virili fide. anili ſecuritate. materna caritate. xp̄iana pietate. legebat⁊ ardebat aduerſus lr̄as de melle celi melleas ⁊ de lumine dei luminoſas. Reuerberauit em̄ deꝰ infirmitatē aſpectu eius radiās in eūvehemēter. ⁊ inuenit lōge ſe eē a deo in regione diſſil̓itudīs. tanqͣꝫaudiret vocē eiꝰ de excelſo. Cibꝰ ſum grādium. creſce ⁊ māducabisme. ⁊ tu me mutabis in te ſicut cibū carnis tue. ſed tu mutaberis inme. Senſit igit̉ ⁊ exꝑtus eſt nō eſſe mirū ꝙ palato nō ſano pena ēpanis. qͥ ſano ſuauis eſt. ⁊ oculis egris odioſa lux. q̄ puris ē amabilis. Et q̄rebat viam roboris comꝑandi quid eſſet ydoneū ad fruēdum deo. nec inueniehat donec amplectaret̉ mediatorē dei ⁊ hominū. hominē xp̄m hieſuꝫ. qͥ eſt ſuꝑ oīa deꝰ benedictꝰ in ſecula vocantē ⁊ dicentē. Ego ſum via veritas ⁊ vita. Inde vbi tempꝰ aduenit quo ſe nomē dare oporteret. relicto rure mediolanū remeauit. Placuit ⁊ alippio renaſci in xp̄o ꝑiter cū ipſo. Adiuuxerūt etiam ſibi puerū a deo datū ex auguſtino natū carnaliter. annoꝝ em̄xv. erat. ⁊ ingenio p̄ueniebat multos doctos viros ⁊ erat pr̄i horrori ingeniū eiꝰ. ſed cito de mūdo abſtulit eū deꝰ. Et baptiſati ſunta ſancto ambroſio ⁊ fugit ab eis ſollicitudo vite p̄terite. Nec ſatiabant̉ illis diebꝰ dulcedine mirabili ꝯſiderare altitudinē diuini conſilij ſuꝑ ſalutē generis humaniss quos ante baptiſmū ſuū ſcripſit. ¶ Actor. I.℟Cripſit aūt auguſtinꝰ ante ꝯuerſionē ſuaꝫ vt dictū eſt de pulcro ⁊ apto li. iij. qͦsnuſqͣꝫ repperi. Poſt ꝯuerſionē vero ſuā adhuc cathecuminꝰ libros ſoliloquioruꝫ. ij. De īmortalitate aīe li. j. De beatavita li. j. De ordine li. ij. De achademicis li. iij. De diſciplinis liberalibꝰ li. j. De oībꝰ his hec pauca excerpſi. ¶ Auguſtinꝰ in ſoliloquijs ſuis libro primo. Deus ꝑ quē omnia q̄ ſine te nihil eſſent tendunt adeſſe. Deꝰ qui nec id qd̓ ſe inuicē ꝓdit ꝑire ꝑmittis. Deusqui malū non facis. ⁊ facis eſſe ne peſſimū fiat. Deꝰ ꝗͥ paucis ad idqd̓ vere eſt refugiētibꝰ oſtendis malū nihil eē. Deꝰ ꝑ quē vniuerſitas etiā cum ſiniſtra ꝑte ꝑfecta eſt. Deꝰ a quo diſſonantia vſqꝫ inextremū nulla eſt. cū deteriora melioribꝰ ꝯcinunt. Deus quē amatomne qd̓ amare poteſt. ſiue ſciens ſiue neſciens. Deꝰ in qͦ ſunt omnia. cui tamen vniuerſe creature nec malitia nocet. nec error errat.Deꝰ de cuiꝰ regno lex etiam in iſta regna deſcribit̉. Deꝰ a quo exiremori. in quē redire reuiuiſcere. in quo habitare viuere ē. Deꝰ queꝫnemo amittit niſi deceptꝰ. quē nemo querit niſi admonitꝰ. quē nemo inuenit niſi purgatꝰ. Deꝰ cui nos