Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

hominū. deus induxit ſuꝑ terrā diluuiū. Qualiter etiā poſt diluuiū homines multiplicati. deū obliti ſunt in omnē prorſus errorem diſꝑſi ſunt. Alij nāqꝫ putauerunt cūcta ſponte ſua fieri. ſineꝓuidentia regi. Alij fortunā putauerūt. totū fato cōcedētes. Alijplures deos coluerūt vicioſos. vt haberent eos vicioꝝ ſuoꝝ actores. quoꝝ etiā formas figurātes ſtatuas erexerūt. cōcludentes intemplis adorauerūt. Abraham ꝟo ſolus in illa generatiōe inuentꝰeſt. qui ſenſu incolumi deū creaturas agnouit. quē etiaꝫ deus ſibifamiliarē effecit eiuſqꝫ ꝓgeniē multiplicās. populū ſibi peculiarēnomīans. de ſeruitute egiptiaca. multa ſigna ꝓdigia liberauit.dataqꝫ lege moyſen. in terrā bonā quā abrahe ꝓmiſerat. introduxit. multaqꝫ magnalia glorioſa atqꝫ p̄cipua eis oſtendit. oīaid ſtudij fuit. vt ab omni execrabili ydoloꝝ ſeruitute actiōe genꝰhoīm abſtraheret. ad antiquū ſtatuꝫ reduceret. Sed adhuc regnauit in homībꝰ mors tyrānide dyaboli cōdemnatiōi inferni oīatranſmittēs. In tali igit̉ miſeria ꝯſtitutos. deus nihilo nos creauerat deſpexit. Sed volūtatē dei. vnigenitꝰ miſeris ꝯdeſcēdēs. de ꝟgine natꝰ ē. trigīta ānis hoībꝰ ꝯu̓ſatꝰ ē. multiſqꝫ miraculis clarificatꝰ. crucē mortē paſſus ē. Et vt nos a paſſiōibꝰ liberaret. Tercia ꝟo die reſurgēs īcorruptibil̓ poſt. xl. dies celos aſcēdit vbi ſedet ad dexterā dei pr̄is. inde venturꝰ eſt iudicare viuosmortuos. vnicuiqꝫ reddere ẜm oꝑa eiꝰ. Poſtqͣꝫ ꝟo aſcēdit ſpm̄paclitū ſuꝑ diſcipulos miſit. exinde gratia illiꝰ in oēs gētes diſꝑſi ſunt fidem orthodoxam p̄dicauerūt baptizantes mādata ſaluatoris obſeruare docētes. ferens igit̉ hoſtis antiquus diletionē ſuā. bella nūc contra nos excitat. ſuadēs ſtultos adhuc ſequiydolatriā. Ecce tibi dominū meū paucꝭ notificaui quē ꝑfectiꝰgnoſces ſi gratiā eius ſuſceperis. ſeruꝰ illiꝰ factus fueris. His auditis filius regis ſurgens de throno ſuo gaudio amplexatꝰ ē barlaam. dixit. Forte iſte eſt lapis ille p̄cioſiſſimꝰ. quē in myſteriotines non omni cernere volenti oſtendens. Sꝫ quibꝰ ſani ſunt anime ſenſus. Ecce em̄ vt hec verba ſuſcepi. lumē dulciſſimū cor meūingreſſum eſt. illud graue triſticie velamen iamdiu menti mee ſuꝑpoſitum ſtatim ſublatū eſt. Querenti ergo ioſaphat de regno celorū. vtrū moriētes in nihilū diſſoluant̉ his ſil̓ia. Barlaam plenius diſſerere cepit. de reſurrectiōe futura de iudicio de remuneratiōe quoqꝫ iuſtoꝝ ꝑ̄ditione reproboꝝ.Ibula de philomena contra cultores ydolorū inducta. .xij.Uibus auditis ioſaphatvehement̓ ꝯpunctꝰ totuſqꝫ lacrimis ꝑfuſus ait. Quidme oportet facere vt euadam penas peccatoꝝ. merear gaudio ꝑfrui iuſtoꝝ. Barlaam reſpondit. Ante omnia accedead eum qui vocat te de mortē ad vitā. de tenebris ad lucē viſibiliū inuiſibiliū verā noticiā. ignorātia dei veraciter mors eſt tenebre. ydolis ſeruire mihi videtur omni ſtoliditate deterius eſſe.Aiebat mihi vir ſapientiſſimꝰ quidā. qꝛ ſimiles ſunt ydoloꝝ adoratores viro ſagittario. qui ꝯp̄hendit vnā minutiſſimis auiculisphilomenā hanc vacāt. Arripiēs igit̉ cultellū vt occideretmederet data eſt philomene vox articulata ait ad ſagittarium.Quid tibi o homo necis mee ꝓficuū eſt. em̄ de me tuum implēventrē poteris. ſed ſi me a vinculis liberaueris. tria mādata tibi dabo. Que ſi cuſtodieris