Liber
.XVI.
virtute ⁊ egrotantibꝰēbris. ad hanc quā cernis ꝑuenit miſeriamint. Mors eū ſuſcipiet. EtEt quis eſt inqͥt hus. Reſivtm̄. Reſpondemībꝰ iſtuille. Imminet ne offerat. urūt: niſi mors p̄ueniēs hinc hoīem tꝫſſibile eſt ſuccedentibꝰ annis nō venire ad iſtius ſtatus exꝑientiā. At ille. Igit̉ inquot annis ſuꝑuenit alicui. ⁊ ſi penitus mors īminet vel nō eſt arshanc euadendi. quin ad hanc ꝑueniat̉ miſeriāDicūt ei in. lxxx. quidem vel. c. annis ad hanc ſenectutēueniūt homīes. deinde moriunt̉. nec aliter fieri poteſt. Ingemiſcēs puer de ꝓfundo corde ait.Amara eſt vita iſta ⁊ omni dolore ⁊ amaritudine plena. Si hec itaſe habent. quomō ſecurus eſſe poterit aliqͥs mortē incertā p̄ſtolando. Cuiꝰ aduentus nō tm̄ ineuitabilis. ſed incertꝰ eſt ſicut dicitis.Et abijt intra ſe iſta ſeruās ⁊ inceſſanter cogitans. ⁊ frequēter habens memoriā. et ob hoc in doloribꝰ ⁊ defectiōibꝰ ꝯtinuā habebattriſticiā. Dicebat em̄ in ſemetip̄o. ergo ne me mors aliqn̄ app̄hendet. Et quis erit memoriā mei faciēs poſt mortē. tꝑe obliuioni oīatradente. ⁊ ſi moriens in nihilū diſſoluar. Aut eſt aliqua alia vita.mūdus.ſec ⁊ his ſil̓ia cogitans pallidꝰ tabeſcebat. In p̄aliudo ad eū veniebat. hilaritatē fingebat ⁊ leticiāia tn̄erabat aūt ⁊ eſtuabat aliquē qui poſſet cor eius certificare.Deinfundere. Cūqꝫ ſuꝑ hoc pedagoginū at̄ fatū ꝯſuleret. vtrū .ſ. aliquē talē cognoſceret. Ille rn̄dit. Dixi tibi iam qater tuus ſapiētes ⁊ heremitas illos ſemꝑ ph̓antes d̓talibꝰ. Alios interemit. Alios ꝑſecutus eſt. Et nō cognoſco modone remanſiſſe. Ille aūt ſuꝑ his triſtatꝰ aſſiin hac retalemmulabat̉ virū thezaurū amiſerat. ⁊ ad eius inquiſitōꝫtotam mentē cōuerteraDe aduentu barlaam ad eum ſub vmbra negociatoris. .ix.UUit eo tēpore quidā moachus diuina ſans. vita ⁊ ſermone ornatus. qui indeſerto terre ſennaar cellā ſibi fecerat. ⁊ huic barlaamnomē erat. Hic ergo reuelatiōe diuinitus ſibi facta cognouit. ea q̄circa regis filiū agebant̉. Qui egreſſus de heremo ad ſeculū deſcēdit. ⁊ mutato habitu ſuo veſtimētis ſecularibꝰ indutꝰ. aſcēdit nauēad ꝑtes indie ꝑfecturus. ⁊ negociatorē ſe eſſe ſimulās. applicuit adciuitateꝫ in qua regis filius palatium habebat. Ibiqꝫ diu cōmorazēter de eo. ⁊ de ſibi mīſtrantibꝰ. vt aūt didicit ſutus īrebatꝭū ceteris ei familiariorē. Accedēs ſeorſuꝫ ad eūm̄ ego negociator ſum. ⁊ de reait illi. Cre te volIde huc veni. ⁊ ē mihicioſus cui ſimilis alinotaō poſſit. Rogo vt me introducas ad filiū regis. ⁊Ualet quippe ⁊ cecis corde. lumē cōferre ſapientie.res aperire. mutis vocē redde̓. ⁊ ſanitatē infirmātibꝰ exhiber.īpientiā dare. demones effugare. ⁊ totū quod bonum eſt ⁊ aibile largiter ſe poſſidenti tribuere. Dixit ad eū pedapides exp̄cioſas margaritas minime tibi enarrafaaōt videritabentes ꝟo tales ꝟtutes quales dixiſti. .n.vidioſtende mihi ip̄m ⁊ ſi eſt ẜm verbū tuūxinferā hūc adliū regis. ⁊ honores qͣꝫ maximos ⁊ munera ſues abd̓arlaam ꝟo ait. Lapis iſte p̄cioſus cū p̄fatis oꝑabꝰ ⁊ viꝙ adhuc habet ⁊ iſtā virtutē. Nō valet eum conplari fortuitoli ſanā nō habet oculoꝝ viſionē ⁊ integraꝫ. caſtum etiā corpus ⁊ nullo mō inquinatū. Si em̄ aliqͥs iſta duo nonbene habet. temerarie reſpicit lapidē p̄cioſum iſtū. ⁊ ip̄am quā habet viſibilē virtutē ⁊ mentē ꝑdet. Cōſidero aūt oculos tuos nō ſanos eē ⁊ vereor ne viſuꝫ quē hēs amitteres. ⁊ ego tibi tāti mali auctor exiſterem. Filiū aūtvitā audiui ducere pudicam. ⁊ oculos pulcerrimos ⁊ ſanos ⁊ clare vidētes habe̓. Quapropt̓ illi iſtuꝫthezaurū olere cōfiſus ſum. Tu ergo nō negligēter de hoc dipriues. Ille aūt dixit. Si ſic ſe iſta hare tali dn̄m tict̄is ml̓tis vita mea ſorduit neabeo. ⁊ ingreſſus diligēter oīa fiitē vt hoc audiuit leticia quadā ſpūalinima eius diuinitꝰ illuſtrata eſt. Iuſſitita qꝫui introiens ſalutauit eū. Tūc precepitQuo recedēte dixit ioſaphat ſeni. Olē de quo quedā magnifica te diceremeus narrauit peduē barlaam. niſi pͥus exꝑimentūa. Adtuecongruū ē tibi hoc myſteriū reuelare. Aitem̄ ⁊minat ſemīare ⁊ dū ſeminatalia quidē cecidererūt volucres ⁊ comederūt illa ⁊cͣ. Si ergoterā ⁊ bonā nō tardabo diuinū ibi ſemenr̄uelare. Dixit aūt ad eū ioſaphatderio quodā ⁊ amore incōprehēſiuia intrinſecꝰ exardeſcitad diſcendas quaſdā neceſſariasin reperi qͥ de his me potuerit intrueruē. ⁊ audiero ab eo verbū ſaientē ali
lutis. nequaqͣꝫ volucribꝰ ꝓut eſtimo. ſiue beſtijs dabo. neqꝫ petroatāter accipiā ⁊ ſapient̓ ſerſa neqꝫ ſpinoſa terra apparebo. ſedme. ſꝫ indica mihi.uabo. Tu ꝟo ſi tale quid noſti. nō abNaꝫ qꝛ audiui te de terraſit aīa mea ⁊ boneſpei factus ſum. qꝛ per te qd̓ iam diu deſideraui aſſequar. ⁊ idcircomox ingredi fecite ad me. libēterqꝫ ſuſcepi. qͣſi aliquē de familiaribus ⁊ coetaneis meis. ſi tamē nō de ſpe meā fallar.arratio eiꝰ de rege humili qͥ caute rep̄henſorē arguit. .x.Unc barlaā ait hoc benefeciſti. dignūqꝫ regali magnificētie. qm̄ nō apparētꝭ ſeuFrecōdite factꝰ eſt ſpei. Nā quidā rex fuit magnꝰ ⁊ glorioſus. ⁊ fac̓tū eſt ꝓcedēte illo ī curru deaurato cū regali obſequioobuiaſſe illi duos viros attritis ⁊ ſordidis indutos veſtibꝰ attenuatas macie ⁊ pallidas facies habētes. vt gͦ rex vidit illos. deſiliēs cōfeſtim de curru. ⁊ in terrā ꝓcidens adorauit ⁊ ſurgēs amplexatꝰ eſteos. ⁊ affectuoſe oſculatꝰ. Magnates ꝟo illiꝰ ac ꝓceres de hoc indignati ſunt. arbitrātes eū feciſſe indigna regali gloria. nō tn̄ auſi īfacie illū rep̄hendere germano fratri eiꝰ ſuggeſſerūt vt ei loqueret̉ne tante extellētie dyadematis tantā inferat ꝯtumeliā. Qui cū fratri iſta diceret ⁊ eius humiliationē rep̄henderet. ei rex reſponſumdedit qd̓ tn̄ ille nō intellexit. Cōſuetudo aūt erat illi regi qn̄ ſententiā mortis ꝯtra aliquē dictabat. p̄conē ſuū ante ianuā illiꝰ cū tabula huic officio deputata mitte̓. Cuiꝰ voce omnes cognoſcebāt mortis reū illū eſſe. Ueſꝑe igit̉ veniēte. miſit rex buccina mortis tubicinare ante ianuā fratris ſui. Quā cū audiſſet ille de ſalute deſperās.tota nocte ſua diſpoſuit. ac ſummo diluculo nigris ⁊ lugubris indutus veſtibꝰ cū vxore ⁊ filijs ꝑgit ad fores palatij flens ⁊ lugens.Quē rex ad ſe ingredi fecit. ⁊ videus ſe lugentē ait. O ſtulte ⁊ inſipiens. ſi tu ſic timuiſti p̄conē germani fratris tui aduerſus quem tenihil deliquiſſe