Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XV.

vtilitatem vtit̉. iam tanqͣꝫ occultati talenti crimine ꝯdēnat̉. Qūoꝓbari pōt. vtꝝ quis arguat peccantē ex affectu pietatis. ſi miſericordia hoc agit. Et eſt in eo illud qd̓ dicit apl̓us. Si quid patit̉vnū mēbꝝ ſo. o.. Deinde ſi omni peccato ſimilit̓ affligit̉ ꝯſtrin peccāt. Et iuxta ſnīam euāgelij int̓ ſe ipſum ſoluꝫgit̉ ergaarguat. Actor hec dictis ſancti baſilij ad pn̄s ſufficiant.De gregorio emiſeno fratre ſct̄i baſilij ſcpͥptꝭ eiꝰ. .lxxxv.Rufinus. x. libro.Uerunt autē baſilio duofratres. gregorius petrus. quoꝝ alter in verbo doctriIrne. alter in oꝑbꝰ fratrē ita exequabat. vt vterqꝫ vel baſilium vel gregoriū redderet. Extāt etiā ipſius grego. mīoris aliqͦtopuſcula luculēta. Hieronimus vbi ſupra. Gregorius emiſenꝰep̄ūs frater baſilij ceſariēſis an̄ paucos annos mihi gregorio naeunomiū legit libros qui multa alia ſcripſiſſe ſcrizanzenobere dicit̉Actorgreg. fratris baſilij liber ē de imagine.tione. quē edidit in ſupplementū exameron ipſiusid eſt ltn̄ liber caute leendus ē. ꝓpter quaſdā notulas falſictas. Hec autē pauca de infirmitate ſimul ac dignitatatꝭbro breuit̓ cōſcripſi. Gregorius emiſenus.te hīaturgumentis. inermis etiā inops. oīmqꝫneceſſazentiſſimus homo in hanc vitā ꝓducit̉. qui iuxtaid qd̓ cernit̉ miſeratiōe potius qͣꝫ felicitate dignus videat̉.ductione cornuū. non vnguiū vel dentium munitioneuo eculeo letifeꝝ infundit virꝰ. Quibꝰ rebꝰ pleraqꝫentū in vltionē ſui naturalit̓ inſtruunt̉. nec pil̓ coreteret qui ad alioꝝ p̄ponebat̉ imperiū. proturali ꝓuiſione vallari. ne ad cuſtodiaꝫ ſui alioꝝ aderet. leo quidē aper ſi quid ſimile ē ſufficientem naturalit̓ poſſidet. thauro cornua ſt̓.pernicitasˡori. ceruoqꝫ ſaltus certus intuitꝰ. et alijs animalibꝰdo. ceteris ꝓminēs oris officiū. volatilibꝰ etiā pennaruꝫofficiū.aculeū. Cunctiſqꝫ ꝓrſus vnū naturale quidē preſidiuatū. Solus autē homo omnibꝰ credit̉ deſtitutus. hiurrēdi velocitate p̄minent pigrior. Illis autencorporis eminent tenuior. his etiā qui naturalibꝰ armis excellūt deſpectior eſſe cognoſcit̉. qūo dicet aliquis vniuerſoſortitus ē principatū. Sed ad hoc nihil arbitror diffirumcile deare. qꝛ id qd̓ nature noſtre deeſſe credit̉. certa dat̉ occaſio qua ſubditoꝝ oīm dominiū ꝯſequat̉. Nam ſi huiuſmōi adminicula corpori ſuo naturalit̓ attributa haberet. primū quidē beſtijexiſteret. occurſiōe ipſa difficilis appareret. Deinde īaliinatū exercere ſperneret. quorū nullis ꝓrſus adiutorijsindigeret. Nūc autē in ſingulis nobis mācipant vſus vite nr̄e dirimit̉. vt neceſſariū in eis habere principatū videamur. Nam cornoſtri tarditas ad motū celerē difficultas. equoꝝ nob̓ adlvcidentiā fecit. annuis lanoꝝ redditibꝰ ea natura deerant ſimēta ꝓſpexit. Ex alijs quoqꝫ cauſis ad vitā neceſſaria ſunt iumēta nobis ſubiecta ſunt. Quia enī et morſu indigebamus et dentibꝰ. ad cohibendas vltione beſtias. id qd̓ nobis defuitcanū natura