Liber.XVI.
dit ei diuitias multas ibi repoſitas ⁊ īmenſum pondus pecuniarūquātū nō viderat aliqn̄ iuuenis ille ⁊ ait ad euꝫ. Fili hͨ oīa tibi do eoꝙ elegiſtimee fieri heres ſubſtātie quā tenēs hereditatē. ille om̄ēsſuꝑgreſſus eſt glorioſos terre ⁊ diuites.ctrina barſaā de deo creatore omniū ⁊ rectore..xx.Ixit aūt ioſaphat ad baram. cōueniēter ⁊ iſta me tangit narratio. Unde ⁊ a teeſſe dicta iſta de me eſtimo. Ergo deſiderans ſcire p̄corxt iſta mihi nota facias. diuitias .ſ. dei. ⁊ magnitudinē ſuꝑueniēteꝫvirtutis eius. Tūc dixit ei barlaā. Pro deū vt iſta doceat te. ⁊ ſciētiā taliū infigat aīe tue qꝛ apud hoīes ip̄iꝰ enarrare gloriā ⁊ potēriā prorſus eſt impoſſibile. Et ſi om̄es qui mō ⁊ aliqn̄ fuerūt hoīmlingue vna fierēt. deū inquit euāgeliſta ⁊ theologꝰ nemo vidit vnqꝫ. Nos ꝟo ⁊ exp̄dicatiōe eoꝝ. ⁊ ex ip̄a reꝝ natura. iuxta qd̓ poſſihile ē nobis didicimnꝰ. Dicit em̄ ſcpͥtura. Celi enarrāt gioriā dei etꝗpa manuū eiꝰ annūciat firmamētū. Sicut em̄ aliqͥs domū cernēsſplēdidiſſimā. ⁊ artificioſe fabricatā cuiꝰ forma ingenioſe cōpactaeſt. ⁊ architectū ⁊ edificatorē mox ꝯſiderās mirabit̉. ita ⁊ ego d̓ nōertātibꝰ formatꝰ. et ad hoc ꝙ ſum adductꝰ. ⁊ ſi plaſtē atqꝫ factorēſſum. ſed tn̄ ex bene ꝯpacta ⁊ mirabili fabrica mei ip̄iꝰvidead noticiā veni ſapiētie eiꝰ. nō ẜm qd̓ eſt. ſꝫ ſicut potui ītelligere qꝛp̄o veni. nec n̄p̄m feci. ſed ille plaſmauit me ſicut voluit.nō auidē oēs fecit creaturas. quaꝝ aliqͣs diminutas ⁊ cōtritas. rurſus meliori innouatiōe reDeinde ſubleuās hincpio. ad aliā trāſfert vitā infinitā ⁊ eternā. nullꝰ em̄ hono ſuorn̄ aliqͥd hoꝝficere. neqꝫ rex. neqꝫ ſapiēs. neqꝫ diminū potuit audia. Ex his gͦ q̄ circa me ſunt ad ſciēues nehūananificētie ꝑductus ſum. Cū his aūt et bene ꝯpatiā creais ⁊ctū fabricā ⁊ ꝯſeruationē creature totiꝰ ꝯſideraui ⁊ vidi. qꝛ ip̄a oīaẜm ſeip̄a ꝯmutatiōi ſubiacēt et corruptiōi. Intellectualia quideꝫẜm libeꝝ arbitriū. ⁊ in bono ꝓfectū. ⁊ a bono defectuꝫ. Senſibiliaenerationē ⁊ corruptionē augmētūqꝫ ⁊ detrimētū ⁊ iuxͣꝟo iuxtqualitatē trāſmutationū et localē motionē. ex his p̄dicāt vocibꝰ ineffabilibꝰ. ab increato et incōmutabili ſe facta eſſe deo. ꝯtineriqꝫ cōpuideri. Qūo ergo ꝯtrarie nature ad vniꝰ mūdi cōuerſari ⁊ ſeꝯuenerūt. ⁊ indiſſolubiles ꝑmāſerūt. niſi quedampletita ꝯmiſcuiſſet. ⁊ ſemꝑ indiſſolubilia ꝯſeruaret.maneret niſi