullꝰ penitus cogitatiōes prurientes in corde ꝑnicioſa ꝯfuſione celare. ſꝫꝯfeſtim vt exorte fuerint eas ſuo patefacere ſeniori. nec ſuꝑ earuꝫiudicio quicqͣꝫ ſue diſcretioni cōmittere. ſꝫ illud credere maluꝫ eſſevel bonū. qd̓ diſcuſſerit ſenioris examen. Generale nāqꝫ ⁊ euidēsindiciū dyabolice cogitatōnis eſſe ꝓnūciant. ſi eam ſei ꝯfundantur aperire..xxDe diſtinctōne obedientie ⁊ diſcipline.Oſt hec tāta obſeruātiaꝑbedientie regula cuſtodit̉. vt iuniores abſqꝫ p̄poſitiſui ſcīa vel ꝑmiſſu. nō ſolum non audeant cellā ꝓgrediſꝫ necͣ naturali neceſſitati ſatiſ facere auctoritate ſua p̄ſumāt. ſicqꝫvniuerſa cōplere quecūqꝫ fuerint ab eo p̄cepta. tanqͣꝫ ſi a deo ſintcelitus edita. ſine vlla diſcuſſione feſtinant. ⁊ nec impoſſibilitateꝫquidē precepti ꝓ ſenioris reuerentia mentiant̉. Sūme reputant̉delicie ſi herba ſale ꝯdita quā lapſanū vocant. aqua diluta ad refectōnem fratribꝰ apponat̉. Cum ſonitū audierint ad oratōnemeos vel ad opus aliqd̓ inuitantis. certatime cubilibꝰ ſuis ꝓrūpūtita vt is qͥ opus ſcriptoris exercet. quā reꝑtus fuerit inchoaſſe litteram finire nō audeat ſꝫ imꝑfectā derelinquēs nō tam oꝑis compendioſa lucra ſectet̉ qͣꝫ obedientie virtute. quā nō ſolū oꝑi ma-
nuū ſeu lectioni vel ſilentio ⁊ quieti celle. verūetiaꝫ cūctis ꝟtutibꝰita p̄ferunt. vt huic iudicēt oīa poſtponēda. ⁊ vniuerſa diſpēdiſubire ꝯtēti ſunt. dūmō hoc bonū in nullo violare videant̉. Inquos nullū peculiare opꝰ nō dicā effectu. ſꝫ ne cogitatiōe ꝗdē abaliquo penitꝰ affectat̉. Ad hec nos miſerabiles qͥd dicemꝰ. qui incenobijs cōmorātes ac ſub abbatis cura ⁊ ſollicitudine cōſtitutipeculiares circūferimꝰ claues. Quiqꝫ ita nōnūqͣꝫ ꝓ vilibꝰ nulliſqꝫrebꝰ accendimur eas dūtaxat velut ꝓprias vendicantes. vt ſiquisvl̓ digito qͥcqͣꝫ ꝯtrectare ex his p̄ſumpſerit. tāta ꝯtra eū iracudiaſuppleamur. vt cōmotōꝫ cordis noſtri a labijs. ac tota qͥdē corporis indignatōne reuocare nō poſſimꝰ. Si qͥs igit̉ gillonē fictilemquem baucalē nūcupant. aut hmōi aliud caſu aliquo fregerit antꝑdiderit aliꝗd. nō aliter negligentiā ſuam qͣꝫ publica diluet pnīaSimiliter ſi ſuꝑflue ſi durius. ſi ꝯtumacius rūderit. ſi lectōeꝫ opvel obedientie p̄ferens. officia ſtatuta ſegnius fuerit executꝰ. ſi dimiſſa ſinaxi nō ꝯcitus ad cellā recurrere feſtinauerit. ſi alteriꝰ tenuerit manū ſi cum illo qͥ cellule ſue cohabitator nō eſt ꝯfabulariquantulūcūqꝫ p̄ſumpſerit ſi parētū quēpiā vl̓ amicoꝝ ſeculariuꝫviderit vel collocutꝰ eis ſine ſuo fuerit feniore. ſi epl̓am cuiuſcūqꝫſuſceꝑit. ſi reſcribere ſine abbate ſuo tēptauerit. in his inqͣꝫ ⁊ ſimilibꝰ admiſſis. ꝓcedit animi aduerſio ſpūalis. Reſidua ꝟo q̄ apd̓nos indifferent̉ admiſſa. a nobis quoqꝫ rep̄henſibiliꝰ ſuſtinent̉.id eſt. aꝑta ꝯuicia. manifeſti ꝯtēptus. familiaritas apud feminas.