Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XIX.

Eni carthaginem. circūſtrepebat me vndiqꝫ ſartago flagicioſoꝝ amoꝝ. Odenuſcipulis. quoniam famesram ſecuritatē. viam ſirat mihi intus ab interiore cibo teipſo deus meus. ea fame noneſuriebā. ſed erā ſine deſiderio alimentoꝝ incorruptibiliū. q̄riaenus eis eram. ſed quo inanior eo faſtidioſior. ideo bene vaiea. ſed vlceroſa ꝓijciebat ſe foras miſerabilit̓ ſcalpilebat aAmare amari dulce mihi erat. magis ſiruerer. Uenam igit̉ amicicie cōinquinabā ſordibꝰibilabā tartaro libidis. Deus mecandorēqꝫ eiꝰ oauitatē illā. qͣꝫ bonus aſꝑſiſti. rapiebāt meca. Quid eſt aūt ibi homo vult dolere. ſpeſpectactat luctuoſa tragica. que tamē ip̄e pati nollet. tamen pati vultex eiseꝫ ſpectator ip̄e dolor voluptas eiꝰ eſt. Quid eſt niſimiſeinia. qͣꝫqͣꝫ cum ip̄e patit̉ miſeria. cum alijs ꝯpatiturmiſcd̓ia dici ſolet. Sed qualis tandē miſcd̓ia in rebꝰ fictis ſceniem̄ ad ſubueniēduꝫ ꝓuocat̉ auditor. ſed tm̄ ad dolēdūlitates iſte ſic agant̉. vt qui videt doleat. abliens rep̄hendēs. ſi aūt doleat manet intentus etne ergo amant̉ dolores. Certe omnis homo gaudere amare vult an miſerum neminē eſſe libeat. libet tamē eſſemiſencordē. Quod quia ſine dolore eſt. hac vna cauſa amant̉dolores. Et hoc de illa vena amicicie eſt. Sed quo vadit quo fluitirrit in torrentē picis ebulientis eſtus īmanes tetrarūlibidinū. i.s ip̄a mutat̉ vertit̉ nutū ꝓprium de celeſti ſerenitate detorta et deiecta. Repudiet ergo miſcd̓ia. Nequaqͣꝫ. Ergo ament̓ dolores aliquādo. Sed caue īmundiciā anima mea ſubtutore deo meo. Neqꝫ em̄ nunc non miſerior. ſed tunc in theatrisiudebā amantibꝰ. cum ſeſe fruebant̉ flagicia. qͣꝫuis imagient̉ hec in ludo ſpectaculi. aūt ſeſe amittebāt quaſinarr. vtrūqꝫ delectabat tamen. Nunc vero ma in flagicio. qͣꝫ velut dura ꝑpeſſuꝫ detrimentatis amiſſione miſere felicitatis. Hec certe vei. ſed ea delectat̉ cor. Nam et ſi approbat̉ officioet miſerū. mallet tamē vtiqꝫ non eſſe qḋ doleretors eſt. Nōnullus itaqꝫ dolor approbādus eſtis. Hoc em̄ tu domine deus qui amas animas. lōgepurius qͣꝫ nos incorruptibilius miſereris. nullo doloreis. Et ad hec quis ydoneus..lxijudijs eius errore manicheoꝝ.Sitato iam ordine diſcedi. ꝑuenerā in quendā librum cuiuſdā ciceronis de exhortatōne ad philoſophiā. qui mutauit affectū meuꝫ.m domine mutauit preces meas. viluit mihi repente omcies. ſapiētie īmortalitatē cōcupiſcebam eſtū cordisili. ſurgere iam ceperā vt ad te redirem. In eo libro maapoſtoli admonitio. Uidete ne quis vos ſeducat perinanem ſeductōeꝫ ⁊cͣ. Sed tūc deus lumen cordisnihi apoſtolica iſta nota erant. hoc tamen ſolo in illaexhortctabar. illam aūt illam ſectā. ſed ip̄am quecūqꝫ eſſetitiā vt diligerem quererē tenerem fortiter excitabar ẜmone illo. accēdebar ardebam. Et hoc ſolum me in tanta flagrantia refringebat. erat ibi nomen xp̄i. qd̓ in ip̄o lactemnatris tenerū cor meum pie biberat. alte retinebat. Et quicqd ſifuiſſet qͣꝫuis literatū expolitū veridicum. metotum