ip̄e voluiſſet. Si em̄ nauis ſine guberQuo em̄ alſiſtere. ſꝫ mox ſubmergit̉. ⁊ domꝰ modica nunqͣꝫūdus qūo ſtat tāto tꝑe. creatura ſic magna ſics. ſine glorioſa quadā ⁊ magnifica atqꝫ mirabili gubonabernatiōeiētiſſima ꝓuidētia. Ecce em̄ celū quātū tp̄us hꝫ ⁊nō d̓ratū eſt. terre virtꝰ nō ē laſſata ex tanto creata tꝑe. fontesuo facti ſunt. mare tot ⁊ tāta ſuſcipiēs fluminō deſierūt fluere. exna. nō ſuꝑlit̉ mēſuram. curſus ſolis ⁊ lune nō mutant̉. ordinesdieiertunt̉. Ex omībꝰ iſtis ineffabilis dei virtꝰ ⁊ maclarat̉. teſtificata a ꝓphetis ⁊ apl̓is. Sed nemolificētia nobisſiderare vel laudaririā eius poterit. Miſeret̉ ꝟo oīmlꝰ bonꝰſſimulatccata hoīters. benedictū ſit nomēile ⁊ ſuꝑexaltainarlaam ioſaphat vitāimnenarrat..xxj.Ixit autē ad eū ioſaphatſi ml̓to tꝑe meditareris ſapiētiſſime. quatenꝰ ꝓpoſitaꝝdatiī nob̓ dleres. n̄ meliꝰ facere mihipoſſe videris. qͣꝫ talia dicendo qualiaulo ante ꝓtuliſti. Actoreem̄ cūctoꝝ ⁊ datorē bonoꝝ deū docuiſti eſſe. Incōprehēſibilē etiācogitatiōibꝰ hūanis. gloriā magnificētie eius ſermonibꝰ euidētiſſimis oſtēdiſti. His gͦ p̄termiſſis. Dic mihi chariſſime qͦt annoꝝ ip̄ees. ⁊ in quibꝰ locis ꝯuerſaris. quoſqꝫ huiꝰ ph̓ie ſocios habes. fortiter em̄ aīa mea ex tua pendet ⁊ a te nequaqͣꝫ omni tꝑe vite mee volo ſeꝑari. Cui ſenex ait. Annoꝝ ſum ſicut opinor. xlv. In deſertisaūt terre ſennaartēs agonizātes habeo mecū eos qͥ in curſu ſuperni itineriQuo inqͥt ioſaphat hoc mihi dicis. ampliꝰem̄ mihiꝝ eſſe. Qui rn̄dit. Siquidē a natiuitatere. bene hos eſtimaſti. ampliꝰ. lxx. annoꝝ eē.ēſura vite ꝯputant̉. quotqͦt ī vanitate mūdi exiAn̄ em̄ viuebā carne ſeruiēs peccatis mortuꝰ eramīintemīe. Annos igit̉ mortis nūqͣꝫ vite nomīabo. Exquoꝟocrucifixus eſt: ⁊mūdo. ⁊ depoſui hoīem veterē ꝙẜm deſideriū erroon iam viuo in carne ſꝫ viuit inme xp̄s. Ꝙ aūtj dei. qui tradidit ſeip̄m ꝓ me.horrito ⁊ arvocabo. quos circa. xlv. cōputabo āruoniāquidē vita carnalis iure nō vitalis mors debet appellari. Cuirn̄ditio nequaqͣꝫ hāc tꝑalē mortē timuoniā ꝯtemnēs patris tui mi-
