Liber

idē die mira dicturꝰ ſum cū iam altariū ſic̄ ēveſte ꝓcedit. Quonis de capite. illius vidimus emicare.ſolenne benediceretlēs.iꝰ collū crinēqꝫ flama ꝓduceret. hͦita vt in ſublime cōteī ml̓titudine ppl̓i viderimꝰ vnalicet celeberrimo factū die. in n̄tm̄ de virginibꝰ. ⁊ vnꝰ de p̄ſb̓ris. tres tm̄ videre de monachis. cetecur nō viderint nō pōt mei eſſe iudicij. Per idem fere tempꝰ cuenācius auūculꝰ meus. vir licet ſeculi negocijs occupatꝰ. tamē admodū xp̄ianus. grauiſſima egritudine extremo mortis ꝑiculo cepiſſet vrgeri. martinū euocauit. nec cūctatus ille ꝓperauit. pͥus tn̄qͣ mediu vie ſpaciū vir beatꝰ euolueret. virtutē aduenientis ſenſitegrotꝰ. receptaqꝫ cōtinuo ſanitate. veniētibꝰ nobis obuiā ip̄e proceſſit. Atera die redire cupientē. magna p̄ce detinuit. cum interimvnū de familia puerū letali ictu ſerpes ꝑculit quē iā exanimū iuuenē ip̄e euāciꝰ ſuis hūeris illatū. an̄ pedes ſct̄i viri nihil illi īpoſſibioſuit. Iamqꝫ ſe malū ſerpētis ꝑ oīa mēbra diffuderatle ꝯfiſuꝑ venis inflatā cutē. ⁊ ad vtris inſtar tenſa vitalia. marcernēstinꝰ porrecta manu vniuerſa pueri mēbra ꝑtractans. digitum ꝓpep̄m vulnuſculū quo beſtia virus infuderat fixit. Tum ꝟo mira ſūdicturꝰ. vidimꝰ venenū ex omī ꝑte reuocatū: ad martini digitū cucurriſſe. deīde ꝑ illd̓ vlcerꝭ foramē. exiguū ita virꝰ ſtipaſſe cū ſāguine. vt ſolet ex vberibꝰ capraꝝ aūt ouiū paſtoꝝ manu preſſis. longalinea copioſi lactis effluere. puer ſurrexit incolumis. Nos ſtupefacti tāte rei miraculo. id qd̓ cogebat ip̄a veritas. fatebamur nō eſſeſub celo qui martinū poſſet imitari.erberibꝰ ei illatis ob pauorem iumentoꝝ..xxij.Onſequēti itideꝫ tēporeiter cū eo duꝫ dioceſes viſitaret agebamꝰ nobis (neſcioqua neceſſitate) remorātibꝰ. aliquātuluꝫ ille ꝓceſſerat.gerē publicū plena militātibꝰ viris fiſcalis reda veniebat. Sed vnū in veſte hiſpida. nigro ⁊ pēdulo pallio circūtectū. cōtigua de latere iumēta viderūt. paululū in partē alterā pauefacta heſerūt. deinde fumibꝰ implicatꝭ. ꝓtētos iſtos quibꝰ (vt ſepe vidiſiſta miſera cōglobant̉ ordines miſcuerūt. dūqꝫīfecereperātibꝰ. Qua ꝑmoti iniuria militāerūtinde martinū flagris acte mutus:redibili patiētia p̄ueret irā. magis ex hͦ fupera illata cōtemneret. Nos ilicoſaqtē laniatū. cū exanimisīqꝫ eū aſello ſuo īpoſuimꝰ. ac loabire ꝓperauimꝰ. Interea illi regreſſi aduo ire ceꝑant iumenta p̄cipiunt.ent. tollētibꝰ altiꝰ vocē mQue cū oīa ſolo fixa ac ſi eneaſtris. firis hinc atqꝫ inde reſohil penitꝰ mouebant̉. Cōter in ꝟbera.ſurgūt deinde qumit gallicas mulaꝝ peotarnas n̄ua decimo. trabibꝰ iumētatundūtſed nihil penitꝰ ſeue mart. vno eodgloco ſtabāt fixa ſiinfelices homīes neſciebat. Nec iā vltra diſre poterāquālibet brutꝭ pecoribꝰ agnoſcerēt diuīo numine ſeleri.in ſe regreſſi ceꝑunt q̄rere. qͥs iſte eſſet quēin eodē loco paululū ante cecidiſſent. Tum ꝑcūctantes cognoſcūt.ex viantibꝰ martinū a ſe tam crudelit̓ verberatū. tum ꝟo fuit omībus ceanifeſta. nec ignorare iam poterāt qͥn ob iſtiꝰ viri iniuriā tenerent̉.it̉ omnes rapidis nos