cognoſcis. Qūo mihi rep̄henſionē intuliſti. qꝛ ī humilitate ſalutaui ⁊ oſculatus ſum p̄cones dei mei ſonorabili tubamihi mortē ſignificātes. ⁊ terribilē dn̄i occurſuꝫ. cū multa ⁊ magnameip̄m peccaſſe ꝯſcius ſum. Ecce deniqꝫ tuā arguens inſipiētiamiſto vſus ſum mō. Nūc ꝟo ⁊ illoꝝ qui te ad mei miſerūt rep̄henſionē ſtulticiā arguere curabo. ⁊ ita fratreꝫ inſtructum remiſit domū.Precepit aūt fieri de lignis quatuor arcellas. ⁊ duas quidē vndiqꝫ auro cooꝑtas oſſaqꝫ mortuoꝝ putētia mittēs in eis. aureis obfirmauit ſeris. Alias ꝟo pice duas ⁊ bitumīe liniēs. repleuit lapidibus p̄cioſis ⁊ ineſtimabilibꝰ margaritis. ⁊ omniū vnguētoꝝ odoribus funiculiſqꝫ cilicinis aſtrinxit. Deinde accerſiri fecit rep̄henſores ſuos magnates. ſcꝫ illos ⁊ ꝓceres. ⁊ poſuit ante eos ip̄as qͣtuorarcellas vt eſtimarent. quāto quidē iſte quāto ꝟo ille p̄cio ſint digne. Illi itaqꝫ deauratas magni precij iudicauerūt. Expedit enimin ip̄is dyademata regalia reponi. Que ꝟo illinite pice ⁊ bitumine erant. vili quodā ⁊ exili p̄cio dignas dixerūt. Rex autē dixit adillos. Sciebam ⁊ ego talia vos dicturos. exterioribꝰ em̄ oculis exteriora cernitis. Et tamē nō ita oportet facere. ſed internis oculisintrinſecus recōdita expedit videre. ſiue honorē ſiue ꝯtumeliā. Etmox precepit vt aperirent̉ arcelle deaurete. ex quibꝰ reſeratis dirꝰfetor exalauit. ⁊ fetidiſſimꝰ viſus eſt aſpectus. Ait ergo rex. Iſte tipus eſt eoꝝ qͥ ſplendidis quidē ⁊ glorioſis induunt̉ veſtibꝰ. ⁊ potētia elati ſunt. ſed intrinſecus mortuis ac fetentibꝰ maligniſqꝫ oꝑbꝰreferti ſunt. Deinde picatas bitumīataſqꝫ p̄cipiens diſſolui ⁊ aperiri. cūctos qui aderāt letificauit eoꝝ que intus erant ſplendore etodore. Tunc ait ad illos. ſcitis quibꝰ ſil̓ia ſunt iſta. humilibus illisqui vilibus operti erant veſtimentis. quorum vos exteriorem attē.dentes habitum. cōtumeliam putaſtis. meam ante faciem eorumin terram adorationem. Ego ꝟo intellectualibus oculis reuerentiam illorum ⁊ decorem cōſiderans animarū. glorificatus ſum quidem horum tactu. omniqꝫ corona ⁊ regali vniuerſa purpura precioſiores iſtos exiſtimauillos igit̉ ita cōfundens docuit. ne errarēt in his q̄ foris apprerent. ſed interna attenderēt. Scd̓m illum itapium ⁊ ſapientē regem. tū quoqꝫ feciſti. bona ſpe ſuſcipiēs me. quete nō decipiet ſicut ego eſtimo.uctio ioſaphat ⁊ cultū vniꝰ dei.Ixit ad euꝫ ioſaphat. hecbmnia benedixiſti. Sed volo diſcere qͥs ē dn̄s tuꝰ queꝫde ſemīe illo in initio ſermonis dixiſſe aſſeruiſti. Cui barlaā. Si vis dn̄m meū agnoſce̓. Ip̄e eſt vnigenitꝰ dei filiꝰ. rex regū⁊ dn̄s dn̄antiū. qui ſolꝰ habet īmortalitatē. ⁊ lucē habitat inacceſūbilē. cū pr̄e ⁊ ſpūſanctolorificādꝰ. Nō em̄ ego de illis ſum qͥ multos iſtos deos inaīatos ⁊ ſurdos colūt. Sꝫ vnū cognoſco ⁊ cōfiteor deum. in tribꝰ ꝑſonis glorificium. patre. ſcꝫ ⁊ filio ⁊ ſpūſancto.In vna natura ⁊ gloria. ⁊ regno indiuiſo. qui cūcta viſibilia ⁊ inuiſibilia fecit de nihilo. Tunc iuxta ſeriem ſacre hiſtorie narrauit eiqualiter deus creauit munduꝫ. ⁊ qualiter dyabolus hominē inuidia ſeduxit ad imaginem dei factum. Et qualiter creſcente malicia