Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

hoc cingulū habuit vt viduis pupillis oppreſſis ac miſeris ſb̓ueniret. Mihi tn̄ placēt donatiōes iſte imꝑfecte ẜuitutis dei. Sꝫtn̄ baltheo poſito. habituqꝫ mutato. qͥcquid caſtrēſis peculij fuerit in pauꝑes erogauit. excepta vili tunica. oꝑimēto pari quo tecto tm̄ corꝑe frigus excluderet. nihil ſibi reſeruauit. Cultꝰ ipſeuincie morē ſequēs. nec mūdicijs nec ſordibꝰ notabil̓ erat. Quidmulta fit clericus. ſolitos gͣdus p̄ſbiter ordinat̉. O bone hieſuquis ibi gemitꝰ. quis vlulatꝰ. que cibi int̓dictio. iuuenilem etatē indignā ſacerdotio cauſabat̉. Sꝫ eo dignior erat. quo clamabat ſeindignū. negādo merebat̉ qd̓ eſſe nolebat. Igit̉ clericatū. honoreꝫ. ſꝫ onus intelligēs. pͥma curā habuit. vt humilitate ſuꝑaretinuidiā. Deinde vt nullā in ſe obſceni rumoris fabulā daret. vtmordebant̉ ad eiꝰ etatē. ſtuꝑent ad ꝯtinētiaꝫ. Spes miſeroꝝ ſolamen lugētiuꝫ fuit. Ita in ſingulis ꝟtutibꝰ eminebat. quaſi ceteras haberet. Int̓ p̄ſbiteros coequales pͥmꝰ in oꝑe. extremꝰ in ordine. Grauitatē moꝝ hylaritate frontis tꝑabat. gaudiū in riſucachinnū intelligēs. Ieiunia in aurige modū laſſitudine viribꝰcorꝑis tꝑabat. Menſe auunculi int̓erat. ſic appoſita queqꝫ libabat. vt ſuꝑſtitōem fugeret. cōtinentiā reſeruaret. Sermo eiuset om̄e ꝯuiuiū de ſcpͥturis aliquid ꝓpone̓. libent̓ audire. verecūdern̄dere: recta ſuſciꝑe. praua acriter ꝯfutare. diſputantē ꝯtra ſe magis docere qͣꝫ vincere. lectōne aſſidua. meditatione diuturna. pectus ſuū bibliothecā fecerat xp̄i. Un̄ hic feruor niſi ex amore dei.Un̄ legis chriſti indefeſſa meditatō. niſi ex amore deſiderio eiusqui legē dedit Alij numū addant numo. marſupium ſuffocātesmatronaꝝ opes venētur obſequijs ſint ditiores monachi qͣꝫ fuerant ſeculares. poſſideāt opes ſub pauꝑe xp̄o. quas ſub locupletedyabolo habuerāt. ſuſpiret eos eccl̓ia diuites: qͦs tenuitdus antea mēdicos. Nepotianꝰ noſter auꝝ calcans ſcēdulas ꝯſectat̉. Ita magnus erat eiꝰ aīmus in magnis vt nec mīma negligeret. Erat em̄ ſollicitus ſi niteret altare. ſi ꝑietes abſqꝫ fuligine. ſi pauimēta terſa. ſi velum in hoſtijs. ſi ſacrariū mundū. ſi vaſa lucētia.Ubicūqꝫ in eccl̓ia q̄reres inuenires. baſilicā eccl̓ie. ꝯciliabulamartiꝝ diu̓ſis floribꝰ arboꝝ comis. viciūqꝫ pāpinis adubrabat.De laude ꝟginitatis in comꝑatione nuptiaꝝ..lxxiiij.Idem ꝯtra iouinianū. li. pͥmo.Um minora maioribꝰ coquant̉. inferioris ꝯꝑatio ſuꝑioris iniuria eſt. Bonuꝫeſt inqͥt apl̓us mulierem tangere. malū eſt tange̓.Sꝫ ideo ignoſcit̉ ne deterius fiat. vn̄ dicit ꝓpt̓ fornicatōeꝫ aūt ⁊cͣ.Sed quale eſt illd̓ bonū. quod deterioris ꝯditione vel comꝑatiōeconcedit̉. Illud naturalit̓ bonū eſt. qd̓ habet mali comꝑatōeꝫquod p̄latione alterius obumbrat̉ quale eſt illud bonuꝫ quodorare ꝓhibet. corpus xp̄i acciꝑe ꝑmittit. Uacandū eſt enimab amplexibꝰ vt vacet̉ orōni: ſcd̓m illud. Nolite fraudari inuiceꝫ.