paſſibꝰ cōſequūtur. conſciofacti ac meriti pudoreſi flentes. ⁊ puluere qͦ ſe ip̄i fedauerantcaput atqꝫ ora cōſperſternūt genua veniā precantes. ⁊ vt eos abires. ſatis ſe vel ſola cōſcientiadediſſe penintellexiſuos abſorbere terīmobilē ſaxoꝝ naturamrigeſcerībꝰ ſteterāt iumēta vidiſſētorareret ſceleri veniā. ⁊ copiā p̄ſtaretabeūtiam pͥiccurrerēt vir beatꝰ illos teneri. note dixerat. veniā tn̄ clemēter indulſit. eoſqꝫ abirereſtitutilis ab eo ſuſcitatis..xxiij.Llud autē aīaduerti ſepeſulpici. martinū tibi dicere ſolitū nequaqͣꝫ ſibi in ep̄atuea virtutū gratiā ſuppetiſſe. quā pͥus ſe habuiſſe meminiſſet. Qd̓ ſi verū eſt. īmo quia verū eſt. cōijcere poſſumꝰ quāta fuerūt iſta q̄ monachꝰ oꝑatꝰ eſt. ⁊ q̄ teſte nullo ſolus exercuit. cū tanta lſtu in ep̄atū ſigna feciſſe ſb̓ oculis oīm viderimꝰ. Siquidē anteepiſertuos vite reſtituit. qd̓ liber tuꝰ pleniꝰ eſt locutuso qd̓ p̄termiſiſſe te miror. vnum tm̄mō ſuſcitauitego reiteſtis ſum. Fuerat em̄ cauſa neſcio qͣ carnotū petebamurea du vicū quēdā p̄terimꝰ obuiā nobis turba īmanis ꝓceſſit.j. nam inico nemo nouerat xp̄m. Senſit hicdū. ⁊ūciāte ſibi ſpū totꝰ infremuit. verbū dei gē-

.XIX.tilibꝰ p̄dicabat. ſepiꝰ ingiſcēs cur tāta dn̄m ſaluatorē turba neſciret. Interea mulier quēdā cuiꝰ filiꝰoante defecerat corpusexanime beato viro ꝓtenſis manibꝰ qtulit cui etiā cetera multitudo ſe iūxit. acclamās p̄cibꝰ matrꝭ vt filiū vnicū ſibi reſtitueret. Tūcmartinꝰ defuncti corpus ꝓprijs manibꝰ accepit. ⁊ flexis genibꝰ vbicōſummata oratiōe ſurrexit. viuificatum paruuluꝫ matri reſtituit.Tūc oīs ml̓titudo clamās cepit xp̄m deū fateri. fidelit̓ poſtulās ſexp̄ianos fieri. ⁊ iſte cūctos māu cathecumīos fecit. Cōuerſuſqꝫ adnos ait. nō irrationabilit̓ in campo cathecuminos fieri. vbi ſolentmartires cōſecrari. Uiciſti inqͥt poſtumianꝰ. galle viciſti. nō vtiqꝫme qui martini ſum potiꝰ aſſertor. ⁊ qui omnia hec de iſto vera. etſciui ſemꝑ ⁊ credidi. ſed heremitas oēs anachoritaſqꝫ viciſti. Nemo em̄ iſtoꝝ ſicut martinꝰ hic noſter īmo veſter mortibꝰ imꝑauit.meritoqꝫ hūc iſte ſulpiciꝰ apl̓is ⁊ ꝓphetis comꝑat. queꝫ ꝑ oīa illiseſſe ſimilē fidei virtꝰ. ac virtutū oꝑa teſtant̉.Qualit̓ valentinianꝰ martino coactꝰ eſt aſſurgere. xxiiij.Odeꝫ fere tempore quorimū ep̄us datus eſt fuit. ei neceſſitas adire comitatūvalentinianꝰ cū maior rerū potiebat̉. iſte cū martinū eapetere cognouiſſet q̄ p̄ſtare nolebat. iuſſit euꝫ palatij foribꝰ arceri.Etem̄ ad animū eius īmitē ac ſuꝑbum vxor acceſſerat arriana. quetotū illū a ſancto viro ne ei debitam reuerentiā p̄ſtaret auerterat.Itaqꝫ martinꝰ vbi ſemel atqꝫ iterū ſuꝑbū principē adire temptauit. recurrit ad nota preſidia. Cilicio obuoluit̉. cibo potu abſtinet.oratiōibꝰ diebꝰ noctibꝰ ꝑpetuat. vij. ꝟo die aſtitit ei angelꝰ. iubeteum ad palatiū ire ſecurū. regias fores quālibet clauſas ſponte reſerēdas. imꝑatoris ſpm̄ ſuꝑbū molliendū. Igit̉ iſtiuſmodi p̄ſentisangeli cōfirmatꝰ alloquio. ⁊ fretꝰ auxilio. palatiū petit. patēt limīanullꝰ obſiſtit. Poſtremo vſqꝫ ad regem nemine ꝓhibente