rapiebat. Itaqꝫ inſtitui in ſcripturas ſanctas animū intendere. ecce video rem detectā ſuꝑbis. nec nudatam pueris. ſedinceſſu hlilē. ſucceſſu excelſam. velatā myſterijs. Et non eramego talis. vt in eum intrare poſſem. ad eiꝰ greſſus inclinare ceruicem. ſed viſa eſt mihi indigna quā tulliane comꝑarē dignitati. tumor em̄ meus refugiebat modū eius. acies mea penetrabat inra eius. Uerūtamē illa erat que creſceret cum ꝑuulis. ſed egofaſtiſus mihi grandis videbar. Itaqꝫ incidi in hoīes ſuperbe delirātes. carnales loquaces. qui dicebant veritas veritasrat in eis. Ue ve quibꝰ gradibꝰ deductus ſum in ꝓfundainferrans eſtuans inopia veri. cum te deus meus non ſcd̓mmentis. quo me beluis preſtare voluiſti. ſed ẜm carnisſenſum quererē. Tu aūt eras interior intimo meo ſuꝑior ſummomeo. ſion. pulcritudo pulcroꝝ omniū. Offendi in illā muopem prudentie enigma ſalomonis. que me ſedut me foras habitantē in oculo carnis mee. talia rumiud me qualia illū voraſſem. Neſciebam em̄ aliud verepio e. Et quaſi acutele mouebar. vt ſuffragerer ſtultis deceptoſibus cum a me quererēt. vnde malū. vtrū forma corporea deusſturet. haberet capillos vngues. Quibꝰ rebꝰ ignarus ꝑturbabar. a veritate recedēs. in eam mihi ire videbar. quia malū noneram nihil eſſe.uatōnem boni vſqꝫ ad qd̓ omnino non eſt.

Quod vnde noſſem cuiꝰ videre vſqꝫ ad corpus erat oculis. animo vſqꝫ ad fantaſma. Et nouerā ſpiritū eſſe deū neqꝫ quid innobis eſſe ẜm quod ſimiles eſſemꝰ deo. Neqꝫ nouerā iuſticiam interiorem veram. ex ꝯſuetudine iudicantē. ſed ex lege iuſtiſſimadei omnipotētis qua formarent̉ mores regionū dieꝝ. regionibus diebꝰ. cum ip̄a vbiqꝫ ac ſemꝑ eēt. alibi alia necͣ alias aliterẜm. quā iuſti eſſent abrahā. yſa. ia. moy. dauid. illi oēs laudati ore dei. ſed eos ab imperitis iudicari iniquos iudicantibꝰ ex humano die..lxiij.Excuſatō patriarchaꝝ ꝯtra blaſphemiā eoꝝ.Uidam indignant̉ audierint illo ſeculo licuiſſe iuſtis aliquid qd̓ iſto ſeculolicet iuſtis. quia illis aliud p̄cepit deus. iſtis aliud. protemporalibꝰ cauſis. cum eidē iuſticie vtriqꝫ ſeruierint. in vno homine. in vno die. in vnis edibꝰ videant aliud alij mēbro ꝯgruere. aliud iam dudū licuiſſe. poſt horam licere. quiddā in illoangulo ꝑmitti aut iuberi. qd̓ in iſto iuſte vetet̉ vindice̓t̉. Nūqͥdiuſticia varia eſt mutabilis ſed temꝑa quibꝰ preſidet non paritereunt. tempora em̄ ſunt. Homines aūt quoꝝ vita breuis eſt ſuperterram. quia ſenſu non valent cauſas contexere ſeculoꝝ priorum.aliarūqꝫ gentium quas experti ſunt cum his quas experti. Invno auteꝫ corpore vel die vel domo facile poſſunt videre quid cuimembro. quibꝰ momentis quibꝰ partibꝰ. ꝑſonis ve congruat. in illis offendunt̉. hic ſeruiunt. Hec ego tunc neſciebam non aduertebam. feriebant vndiqꝫ oculos meos non videbam. mala omnia fiunt cum tu derelinqueris fons vite. qui es vnus verus rector creator vniuerſitatis. priuata ſuꝑbia diligit̉ in parte vnūfalſuꝫ. Itaqꝫ pietate humili reditur in te. purgas nos a malaſuetudne. ꝓpicius