tes. t̓hezauros ſapientie ⁊ ſcientie reconditos in vaſis fictilibꝰ perquirebant. Ueꝝ cum iam ipſi ſufficienter inſtructi. diuina diſpenſatione ad imbuēdos populos vocarent̉. ⁊ alius alio itinere ad idētamē opus vterqꝫ traheret̉. baſilius ponti vrbes et rura circūiensdeſides gentis illius animos ⁊ paꝝ d̓ ſpe futura ſollicitos. ſtimulare verbis et predicatione ſuccendere cepit. Gregorius ꝟo bonamterram cordis ſui iugiter excolebat. ⁊ multo amplius hic in ſemetipſo qͣꝫ ille in ceteris ꝓficiebat. ſuſcipere ille que renūciantes ſeculodeferebant ad pedes ſuos ⁊ diuidere vt quiſqꝫ eguiſſet curā gerebat. Iſte nihil habendi et omnia poſſidendi ꝯtentus ſacramento.erga ſolas ſapientie diuitias auarus ⁊ multū cupidus inherebat ⁊exemplo ſui libertatem a ſollicitudinibꝰ ſecl̓i p̄dicabat.De pontificatū et doctrina eius..lxxxix.Ubi ſupra.Git baſilius nō multo pꝰceſaree capadocie ep̄us fuit. Gregorius vero apud nazanzo oppidum in locum patris ep̄us ſurrogatus hereticoꝝ turbinem fideliter tulit. Reddita ꝟo pace. cōſtantinopolimad eccleſiam docendā venire exoratus non obnuit. Ubi breui tempore tm̄ ad emendanduꝫ populum vetuſtis hereticoꝝ infectū venenis ꝓfecit. et tunc primū chriſtiani ſibi fieri viderent̉. et nouellālucem veritatꝭ aſpicere. cum religionis doctor multa quidē verbisplura tamen doceret exemplis. nec viderent ab eo diſcipulis aliqͥdimperari. qd̓ non prius ipſe feciſſet. Sed vbi gloriam cōſecuta eſtinuidia obniti quidam et ꝓſcriptionibꝰ minus ſanis vti cepere. vtipſa ad ꝓpria remeāte alius ordinaret̉ ep̄us. qd̓ ille ſuſurrari tm̄ etſub dente ſentiens ruminari. ipſe ꝓfert qḋ nullus ei dicere audebatAbſit inquit vt mei cauſa aliqua ſimultas in dei ſacerdotibꝰ oriat̉.Sed ꝓpter me eſt iſta tempeſtas. tollite me ⁊ immittite me in mareet deſinet a vobis quaſſatio. Tūc regreſſus in eccleſia ſua qḋ ſuꝑfuit vite tempus exegit. Et qm̄ feſſa iam etate ⁊ corpore inualiduserat. ſucceſſorem ſibi ipſe delegit. quo eccleſiam gubernante. debilitatis et ſenectutis ocio frueret̉..xc.De libris eiuſdem et fuga cure paſtoralis.Hieronimus de illuſtribꝰ viris.Regorius nazanzenꝰ epiſcopus vir eloquentiſſimus preceptor meus. et quo ſcripturas explanāte didici. ad. xxx. milia ꝟſuū oīa operaſua cōpoſuit. Equibꝰ iſta ſunt de morte fratris ceſarij. laudes machabeoꝝ. laudes cypriani. laudes athanaſij. laudes maximi philoſophi. poſt exilium reuerſi quem falſo nomīe quidaꝫ herona ſuperſcripſerunt. qꝛ eſt et alius liber vituperationem eiuſdem maximiniꝯtinens. quaſi non licuerit eundem et laudare et vituperare ꝓtempore. Et liber exameron verſu virginitatis ⁊ nuptiaꝝ ꝯtra ſe diſſerentiū. Aduerſum eunomiū libri duo. De ſpirituſancto li. iiij. Cōtra iulianū imperatorem li. j. Secutus eſt autē polemiū dicendi caractere. viuoqꝫ ſe epiſcopū ordinans ruri vitam monachi exercuit.Deceſſitqꝫ ante hͦ fere trienniū ſub theodoſio imꝑatore. ¶ ActorHic ſcripſit apologeticū. quem quidam in latinū tranſferes. in ꝓlogo eiuſdem ſcribit. ꝙ iſte gregorius ſignaculuꝫ caſtitatis integrūcuſtodiens. cum philoſophie ſtudijs adhuc minor apud athenasfloreret. vidit per ſoporem ſedenti ſibi et legēti duas ſatis decorasdextera leuaqꝫ femīas cōſediſſe. Quas ille caſtitatis