fides excitat. ſpes erigit. caritas iungit. Deꝰ ꝑ quē bene ſeruimꝰ. ⁊ bene dominamur. Deꝰ perquē minute res nō nos minuūt. Deꝰ qͥ nos eo qd̓ nō eſt exuis. ⁊ eoqd̓ eſt induis. Deꝰ qui nos vnis. Deꝰ cuiꝰ legibꝰ in eua ſtātibꝰ motus inſtabilis rerū mutabiliū ꝑturbatꝰ eſſe nō ſinit̉. fretūqꝫ circūeūtiuꝫ ſeculoꝝ ſemꝑ ad ſimilitudinē ſtabilitatis reuocat̉. Cuiꝰ legibꝰarbitriū anime libeꝝ eſt. boniſqꝫ p̄mia. ⁊ malis pene. fixis ꝑ oīa neceſſitatibꝰ diſtributa ſunt. Qui feciſti hoīeꝫ ad imaginē ⁊ ſi. t. quēqͥ ſe nouit agͦſcit. Exaudi me deꝰ meꝰ. pr̄ meꝰ. rex meꝰ. cauſa mea.ſpes mea. res mea. domus mea: patria mea. ſalꝰ mea. lux mea. vitamea. Exaudi more tuo illo paucis notiſſimo tibi ſoli ſeruire ꝑatusſum. qꝛ tu ſolꝰ iuſte dominaris. Recipeoro fugitiuū tuū ſatis fuerim fallaciaꝝ ludibriū. Iā ſatis penas dederim. ſatis inimicis tuisſeruierī. tui iuris eē cupio. accipe me ab iſtis fugiētē famulū tuū. qꝛ⁊ iſti me qn̄ a te fugiebā acceperūt alienum. Uindica me ab errorequerētē te. nihil mihi aliud occurrat ꝓ te. ſi nihil aliud deſidero qͣꝫte. Si aūt eſt in me ſuꝑflui alicuiꝰ petitō. tuipe mūda me ⁊ fac ydoneū ad videndū te. Ceteꝝ de ſalute corꝑis mei qͣꝫ diu neſcio qͥd mihi vtile ſit. tibi ꝯmitto. Tm̄ hoc oro vt me penitus ꝯuertas ad tenihilqꝫ mihi repugnare facias tendēti ad te. ¶ Idē in ſcd̓o libro.Deꝰ ſemꝑ idē nōrim me. uouerim te¶ De ꝓmotōe eiꝰ in eccl̓ia yponēſi. ¶ Ex geſtis eiꝰ. ¶ .lj.Ano igit̉ vite ſue. xxx. permerita ⁊ oratōes matris ſue. ⁊ ꝑ p̄dicatōneꝫ ſancti amAbroſij ab hereſi purgatꝰ ⁊ baptiſatꝰ. ꝓtinꝰ ī fide catholica ꝯfirmatꝰ. ſpē omnē quaꝫ habebat in ſeculo dereliquit. ⁊ ſcolisrenūciās qͣs regebat. Huic ſe ꝯſociauit enodiꝰ iuuenis ex eiꝰ mūicipio. qui ⁊ ip̄e tn̄ prior ꝯuerſus ⁊ baptizatꝰ erat. Querebāt quiseos locus haberet vtiliꝰ ad ſeruiendū deo. ſimulqꝫ remeabāt ad affricā. Sed cuꝫ eſſent apud oſtia tyb̓ina pia mater eiꝰ defuncta eſt.que vniꝰ viri fuerat vxor ⁊ ip̄m etiā virū iā in extremo vit̓e lucrataeſt deo. Poſt mortē igit̉ matris nauigantes. reuerſi ſunt ad agrosꝓprios. Eratqꝫ cū amicis in affrica. meditās in lege dn̄i die ac nocte ſcribēs libros ⁊ docēs inſcios. Et cū iā terminū in ieiunijs ⁊ orationibꝰ trāſegiſſet. a ſancto valerio yponēſi ep̄o. licet inuitꝰ ordineſacerdotis ſuſcepit. Qui ſtatim monaſteriū clericoꝝ inſtituit. ⁊ cepit viuere ſcd̓m regulā ſub ſanctis apoſtolis ꝯſtitutā. Sanctꝰ autvaleriꝰ ordinator eiꝰ exultabat vberiꝰ. hoīeꝫ ſibi datū talē diuinitꝰqui in doctrina ſana eccl̓iaꝫ edificare eēt ydoneꝰ. Unde ⁊ ip̄e va-