nas. abſqꝫ timore ad te veni ⁊ ſalutare tibi ꝟbū annūciaui. cū diligēter nouerim. qꝛ ſi ei iſta in noticiā venerint. mille me vt poſſibile ēei mortibꝰ ſubijciet. Iſta gͦ inqͥt ioſaphat veracis veſtre ph̓ie exercitia nimis ſuꝑgrediunt̉ naturā terrenoꝝ. vite p̄ſenti radicitꝰ inherentiū. Beati eſtis vos qͥ tāuirilē atqꝫ ꝯſtantē habetis volūtateꝫ.Sed vn̄ ⁊ qualis tibi ⁊ his qui tecū ſunt in hꝰ mōi deſerto victus.Un̄ etiā indumēta ⁊ qualia. veracit̓ queſo mihi inſinua. Cui barlaam. victꝰ quidē nobis ē ex his q̄ inueniri poſſunt. fructꝰ videlicꝫarboꝝ ⁊ herbe qͣs heremꝰ defertrore rigata celeſti. ⁊ p̄cepto creatoris obediēs. ꝓ quibꝰ nullꝰ nos īpugnat l̓ nobiſcū ꝯtēdit plus q̄rēs diriꝑe auaricie cauſa vel lege cupiditatis. Sine īuidia em̄ oībꝰadiacet illaborata eſca. ⁊ vltro p̄parata mēſa. Si ꝟo aliquis vicinoꝝ fideliū fratrū panis offerat benedictionē. quaſi diuina ꝓuidētia trāſmiſſum ſuſcipimꝰ illū ꝓ bn̄dictiōe fidelit̓ offerentiū. Indumēta ꝟo lanea ⁊ cilicina ⁊ melotaria inueterata ⁊ aſpera ſunt atterētia infirmā carnē iſtā. Idip̄m nāqꝫ nobis eſt oꝑtoriū eſtate ⁊ hyeme. qd̓ nullo mō exquo induimꝰ exuere licet. donec inueteratū penitꝰ corrūpat̉. Sic em̄ frigoris ⁊ ardoris neceſſitatibꝰ vexati. futuroꝝ incorruptiōis veſtimētoꝝ meremur nobiſip̄is oꝑimēta. Ioſaphat ꝟo ait. Un̄ hoc igit̉ vnū eſt qͦ indueris veſtimētū. Rn̄dit ſenex. In iſtud a quodā fideliū fratrū ſuſcepi. iter ad te facturꝰ. Nōem̄ ꝯgruebat cum ꝯſueta veſte huc aduenire. De cetero me redireoportet vn̄ veni. quo cū ꝑuenero. alieno habitu depoſito ꝓpriū reſumā. Rogauit igit̉ ſenem. on̄di ſibi ab eo ꝯſuetū veſtimētū. Tūcbarlaam exuta qua indutꝰ erat veſte forinſeca. apparuit ioſaphatviſio horribilis. Erat em̄ tota carnis qͣlitas ꝯſumpta denigrataqꝫcutꝭ ab ardore ſol̓. ⁊ oſſibꝰ herēs ⁊ tēſa. ac ſi pellis ſubtilibꝰ tendat̉calamis. lanea ꝟo pāno qͦdā diſciſſo. ⁊ valde aſꝑo p̄cinctꝰ erat a lūbis vſqꝫ ad genua. Sil̓iqꝫ hiōi pallio circa hueros opertꝰ erat.Ioſaphat volentē eum ſeibarlaam reprimit..xxij.Omiratus itaqꝫ nimiuꝫioſaphat. huiꝰ dure laborem ꝯuerſatiōis ⁊ ꝑſeuerātieſtupuit eminētiā ⁊ ingemiſcēs lacrimatus eſt. ⁊ ait ſeni.Qm̄ me de dura ⁊ amara ſeruitute dyaboli liberare veniſti. finemꝯgruū īponēs tuo bn̄ficio. educ animā meā de carcere iſto. ⁊ me tecū ſumpto eamꝰ hinc. vt ꝑfecte redemptꝰ de mūdi errore. ſignū tūcſuſcipiā ſalutaris baptiſmatis. ⁊ ſociꝰ tibi admirabilis huiꝰ ph̓ie. ⁊eximi cōuerſatiōis fiam. Dixitqꝫ ad eū ſenex. Hynnulū capree nutrierat quidā diuitū. que cū creuiſſet deſerta deſiderabat. naturaliattracta affectu. Egreſſa igit̉ die quadā. inuenit gregē capraꝝ paſcentē ⁊ iūcta his