ꝑuenit.Qui cū eminꝰ venientē videret. infrendēs cur fuiſſet admiſſus. nequaqͣꝫ eſt aſſurgere dignatꝰ aſtāti. donec regiā ſellaꝫ ignis oꝑiret.ip̄mqꝫ regē ea ꝑte corꝑis qua ſedebat. afflaret incēdiū. ita ſolio ſuoſuꝑbus excutit̉. ⁊ martino īuitus aſſurgit. multūqꝫ cōplexus queꝫſꝑuere ante decreuerat. virtutē diuinā ſenſiſſe emēdatior fatebat̉.Nec expectatis martini p̄cibꝰ. pͥus omīa p̄ſtitit qͣꝫ rogaret̉. Colloquio illuꝫ atqꝫ cōuiuio frequēter acciuit. poſtremo abeūti muneranulta obtulit. q̄ vir beatꝰ vt pauꝑtatis ſue cuſtos cūcta reiecit.Qualiter imꝑatrix ei in cōuiuio mīſtrauit..xxv.Aximꝰ īperator martinūſepius euocatū receptūqꝫ in palatiū venerabilit̓ honorabat. Totus illi cū eo ſermo. de pn̄tibꝰ. de futuris. de fideliū gloria. de eternitate ſanctoꝝ. Cuꝫ interim diebꝰ ac noctibꝰ deore martini regina pēdebat. euāgelico illo nō inferior exemplo. pedes ſancti fletū rigabat. crine tergebat. Martinus quē nulla vnqͣꝫfemina ꝯtigiſſet iſtius aſſiduitate. īmo potiꝰ ſeruitutē non poterateuadere. Poſtremo a viro ſuo popoſcit. deinde martinum vterqꝫcōpellunt. vt ei remotis omībꝰ miniſtris p̄beret ſola cōuiuiū. Necpotuit vir beatus obſtinatiꝰ reluctari. Cōponit̉ caſtꝰ regine manibus apparatꝰ. ſellulam ip̄a cōſternit menſam admouet. aquā manibus ſūminiſtrat cibum quem ip̄a coxerat apponit. finita cenula fragmēta panis aſſumpti micaſqꝫ collegit. ſatis fidelit̓ illas reliquiasimꝑialibꝰ reliquijs antēponēs. ¶ Ad hec poſtumianꝰ. Iam dudūinquit galle audiens te loquētem. vehementer admiror regine fidēſed vbi illud eſt qd̓ nulla vnqͣꝫ femina ferebat̉ ꝓpius aſtitiſſe martino. Ecce iſta regina non ſolum aſtitit. ſed etiam miniſtrauit. ⁊ vereor ne iſtoauātulum ſe tueant̉ exemplo. qui libenter feminis inſeruntur. ¶ Cui gallus. Quid tu inquit non vides. quod ſolentdocere grāmatici. locum tempus. ꝑſonam cogita captum in palatio imꝑatoris precibus ambiri. regine precibus cogi. temporis neceſſitate ꝯſtringi. vt incarceratos liberaret. exules reſtitneret. Hecquātū putas cōſtare ep̄o debuiſſe. vt ꝓ his omībꝰ non aliquātulide rigore ꝓpoſiti relaxaret. Uerū tn̄ quia occaſione huius exemplimale vſuros eſſe aliquos arbitraris. illi felices erunt. ſi a diſciplinaexempli iſtiꝰ viri non recedant. videant em̄ ꝙ martino ſemel tm̄ invita iam ſeptuagenario nō vidua libera. non virgo laſciuiens. ſedſub viro viuens ip̄o viro pariter ſupplicāte regina ſeruiuit ⁊ miniſtrauit. Hec edenti aſtitit. non cum epulāte diſcubuit. nec auſa eſtꝑticipare cōuiuiū. ſed deferebat obſequiū. Diſce igit̉ diſciplinamſeruiat tibi matrona. nō imꝑet. ſeruiat. nō recūbat. Sicut marthailla miniſtrauit domino. nec tamē eſt accita cōuiuio. īmo prelata eſtmīſtranti. que verba potius audiebat. Sed in martino illa reginavtrūqꝫ cōpleuit. ⁊ mīſtrauit vt martha. ⁊ audiuit vt maria. Claudiomachus vicus eſt in confinio biturigū atqꝫ thuronicū. eccleſiaibi eſt celebris religione ſanctorum. nec minus glorioſa ſacraꝝ virginū multitudo. Preteriens gͦ martinꝰ. in ſecretario eccl̓ie habuit