leriꝰ qꝛ grecꝰ erat. vidēs ſe in latina lingua ⁊ lr̄is minꝰ doctuꝫ. beatoauguſtino poteſtatē dedit ꝯtra vſuꝫ oriētalis eccl̓ie corā ſe in eccleſia p̄dicare. Un̄ cū ei multi ep̄i derogarēt. ille līguas obtrectātiumnō curabat. dūmodo ꝑ eū fieret qd̓ a ſeip̄o impleri plenarie nō valebat. Interea ſāctꝰ valeriꝰ metuēs ne ab alia eccl̓ia ſacerdote pͥuata in ep̄m auguſtinꝰ q̄reret̉. ⁊ ſibi auferret̉. ſciēs ſe iam corꝑe ⁊ etate infirmū a carthaganēſibꝰ ꝑ lr̄as impetrauit. vt yponēſi eccl̓ie arguſtinū licꝫ modis oībꝰ renitentē ꝓmoueri ꝑmitte̓t paſtorē. Quofacto cū tanta inſtātia oēs hereticos libris ⁊ epiſtolis ⁊ diſputatōnibꝰ debellabat. ꝙ ſe victos erubeſcētes. ⁊ augmētis eccl̓ie inuidētes. grauiſſimas ⁊ intolerabiles ꝑſecutōes vnitati eccl̓ie inferebant⁊ aliquotiēs vias beati viri inſidijs obſidētes. ſemꝑ dei ꝓuidentiaitineris errore ſeductū inuenire nō poterāt. ⁊di qua Pnnca ꝙiliter vixit in epiſcopali dignitate. c2Eſtes ⁊ calciamenta ⁊ lectualia eiꝰ ex moderato ⁊ ꝯpetēti habitu erāt. nec nimium nitida nec abiecta plurimūqꝫ qꝛ plerūqꝫ vt dicebavel iactare ſe inſolēter ſolēt hoīes. vel abijce̓ ex vtroqꝫ non q̄ hieſuxp̄i: ſꝫ que ſua ſūt querētes. Ille vero mediū tenēs in regula canonicoꝝ dixit. fateor. de p̄cioſa veſte erubeſco. Et ideo cū dat̉ mihi vēdo eā. qꝛ veſtis nō poteſt eē ꝯmunis. p̄ciū fit ꝯmune. Mēſa frugali ⁊ pca vſus ē. ⁊ inter olera ⁊ legumīa carnes etiā ꝓpter infirmos ⁊hoſpites habebat. In mēſa ſemꝑ lectōeꝫ aūt diſputatōeꝫ diligēsꝯtra peſtē detractōis in ea ita ſcriptū habebat. Quiſqͥs amat dictis abſentiū rodere vitā. Hāc mēſaꝫ indignā nouerit eſſe ſibi veſui. Un̄ ſi forte aliqn̄ detractio emerge̓t. dicebat ꝙ ſi non tacerētaut verſus illos ip̄e deleret aūt a mēſa recede̓t. Erga pauꝑes tampiꝰ ⁊ miſericors erat. ꝙ cū eccl̓ie ſue pecunia deeſſꝫ. hoc ip̄m populo denūciabat. nō ſe habe̓ qd̓ egētibꝰ erogaret. Nā ⁊ de vaſis dominicis ꝓpter captiuos ⁊ indigētes frāgi ⁊ ꝯflari iubebat. ⁊ indigetibꝰ diſpēſari. Qd̓ etiā beatꝰ ambroſius ī talibꝰ neceſſitatibꝰ indubitāter eſſe faciendū dixit ⁊ ſcripſit. Femīaꝝ nulla intra domuꝫ eiꝰmāſit. nec etiā germana ſoror ſꝫ nec fratris ſui filie. q̄ deo parit̓ ſeruiebāt. Dicebat em̄. qꝛ ⁊ ſi de ſorore ⁊ neptibꝰ nulla poſſꝫ naſci mala ſuſpitio. tamē qꝛ tales ꝑſone ſine alijs neceſſarijs ſecūqꝫ manētbus eē nō poſſent. ⁊ ad eas etiā alie aduētarēt. ex illis poſſent infirmiores aut tēptatōnibꝰ hūanis ꝑire. aut certe malis hoīm ſuſpitōnibꝰ infamari. Et