Liber.XV.

eius cubiculuꝫ cuſtodientielis ꝑuenire nō potuit. Unde incraſtinū ad pedes eius⁊ veniās. crimē qd̓ cogitauerat corā omnibꝰ ꝯfitet̉ceſſſtri. marcꝰ papaordinauit eūleret cuꝫ iamctitate claruit. vteſſet. lſacrū myſtein miſſapoareret. Poſtpa vidēs arris ſuualere. ꝯſecrauithoc iulianus ꝑlias vrbes ytalieeum vrbis vercellis ep̄m que tūc obtinebatpͥncipatū. Cum aūt vercellis ingrſet. faciētibꝰ he̓ticis cunctaꝝ eccl̓iaꝝ oſtia clauſa ſunt vt nullꝰ intraret. Cōperiens aūt beatus euſebiꝰ tantā eoꝝ maliciā. an̄ oſtium maioris eccl̓ie. que ē beate marie ꝟginis. flexis genibꝰ orauit. ⁊ ſtatim eo ſurgēte. omniaoſtia aꝑta ſunt ac diuinitꝰ reſerata ac ſi minime clauſa fuiſſent.conſtātia eius ꝯtra arrianos.Um aūt beatus euſebiom̄s ꝓuincias occidētis. ⁊ ſct̄us athanaſius totā eccleConſtātius imꝑator eos ab eccl̓ia in exilium ꝓpellere laborabat.ſiam oriētis ab arrianoꝝ peſte ſua p̄dicatiōe purgarētAt ꝟo euſebius intantū ꝓſecutꝰ eſt arrianos. vt auxentiū hereticum mediolanēſeꝫ ep̄m ab omnibꝰ xp̄ianis expulſuꝫ dānaret. ⁊ ꝓeo ſct̄m viꝝ dyoniſiū ep̄m ordinaret. Un̄ iratus ꝯſtātius contraeuſebium cōcilia ꝯgregauit. ⁊ multas cum ep̄is ei lr̄as miſit. ſꝫ illeeoꝝ cōſortia fugiēs. ſciēs maliciā in ml̓titudine p̄ualere. venire nōluit. ⁊ ſuā ſenectutē oppoſuit. Un̄ imꝑator ſtatuit ꝯtra eius excuſatōem in mediolanēſi vrbe q̄ ꝓpe erat cōciliuꝫ celebrari. quo cumipſe imꝑator veniſſet ⁊ collecto ep̄oꝝ ꝯcilio enſebiū deeſſe videretmiſit ad eum lr̄as vt veniret. Sꝫ cum ille venire tardaret. ⁊ imꝑator liberiū papā ⁊ quoſdā alios expectaret. iuſſit arrianos ep̄os fidem ſuā deſcribere. ⁊ ſct̄o athanaſio licet abſente dānato. catholicos qui aderāt fecit ſubſcribere. Quoꝝ pͥmus dyoniſius mediolanenſis fuit. Cum gͦ euſebiꝰ de vrbe vercellis exiret. ⁊ multa ſe paſſurum p̄diceret ad quendā fluuiū deuenit. Nauis aūt ex alia ripaflumicul erat que ſtatim eo iubēte ad eum venit. ⁊ ip̄m cū ſoubernāte trāſuexit. Tūc obuiās ei p̄dictus dyoniſiuscijs nulloꝓcidit an̄ eum dicens. peccaui pater libera me ſi vales. Ueneruntitaqꝫ ſimul in eccl̓iam vbi papa liberius cuꝫ catholicis ep̄is fidemij cōfirmabat. ⁊ ipſe euſebius ⁊ p̄fatus dyoniſiꝰ eidem finicerrūt. Uocatꝰ aūt euſebius ab imꝑatore. cū nec minisdeinecl̓moueret̉. corā omnibꝰ dixit. Uos dicitis filium minorē eſſe patre cur mihi meum filiuꝫ ⁊ diſcipuluꝫ p̄tuliſtis. Nō eīdiſcipulus ſuꝑ magiſtꝝ. nec filius ſuꝑ patrē. Qua illi rōne ꝑmotiſtatim cyrographū quē ſubſcripſerāt ⁊ cui dyoniſius ſubſcpͥſeratobtulit illis. Nō poſt filiuꝫ ſcribā cui p̄ſum autoritatē. ſediſtunſcribā ſi vultis ſcribite. Sicqꝫ nutudei incenſus eſt cyrographus. cui dyoniſius ⁊ alij. xxix. ep̄i ſubſcripſerant. Rurſumqꝫ arriani aliū cyrographū citius ꝯſcripſerūt vteuſebius.ſcriberent. Sꝫ cuniullatenus cōſentiret. gaudere caiolici q̄erūt ꝙ ipſi qui coacti ſubſcripſerāt cyrographūllum abis arrianis in cenſum videbant̉..liiij.