ſimultates ⁊ iurgia. oꝑis peculiaris p̄ſumptio. filargirie contagioaffectus atqꝫ poſſeſſio reꝝ ſuꝑfluaꝝ que a ceteris fratribꝰ nō habentur extraordinaria ac furtiua cibi refectō ⁊ his ſimilia. plagisemendant̉. vel expulſiōe purgant̉.De diſciplina ⁊ reuerētia īmēſa ⁊ vbiqꝫ oībꝰ ſeruāda. .xxj.Ulud aūt vt reficientibꝰfratribꝰ ſacre lectōes in cenobijs recitent̉ nō tam ſpiritalis exercitationis cā. qͣꝫ cōpeſcende ſuꝑflue ocioſeqꝫꝯfabulatōnis gratia. ⁊ maxime ꝯtentionū q̄ plerūqꝫ ſolent in ꝯuiuijs generari ſtatuerūt. tantaqꝫ veſcētibꝰ eis ſilentij huiꝰ diſciplina ſeruat̉ vt cucullis vltra oculoꝝ palpebras dimiſſis ne ſcꝫ liberaſpectꝰ habeat copiā curioſius euagandi. nihil ampliꝰ intueant̉qͣꝫ mēſam ⁊ appoſitos cibos. ita vt quēadmodū vl̓ quātū reficiatalius nullus in viciū notet. Sūma cautiōe ſeruat̉. ne extra mēſaꝫquicqͣꝫ cibi penitus ori ſuo quiſqͣꝫ indulgere p̄ſumat. vt incedentbus ꝑ ortos ⁊ pomeria. cū paſſim blandeqꝫ ꝑ arbores poma pendentia. nō ſolū obijciant ſe pectoribꝰ trāſeuntiū. verūetiā ſtrata ꝑterrā ꝯculcanda pedibꝰ offerant ſacrilegium ducat̉ nō mō ex hisqͥcqͣꝫ deguſtare. verūetiā manu ꝯtingere. abſqꝫ eo qd̓ palā cūctisin cōe reficientibꝰ exhibet̉. ⁊ ad ꝑcipiendū yconomi diſpēſationꝑ fratꝝ obſequia publice miniſtrat̉. In ſeptimana cuiuſdā fratrꝭcum p̄teriens yconomꝰ tria lenticule grana vidiſſet iacere in terraque ebdomadario feſtināti dū ea p̄pararet coctioni. inter manuscum aqua qͣ diluebant̉ elapſa ſunt. ꝯfeſtim ſuꝑ hoc abbatē ꝯſuluit. a quo velut ꝑuerſor neglectorqꝫ ſacri peculij iudicatꝰ ab oratione ſuſpēſus eſt. cuius negligentie reatus nō aliter ei remiſſus ēniſi eū publica pnīa diluiſſet. Non ſolū em̄ ſeipſos nō eſſe ſuos. ſetiā oīa que ſua ſunt credūt dn̄o ꝯſecrata ꝓpter qd̓ ſi qͥd fuerit inmonaſterio ſemel collatū vt ſacroſanctū cū oī decernūt reuerētiadebere tractari. Tātaqꝫ fide vniuerſa ꝓcurāt atqꝫ diſpēſant. vtetiā ea que deſpectui habēt̉ ⁊ parua reputant̉ ac vilia. ſi vel locomouerint vel cōpetentiꝰ collocauerint. ſi gillonē aqua impleueritſi ex eo quicqͣꝫ obtulerint ad bibendū. ſi tenuē feſtucā d̓ oratoriocellaue ſubmouerint. mercedem ſe ꝯſecuturos a dn̄o tota credulitate cōfidant.Exempla obedientie ſanctoꝝ iohannis ⁊ pafuncij..xxij.Eatus iohānes in adoleſcentia ſeniori deſeruiens tanta humilitate vt ipſi qͦſeni ſtuporem ſummū obedientia eius incuteret. auuit ab eo. Curre inquit iohānes ſaxuꝫ illd̓ huc aduolue quātociꝰQui cōfeſtim ſaxum īmane quod turbe multe hoīm vel mouerenon poſſent. applicata nunc ceruice. nunc toto pectore. tanto niſuatqꝫ conatu ꝓuoluere ꝯtendebat vt ſudore oīm membroꝝ totiinfunderet veſtimentū paꝝ metiens impoſſibilitatem p̄cepti. ſimplicitate ſincera qͣ credebat ſenem tota fide nil poſſe incaſſum acſine rōe p̄ciꝑe. Pafuncius abrenūciare deſiderans mūdo tādiupre foribꝰ monaſterij excubās ꝑdurauit donec ꝯrra oēm ꝯſuetudinē cenobioꝝ cū filio ſuo ꝑuulo qͥ octo circiter erat annoꝝ vt ſūſciperet̉ eliceret. Confeſtim celle habitatōne ſeiūcti ſunt. vt queadmodū ſe iam diuitē nō eſſe ſciebat. ita etiā patrē ſe eſſe neſciretQd̓ vt pleniꝰ ꝓbaret̉ vtꝝ videlꝫ plꝰ faceret affectōne ſanguinisan obedientie. d̓ induſtria negligebat̉ ꝑuulus pānis potiuſqꝫ veſtimentis indutꝰ colaphis atqꝫ alapis expoſitꝰ diuerſoꝝ.plerūqꝫ ſub obtutibꝰ ſuis innocēti ꝑuulo etiā gratis cernebat in