demum ſuccedentium tempoꝝ labente curriculo. cum neqꝫ nocteneqꝫ interdiu aqͣrius iſte ceſſaret oꝑator. virga floruit. Ego ipſaꝫex illa virgula arbuſcula (q̄ hodie quoqꝫ intra atriūlaſterij eſt)ramis virentibꝰ vidi. que in teſtimoniū manens quātū obedientiameruit. ⁊ quātū fides poſſit oſtēdi.¶ De iſto qui precibꝰ obtinuit vt a dyabolo per quinqꝫ mēſes ve.xviij.xaretur.Uidaꝫ ſanctus fugādoꝝdemonū incredibili poteſtate p̄ditus. nō ſolū pn̄s. neqꝫverbo tm̄. ſed abſens quoqꝫ interduꝫ cilicij ſui fimbrijsaut epiſtolis miſſis corꝑa obſeſſa curabat. Et dum miro modo frequentaret̉ a populis. ex toto ad eū orbe ꝯueniētibꝰ. inſuꝑ etiā a p̄fectis ⁊ comitibꝰ diuerſarūqꝫ poteſtatū iudicibꝰ qui ferebat̉ etiamomni potu penitus abſtinere. ⁊ ꝓ cibo ſeptē tm̄ caricis ſuſtētari. vtex ꝟtute honor. ita ex honore vanitas cepit obreꝑe. Qd̓ malū illevbi primū potuit in ſe ſentire graſſari. diu multūqꝫ diſcutere conatus eſt. ſed repelli penitus vel tacita ꝯſciētia vanitas ꝑ ſeuerāte virtute nō potuit. Ubiqꝫ nomē eius demones fatebāt̉. excludere a ſecōfluentium populos nō valebat. Uirus interim latens ſerpebatin pectore. ⁊ cuius nutu ex alioꝝ corporibꝰ demones fugabant̉. ſeipſum occultis cogitationibꝰ vanitatis nō poterat purgare. Totꝭigit̉ precibꝰ ꝯuerſus ad deū fert̉ oraſſe. vt ꝑmiſſa in ſe mēſibꝰ qͥnqꝫdyaboli poteſtate ſimilis his fieret qͦs ipſe curauerat. Quid multꝭmorer. ille p̄potens ille ſignis atqꝫ virtutibꝰ toto oriēte vulgatus.ille ad cuius limina populi ante conduxerāt. ad cuius fores ſummeiſtius ſeculi ſe ꝓſtrauerant poteſtates. correptus a demone eſt tentus in vinculis. oīa illa que energumini ſolēt ferre ꝑpeſſus. qͥnto demum mēſe purgatus eſt. non tm̄ demone. ſed qd̓ illi erat vtiliꝰ atqꝫoptatius vanitate. Sꝫ mihi iſta replicāti noſtra infelicitas nr̄a occurrit infirmitas. Quis enī noſtꝝ eſt. quē ſi vnus homūculus paruulus ſalutauerit. aut fatuis. aut adulātibꝰ ꝟbis femīa vna laudauerit. nō ꝯtinuo elatus ſit ſuperbia. non ſtatim inflatus ſit vanitateQuintiā ſi non habebat ꝯſcientiā ſanctitatis. tn̄ quia vel ſtultorūadulatiōe. aut fortaſſis errore ſanctus eē dicat̉ ſanctiſſimū ſe putabit. Iam ꝟo ſi ei munera crebra mittant̉. dei ſe magnificētia aſſerithonorari cui dormiēti atqꝫ reſoluta neceſſaria ꝯferant̉. Ꝙ ſi vel demodico ei aliqua virtutis ſigna ſuccederēt angelū ſe putaret. Ceterum cum neqꝫ oꝑe neqꝫ virtute ꝯſpicuus ſit. ſi quis clericus effectꝰfuerit dilatat fimbrias ſuas. gaudet ſalutationibꝰ. inflat̉ occurſionibus. ipſe etiā vbiqꝫ diſcurrit. Et qui ante pedibꝰ aūt aſello ire conſueuerat. ſpumeo equo ſuperbꝰ inuehit̉. parua prius ac vili cellulaꝯtentus habitare. erigit celſa laquearia. ꝯſtruit multa ꝯclauia. ſculpit oſtia. pingit armaria: veſtē reſpuit groſſiorē. indumentuꝫ molle deſiderat. atqꝫ hec caris viduis ac familiaribꝰ mādat tributa virinibꝰ. iſta vt birꝝ rigentē. hec vt fluētem texat laceruam. Uerū hͨdeſcribēda mordacius beato viro hieronimo relinquamus. Et qꝛſatiſfeci veſtris auribꝰ. īmo etiā ꝟboſior fui fortaſſe qͣꝫ debui. tu modo ad me debitū fenꝰ exolue vt te de martino tuo vt es ſolitꝰ plurareferētē iam pridē in hͦ deſiderijs meis eſtuantibꝰ audiamꝰ. Quidinquā tibi de martino meo liber ille non ſufficit. quē ip̄e tu noſti mede illius vita atqꝫ ꝟtutibꝰ edidiſſe.De libello geſtoꝝ ſancti martini. et eiꝰ vite p̄rogatiua. .xix.Gnoſco id quidem. poſtumianꝰ inqͥt) neqꝫ vnqͣꝫ a dextera mea ille diſcedit. Naꝫſi agnoſcis ⁊ aperit libꝝ qͥ ſub veſte latebat. En ipſum.Hic mihi inqͣt terre ac mari comes. hic in ꝑegrinatōe tota ſociꝰ acꝯſolator. primꝰ eū romane vrbi vir ſtudioſiſſimꝰ cui paulinꝰ inuexitvn̄ cū tota certatim vrbe raꝑet̉. exultātes librarios vidi ꝙ nihil abhis q̄ ſtuoſiꝰ haberet̉. ſiquidē nihil illo ꝓmptiꝰ. nihil cariꝰ vēderet̉.h̓ nauigatiōis mee curſum lōge an̄ ꝓgreſſus. cū ad affricā veniſſemiā ꝑ totā carthaginē legebat̉. Hūc ego in heremo a qͦdaꝫ ſene legividi. cui cū me familiare tuū eē dixiſſem. ⁊ ab illo ⁊ a multis fratribꝰhec mihi iniūcta legatio ē. vt ſi vnqͣꝫ terras iſtas te incolumi ꝯtigiſſem. ea te ſupplere compellerē. que illo tuo libro de ꝟtutibꝰ beati vīri ꝓfeſſus es p̄teriſſe. Et quidē poſtumiane inquā. cū te iam duduꝫde ſanctoꝝ ꝟtutibꝰ intentus audirē. tacitis ad martinū meū cogitationibꝰ recurrebā. merito ꝓſpiciens oīa illa que ſinguli diuerſa feciſſent. per vnū iſtū facile completa. Nā cū excelſa retuleris. quid mihi dixiſſe liceat pace ſanctoꝝ. nihil a te penitus audiui. in quo martinus eſſet inferior. Illi enī ab om̄i impedimento liberi. celo tm̄ atqꝫangelis teſtibꝰ plane ad mirabilia docent̉ operari. Iſte in medio cetu ⁊ ꝯuerſatione populoꝝ inter clericos diſſidētes inter ep̄os ſeuientes. cū ſe quotidianis ſcandalis hincinde p̄meret̉. inexpugnabilitn̄ aduerſus oīa virtute fundatus ſtetit. Et tāta operatus ē quātane illi quidē quos ante audiuimus eē in heremo vel fuiſſe fecerunt.Ac ſi illi paria feciſſent. quis iudex tāiniuſtus fuiſſet vt nō iſtum eſſe

potiorē merito iudicaret. puta enī iſtum fuiſſe militem qui pugnauerit in inequo loco. ⁊ tamen victor euaſit. Illos autem eque compone militibꝰ. qui ex equo loco aut etiam de ſuperiore certauerunQuid ergo. Et ſi omniū vna victoria eſt. non pōt par eē gloria. tn̄cum p̄clara retulerꝭ. a nemine retuliſti mortuū ſuſcitatū. Quo vnovtiqꝫ te neceſſe eſt ꝯfiteri martino neminē ꝯferendū. Nam ſi admirandū eſt ꝙ illum egiptiū flama non attigit. hic quoqꝫ ſepius imperauit incendijs. Si reuoluas ꝙ anachoritis feritas beſtiaruꝫ victaſuccubuit. hic familiariter ⁊ rabiē beſtiaꝝ. et ſerpentiū venena compeſcuit. Ꝙ ſi illum ꝯferas qui immūdis ſpiritibꝰ obſeſſos. verbi imperio. aut etiam fimbriaꝝ virtute curabat. ne in hac quidem parteinferiorē fuiſſe martinū. multa documenta ſunt. Si etiam ad illū recurras. qui ſetis ſuis ꝓ veſte ꝯtextus putat̉ ab angelis viſitari. cuꝫiſto angeli quotidie loquebant̉. Iam vero aduerſus vanitatē atqꝫi actantiam ita inuictū ſpiritū geſſit. vt iſta vicia nemo fortius ꝯtempſerit. Ergo fatearꝭ neceſſe ē in martino omniū illoꝝ (quos enumeraſti) fuiſſe virtutes. martini autē in illis omnibꝰ non fuiſſe.Qualit̓ ī hoc ꝯuenerūt vt gallus narraret d̓ martino. .xx.Uid tu. inquit poſtumianus) ita mecū quaſi n̄ eadē tecū ſentiā. ſemꝑqꝫ ſenſeriꝫ.ego ꝟo quoad viuam ſemꝑ ⁊ ſapiā egipti p̄dicabo monachos. laudabo anachoritas mirabor heremitas. martinū ſꝑ excipiā. Nō ego illi quenqͣꝫ audebo monachoꝝ. certe n̄ ep̄oꝝ quenpiā comꝑare. hͦ egiptꝰ fatet̉. hͦ ſiria. hͦ ethiops comꝑit. hͦ indus audiuit. hͦ parthꝰ. ⁊ parſi nouerūt. nec