ſionibꝰ eius ⁊ obitu.Unc iratus ꝯſtatius tradidit euſebiū voluntati arrianoꝝ. qui ſtatiꝫ eū ab alijsdusp̄is abſtrahētes. ⁊ eū fortit̉ flagellātes. traxer̄t ꝑ grailatij a ſūmo vſqꝫ ad imū. ⁊ rurſuꝫ ab imo vſqꝫ ad ſurſum.libꝰ graduū quaſſato capite multuꝫ ſanguinē iam fudiſſet. ⁊ adhuc eis cōſentire nō vellet. iūctis retro manibꝰ eum percollū trahebāt. extorque̓ volētes vt eis conſentiret. ipſe aūt quaſinihiltant̓ dicebat ſe in ſua manere ꝯfeſſionē ⁊ ꝓ ea libenter occubere. Tūc decreuit ꝯſtātius. vt om̄s ep̄i qui eius exemplofuerātti. in exiliū mitterent̉. Hilarius igit̉ pictauiēſis ⁊ paulinus treuerēſis. ⁊ dyoniſius mediolanēſis. cū liberio papa ꝓpt̓ fidēin exiliū deportant̉. Euſius ꝟo in cauea cōſtrictus recluſus eſtapud ſercopoliꝫ vrbē paleſtine in tribu manaſſe. que ⁊ bethſan vſdomus niſan .i. domus inimicevocat̉. Et qꝛ ſchite eam ꝯdider̄tſchitopolis appellat̉. Utes aūt arriani. ꝙ ibi cōſtitutꝰ circumſpicere poterat. inde abſtractū negato cibo ⁊ potū in domo anguſtiſſima recluſerūt. Cūqꝫ ibi. vij. diebꝰ ieiunalſꝫ. ⁊ hoc cuſtōdibustate moti in aliud eū hoſpitiolū receperūt. ꝑmittentes vt ēlibꝫ viſitaret. ſed nō diu. xxv. em̄ die arriani hoſpitiūentes in tali ergaſculo circūcludunt. vt eēt illo longiti2. latituoguſtior. ita vt curuatus nec pedeseatende nec ſe in latus alterum vertere. nec aliqueꝫ ſuorum poſſetvidere capite deo. humeros tm̄ ⁊ cubitos mouere valebat. ⁊ niſi eumgeloꝝ releuaret viſitatio. humanū corpus tātam iniuriaſtinere nōui ionam in ventre ceti ſeruauiet hunc ita)nſtātij cuſtodiuit. Iulianperator eiet exiliatos epiſco⁊ volens placere

pos reuocari. ⁊ templum deorperiri. et pace frui ſub lege quaquiſqꝫ vellet. ⁊ ſic inde exiens euſebius ad athanaſium venit. ⁊ hiſtoriam ei ſue paſſionis expoſuit. Inde veniēs ad liberium papaꝫab ipſo gratāter acceptus eſt. Sic etiā defuncto iuliano. iouianoregnāte ſopitis arrianis euſebiꝰ vercellis redijt. ⁊ eum populus cūmagna exultatōne ſuſcepit. Sed iteꝝ valente regnāte arriani repullulāt. ⁊ cōtra euſebium dyoceſes viſitantē ſeditōem excitant. ⁊vallata domo eius. ⁊ ſupinum trahētes extra domuꝫ. lapidibꝰ obruunt. et ſic migrans ad dominū ſepultus eſt a diſcipulis ſuis in eccleſia quā ipſe cōſtruxerat. Uixit autem ſcd̓m cronicas ad minuslxxxviij. annis.De didimo alexādrino. Hieronimꝰ in cronicis. .lv.Ano palentiniani. viii. didimus alexandrinus. multa de noſtra dogmate ꝑ notarios cōmentat̉. Qui poſt. v. natiuitatis ſuę annū luminibꝰ orbatus eſt. elementoꝝ quoqꝫ nō ignarus fuit. ¶ Rufinꝰ. xjlibro. Didimus in ꝑua etate cū pͥma adhuc elemēta literaꝝ ignoraret luminibꝰ orbatus. maiori deſiderio ſcientie veri luminis inflamatus eſt. Audiēs ſcriptuꝫ in euāgelio. qd̓ apud homīes impoſſibile eſt. poſſibile eſt apud deuꝫ. Unde cōfiſus in domino p̄cabat̉obnoxius vt illuminatōeꝫ cordis acciꝑet. miſcebatqꝫ p̄cibꝰ ſtudiaet laborē ⁊ iugēs cōtinuataſqꝫ vigilias vt quod alijs viſus illi conferret auditus. Cunqꝫ poſt lucubratōnis laboreꝫ (vt fieri ſolet) legentibꝰ ſomnus adueniſſet. didimus tanqͣꝫ immūdum animal ruminās cibum quē ceperat ex integro reuocabat. ⁊ ea que dudumalijs ꝑcurrentibꝰ ex libroꝝ lectione cōgnouerat memoria ⁊ animoretexebat. Ita