Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

deſpectus grauis familiaris ſed exoſus. iuſtoꝝ opeꝝ chorꝰ ēͣvidelicꝫ ſpes. charitas. fides. elemoſyna. humanitas. cetera virtutum ꝯgregatio. que poteſt p̄cedere nos eximꝰ de corpore pronobis apud deū interuenire. de exactoribꝰ liberare. Iſte eſt gratus amicus. qui opus noſtrū bonuꝫ in memoria ſumit cum vſurareſtituit.Ad idē de rege qui locū exilij ſui diuitijs ꝑmuniuit. .xvij.Urſus ait barlaā ciuitaEm quēdā didici fuiſſe magnaꝫ. cuiꝰ ciues talem habebant ꝯſuetudinē antiquitus. vt aſſumerēt extraneū aliquē ignotū virū. nihil legū ciuitatis ſue vel traditionū ſcienteꝫ. ethunc ſibi regē ꝯſtituebant. qui omnē poteſtatē accipiebat. ſuarūvoluntatū faciendaꝝ facultatē habebat. vſqꝫ ad cōpletionē vniusanni. Deinde eo in omni ſecuritate manente delicijſqꝫ atqꝫ ſuauitatibus abſqꝫ formidine. regnū ſibi ꝑmanſurū exiſtimāte. repēteſurgentes ciues illi ꝯtra eum. regali ablata ſtola nudū trahentestota ciuitatē. exulē tranſmittebāt. in magnā longiꝰ remotā inſulāin qua neqꝫ cibū neqꝫ veſtimentū inueniens. in fame nuditate male atte rebat̉. p̄ter ſpem conceſſis ſibi delicijs gaudio in triſticiamrurſus p̄ter ſpem omnē expectationē trāſmutatus. Interea ordinatꝰ eſt quidā vir ī regno qui exiguo mentis intellectu vigebatQui tanta ex improuiſo accedēte ſibi abundātia non eſt diſſolutꝰnec ab ea raptus. neqꝫ eoꝝ qui ante eum regnauerāt eiecti miſerefuerāt. incuriā ſecutꝰ. ſꝫ ſollicitudinē gerebat et laborabat aīo. quomodo ſe et ſua diſponeret. ergo aſſidua meditacione diligentius iſta tractaret. cognouit per quendā ſapientiſſimū conſiliariūſuū ꝯſuetudinē ciuiū et locū ꝑhennis exilij. quō ſemetip̄m oporteret cuſtodire. ſine errore edoctꝰ eſt. Hoc ergo vt agnouit quiaoportet illū poſt paululū ad inſulā applicare. regnū caducū aliengenis dimittere. Aꝑtis theſauris ſuis quoꝝ tūc hēbat liberā facultatem ex illis qd̓ vellet facere. Accepit pecuniaꝝ multitudinē. Auri videlicꝫ argenti lapidū p̄cioſoꝝ ampliſſimū pondꝰ fideliſſimis cōmittēs famulis in illam p̄miſit ad quā ducēdus erat inſulā.Peracto igit̉ anni termīo. ī ſeditionē verſi ciues. Nūdū ſicut illos qui ante fuerāt in exiliū trāſmiſerūt. Tūc ceteri ſtulti tēporales reges fame male cruciabant̉. Ille ꝟo ꝓuidus in abundātiaviuēs ꝑpetua. delicias infinitas habens. timoreqꝫ prorſus incuſſoinfidelibꝰ malignis ciuibꝰ ſapientiſſimo ſeip̄m beatificauit cōſilioCiuitatē intelligere vanū iſtū deceptore mūdū. Ciues aūt pͥncipes poteſtates demonū. mūdi recto:es tenebraꝝ huiꝰ ſeculi. quiilliciūt nos dulcedine voluptatū. ſuggerūt vt corruptibilia velut/incorruptibilia. mortalia velut īmortalia ſemꝑ nobiſcū māſuracōſideremꝰ. Sic ergo nobis ſeductis nullā ſollicitudinē de eternis ſtabilibꝰ gerētibꝰ. neqꝫ aliquid in illa vita recōdentibꝰ. repētenobis imminet ꝑditio mortis. Tūc iam nudos nos hinc maligni etamari ſuſcipiētes tenebrarū ciues. quibꝰ expēdimꝰ tempus. ducunt nos in terrā tenebroſam caliginoſam. in terrā tenebraꝝ eternaꝝ. vbi eſt lux neqꝫ vita hoīm. Cōſiliariū aūt bonū qui omniavera fecit nota. ſalutaria edocuit ſtudia. ſapientē prudētē regeꝫmeā eſtima paruitatē. qui bonā rectā viā veni mōſtrare tibi. introducēs te in eterna infinita bona. ibiqꝫ te omnia reponere ꝯſulēs.hortatio ad cōtemptū