circūibat ꝑ campos ⁊ ſiluas. reuerſa tn̄ ad veſperā. denuo ſummo diluculo famuloꝝ negligētia exibat ⁊ ſilueſtribꝰaggregata capris paſcebat̉ cū eis. Quibꝰ longiꝰ ad paſcendū recedentibꝰ. ſubſecuta eſt ⁊ illa. Miniſtri diuitis hoc ſentiētes. aſcēſisequis abierūt poſt eā. ⁊ ſuā caprā vnā capiētes ⁊ reducētes domūdecetero exire ꝓhibuerūt. Reliquū ꝟo ꝑſecuti gregē alias quidēocciderūt. alias ꝟo male diſꝑdiderūt. Eundēqꝫ modū timeo fieriin nobis ſi me ſubſecutꝰ fueris. Nā ⁊ tuo ꝯſortio carebo ⁊ multoꝝmaloꝝ fratribꝰ meis auctor exiſtā. Sed hͦ te vult dn̄s. nūc quidemſignari ſigno baptiſmatis. ⁊ manere ī regiōe iſta. omnēqꝫ firmit̓ tenere pietatē. ⁊ mādatoꝝ xp̄i oꝑationē. Cuꝫ aūt hͦ actor oīm dederit bonoꝝ. tūc venies ad me ⁊ reliquū p̄ſentis vite ſimul habitātesducemꝰ. Cōfido ꝟo in dn̄o. ꝙ et ī futuri ſeculi cōuerſatōne ꝯiūctierimꝰ ⁊ aſſociati. Rurſus lacrimās ioſaphat ait ad ſenem. Si dn̄oiſta placēt. volūtas eiꝰ fiat. Talibꝰ gͦ dogmatibꝰ et ꝟbis ſalutaribꝰinſtruēs barlaā filiū regis et ad diuinū baptiſmū p̄ꝑans. Ieiunarequoqꝫ et orare ei mādās ꝑ multos dies nō deſeruit eū. ſꝫ frequēteringreſſus ē. totā ex ītegro ſeriē orthodoxe fideiīās. ⁊ diuinuꝫeuāgeliū recitās ei. Inſuꝑ ⁊ apl̓icas admonitiōes. et ꝓphetica dicta exponēs. Nā vir ille a deo doctꝰ. qͥ totā ī ore vetere ⁊ nouā ſcripturā ferebat. diuīo afflatꝰ ſpū illumīauit eū ad verā noticiā dei. etfidei ſymbolū expoſitū ī nicena ſynodo docēs eū. baptizauit illū innoīe pa. ⁊ fi. ⁊. ſſ. Reuerſus aūt ad hoſpitiū ſuū. ſacrā miſſā celebrauit. tradiditqꝫ ei ītacta xp̄i myſteria. ⁊ exultabat ſpū gloriā referēsdeo ⁊ dn̄o ih̓u xp̄o dicēs ad ioſaphat. Dignū te faciat dn̄s veramadipiſci beatitudinem.xxiij.Zardan duro corde verba barlaam audit.Iniſtri aūt iuuenis ⁊ pedagogi frequēt̓ ip̄iꝰ barlaā introitū in palatiū cernētesmirabant̉. vnꝰ aūt qͥ int̓ eos p̄pollebat zardan noīe aitad filiū regis. Noſti itaqꝫ dn̄e mi. quātꝰ pr̄is tui timor ineſt mihi. ⁊quāta erga eū mea fides ē. iōqꝫ me qͣſi famulū fideliſſimū vt tibi ſeruirē p̄cepit. Nūc aūt virū hūc extraneū frequēter vidēs colloquētē tibi.eor ne forte ſit ſecte chriſtianorū. aduerſus quā valdehoſtiliter ſe habet pater tuꝰ ⁊ ſi hoc eſt mortifere ſb̓iacebo ſentētiego vel regi de ip̄o notifica. aut āmodo ab eius ceſſa collocucere eijce me a facie tua ne ſim rep̄hēſibitiōe. Sūt illud