inſtinctu ocl̓oteruiore reſpiciens que naͣm eſſent et quid ſibi vellent ꝑcunctabat̉.At ille eum familiarius complectentes aiunt. Ne moleſte accipiasiuuenis. note tibi ⁊ ſatis familiares tibi ſumus. Altera enī ex nobisſapientia. altera caſtitas dicit̉. ⁊ miſſe ſumus tecum habitare. quiaiocundū ſatis et mundū in corde tuo habitaculum p̄paraſti. Deinde cum ob eximiū literaꝝ ꝓfectum athenis vt oratoriaꝫ doceretaſtringeret̉. furtim nauē ingreſſus abſceſſit. mariſqꝫ tēpeſtate vexatus. deo ſeruituꝝ ſe vouit. ⁊ ita fecit. Cum autē a patre epiſcopo inſacerdotiū eſſet ſurrogatꝰ. Hoc egre ferēs diſceſſit ad tp̄s. Poſtmodum vero regreſſus. ſcripſit apologeticum in libris duobꝰ cauſas diſceſſionis ſue. vel etiam reditus allegans. Poſt hoc etiā defuncto patre ſucceſſit in epiſcopatū apud nazanzo breue oppiduꝫ.Et inde cum poſt valentis arriani temꝑa. catholici recepiſſet eccleſias. ꝯſtantinopolim ad inſtituendam eccleſiam vel docendā trāſire exortatus eſt. vt videlicet ſuperius dictum eſt. Ibi ergo epiſcopus ꝯſtitutus docuit. vbi ⁊ hieronimꝰ ſanctaꝝ ſcripturaꝝ ſtudijsab eodem eruditū ſe dicit. cauſas quidē ſui diſceſſus quas in apologetico exponit hic inſerete volui ad eius humilitatem atqꝫ prudentiam declarandam. ſimul etiam ad quorūdam p̄ſumptuoſamambitionem ꝯfundendam. qui dignitates eccleſiaſticas non ſoluꝫhumiliter non fugiunt. ſed etiā importune ſe ingerunt..xcj.De apologia eius ſuper fuga p̄dicta.Gregorius nazauzenus in apologetico li. ij.
Lliꝰ perturbationis meecauſa qua tanqͣꝫ pertinaciter ꝯtradixi ⁊ ſoluta verecurdia q̄ ſemꝑ indiſſolubilis mihi comes extitit tā imprudenter reſtiti. fuit repentina ſuꝑuentio. ſicut cuꝫ ſonus repentinusincrepuerit. turbantur ſubito terrore percuſſi. Deinde recordatioquietis et ſilentij mei. Cum hoc viderem mihi impediri. qd̓ ab initio vite dilexi. et in maximis ꝑiculis deo voni. Nihil enī reuera mihi videbat̉ homini p̄ſtantius ad beatam vitam qͣꝫ clauſis carnalibus ſenſibꝰ extra carnem mundūqꝫ effectū quēpiam in ſemetipſuꝫcōuerti. Alienūqꝫ a mortalibꝰ curis effectum. ſibi ſoli et deo loqͥ vicunctis viſibilibꝰ altior factus. mentem ſuam diuinis ſenſibꝰ repleat. et celeſtibꝰ formis abſqꝫ admixtione terrena. vere ſpeculū immaculatum effectus imaginis dei. et ex ipſius lumine ſuper lumē accipiens. Auſpicia quedam vel initia futuri ſeculi in eo ferens atqꝫ interris adhuc poſitus ꝯſortio angeloꝝ quodāmodo ꝑfruens. Deſpectaqꝫ atqꝫ dere licta fragilitate terrena. ad ſuperna ſpirituſſancti ſubuectione tranſferi. Si quis forte veſtꝝ huiuſcemodi amorisardorem aliqn̄ ſenſit. ſcit que dico. et que loquor agnoſcit. Sꝫ quibuſdam inuidie languor recti iudicādi impedit ſenſum. et oꝑi optimo nomen infligunt. vicioſum philoſophiā xenodoxiam vocāteset p̄claram ſapientiam ac ſtudia. iactantie appellationibꝰ infamantes. Paratior enī eſt imperitoꝝ turba ad derogandum bonis ſtudijs qͣꝫ ad imitandū. vt ſit eis om̄i genere delictum. dum ⁊ manifeſta et publica mala non vitant. et occultis et reconditis bonis noncredunt. Erubui quoqꝫ de quibuſdā qͦs vidi nihil penitꝰ ad emendationem vite ſue pertinens habere. et immūdis pedibꝰ in ſanctacertatim irruere. et priuſqͣꝫ primo aditu ac ianuis digiti haberent̉.ad tribunal