es peccatis confitentium. ſi iam non erigatnusaduerſum te cornua falſe libertatis auaricia plus habendi. dam totum amittendi. amplius amando ꝓprium noſtrum qͣꝫ te bonum omnium.De carnali eius dolore ſuper amico defuncto. .lxiiij.Idem in libro quarto.Ine me domine da miHi circūire memoria p̄ſenti preteritos circūitus errorismei. īmolare tibi hoſtiā iubilatōis. Quid em̄ ego ſuꝫmihi ſine te niſi dux in p̄ceps. aut quid̓ ſum cum mihi bn̄ eſt. niſi ſugens lacͣ tuū. aut fruens te cibo. qui corrūpit̉. Irrideāt nos fortes potētes. Nos aūt infirmi inopes ꝯfiteamur tibi. Comꝑaueram amicū ſocietate ſtudioꝝ nimis carū. ſed nōdum ſic erat amicus ſicut eſt vera amicicia. qꝛ eſt vera. niſi tu eam agglutinascaritate diffuſa in cordibꝰ. Sed tamē dulcis erat nimis cocta feruore pariliū ſtudioꝝ. Et ecce tu īminēs dorſo fugitiuoꝝ tuoꝝ deꝰvltionū fons miſcd̓iaꝝ ſimul. qui ꝯuertis nos ad te miris modisabſtuliſti hoīem de hac vita. Quo dolore ꝯtenebratū eſt cor meūQuicqͥd illo ꝯmunicauerā ſine illo in cruciatū mihi vertebaturſolus fletus dulcis erat mihi. ſucceſſerat amico meo ī delicijs animi mei. Ubi aūt inde auferebat̉ aīa mea. onerabat me grādis ſarcina miſerie. que ad te dn̄e leuāda erat curanda. Sciebā ſed necvolebā nec valebā. Mihi aūt qꝛ infelix locꝰ ego remāſeraꝫ. vbi neceſſe poſſem. nec inde recedere. Miſer erā. miſer eſt oīs animꝰ iunctus amicicia reꝝ mortaliū. dilaniat̉ cum eas amittit. tūc ſentimiſeriā qua miſer eſt anteqͣꝫ eas amittat. Porro tꝑa de die in diem inferebāt alias ſpēs alias memorias. paulatim reſarcinabātme pͥſtinis generibꝰ delectationum. quibꝰ cedebat ille dolor meus.Succedebāt aūt non quidē dolores alij. cauſe tamē alioꝝ dolorū. vnde me facillime ille dolor penetrauerat intime niſi qꝛ fuderam in arenā cor meū. diligēdo morituꝝ quaſi morituꝝ. Maxime aūt me recreabāt alioꝝ amicoꝝ ſolatia. cum quibꝰ amabam qd̓non te amabā. Et hoc erat ingens fabula longuꝫ mendaciumcuiꝰ adulterina ꝯfricatōne corrūpebat̉ mens mea pruriens auribꝰAlia quoqꝫ erāt que in eis ampliꝰ animū capiebāt. colloqui. corridere viciſſim. beniuole obſequi. ſimul legere. his itaqꝫ hmōi ſignisa corde amantiū reclamātiū ꝓcedentibꝰ os. linguā. oculos mille motus gratiſſimos quaſi fomitibus conflare animos. et expluribus vnum facere. hoc eſt qd̓ diligitur in amicis. ita vt rea ſibiſit humana conſcientia. ſi amantem non reamauerit. nihil querensex eius corpore preter indicia beniuolentie. hinc ille luctus ſi quismoriatur. ex amiſſa vita morientium mors viuentium. beatꝰ quiamat te. amicum in te. inimicum propter te Nullum enim carum ſolus amittit. cui omnes in illo cari ſunt. qui non amittitur. Etquis eſt iſte. niſi qui fecit celum terram implet ea. implendo eafecit ea. Te nemo amittit. niſi qui dimittit. quo it quo fugit. niſi ate placido ad te iratum. Nam vbi non inuenit legem tuam in penaͣ ſua. lex tua veritas eſt veritas tu. Deus virtutū conuerte nos oſtende faciem tuam ſalui erimus. nam quaqua verſum ſe ver-