Liber
.LL.
Onorius autē auguſtustranſactis annis. x. quibus imperauerat cuꝫ archadioxvj. annis cuꝫ theodoſio nepotefratre ſuo ⁊ alijs itIo hunſanis rebus exceſſit. ¶ Actor. Claruit eo tꝑe vir illuſtrisrudens ⁊ facūdus. iohānes heremita ꝗ et caſſianus. Hic neſcioq ex cauſa de eccl̓ia cōſtantinopolitana a iohāne criſoſtomo eiectus. ⁊ in maſſiliam gallie p̄ſb̓r ordinatus. multa ſcripſit int̓ q̄ etiāꝯꝑatas in egypto vitaſpatꝝ doctrinaſqꝫ ⁊ regulas. datis ad pluimos. libris expoſuit Primo qͥdem ſcripſit ad caſtoriū ep̄m. xij.libros de inſtitutis cenobiorū. ⁊ de. viij. principalibꝰ vicioꝝ remeDeinde ad leunciū ep̄m ⁊ fratrē helladiū. x. collatōnes patꝝafuncij. danielis ſerapionis theodori. ſereni. yſaac. abſcꝫ mobatum. in heremo ſcithiotica cōmorantiuꝫ. quas ab eis audierat.Poſt hoc ad honoratū ep̄m ⁊ eucheriū alias. vij. triū anachoritaru in alio egypti heremo cōmorantiū ſct̄i cheremonis ⁊ neſterotꝭ⁊ ioſepl̓hoſtremo totidem alias ad frēs iouinianū. neneriū ⁊ leuncium ⁊ theodorū. q̄ ſunt abbatum piamonis. iohānis. pinufij.theone. abraham. Que certe ipſius opuſcula multā edificatōnēꝯtinent animaꝝ. ⁊ loculento ſermōe niteſcunt. nec inter multa antiquoꝝ opuſcula quicqͣꝫ ad ſpūales ꝓfectus atqꝫ ꝑfectiōis apicēdenti vtilius arbitror me legiſſe. Nam ⁊ beatus noſter paternicijs vt in eius vita legit̉. libꝝ illum (qui collatōes patꝝ inſcridioſe legens ac vigilant̉ intelligens. ſalutis in eo rimatꝰſemitas magnuꝫ ꝑfectōnis apicē apprehendit. Agit ſiqͥdem liberille de cordis puritate. de vicijs et de oīm ꝑfectiōe virtutū. Cuiusfrequens lectio chriſti diſcipulum ad multam cordis puritatē adis arcem. ⁊ totius ſpūalis diſcipline ꝑfectionē gratiaante ꝓuexit.ſero ⁊ materia libroꝝ eiuſdē..xv.Ehoc ſcribit genadius inpro viroꝝ illuſtriū in hunc modum. Caſſianus circaꝯſtantinopolim a iohāne magno ep̄o dyaconꝰ ordiapud maſſiliam p̄ſb̓r. ꝯdidit duo monaſteria viroꝝ ⁊ mulierumn.qꝫ hodie extant. Scripſit exꝑientia magiſtrante. librato ſermone. ⁊ vt aꝑtius dicam ſenſu verba inueniēs. ⁊ actōneam mouens. res oīm monachoꝝ ꝓfeſſioni neceſſarias. id eſtde habitu monachi. ⁊ de canonica oratione atqꝫ pſalmoꝝ modo.ue in monaſterijs egypti die noctuqꝫ tūc tenebat̉. libros qͣtuor.Inſtitutionū. li. j. De origine ⁊ qualitate ⁊ remedijs octo pͥncipaiuꝫ vicioꝝ. li. viij. ſingulos de ſingulis vicijs libros expediēs. Digeſſit etiāpatribꝰ egypti habitas de hoc. De deſtinatōne n̄nachi ac finſcretōne. De tribꝰ ad ſeruiendumdeoDe pugna carnis aduerſus ſpm̄. ⁊ ſpūs aduerſꝰi. De natura oīm vicioꝝ. De nece ſanctoꝝ. De nobilitateaīe. De.3rincipatibꝰ. De qualitate oratōnis. De integritatee ꝑfectis. De caſtitate. De ꝓtectōne dei. De ſcientiauinis cariſmatibꝰ. De amicicia. De finiēdo vel nōo. De tribꝰ antiquis generibꝰ monachorū ⁊ quarto nuꝑexorto. De fine cenobite ⁊ heremite. De ſatiſfactione penitentie.De remiſſione qͥnquageſime. De nocturnis illuſionibus. De eodicit apl̓s. Non em̄ qd̓ volo bonum hoc facio. ſꝫ qd̓ nolo maicatōne. Ad extremū rogatus a leone arpo. ſcripſit aduerſus neſtoreꝫ deEt in his ſcribendi apud maſſiliā ⁊ viuēdiſio ⁊ valentiniano regnantibꝰ. De his aūt oībꝰos reꝑire potui. pauca hec que ſequūtur ꝑ ordiī in huic modum.dem de habitu monachoꝝ.octrina et.xvj.Ex libro de inſtitutis monachoꝝ.Eſtis ſit mōachi que corus ꝯtegat tm̄ ac repellat nuditatis verecundiaꝫ. ⁊ frit iniuriaꝫ. nō que ſeminaria vanitatis autpl̓o p̄dicante. habentes alimenta ⁊ operioꝑiant tm̄. nō q̄ amictus gloriā blandiāt̉.ris vel habitus nouitate inter ceteros huiusꝓpoſiti viros habeant̉ inſignia. ita ſtudioſis ac curatōnibꝰ alienaſum ſint affectatis ꝑ incuriam ſordibus decolorata.poſtremo ſic ab huiꝰ mūdi ſeꝑent̉ ornatu. vt cultui ſeruoꝝ dei inbꝰ cōia ꝑſeuerent. Quicꝗd em̄ inter famulos dei p̄ſumiturab vlpaucis. nec catholice ꝑ omne corpꝰ fraternitatis tenet̉luū aut elatum eſt. ⁊ ꝓpter hoc noxiū iudicandū. Ꝙͣobrēſa veſtem velut circūſpectā cūctis atqꝫ notabilem. ⁊ q̄ ex hocip̄ſo nō ſolum nulla ſpūi emolimenta poſſit ꝯferre. ſꝫ etiā elatōnisꝯciꝑe vanitatem. queqꝫ ad neceſſarij oꝑis exercitiū in quo monaportet incedere inhabilis atqꝫ inepta ſirefutarunt. Ꝙ ſioſdaꝫ hoc amictu circūdatos
audimus ꝓbabiles extitiſſe. ⁊ non ex eo nobis monaſterioruꝫ eſtregula ſanctienda vel antiqua ſanctoꝝ patꝝ ſunt ꝑturbanda decreta. generali nāqꝫ oīm ꝯſtitutōni paucoꝝ non debet p̄poni necp̄iudicare ſententia. Ilis em̄ debemꝰ inſtitutis ac regulis indubitatā fidem ⁊ indiſcuſſam obedientiā ꝑ oīa cōmodare. nō qͣs palicoꝝ voluntas intulit. ſꝫ quā vetuſtas tempoꝝ tantoꝝ. ⁊ innumeroſitas ſanctoꝝ patrum ꝯcordi diffinitōne impoſteꝝ ꝓpagauitNec hoc preiudicare nobis debet ꝙ vel ioram ſacrilegus rex iſficateruis hoſtiū circūſeptus ſciſſa veſte ciliciū habuiſſe ꝑhibet̉ intrinſecus vel ꝙ niniuite ad mitigandū dei ſentētiā cilicij aſꝑitatevelati ſunt. cum ⁊ ille ita intrinſecus latenter indutus eo fuerit vtniſi ſciſſo deſuꝑ veſtimento a nemine ꝓrſus potuiſſet intelligi. eiſti eo tꝑe operimentū cilicij oſtentarent. quo cūctis ſuꝑimminetvrbis euerſione lugentibꝰ. eodēqꝫ amictu circūdatis. nullus poſſins ſit diuerſitas nōa quoqͣꝫ oſtentatōnis notari. Quia niſi inſooffendit equalitas..xvij.De modo pſallendi ⁊ orādi.Ex libro ſecundo.Er vniuerſuꝫ egiptum ⁊thebadem legitimū orationū modum in veſpertiniscōuentibus ſeu nocturnis vigilijs vidimus retentari.Nam cum in pͥmordijs fidei pauci qͥdā ſꝫ ꝓbatiſſimi monachoꝝnoīe cenſerent̉. qͥ a beato marco qͥ primꝰ alexādrie vrbis pōtifexp̄fuit. normaꝫ ſuſcepere viuendi. Eo feruore lectōni orationiqꝫ ⁊oꝑi manuū diebꝰ ac noctibꝰ incūbebant. vt nec eſcarum ꝗdem appetitus vel memoria niſi alio tercione die corꝑis interpellaret ſūedia. Cūqꝫ ꝓ ſuo vnuſqͥſqꝫ feruore infirmitatis immemor aſleneid ſtatui debere cenſeret qd̓ ꝯtemplatōne fidei ac roboris ſui facillimū iudicabat. parum diſcutiens qͥd generalit̓ plenitudini fratꝝpoſſibile eſſet. in qua neceſſe eſt infirmoꝝ quoqꝫ ꝑtem maxima