ſuppleuit. cornibꝰ vnguibꝰ fortius atqꝫ penetrabilibꝰ ferꝝ ab hominibꝰ inuentū eſt.De ſancto effrem ſyro..lxxxvj.Amphilochius de vita ſancti baſilijOrro ſanctus effrem ſyrus cum eſſet in heremo audiens oꝑa ſancti baſilij. ſineintermiſſione poſtulabat ſibi qualis eēt reuelari. In extaſi factus vidit columnā ignis cuius caput ad celū ꝑtingebat.voce deſuꝑ dicentē audiuit. talis ē magnus baſilius. Et ꝯtinuo accipiens interpretē venit ceſareā. In feſto autē theophanie. intrāsciam vidit ꝓcedentem in eccleſiam magnum baſilium in ſtola candida cum cleEt ait ſequenti ſe. inuanū laborauimusvt ſin tali ordine ſit. non eſt quēadmodūvidi. eccleſie occulto dicebat ſecū. nosſetijteſtus nihil ꝯſecuti ſumꝰ. Et hic ſitimna ignis ē miror. Hoc eomanotus archidyaconūim dicens. Uade circaitalē inccleſilies abbatē habentē cuinodāca ad me. Cunqꝫ beatus efciſſet.dicebant̉. Reſpōdit erraſti fraterſacmus.chidyaconus retulit hoc archiep̄oſanctus effrem igneā linguam loade et dic ei. dn̄e effrem intra īpſbiteriū. obſſanctus in his genua flectens ait. Uereverenis baſilius. vere columna ignis vere ſpūſſanctus loqͥlauit autē archid yaconē excuſare ſe. vt magis poſſecretario ſaluaret euꝫ. Intrās itaqꝫ poſt im-

pletionem miniſterij baſilius in ſecretariū. ſalutauit dicēs. Bn̄licaſti diſcipulos chriſti inueniſtio pater filioꝝ hereea. demones eliminaſti. Ueniſti videre hīem peccatorē deꝰ detde eranttibi mercedem ẜm laborē tuū. Cuiꝑdixiſſet. de manibꝰ eius cōmunicauit. facientcharitatē rogauit a deo poſtulare vt loqueretrece. Qui ait. Suꝑ virtutemmeā poſtulaſti. Sed qꝛ fidelit̓ petiſti. Uenoſtulemus deū. voluntatē timentiū ſe faciet ⁊cͣ. Cunqꝫ facta oratiōe ſurrexiſſent. Dixit ei baſiliꝰ. Cur accipis ordinationē p̄ſbiterij qꝛ decet te. Quirn̄dit. qꝛ peccator ſum. Et iacentibꝰ eis in humo poſuit ſanctꝰ ma in effrem dixit. Que ſuntanctus effrem grecalingua dixit. Suſcipe. ſalua. miſerere. cuſtodi nos deꝰ tua gratia.Letati ſt̓ aūt ſpūalit̓ tres dies. Et ordinās ſanctꝰ baſiliꝰ interp̄tem dyaconē. Ip̄m vero p̄ſbiteꝝ. dimiſit eos in pace gl̓ificās deū.De libris ſancti effrem..lxxxvij.Hieronimus de illuſtribꝰ viris.Ffrem edeſſene eccleſiedyaconus multa ſyro ſermone cōpoſuit. ad tantā venit claritudinē. vt poſt lectionē ſcripturaꝝ publice inbuſdam eccleſijs eius ſcripta recitēt̉. Legi de ſpūſancto grecū volumen. qd̓ quidā de ſyria lingua verterat. acumē ſublimis ingenijetiā in tranſlatione cognoui. deceſſit ſub valēte principe. Actor.Huius. vij. opuſcula extant apud nos ſcꝫ. De pnīa. De luctaminibꝰ ſeculi. De compunctione cordis. De beatitudine aīe. De reſurrectionē. De die iudicij. Ex quibꝰ multa oꝑbꝰ noſtris inſerui.Ut aūt eiuſdē ſancti viri prudentiā ac zelum intelligas. Uideliter in libro de compunctiōe cordis deploret ſimul arguat corruptionē humani generis. Effrem in libro de compunctiōe cordisNon ē mitis atqꝫ humilis non ē quietus. eſt firmit̓ ſtabilitꝰ.eſt qui iniuriā