diuitiarum..xviij.Ixit ioſaphat ſeni. Quomodo ergo poſſum theſaurū pecuniaꝝ illic trāſmittereut ſecurā ip̄oꝝ incorruptibilē iocūditatem abiens reperiam. qualiter demonſtrē aduerſus p̄ſentia odiū meū. amorē eternorū. plane queſo inſinua mihi. Et ait barlaam. Diuitiaꝝ quidad eternū locum p̄miſſo manibꝰ fit egenoꝝ. Ioſaphat ꝟo ait.cta ergo deſpicere iſtā laborioſaꝫ aſſumere vitā ſicut dixiſti ſuperius traditio eſt antiqua ab apoſtoloꝝ deſcēdens doctrina. an vob̓nouiter ſic viſum eſt mentis veſtre ſcientia. quaſi melius eligentibꝰiſtud. Reſpōdens ſenex ait. legem recenter introductā doceote. abſit hoc a me. ſed ab antiquo nobis traditā. Dixit em̄ dn̄s cuidam diuiti qui interrogauit. Quid faciēdo vitā eternā poſſideret. glorianti omnia ſe cuſtodiſſe que ſcripta ſunt in lege. Unū inquit tibi deeſt. Uade quecūqꝫ habes vende da pauꝑibꝰ habebis thezaurū in celis. veni ſequere me tollendo crucē. Cuꝫ igit̉inquit ioſaphat ſit antiquā neceſſaria hꝰ mōi ph̓ia. cur hodiehanc multi quidē ſequūtur. Senex ꝟo ait multi quidē imitati ſūt. imitant̉. plurimi ꝟo pigri remanēt negligētes. Pauci em̄ ſuntſicut ait dn̄s qui ſtrictā artā viaꝫ ꝑgunt. amplā ꝟo latā pluresSic ergo ſaluatore mādante. ꝓphetis autē apl̓is p̄dicantibꝰ. acſanctis omnibꝰ oꝑe ſermone aliqͥd virtutis viā rectiſſimā nos exhortantibꝰ ſi pauci hanc gradiunt̉. plures ſpacioſam quead ꝑditionē ducit eligāt. ex hoc cōuerſatio diuine huiꝰ adnihilat̉ ſapiētie. Neqꝫ em̄ deeſt alicui volentiū ſe intueri ſol iuſticie.neqꝫ tamē cogit ſponte ſua tenebras eligentes. ſed ꝓprio relinquit̉

ſuo vnuſquiſqꝫ arbitrio p̄electioni qͣꝫdui in hoc ſeculo eſt. Ioſaphat aūt ſciſcitante quid eſſet liberū arbitriū. quid p̄electio. Reſpōdit ſenex. libeꝝ quidē arbitriū eſt anime rōnalis volūtas ſinehibitione cuiuſqͣꝫ mota ad qd̓cūqꝫ voluerit ſiue ad bonum ſiue admalū ſic ab actore ꝯceſſum. Rurſus libeꝝ arbitriū eſt intellectulisaīe motus ſui iuris. Preelectio ꝟo eſt cōſultū deſideriū eoꝝ que īnobis ſunt. aut ꝯſiliū deſiderabile. Qd̓ em̄ p̄iudicatū eſt ex ꝯſiliotenemꝰ eligētes. Cōſiliū ꝟo eſt deſideriū ꝑquirēs his a nobisſunt faciēda. Omne em̄ ꝯſiliū fit ꝓpter id qḋ agendū eſt. Et ſic an̄omnē p̄electionē ꝯſiliū eſt. ante omnē ꝟo actōeꝫ p̄electio. Idcirco ſolū actiōes. ſed ea que ẜm intentionē p̄electiones exhibent.corone tormenti iure cauſa fiūt. principiū em̄ peccati iuſte actionis p̄electio eſt ex his que a nobis ſunt inducta. quoruꝫ em̄ nobisaffectus ſunt hoꝝ actiones. Tūc ait ioſaphat ſeni. Sunt alij ea que tu p̄dicas p̄dicent. aut ſolus es hodie qui iſta doces. ſicodibilē p̄ſentē vitā aſtruis. Reſpōdens ſenex dixit. In veſtra infideliſſima regione iſta. neminē eſſe cognoſco. patris tui tyrannica crudelitas īnumerabilibꝰ hos mortibꝰ tradidit. ſatagit ne penitus audiat̉ in vobis diuine p̄dicatio noticie. In ceteris ꝟo oībꝰlinguis cantant̉ iſta glorificant̉ iſta. Dixitqꝫ ioſaphat. Nūquid aliqͥd ex his meꝰ aliqn̄ didicit pater. Et ait ſenex. Subtiliter exꝯueniēter nihil didicit. Clauſis em̄ mentis ſenſibꝰ bonū vult ſuſcipere. ad malū ꝟo p̄cipiti ruit impetu. Sed vellē īquit ioſaphatetiā illum iſta didiciſſe. Ait ꝟo ſenex. Apud hoīem impoſſibilia ſt̄iſta. Apud deū omnia poſſibilia ſunt. Quid ſcis em̄ ſi tu ſaluū facies patrē tuū. modo mirabili genitor tui genitoris