reperiri. diuerſoqꝫ modo enormē pſalmoꝝ numerū inſtituere. proanimi ſui virtute certarent eſſetqꝫ inter eos ꝓ religiōis regula ploꝯtentōis ſancta diuerſitas. ita vt tempꝰ ſolēnitatis veſpertine ſacratiſſime ſuccederet queſtōni quotidianos oratōnū ritus volentibus celebrare. vnus in mediū pſalmos dn̄o cantaturus exurgitCūqꝫ ſedentibꝰ cūctis. ⁊ in pſallentis verba om̄i cordis intentiōedefixis. vndecim pſalmos oratōnū interiectōe diſtinctos ꝯtinuisverſibꝰ parili ꝓnunciatōne cantaſſet. duodecimū ſub alleluia reſponſione ꝯſūmans. ab vniuerſoꝝ oculis reꝑente ſubtractꝰ. quęſtioni pariter ⁊ ceremonijs finem impoſuit. Hinc patrū ſenatꝰ intelligens angeli magiſterio ꝯgregatōnibꝰ fratꝝ generalē canonēꝯſtitutum. decreuit hunc numerū taꝫ in veſꝑtinis qͣꝫ in nocturnisꝯuentionibꝰ cuſtodiri. Quibus lectōnes geminas adiūxerunt. ideſt vnam veteris ⁊ aliam noui teſtamenti. Finito pſalmo nō ſtatīad incuruatōnem genuū corruūt quemadmodū facimꝰ in hac regione. nōnulli de refectōe potius laſſi corꝑis cogitantes. quā oratōnis vtilitatē ⁊ cōmoda reqͥrentes. Apud illos nō eſt ita. ſꝫ an̄qͣꝫflectant genua pauliſꝑ orant ⁊ ſtantes in ſupplicatōne maiorē teporis parteꝫ expendunt. Poſt hec pūcto breuiſſimo ꝓcidenteshumi. velut adorantes tm̄ diuinā clementiam ſumma velocitateꝯſurgunt. Humi nāqꝫ diutius ꝓcūbentes nō ſolum cogitatōibꝰaiunt. verūetiā ſomno grauius impugnari. Qd̓ etiam nos veruꝫeſſe vtinā nō experimentis ⁊ quotidiana ꝯſuetudine noſceremꝰ.qͥ ſepe eandē incuruatōnē. nō tam oratōnis qͣꝫ reqͥetionis obtētuin terram ꝓſtrati optamus diutius ꝓlongari..xviijIdhuc de oratiōe ⁊ vigiliaUm igit̉ ſolennitates qͣsilli ſinaxes vocant celebraturi ꝯueniūt. tantū a cunctꝭſilentiū prebet̉. vt preter illum qui pſalmū decantat inmedio nullꝰ adeſſe credat̉. ac p̄cipue ꝯſūmat̉ oratō in qͣ nō ſputūemittit̉. nō excreatio obſtrepit. nō tuſſis int̓ſonat n̄ oſcitatio ſomnolenta diſſutis labijs ⁊ hiantibꝰ trahit̉. nulli gemitus. nulla ſuſpiria. etiā aſtātes īpeditura ꝓmunt̉. Nulla vox abſqꝫ ſacerdotꝭp̄ce ꝯcludētꝭ audit̉. niſi forte q̄ ꝑ exceſſuꝫ mētis clauſtra oris effugerit. q̄qꝫ inſenſibilit̓ cordi ſurrepſerit. īmoderato atꝫ intolerabiliſpūs feruore ſuccēſo. dū ea q̄ ignita mens in ſemetip̄a nō p̄ualetꝯtinere ꝑ ineffabilē quēdā gemitū ex intimis pectorꝭ ſui ꝯclauibꝰeuaporare conat̉. Illū ꝟo qͥ cōſtitutꝰ in tepore mētis cū clamoreſupplicat. aut aliqͥd hoꝝ q̄ p̄dixīꝰ. e faucibꝰ ſuis emittit. ac p̄cipueoſcitatōibꝰ p̄uenit̉. dupl̓r peccae ꝓnūciant. Primo ꝙ or̄ōis ſuereꝰ ſit ꝙ eā negligent̓ offerat deScd̓o ꝙ indiſciplīato ſtrepitualterij forſitā ardētiꝰ orare potuit intercipit ſenſuꝫ. Ideoqiūt eā celeri fine ꝯcludi. ne forte īmorantibꝰ nobis in ea. redūdantia q̄dā ſputi ſeu flegmatis int̓rūpat nr̄e or̄onis exceſſuꝫ. ⁊ idcirco dū adhuc feruet velut e faucibꝰ īimici velocit̉ rapiēda eſt. qͥcū ſit nobisꝑ infeſtꝰ tūc maxīe aſſiſtit. cū ꝯtra ſe offerre noscesdn̄o velle p̄uiderit. Ꝙͣobrē vtiliꝰ cenſent breues ꝗdē or̄ones ſed