Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XIX.

ꝑtim ſibi ſubiecta regatdiligit libētiſſime ſeruizorec de prudētia diutiꝰ diſſerendū eſtꝑtim ſubijcienda p̄ſuiloꝝ vitāque ſi deſit. nihilad quā. dinoſcētialia eſt ne ſurhoꝝ que dicta ſunt efir.ſpernit modirepente paulatimca paulatim deficitpartita dilectione.Uid amplius de moribꝰdiſputem. ſi deus eſt ſummū bonū hoīs. nihil aliud eſthomini bn̄ viue̓. qͣꝫ toto corde. tota aīa. tota mente deūdiligere a quo exiſtit. vt in corruptus in eo amor cuſtodiat̉. qd̓ eſtſe. nullis frangat̉ incōmodis. qd̓ eſt fortitudinis. nullis eſt iuſticie. vigilet ī diſcernēdis rebꝰ ne fallacia ſurrudētie. Hec eſt hoīs vna ꝑfectio. ſola impetrat̉at̄. hoc nobis vtroqꝫ teſtamēto conijcit̉. po diligere qui deū diligit. īmo ille ſolus ſe diligiqꝛ ſedule agit. vt ſummo bono ꝑfruat̉. Qd̓ aūtndū eſt cum ꝓximo. ſcꝫ vt ad id bonum ad qd̓ ip̄eteno adducas. Illud em̄ eſt vnum bonum qd̓ omnibꝰ tecūfit anguſtū. Ex qua ſcꝫ dilectione ꝓximi naſcunturtis humane. inibꝰ errare difficile eſt. Duobuseccat̉ in homine. vno ſi ledat̉. alio ſi cum poteſt adiuuet̉. Cſit aīa rōnalis mortali vtens corꝑe. ꝑtim corri. paefacit quiū diligit. ad corpus ꝑtinet meīa. Medicinā voco qͥdquid corꝑis inſtau. vt eſt cirat.s. regimē. tectū hmōi. Diſcinimi medicina eſt in duo diſtruibuit̉. ſcꝫ cohiuctōem.itio timore. inſtructio amore ꝑficit̉.cui diſciplinā ſubuenit̉. Nam ſubuenit nihil horuꝫhabet niſi amare. In his duobꝰ dn̄s teſtamētis duobꝰ diſciplinenolam dedit. In veteri enim timor p̄ualet. in nouo amor.Qd̓ ibi ſeruitꝰ hic libertas ab apoſtolis p̄dicat̉. Merito igitur oeccleſia catholica ſolurp̄m cuius adeptio vita beata ē purecolen p̄dicas cui ſoli aīa rōnalis coherendo miſera eſt ſecludēs om̄e qd̓ factum eſt qd̓ ſubditum tꝑi. neqꝫ ꝯfundens quodax diſtīguit. neqꝫ ſeꝑans qd̓ maieſtaset̓nitasitaszit. ſed etiā ꝓximi caritate ita ꝯplecteris. vt varioꝝ morvna.sſuis aīe egrotāt. oīs apd̓ te medicina p̄polleat.Ie rendis vtendis de diligendis..xciij.bro de doctrina xp̄iana.Es quibꝰ fruendū eſt nosieatos faciūt. iſtis quibꝰ vtēdum eſt tendētes ad beatiudinē adiuuamur quaſi adminiculamur. vt ad illasbeatos nos faciūt ꝑuenire. eis inherere poſſimus. Nos ꝟomur vtimur int̓ vtraſotituti. ſi eis quibꝰ vtendum eſtrui voluerimꝰ impecurſuter. vt ab his rebꝰ quibꝰ fruēdūnur. vel et̄ reuocemur inferioꝝ amoreinhere̓ alicui rei ꝓpter ſeip̄aꝫ. vti ꝟo qḋias obtinendū referre. ſi tn̄ amandumeſt. Rzabuſus potius noīandus eſt. ſicut loquio gerimꝰ in animum audientis aures carnez qd̓ corde geſtamꝰ locutio vocat̉. tn̄atio noſtra ꝯuertit̉. ſed apud ſe manens integraformā vocis qua ſe inſinuat auribꝰ ſine aliqua labe ſue mutatiōisaſſumit. ita ꝟbum dei ꝯmutatū. caro tn̄ factuꝫ eſt vt habitaretin nout aūt qui medet̉ vulneri corꝑis adhibet q̄daꝫ ꝯtraria. vgido. humidum ſucc̄o. q̄daꝫ vero ſimilia. vt lintheolumdo vulneri rotundū. vel oblongo oblongū. ſic ſapientiaoīem curās ſeipſam exhibuit ad ſanāduꝫ ipſa medicꝰipſa meina. Lꝑbiam homo lapſus erat. hūilitatemetis aſtutia vel ſapiētia decepti ſumꝰ. deati ſumꝰ. Nos īmortalitate mali vſi ſumus.litate bn̄ vſus eſt vt viueremꝰ. Corrupto aīo femine.integro aīo femīe ꝓceſſit ſalus. ſil̓ia ꝟo quaſizamēta vulneoſtris adhibita ſunt. femīaꝫ deceptos feminā natꝰ hoīes. moris mortales liberauit. Hecnis diuiniſtitutaeges deuꝫ ex toto cordegitatōes omnē vitam. omnē intellectuꝫin illieras. a quo habes ea que ꝯfers. Nullā em̄ ꝑtem reliqͥtſe noſtre vacare debeat.uaſi loare. vt alia re velit frui.venerit in aīm illuc rapiat̉ quo tojetusirritſquis recto ꝓximuꝫ diligit.e. vto corde tota aīa tota mente dilip̄m. totā dilectōem ſui illiꝰē nullū a ſe riuū extra patitur duci.daſit. ſed illa ſola aūt nobi ſicut eſt vel angelus. aut

ad nos relata bn̄ficio dei nos indigent ſicut ē corpus. vtiqꝫmartires dilexerūt ſcelus ꝑſeq̄ntiuꝫ ſe. quo tn̄ vſi ſunt ad ꝓmerendum deū. cum quatuor ſint diligenda. viſupra nos eſt.alteꝝ quod nos ſumus. alteꝝ quod iuxta nos eſt. alterū qd̓ infra.de ſecūdo quarto nulla p̄cepta danda erāt. qͣntumlibet em̄ excidat homo a ꝟitate. remanet illi dilectio ſui corꝑis ſui. fugax qͥppe aīmus ab incōmutabili lumine oīm regeneratore. id agit vt ſibipſi regnet et corꝑi ſuo. Magnū vero aliqͥd adeptuꝫ ſe putat. ſietiā ſocijs .i. alijs homnibꝰ dominari potuerit. qd̓ affectare eſt intolerabilis oīno ſuꝑbia. ſibi tanqͣꝫ debitū vendicare qd̓ dei eſt ꝓprium. aūt nōnulli dicunt malle ſe eſſe ſine corꝑe oīno fallunt̉ nonem̄ corpus ſuū. ſed pondus eius corruptiōes oderunt. nec nullūcorpus ſed incorruptū celerrimū corpus habere volūt. Quiap̄cepto opus erat vt ſe quiſqꝫ corpus ſuū diligat. hec em̄ incōcuſſa lege nature diligimꝰ. que etiā in beſtijs ꝓmulgata eſt. reſtabat vt de illo qḋ ſupra nos eſt de illo qḋ iuxta p̄cepta ſumeremus. Un̄ diliges inqͥt dn̄m ex toto corde ⁊cͣ. ꝓximum tuū ſicutteipſuꝫ. vbi ſi totū intelligas .i. animā et corpus ꝓximi. nullum reꝝdiligendaꝝ genus in his duobꝰ mādatis p̄termiſſuꝫ eſt. cum eniꝫp̄currat dilectio dei. eiꝰ modus p̄ſcriptꝰ. appareat ita vt cetera inillum ꝯfluāt. de dilectione tua nictū videt̉. Sꝫ dictū eſtꝓximum tuū ſicut teip̄m. ſil̓ et tui abs te dilectio p̄termiſſa eſt.De ordine dilectionis..xciiijUle iuſte ſācte viuit quirerum integer eſtimator eſt. Ipſe aūt eſt qui ordinataꝫdiligat qḋ diligendū eſt. aut ampliꝰ diligat qd̓ minus diligēdumhabet dilectōem. ne aūt diligat diligendū. aut noneſt. aut minus vel plus quod eque diligendum eſt. aut eque quodminus vel plus diligendum eſt. Omnis quidem peccator inquantum peccator non eſt diligendus. omnis homo inquantum homo eſt diligendus ꝓpter deū. deus