ex his magnā totā vitā tuā vtilitatē cōſequeris. Ille ꝟo ſtupefactus illius loquela. ꝓmiſit ſi qͥd nouū audiret ab ip̄a mox ip̄aꝫ liberaret. Cōuerſa illa homini dixit. Nunqͣꝫaliqͥd conerꝭ ꝯp̄hēde̓ eoꝝ app̄hēdi pn̄t. Et ne doleas de redita quā recuꝑare potes. Et verbū incredibile credas aliqn̄Hec tibi mādata cuſtodi bene tibi erit. Admiratus autē vir perſpicuā verboꝝ intelligentiā. ſoluēs eam aerem miſit liberā auolare. Illa aūt volēs ꝓbare ſi cognouerit vir dictoꝝ verboꝝ virtuteꝫ lucratus fuerit ex ip̄is aliquā vtilitatē. Uolitando dicit ad eumUe tibi qͣꝫmalū ꝯſiliū habuiſti hodie qualem thezaurū ꝑdidiſtihodie. Eſt em̄ in viſceribꝰ meis margarita. que ſtrucionis ouū ſuavincit magnitudine. Qd̓ audiēs ille ꝯtriſtatus eſt valde penitens euaſiſſet philomena manu ſua. Et denuo tēptās illā app̄hende̓ dixit. Ueni ī domū meā. oēm hūanitatē tibi exhibebo. deinde honorifice te dimittam. Cui philomena. Nūc cognoui certiſſime te eſſe fatuū. Suſcipiēs nāqꝫ tibi dicta ſunt a me prompte etlibenter audiens nullū ex eis ꝓfectuꝫ aſſecutus es. Dixi tibi ne doleres de re ꝑdita irrecuꝑabili. ne tēptares incōprehenſibilia caꝑe tēptaſti me ꝯp̄hēde̓ valeas ꝑgere itine̓ meo. Inſuꝑ dixi tibi. Ne ꝟbū crederes īcredibile. Sꝫ ecce credidiſti ī viſceribꝰ meis margaritā ſuꝑgrediētē mēſurā vētris mei. valuiſti intellige̓qm̄ ego totaoſſum ꝑtingere ad magnitudinē oui ſtrucionis margaritā talē valeā capere in me. Sic ergo ſtulti ſunt illiint̓ in ydolis. oꝑant̉ ea manibꝰ ſuis adorant fecerunticenſti ſunt qui pſalmauerūt nos. Quomō ergotoresplaſmatos factos exiſtimant. ſed ſeruātes eos in cuſtodia ne a furis rapiant̉. cuſtodes vocant ſue ſalu

tis. Ex hac ergo mala generatiōe infideli vocauit te dn̄s dicenstibi. Exi medio eoꝝ ſeꝑa te. immūdū ne tetigeris ſed ſalua tede generatiōe iſta. Surge vade. qꝛ eſt tibi requies in ea. Sicredideris baptizatus fueris. ſaluus eris. Si ꝟo non crediderisdānaberis. iſtā que cernis hodie ī quibꝰ exultas. id eſt gloria diuitie delitie omnis vite ſeductio cito tranſeunt. eijciuntqꝫ te hinc nolentē. corpus quidē ꝯcludet̉ paruo monumēto ſolo derelictū. omniqꝫ deſtitutum amicoꝝ cognatoꝝ affectu. Abijcientꝟo delectiones mūdi multa feditas putrida corruptio pn̄tidecore bono odore inducet̉. Animā ꝟo tuā mittent in cōdemnationē inferni vſqꝫ ad vltimā diē reſurrectiōis. quādo rurſus animaſuo ſumpto corpore eijciet̉ a facie dn̄i. tradet̉ igni gehenne ſinefine arſura. Dixit ad eum ioſaphat. Omnia ꝟba tua bona admiranda ſunt que credidi credo. omnē quidē ydoloꝝ ſeruitutem excorde etiam priuſqͣꝫ intrares ad me. quaſi inuitus dubitans ergaiſta habuit ſe animꝰ meus. Nūc ꝟo ꝑfecto odio odiui diſcens a tevanitatē illoꝝ. inſipientiā illoꝝ qui ſeruiūt illis. Deſidero aūt verus ſeruus dei fieri. ſi tamē repulerit me indignū ꝓpter meas iniquitates. ſed cōfido qꝛ dimittit mihi oīa peccata mea. quoniā benignus miſericors eſt ſicut doces. Iam paratus ſum baptiſmumſuſciꝑe. omnia quecūqꝫ dixeris mihi cuſtodire. Quid ꝟo oporteat facere poſtqͣꝫ baptizatus fuero. an aliqua alia oporteat ſubſequi manifeſta..xiij.Admonitio facta ioſaphat de ꝑſeuerantia in fide.Unc itaqꝫ ait ad barlaam. Ab omni quidē peccato oportꝫ te abſtinere ediFficare ſuꝑ fundamētū recte fidei virtutū oꝑationē. qn̄fides ſine