ꝑpeſſus ſufferat. ē qui maledicat̉ et ſuſtineat. oēsfuribundi ad amaritudinem ꝓmpti. oēs pigricia torpentes. Inanis glorie cupidi. oēs ſeipſos amātes priuſqͣꝫ ſubijciat̉ quis vulhabere ſubiectos. anteqͣꝫ inſtruat̉ inſtruere vſurpat. ſi ī graduceſſerit autoritate quadā inſolent̓ minoribꝰ imperat. exterior autem ornatus veſtiū indicat. ea terrena ſunt ſapimꝰ. et ſtudiūclarioris amictus ab eterna claritate nudi dinoſcimur. Huic ſeculo renūciaſti cariſſime. rurſum requiē ſecularē requiris. In tribulatione vocatus es. et tu de refrigerio ꝑcūctaris. In nuditate. etſtudium veſtiū adhibere ꝯtendis. In ſiti. aquā renuens. vinū bibe̓delectaris. Ad vigilias quoqꝫ vocatus es. inertia ſomni reſoluerꝭAd flendū lamētandū. tu cachinnoriſus effundis. In ſb̓iectionē. ꝯtradicis. In manſuetudine humilitate. tu ſuꝑbꝰ elatus incendis. In charitatē. fratrē odis. Quid aduerſus ꝓximuꝫtuū triſtis ambulas. cuiꝰ onus portare debueras. Quid iugū chriſti bonū ſuaue. ꝓpter tuā ignauiā quaſi duꝝ graue atqꝫ importabile detrahis incuſas. Amator hoīm benigniſſime adiuro temiſerationes tuas. ne me hedis a ſiniſtris ſtatuas. vt dicas mihineſcio te. et ſi peccator ſum. tn̄ ad ianuā tuam pulſo iugit̓. Etſi pigerſum et incurioſus. attamē viam tuā incēdo. Aſcendat dn̄ein cor meū quaſi in ſiluam flama charitatis tue. deuoret ſpinas ettribulos peſſimas cogitatōes meas. tribue mihi copioſam quaſihomini deus gratiā tuam. Uenite cariſſimi negociemur qͦaduſqꝫnundine celebrent̉. Secularis homo interdū excuſatiōes p̄tenditvtpote qui ſeculo colligatus ē. Nos autē quid dicemus qualem ſineglexerimus excuſationē habebimus. Timendū ē ac tremenduꝫne forte qui nos hic ꝯſtitutos laudibꝰ efferūt. illic nos deridere incipiant qui nos hic beatificāt. illic nobis inſultāt. Amator hominūbenigniſſime legio a te gregē porcoꝝ abſqꝫ lacrimis poſtulauit. etdediſti ei. Ego autē cum fletu gemitu ſupplico bonitati tue. libera me ab iniquitatibꝰ meis. fac̄ me participē latronis ipſius. quivnū verbum ꝯfeſſionis heres paradiſi effectus. Gloria patri fecit nos. filio qui ſaluauit nos. ſpirituiſancto qui renouauit nosDe ſancto gregorio nazanzeno..lxxxviij.Rufinus. xj. libro.Regorium autem capapocia nobis cum baſilio germīauit. Ambo nobiles. ambo athenis eruditi. ambo college. ambo auditorio digreſſi ad ꝓfitendā rhetoricam rogabant̉. Qd̓ opus magnificedem implebat baſilius. gregorius ꝟo magnificentius ꝯtemnabatQu ſe totū dei ſeruitio mancipaſſet. tm̄ de college amoreſumpſit. vt ſedentem baſilium de doctoris cathedra deponeret. etſecum ad monaſteriū manu iniecta ꝑduceret. Ibiqꝫ per annos vtaiunt. xiij. omnibꝰ grecoꝝ ſecularium libris remotis ſolis diuīe ſcripture voluminibꝰ operam dabant. Earūqꝫ intelligentiam non exꝓpria p̄ſumptione. ſed ex maioꝝ ſcriptis. autoritate ſequebanturquos ipſos ex apoſtolica ſucceſſione intelligendi regulam ſuſcepiſſe cōſtabat. quoꝝ precipue in ꝓphetas cōmentarios diſcutien-