ignorat armenia. bophorꝰ exſcluſa cognouit. Et poſtremo ſi qͥs aut fortunatas inſulas. aut glacealē frequētat occeanū qͦ miẜior ē regio iſta noſtraꝝ. q̄ tātū viꝝ cūin ꝓxīo habuerūt. noſſe nō meruit. Nec tn̄ huic crimī miſcebo populares. ſoli illū clerici. ſoli neſciūt ſacerdotes. nec immerito noſſe illū inuidi noluer̄t. qꝛ ſi ꝟtutes illiꝰ noſſent. ſua vicia cogͦuiſſent. horreo dicere qd̓ nuꝑ audiui infelicē dixiſſe. neſcio quem te in illo librotuo pl̓a mētitū. nō ē hoīs vox iſta. ſꝫ dyaboli. nec martino ī hac ꝑtedetrahit̉. ſꝫ fidei euāgelij derogat̉. Nā cū dn̄s ipſe teſtatꝰ ſit iſtmodi oꝑa q̄ martinꝰ impleuit. ab oībꝰ fidelibꝰ eē faciēda. qͥ martinūiſta nō credit feciſſe. nō credit chriſtū iſta dixiſſe. Sꝫ infelices. degeneres. ſomnolēti. q̄ ipſi facere nō pn̄t. facta ab illo erubeſcūt. et malūt iſtiꝰ negare ꝟtutes. qͣꝫ ſuā inerciā ꝯfiteri. Ueꝝ nob̓ ad alia ꝓperantibꝰ oīs iſtoꝝ memoria relinqͣt̉. tu potiꝰ vt iā dudū deſidero reliqͣ martini oꝑa ꝯtexe. atqꝫ ego inquā arbitror rectiꝰ iſta a gallo eſſepoſcendū qͥppe qͥ pl̓a nouerit. neqꝫ enī ignorare potuit magr̄i factadiſcipulꝰ. Ego plane (inqͥt gallus) licet impar ſim tāto oneri. tn̄ relatis ſuꝑiꝰ a poſtumiano obediētie cogor exemplis. vt munꝰ iſtudnō recuſeꝫ qd̓ imponitꝭ. Cauendū aūt mihi in pͥmis eē arbitror. neea de martini ꝟtutibꝰ repetā q̄ in libro ſuo ſulpiciꝰ ille memorauit.Un̄ prīa illiꝰ interim militādo geſta p̄tereo. neqꝫ ea attingā q̄ laycus egit. ac mōachꝰ. Nec ꝟo audita ab alijs potiꝰ qͣꝫ que vidi ipſedicturus ſum.Narratio galli de globo igneo et qͥbuſdā eiꝰ miraculis. xxj.Ex ſecundo libro.Rimo igit̉ tempore relixtis ſcolis beato viro me iūxi. paucos poſt dies eūtē aceccleſiaꝫ ſeq̄bar. Interim ei ſeminudꝰ hibernis menſibpauꝑ occurrit. orās ſibi veſtim̄tū dari. Tūc ille accerſito archid yacono. iuſſit algentem ſine dilatōe veſtire. Deinde ſecretariū ingreſſus eſt. quo ſolus vt erat illi ꝯſuetudo reſideret. hanc enī ſibi etianin eccleſia ſolitudinem permiſſa clericis libertate p̄ſtabat. Hoc ſecretum beati viri pauper ille captatum cum ei archidyaconꝰ dartunicam diſtuliſſet irrupit. Diſſimulatum ſe a clerico querēs.deplorans. Nec mora. ſanctus paupere non vidente. intra anfibūlum tunicam ſibi latenter eduxit. pauperemqꝫ ꝯtectū diſcedere iubet. Deinde paulopoſt archidyaconus ingreſſus. admonet ꝓ cōſuetudine in eccleſia expectare populū illumqꝫ ad agenda ſolennſadebere ꝓcedere. Cui ille reſpondēs ait. Pauperē prius de ſe dicebat oportere veſtiri. ſeqꝫ ad eccleſiā non poſſe ꝓcedere. niſi veſtempauper acciperet. Dyaconus vero nihil intelligens. quia extrinſecus indutum anfibulo. ſcꝫ veſte. nudum interius non videbat. poſtremo pauperem non videre cauſat̉. mihi inquit veſtis que p̄parata eſt deferat̉. pauper nō deerit veſtiendus. Artat̉ demum clericus neceſſitate cōpulſus. nāqꝫ felle cōmotō e ꝓximis tabernis bigericam veſtē breuemqꝫ atqꝫ hiſpidaꝫ quinqꝫ comꝑatam argenteisrapit. atqꝫ ante martini pedes exponit. En inquit veſtempauper nō eſt hic. Ille nihil motus iubet eū paululū ſtare ꝓ foribꝰ. Secretū vtiqꝫ ꝓcurās dū ſibi veſtē nudꝰ imponeret. totꝭ viribꝰ elabo.rans vt poſſet occultū eē qd̓ fecerat. ſꝫ qn̄ in ſanctis viris latent iſtaq̄rētibꝰ velint nolint cuncta ꝓdunt̉. Cū hac oblaturꝰ ſacrificiū deo