oꝑbꝰ mortua eſt. ſicut oꝑa ſine fide. Si poſt acceptāveritatis cognitionē priora rurſus mortua apprehenderimꝰ opera ſicut canis ad vomītū reuerſi fuerimꝰ. ꝯtinget nobis qḋ a dn̄o dctū eſt. Cuꝫ em̄ inquit ſpiritus immūdus exierit ab homine gratiavidelicꝫ baptiſmatis ambulat loca inaquoſa querēs requiem etnon inuenit. Non ferens autem diutius. ſine domo ſine tecto errare dicit. Reuertar in domū meā vnde exiui. Tunc vadit aſſumit. vij. ſpūs nequiores ſe. ingreſſi habitant ibi. Et fiunt nouiſſima homīs illius peiora prioribꝰ. Dicit ei ioſophat. Igit̉ quātū exhac dogmatum ſubtilitate ꝑpendere valeo. ſi hanc mundā cōuerſatione poſt baptiſma vniꝰ vel duoꝝ tranſgreſſione mādatoꝝ iſtorum me violare ꝯtigerit. ab omni mea corruā intentione oīs ſpemea irrita fiet. Reſpondit barlaam. Noli ſic iſta ꝑpendere. Nam ſalutē generis noſtri homo factus deus ſciens infirmitatē nature noſtre in hac ꝑte dimiſit nos ſine medicina langueſcere. ſed ſicut ſapientiſſimꝰ medicus lubrice voluntati noſtre cōmiſcuit antidotū penitentie. p̄dicans iſtam in remiſſionē peccatoꝝ. baptiſmusetiā vocatus eſt fons lacrimaꝝ ẜm gratiā domini. ſed labore dolore indigens. Ubiqꝫ ꝟo ſcripturas penitētie virtutē diſcimus maxime ex p̄ceptis ꝑabolis dn̄i noſtri ih̓u xp̄i. Extūc ait. Cepit ih̓s docere dicere. penitentiā agite appropinquabit em̄ regniceloꝝ. Sed in parabola filiū quēdaꝫ narrat qui accepit patris ſubſtantiā. abijt in regionē longinquā. ibiqꝫ diſſipauit totū viuēdoluxurioſe. Deinde fame in regione illa facta. abijt adheſit vni magnoꝝ ciuiuꝫ illiꝰ regionis. qui miſit illū vt paſceret porcos. aſperr abomīabile ſic notans peccatū. multū em̄ tribulatus ad extremā veniēs inopiā intantū. vt nec de ſiliquis qͣs porci manducabant ſuū poſſet implere ventrem. Tandē ad ſe cōuerſus ſuā ſenſitcōfuſionē. lamētanſqꝫ dixit. Quāti mercenarij ī domo patris meiabundant pane ⁊cͣ. accurrēs pater cecidit ſuꝑ collū eius. oſculatus eſt eum. in priorē reſtituens honorē fecit ſolennitatē inuentionis eius occidens vitulū paſcualē. Ecce hanc parabolā de penitentibꝰ nobis narrauit. Inſuꝑ de paſtore qui habuit. c. oues dixit vna ꝑdita dimiſit. xcix. in deſerto exiuit vt ꝑditā quereret. quāinuenta in humeris ſuis leuauit. alijs errauerāt ꝯiūxit. Uocauitqꝫ amicos vicinos ſuos ad epulas in eius inuentiōe. Sicqꝫinquit ſaluator gaudium erit in celo ſuꝑ vno peccatore penitentiam agente qͣꝫ ſuꝑ. xcix. qui indigent penitentia. Oportet igit̉poſt acceptā veritatis noticiā. guſtu diuinoꝝ omni virtute obſeruare ne ruamus. Nam cadere expedit certanti. qm̄ multi iamqui corruerūt reſurgere petuerūt. Alij vicijs ianuā aperienteshiſqꝫ nimis adherētes vlterius ad penitentiaꝫ venire nequiuerūtAlij ꝟo morte p̄uenti. occurrētes penitentiā ſeip̄os a peccatisabſoluere. cōdemnati ſunt. ꝓpterea ꝑiculoſum eſt in qualicūqꝫ vicio cadere. ſi cōtigerit ſtatim reſilire oportet rurſus in bono ſtare certamīe. Ad hoc ioſaphat dixit. Qūo igit̉ qͥs cuſtodiet ſe ip̄mpoſt baptiſmū mundū ab omī peccato. ſi reſtat penitētia deliquētibꝰ. Sed tamē ſine labore fletū planctu. que non faciliamultis fore mihi vident̉. Et ideo mallem inuenire viā vt cuſtodirediligenter p̄cepta dei. non declinarē ab eis. ne poſt indulgentiaꝫpriorū maloꝝ ad iram ꝓuocarem iterum dulciſſimū deū.