efficiaris. Dixit aūt ioſaphat. De patre meo faciat dn̄s ſicut ei placet. Ego ꝟoex tuis ſacris ẜmonibꝰ p̄ſentiū cognoſcēs vanitatē. diſcede̓ quidpenitꝰ cogito. tecū reliquū vite mee ducere. ne ꝓpter tꝑalia iſtafluida. ab eternoꝝ incorruptibiliū excidā refrigerio.Ad idē de illo ꝯtempta nobili ſponſa pauꝑculā duxit. xix.Ui ſenex r̄ſpōdit. Si hocfeceris ſil̓is eris iuueni ſapientiſſimo de quo audiui. qfuit filius ditiſſimoꝝ parentū. Cui pater ſuus deſponſauit filiā cuiuſdā nobiliſſimi omnibꝰ locupletiſſimi nimis pulcerrimā. Mouit ergo ſermonē puero de nuptijs. quomō facere meditabat̉ annūciauit. Qd̓ ille quaſi malā ac nephariā reſprens. relicto patre in fugā elapſus eſt. Ambulans autē declinauit irdomū cuiuſdā ſenis pauꝑis ꝓpter eſtū diei ſemetip̄m repauſaturus. Tūc filia ſenis ꝟgo que erat ei vnigenita ſedens ante ianuamoperabat̉ manibꝰ. ore aūt ſuo deū laudabat aſſidue. gratias agensei de imo cordis. Huiꝰ aūt laudes iuuenis auſcultās ait. qd̓ ē iſtudo mulier ſtudiū tuū. Cuiꝰ aūt rei gratia ita ſis pauper tenuis.quaſi quibuſdā magnis donis. gratias referēdo ſic laudas datorem. Que reſpōdēs ait. Neſcis quia ſicut exigua medicina de magnis languoribꝰ ſepius liberat hoīem. ita in paruis dei donis grtiarūactio magnoꝝ auctrix bonoꝝ efficit̉. Ego quidā filia ſum ſenis pauperis. gratias tn̄ refero deo modicis iſtis donis benedico dn̄m. cirta. qm̄ qui ꝯtulit maiora valet dare. iſta quidē dehis que extrinſecus ſunt nr̄a ſunt. ex quibꝰ nec multa poſſidē.tibꝰ lucꝝ aliqd̓ ꝑuenit. vt dicā. qꝛ ſepiꝰ damnū ſuſtinent. neqꝫminora accipientibꝰ accidit detrimentū. eandē vtriſqꝫ viā ꝑgentibus ad eundē ꝑuenientibus finem. Eoꝝ ꝟo que magis ſunt neceſſaria ꝑfectiſſima multa maxima accepi dei dona. innumerabilia ineſtimabilia ſunt. ẜm imaginē dei facta ſum. ip̄ius noticiam habere merui. ratiōe pre omībꝰ animalibꝰ ſum p̄dita. abip̄o deo inuitata ſum ad vitam viſcera miſericordie eius. cuiꝰ etmyſterioꝝ ꝑticeps eſſe merui. cuiꝰ paradiſi ianua aperta eſt facile ſi voluero introitū mihi p̄bitura. Pro tātis igit̉ talibꝰ donisindifferēter diuites ꝑcipiūt pauperes. vt dignū eſt gratias agere penitus eſt impoſſibile. Si autē et modicā laudationē largitoribonorū non obtulero. qualem excuſationeꝫ habeo. Inuenis itaqꝫeximiū illiꝰ ſtupens intellectū. eius patrē accerſiuit. cui dixit. Damihi vxorem filiam tuam. adamaui em̄ illā ꝓpter intellectum pietatē. Tunc ſenex ait. Non licet tibi accipere pauperis filiam. parentū diuitū ſis filiꝰ. Rurſus aūt iuuenis ait. Etiā hanc accipiamſi tamē mihi negaueris eam. Nobiliū quippe diuitū mihi filiafuit deſponſata. ſed hanc reſpuēs fugam arripui. filiā ꝟo tuā ꝓpt̓pietatē quā habet in deum. p̄clarilius intellectū adamans.pulari mihi omnibꝰ cogitaui. Senex aūt dixit ad eum. poſſum tibi hanc dare vt ducas in domum patris tui. ab vlnis meisſeꝑes. vnica mihi eſt. Sed ego inqͥt iuuenis apud vos manebo veſtrā ſuſcipiā ꝯuerſationē. Deinde ſplendidū deponēs veſtimētū. ſenis habitum poſtulās induit. Tūc ille ſenex in multis temptans. varie ip̄iꝰ exanimās cogitatiōes. poſtqͣꝫ cognouit iuramēti illius ſtabilitatē. qꝛ amore inſipiētie detentꝰ petijt eiꝰ filiaſed pietatis amore elegit pauperrime viu ere. hanc p̄ponēs ſue giorie nobilitati. tenēs eum manu. introduxit in ſuū cubiculū olfe-