⁊cͣ. Deniqꝫ loquēs apoſtolus dicit. Bonū eſt homini mulierētangere. bonum eſt illis ſi ſic ꝑmaneant ſicut ego. vbi aūt venitad nuptias. non dicit bonū eſt nube̓. ſed melius eſt nubere qͣꝫ vri.O paule ſi nuptie ſe bona ſunt. noli eas incendio comꝑare. ſeddic ſimpliciter bonū eſt nubere. Suſpecta eſt mihi bonitas rei huius. quā magnitudo mali alterius. malū cogit eſſe inferius. Ego at̄ leuius malū. ſed ſimplex ſe bonū volo. Illi iam eunuchi deoplacent. quos caſtrauit neceſſitas ſed volūtas. Tantū int̓eſt inter nuptias virginitatē. qͣntum int̓ peccare bn̄facere. Erūtinquit duo in carne vna. tres: quatuor. Alioqͥniam duoſed plures. Un̄ ſamaritana ſextum hn̄s maritum arguit̉ ſiteius vir. Ubi em̄ numerus maritoꝝ eſt ibi vir ꝓprie vnꝰ eſt. eſſedeſiſtit. vna coſta a pͥncipio in vxoreꝫ verſa ſit. Primꝰ lamechſanguinariꝰ. homicida vnā carnē in duas vxores diuiſit. fatricidium digamiam eadem diluuij pena deleuit. Ꝙͣ ſancta ſit digamīa hinc oſtendit̉. digamus in cleꝝ eligi poteſt. Et viduaque duos habuit viros etiā decrepita egens eccl̓ie ſtipes meret̉ acciꝑe. damno digamus. īmo nec trigamus. et ſi dici pōtoctogamos. ſed vt plus aliqͥd inferam etiā ſcortatorē recipio penitentē. Caſtitas ſemꝑ oꝑbꝰ nuptiaꝝ p̄lata fuit. Nam pͥmi ꝑentesante offenſam ꝟgines in ꝑadiſo fuerunt. Poſt peccatum autem extra ꝑadiſum ꝓtinus nuptie. Nuptie itaqꝫ terram replent. virginitas ꝑadiſum. dictuꝫ eſt. Creſcite multiplicamini ⁊cͣ. Prius em̄ oportuit ſiluā plantari creſce̓. vt eſſet qd̓ deinceps poſſetexcidi. Quantūqꝫ int̓eſt int̓ radicē fructū tm̄ int̓ nuptias ꝟgnitatē. Sic etiā ab initio ꝯditōnis hūane. nec carnes comedebantnec homīes circūcidebant̉. nec repudiū vxoribꝰ dabat̉. hoc vſqꝫ ad diluuiuꝫ. Poſtqͣꝫ venit xp̄us in fine tempoꝝ. reuoluit oad alpha. id eſt finem retraxit ad pͥncipium. nec circūcidimur. necrepudiū dare ꝑmittimur. nec carnes comedimus. dicēte apoſtolobonum eſt māducare carnē. bibere vinū. Nam vinū cuꝫcarnibꝰ poſt diluuium dedicatum eſt. Moyſes moriēs a populoiſrahel plangit̉. Ioſue aūt qui nec filios nec vxoreꝫ habuiſſe legit̉

quaſi victurus in morte plangit̉. Nuptie em̄ finiunt̉ in mortevirginitas auteꝫ poſt mortē incipit coronari. excepto petro. legitur de alijs apoſtolis vxores habuerint. Cūqꝫ de vno ſit ſcriptum de alijs tacitū. intelligere debemus illos ſine vxoribꝰ fuiſſeDe fugiendo amore mulieris. ꝑuerſitate iouiniani. lxxv.Mor dico meretricis.ſed generalit̓ mulieris. ſemꝑ inſatiabilis eſt. extinctꝰreaccendit̉. poſt copiā rurſus inopiā patit̉. animūqꝫvirilem effeminat. excepta paſſione quā ſuſtinet aliud cogitare ſinit. Qui vxorē ducit. in ambiguo ē vtꝝ odioſam an amabilēducat. Si odioſam duxerit ferri poteſt. Si amabilē. amor eiꝰinſatiabilis eſt. infernoqꝫ terre arenti incendio iuxta ſalomonēcomꝑat̉. Legimus turturis hāc eſſe naturā: vt ſi parem ꝑdideritnon ꝯiugatur alteri. Un̄ patet bigamiā a mutis auibꝰ reprobari. Si omnes inquis ꝟgines fuerint qūo ſtabit genus humanum.Noli iniquā metue̓. ne om̄s virgines fiant. Difficilis eſt res ꝟginitas. ideo rara. Si omnes virgines poſſent nunqͣꝫ dn̄s dice̓tqui poteſt caꝑe capiat. Nec apl̓us ī ꝑſuadendo trepidaret dicēsde virginibꝰ p̄ceptum domini habeo: ꝯſilium aūt do. Sꝫ eruntinquit apoſtolus illuſores ⁊cͣ. Ibi deſcribit ſermo apoſtolicꝰ. Iouinianum buccis tumentibꝰ loq̄ntem. inflata verba trutinātemrepromittētem ī celis libertatem. ipſe ſit ſeruus vicioꝝ atꝫ luxurie. Nam monachū ſe iactaſſet eſſe. poſt ſordidā tunicaꝫ nudos pedes. cibarium panē aque potū ad candidas veſtes. nitidā cutē. ad mulſum. elaboratas carnes. ad balneas popinasſe ꝯferat. manifeſtū eſt terrā celo vicia virtutibꝰ p̄ferat. Ueꝝtn̄ monachus iſte formoſus. craſſus. nitidus. dealbatus. ſemꝑſi ſponſus incedēs. aut vxorem ducat. aut ꝟginitatē equalem nuptijs ꝓbet aūt ſi duxerit fruſtra ꝯtra nos verbis agit. cum openobiſcū ſit. An iam ꝓpinqͥs mone̓t vt alteri viro nube̓t. eo eētadhuc ei etas integra. bona facies. nequaqͣꝫ inquit hoc faciam. Siem̄ bonū viꝝ inuenero vt an̄ habui. nolo timere ne ꝑdam. Si malum quid neceſſe eſt. poſt bonū peſſimū ſuſtinere. Orem improbāqͦrundā matrimonia adulterijs coheſerunt. Adulter em̄ eſt vt aitſeſtius in ſententijs in ſuā vxorē amator ardentior. In aliena qͥppe vxore omnis amor turpis eſt in ſua nimius. Sapiens itaqꝫ viriudicio debet amare ꝯiugem. affectu. regit impetus voluptat p̄ceps fert̉ in coitum. Nihil em̄ fedius eſt. qͣꝫ vxoreꝫ amare qͣſiadulteram. Certe qui dicunt ſe cauſa reipublice. humani generis. vxoribꝰ iungi. ſaltem pecudes imitent̉. poſtqͣꝫ vxorum ventintumuerit. ne perdant filios. nec amatores ſe exhibeāt vxoribus.ſed maritos. abſtinentiam carnis libido frenanda ſit. .lxxvj.Idem in libro ſecundo.Gus carnium. potꝰ vini. ventriſqꝫ ſaturitas ſeminariū libidinis eſt. quemquinqꝫ ſenſibus quaſi per quaſdam feneſtras vicioruꝫad animam eſt introitus. horum ꝑturbatōnibꝰ anima ꝑ̄grauat̉capitur. Qua ratione multi ph̓orum inuitati. frequentias vrbiūet amenitates locorū quinqꝫ ſenſuum illecebras reliquerūt. neluxum abundantiam copiarū. anime fortitudo molleſceret. Inutile eſt quippe crebro videre. que aliquādo captus ſis eorunde periculo cōmittere quibus difficulter careas. ſi quis eſtimatet abundātia ciborum potionum ſe perfrui poſſe vacare ſapientie. hoc eſt in delicijs verſari. vicijs deliciarum teneri. ſe ipſundecipit. Cum em̄ ab his ꝓcul remoti ſepe capiamur nature illecebris. cogamur ea cupere quorum copiam habemus. quātomagis ſi circūdati rethibus voluptatum eſſe nos liberos arbitremur. Senſus noſter illd̓ cogitat quod videt. audit. odoratur. guſtat. attrectat. Quoſdam etiaꝫ philoſophos legimus ſibi ocploseruiſſe. ne illorum viſum a ꝯtemplatione ph̓ie auocarentur. Fruſtra igit̉ quidem ſimulant ſalua fide pudicicia mentis integritate. voluptatibꝰ vti. cum ꝯtra naturam ſit copijs voluptatū ſinevoluptate ꝑfrui. Un̄ apoſtolus. que in delicijs inquit eſt viuensmortua eſt. Senſus corpoꝝ ſunt quaſi equi ſine ratione currētes.Anima igit̉ in aurige modū retineat frena currentiū. abſqꝫ guſtuquidē impoſſibile ē hūanū corpus ſubſiſte̓. ſed adeſſe debet ratiovt tales tātas ſumamꝰ eſcas. quibꝰ nec corpus oneret̉. nec libertas aīmi p̄grauet̉. oleꝝ pomoꝝ ac leguminū facilior apꝑatꝰ eſt. arte impedijſqꝫ coquoꝝ indiget. ſine cura ſuſtentat. moderateqꝫ ſumit̉. nec auide deuorat̉. Ex diuerſitate aūt carnium ſaporis delectatōne ventris inflatio concipitur. morbiqꝫ ex ſaturitate nimia concitantur. Multi quoqꝫ impatientiam gule vomitu remediantur. Et quod turpiter ingeſſerūt turpius egerunt. Quodautem mirandum eſt. etiam epicurus voluptatis aſſertor in librisſuis dicit. oleribus pomīs et vilibus cibis eſſe viuendum: eocarnes et exquiſite epule ingenti cura preparentur. maioremqꝫ