in breui deo docente in tātam diuinaꝝ humarūqꝫreꝝ eruditōeꝫ ac ſcīaꝫ venit. vt ſcole eccl̓iaſtice doctor exiſtēt athanaſio ep̄o ceteriſqꝫ viris ſapientibꝰ in eccleſia dei admodū ꝓbatꝰSꝫ ⁊ in ceteris ſiue dyaletice ſeu geometrie aſtronomīe qͦꝫ ⁊ ariſmetrice diſciplinis ita erat ꝑatꝰ. vt nullꝰ vnqͣꝫ ph̓oꝝ aliqͣ ex his ar̄tibꝰ ꝓponēs obtinere eū vel conclude̓ quiuerit. Sꝫ ſtatiꝫ vt reſpōſiones eius acceperat. magiſtrum eū illius de qua ꝓpoſuerat crediderit diſcipline. Eius ſcripta in magna omniū admiratōe habentur. Nos tn̄ qui viue vocis eius exꝑte aliqua fuimꝰ auditores. longe maiorem gr̄am ac diuinū neſcio quid ac ſupra humanā vocemſonans in illis magis ſermonibꝰ que de eis ore ꝓferebant̉ audiuimus. Hunc etiā beatus anthonius cū fidei athanaſij teſtimoniūlaturus aduerſum arrianos de thebaide alexādrina deſcendiſſet.magnificis cōſolatus eſt verbis. Nichil inquit te offendit didimeꝙ carnalibꝰ oculis videris orbatus. deſunt em̄ tibi illi oculis quosmures ⁊ muſce et lacerte habēt. Sꝫ letare ꝙ habes oculos quosgeli hn̄t. et quibꝰ deꝰ videt̉ ꝑ qͦs tibi magnū ſcīe lumē accendit̉.De ſtudio et ſcriptis eiuſdeꝫ.lvj.Hieronimus in libro virorum illuſtrium.Idimus alexandrinꝰ captus a parua etate oculis. et ob hoc elemētoꝝ ignarusantū miraculū ſui omnibꝰ tribuit vt dyaleticaꝫ quoqꝫet ariſmetricam ⁊ geometriaꝫ que vel maxime viſu indigent vſqͥad ꝑfectum didicerit. Hic plurima nobiliaqꝫ cōſcripſit. Cōmentarios in pſalmos omnes. cōmentarios in euāgelia math̓. ⁊ iohannis. ⁊ de dogmatibꝰ et ꝯtra arrianos libros duos. ⁊ de ſpūſancto librum vnum. quē ego in latinum verti. in eſaiam thomos. xviij. Inoſee ſcripſit ad me cōmentariorum libros tres. ⁊ in zachariaꝫ meorogatu libros. v. Et commētarios in iob et multa alia que digerēꝓprij iudicij eſt. viuit vſqꝫ hodie. ⁊ octogeſimum etatis ſue iam exceſſit annum. ¶ Actor. Omnium libroꝝ didimi. nullum in armarijs que ſunt apud nos vſpiam repperi. p̄ter librum de ſpūſanctoquē hieronimus ſe in latinum vertiſſe teſtat̉ dicens. ¶ Hieronimus in ꝓlogo eiuſdem libri. Uolens aliquid garrire de ſpūſanctomalui alieni operis interpres exiſtere. qͣꝫ vt quidaꝫ faciūt informiscornicl̓a alienis me coloribꝰ adornare. Legi dūdū libellos d̓ ſpirituſancto. et iuxta comici ſententiaꝫ ex grecis bonis latina vidi nōbona. Nihil ibi virile atqꝫ diſtrictum. Sꝫ totum flaccidum molleet nitidum. Didimus ꝟo meus. oculum habēs ſponſe ⁊ illa lumina que incandeſcētes ſegetes hieſus p̄cepit ſubleuari. ꝓcul altiusintuēs antiquū nobis morē reddit. vt ꝓpheta vocet̉ vidēs. Certequi hūc legerit. latinoꝝ furta cognoſcet. ⁊ cōtemnet riuulos cū ceperit haurire de fontibꝰ.De petro alexādrino ⁊ lucio arriano. Hieronimꝰ ī cronicis. lvij.Ano valētiniani. ix. alexādrie ordinat̉ ep̄s petrꝰ qͥ poſt valētis int̓itū tāfacil̓ inrecipiendis hereticis fuit. vt nonnll̓is ſuſpitionem acl ¶cepte pecunie intulerit. ¶ Helinandus. xlij. lib̓. Hiceſt quem beatus athanaſius ſucceſſoreꝫ ſibi delegerit. Sed vt aitrufinus. Lucius arriane ꝑtis epiſcopus. tanqͣꝫ lupus ad ouem ad