ſi forte eū aliqua femīaꝝ ad ſe vidēduꝫ vrgeretnūqͣꝫ ſolꝰ cū ſola loquebat̉. niſi ſecretū aliqͥd int̓ eſſet. Hic itaqꝫ ſipiētie lumē p̄fulgidū ꝓpugnaculū veritatis. ⁊ fidei tutamētū. oēseccl̓ie doctores. tā ingenio qͣꝫ ſciētia vicit. incōꝑabilit̓ florēs. tā exēplis ꝟtutū qͣꝫ affluētia doctrinaꝝ. Etenī tāta ſcripſit vt nō ſolumab aliquo tota vite ſue tꝑe ſcribi. ſꝫ nec poſſint lectōe ꝑcurri. huiuem̄ libroꝝ. tractatū ⁊ epl̓aꝝ numerꝰ pluſqͣꝫ ad mille trigīta extēovt merito ei dictū illud ꝯueniat mētit̉. qͥ te totū legiſſe fatet̉. ¶ Sigibertꝰ. Eo tꝑe maximꝰ tyrānꝰ ab ambroſio ex cōmunicatꝰ. qꝛ corigi noluit a theodoſio aqͥlie in bello ꝑimit̉. ⁊ valētinianꝰ imꝑio reſtituit̉. Alia hiſtoria dīc maximū romē ab īimicis gr̄ani eē int̓fectūDe facinore theodoſij ī theſſalonicēſes ꝯmiſſo ꝓ quo exnicatus eſt ab ambroſioAno imperii ſui quintotheodoſiꝰ imꝑator īmane facinꝰ qḋ ꝯmiſit qn̄ theſſalonice. vij. milia ciuiū fecit occidi. in vltionē iudicū in ſeditione occlfoꝝ. imitabili publice pnīe exēplo diluit. ab ambroſio eccleſia expulſus. ⁊ humili ſatiſfactōe recōciliat̉. ¶ Hugo floriacenſis libro qͥnto. Theſſalonica ciuitas ē grādis ⁊ populoſa in qͣ duꝫfuiſſꝫ orta ſeditō. qͥdā iudices lapidati ſūt a ppl̓o atqꝫ trucidati. vnindignatꝰ theodoſiꝰ iracūdie nō refrenauit infirmitatē ſꝫ iuſſit oēsꝑiter interimi. nō ſecernēs nocētes ab innocētibꝰ. Igit̉ ſic ī meſſibinciſi ſūt nō p̄cedēte iudicō fere. v. milia hoīm. Hāc cladē audiēsvir ꝟtutis ambroſiꝰ cū pͥnceps mediolanū veniſſet ⁊ tēplū intrarevoluiſſet occurrit ad ianuā. ⁊ his ẜmonibꝰ a ſacris limībꝰ ꝓhibuiteū dicēs. Neſcis imꝑator ꝑpetrata a te. cur ptꝰ cauſaꝫ tāti furorisnō agnoſcis molē tue p̄ſūptōis. Sꝫ forte recognitōeꝫ pct̄i ꝓhibꝫpt̄as imꝑij decꝫ tn̄ vt vīcat rō pt̄atē. Sciēda q̄ppe natura ē eiumortalitas. atqꝫ reſolutō ⁊ puluis ꝓgenitoꝝ. ⁊ ex qͦ facti ⁊ ad queredigēti finē ſumꝰ. vt nō flore purpureo ꝯfidētes infirmitate oꝑlcorꝑis. ignoremꝰ nos coeqͣles hoīm. pͥnceps es o īꝑator. ſꝫ ꝯẜuovnꝰ ē eī oīm dn̄s rex atqꝫ creator. Quibꝰ ocul̓ aſpiciēs coīs dn̄i teplū. qͥbꝰ calcabis pedibꝰ ſct̄m pauimētū. Quō manꝰ extēdes de qͥuis ſtillat iniuſtꝰ. quō hmōi manibꝰ ſuſcipiēs ſanctuꝫbꝰ adhuc ſꝫcorpꝰ dn̄i.ūptōe ore tuo poculū ſāguīs eiꝰ p̄cioſi ꝑcipies. cumfurore ẜmiū tuoꝝ tātꝰ iniuſte ſit ſāguis effuſus. Recedcede. ne ſcd̓o pct̄o priorē neqͥciā auge̓ ꝯtēdas. Suſoīm te dn̄s ligat. eſt em̄ maxima medicina ſanitati¶ De ꝯpunctōe eiꝰ ⁊ humili poſtulatōe abſs. ⁊ne edicti. ⁊ abſolutōne theodoſij