ꝯtinuo tendere. atqꝫ ad ſacerdotiū feſtīare. ac repulſisceteris ip̄i ſacris altaribꝰ incubare. ita vt ẜm antiquū ꝓuerbiū merito dicat̉. qͥd ſaul inter ꝓphetas. Ꝙͣuis autē ꝑdifficile ſit ſcire regiid eſt regenti ſe obtemꝑare. multo difficilius eſt ſcire alios regerecuius ſcꝫ regiminis. quanto ſpes et gloria maior eſt. tanto pericl̓mgrauius quippe habentibꝰ intellectum. Nam et ſi quis ē in rectoreviciorū morbꝰ. facile in eos qui ad obtemperandum preſto ſunt eitranſfundit̉. ⁊ multo facilius qd̓ malum eſt ab eo tranſit. qͣꝫ ſi quioin eo virtutis et induſtrie fuerit. Nihil enī tam facile qͣꝫ fieri maluꝫetiam ſi nemo doceat vel compellat. ꝑdifficile eſt autē fieri bonumparati ſumus ad recipiendū malum qͣꝫ plurimi velut ſi aride ſtipule quis ſcintillam ignis inijciat que inſuꝑ ventis etiam inſpirantibꝰanimet̉. velociuſqꝫ malicie parua ſcintilla conſumimur. qͣꝫ ꝟtutisignibꝰ vel accendi vel etiam ꝯcaleſcere poſſimus.De periculo et cautela cura paſtoralis.Erendū eſt autē ne inueniamur moꝝ et virtutis decore pictores quidā peſſimipre alijs pictoribꝰ. id eſt plebeis qui quā debēt in ſemetipſis depingere imaginem eius peſſima prebentes exemplaria. velcerte ne accidat nobis vſitati ꝓuerbij. et qui ad alios curandos p̄ſumus inueniamur ipſi ſcatentes vlceribꝰ. Ceteꝝ non ſatis eſt melum non eſſe eum cui docendi ſumma cōmittit̉. qd̓ vtiqꝫ culpabileet dedecoroſum eſt etiam his qui docent̉. Sed oportet eū omnibꝰbonis eſſe preditū. Nunqͣꝫ etiam putare debemus aliquem finemnobis bonoꝝ factum aut ꝓficiendi terminū poſitum. ita nec ad lucem deducenda ſunt que recte a nobis geſta ſunt. qͣꝫ detrimēto cōputanda que nondū implere voluimus. et aſcenſus quidaꝫ nobisputandus eſt vita hec. ex quo nihil refert explicuiſſe. ꝙ aſcenderisniſi qd̓ reſtat euaſeris nec noſmetipſos ex ceteroꝝ collatiōe mētiamur. vt magnū aliquid eſſe putemur. ſi forte aliquibꝰ preſtātioresinueniamur. ſed damnū potius illud arbitremus. ſi non nos dignloco et gradu noſtro geramus. Et ſi qua a nobis gerant̉. nō ex neligentium comparatiōe. ſed ex precepti autoritate pendant̉. Nōportet autē illos qui preſunt. vi vel neceſſitate ſubiectos conſtringere. ſed ratione et vite exemplis ſuadere. quia om̄e qd̓ extorquet̉inuitis cum eo qd̓ tyrannicū videt̉. nec perſeuerare quidem poteſtSolet enī redire quicquid violēter attrahit̉. ſicut nouelle arborisſi quis cacumē inclinauerit. relaxata rurſus in qḋ fuerat redit. Qd̓autē ex ꝓpoſito et voluntate fit. tam legitimū eſt qͣꝫ certū. validiſſimis vinculis ꝓprie voluntatis aſtrictū. Reuera mihi videt̉ ars artium eſſe et diſciplina diſciplinaꝝ. hominē regere vel imbuere. quiſic certe eſt et inter oēs animantes maxime moribꝰ varius et voluntate diuerſus. Nobis qui p̄ſumus ſummū ſtudiuꝫ eſt vincere eosqui carnaliter amant. nec vllo modo volunt nobis credere. aduerſus ſemetipſos dimicātes. ita vt ſint nobis velū quoddā aduerſuseos ꝓ quibꝰ militamus. dum vnuſquiſqꝫ tantū ſtudij gerit. in contegendis et occultandis morbis peccatoꝝ. quantū oportebat habere ſtudij ad egritudinem medico oſtendandā. Alios ꝯuenit cōram omnibꝰ argui. qꝛ monita ſecretiora ꝯtemnunt. Alios ſecretiuscōmoneri. qꝛ publice correpti. impudētiores fiunt. Alioꝝ cōuenit