vero ꝓpter ſeipſum. Et ſi deusomni hoīe ampliꝰ diligēdus ē. plꝰ debꝫ quiſqꝫ deū dilige̓ qͣꝫ ſeip̄mItem alius diligēdus eſt plus qͣꝫ corpus noſtꝝ. quia ꝓpt̓ deūdiligenda ſunt oīa. poteſt nobiſcū alius homo frui deo qd̓ nonpoteſt corpus. Om̄s aūt homīes eque diligendi ſunt. ſed oībꝰꝓdeſſe poſſis. his potiſſimū ꝯſulendū eſt qui locoꝝ temporum vel q̄rumlibet reꝝ oportunitatibꝰ. ꝯſtrictius tibi qͣſi quadaꝫſorte iungunt̉. inimicos aūt noſtros diligimus. em̄ timemꝰ. qꝛnobis auferre poſſint qḋ diligimus. ſed potiꝰ eos miſeramur. quiatantomagis nos oderūt quāto ab illo quē diligimus ſeperati ſuntad quē ſi conu̓ſi fuerint illū tanqͣꝫ beatificum bonū. nos tanqͣꝫſocios tanti boni neceſſe eſt vt diligant. Si aūt vel cui p̄bendū eſtvel a quo nobis p̄bendū eſt officium miſericordie recte ꝓximꝰ d̓rſicut ex ꝑabola domini in euāgelio ꝓbat̉. vbi ꝓximum eſſe docuit niſi illum qui erga ſauciatam recreandum atqꝫ curandū miſericors extitit. ex equo ꝯſequens eſt. vt etiaꝫ ille a quo nobis viciſſim exhibendum eſt ꝓximus noſter ſit. proximi enim nomē ad aliquid eſt. nec quiſqͣꝫ eſſe ꝓximus niſi proximo poteſt. manifeſtumeſt hoc p̄cepto quo iubemur diligere ꝓximum. etiam ſanctos angelos contineri a quibꝰ magna nobis miſericordie officia impendunt̉. ceterum diligit nos deus tanqͣꝫ fruens. ſed tanqͣꝫ vtensSed nec ſic vtit̉ vt nos. nos res quibꝰ vtimur ad hoc referimꝰvt dei bonitate ꝑfruamur. deus vero ad ſuaꝫ bonitatem noſtrāvtilitatem. Ego ſum inquit via veritas vita. per me venitur. adme ꝑuenitur. in me ꝑmanetur. Cum autem ad eum ꝑuenitur. etiāad patrem ꝑuenitur. quia equalem ille cui equalis eſt agnoſcit̉.metiente agglutināte nos ſpirituſancto quo in ſummo bonomanere poſſimus. Ex quo intelligit̉ nulla res in via tenere nosdebeat. quando nec ipſe dominus inquātuꝫ via noſtra eſſe dignatus eſt tenere nos voluit. ſed tranſire ne rebus temporalibꝰ qͣꝫuisab eo ſalute noſtra ſuſceptis geſtis hereamus infirmiter. ſedpotius per eas curramus alacriter. vt ad ipſum qui naturam nr̄aꝫa temporalibus liberauit et ad dexteram patris collocauit. ꝑuchimereamur. totius ſcripture finis eſt caritas de corde puro. .xcv.Mniuꝫ igit̉ que predictaſunt hec ſumma eſt vt intelligamus legis et omniumdiuinarum ſcripturarum plenitudineꝫ finem eſſe dilectionem rei qua fruendum eſt. et rei que nobiſcum ea re frui poteſt. vt enim quiſqꝫ ſe diligat precepto opus eſt. Quiſquis igtur ſcripturas diuinas vel quamlibet earum ꝑtem intellexiſſe ſibividet̉. ita vt eo intellectu edificet caritatē geminā. ſcꝫ dei ꝓximi. nōduꝫ intellexit. Quiſquis ꝟo talem inde ſnīam duxerit. quehuic edificāti caritati ſit vtilis. nec tamē hoc dixerit quod ille quēlegit eo loco ſenſiſſe ꝓbatur non ꝑnicioſe fallit̉. nec oīno mentit̉.Sꝫ ita fallit̉ ac ſi quis errore deſerēs viam. eo tn̄ agꝝ ꝑgat quo