qd̓ ita factū eſt. omnibuſqꝫ ablatis. ſola yconia deforis pendēs ſuperſtes remāſit. Ueniens quoqꝫ barbarus cū illud vacuū reppiſſet. plorās ⁊ gemens ⁊ toruo aſpectu ꝯuerſus in faciē imaginis qͣſi ad viuentē hoīem ſic locutꝰ eſt. O nicolae bonū thelonei mei cuſtodem te poſui. Quid feciſti. Redde mihi res meas. alioquin cedam te. Acceptoqꝫ flagello tundebat imaginē. Et cū iam fatigatꝰeſſet ait. certe in ignē te ꝓijciā niſi reddideris cauſam meam. Tuncīmus ꝯfeſſor ad locū acceſſit ꝓpius. vbi latrones oīa que abſtulerant diuidebāt. ⁊ ait. O miſeri quid agitis. nūquid ignoratis ꝙego ibi eram ⁊ videbā oculis meis quādo has ⁊ illas res abſtuliſtisScitote qꝛ niſi reuocetis cūcta que tuliſtis. ego illud manifeſtarecurabo. ⁊ craſtina die vos morti tradi faciā. Nā ſub cuſtodia meapoſita erant oīa ⁊ ideo ꝓ ſcelere veſtro ego innocēs flagellis ceſusſum. Tūc illi eſtimātes aliquē fuiſſe de populo. qui eos exploraſſetvehemēter territi. ꝓ tetre noctis ſilentio reportauerūt oīa. ⁊ in theloneo repoſuerūt. Mane aūt vidēs barbarꝰ cunctā ſubſtātiā quāamiſerat. flęre cepit pre gaudio ⁊ app̄henſa imagine deoſculabat̉eam dicēs. O ſancte nicolae fidelis ⁊ pie. qͣꝫ p̄potens factꝰ es ⁊ familiaris deo īmortali. qꝛ talia facere potuiſti. etiā mihi gētili erroreinſenſibili. Ab iſta die credo in xp̄m ⁊cͣ. Credidit ergo ⁊ baptizatꝰeſt ipſe cū domo ſua. ⁊ fecit eccleſiaꝫ in honore ſancti nicolai. Hecfuit pͥma occaſio qua apud affricanas regiones ſanctus nicolausagnitꝰ eſt. ⁊ paulatim ita nomē eiꝰ apud barbaros ſuccreuit vt magnis obſequijs etiā ab his qͥ carēt baptiſmate frequentet̉ aſſidue̓.De puero cū vaſe ī mari ſubmerſo ⁊ patri reſtituto. .lxxvj.Eterū vir quidā diues etp̄potens ānuatim ꝯſueuerat ad eiuſdē ſancti menia nauigio ꝓperare eiuſqꝫ tumbam poſt fuſas oratōnes exenijs honorare. Quodā igit̉ tꝑe iuxta morem illuc veniēs voto ſecōſtrinxit aureū vas ſe facturū. in eiꝰ ſeruitiū ſibiqꝫ delaturū. Domum vero reuerſus artificē ꝑitiſſimū accerſiri iubēs. obrizi talentūauri ei liberauit. ⁊ quid de hoc fieri vellet indicauit. Qui diligētiſſime vas illud fabricans. ꝓut ſanctū decebat nicolaū. etiā varijs gēmarū ordinibꝰ mirifice decorauit. intātuꝫ vt etiā ipſe ingeniū ī hoſibi collatum oꝑe miraret̉. Quod cū patrifamilias reddidiſſet. illeeximiū admirans opus. cecaqꝫ animi cupiditate allectꝰ tanti precijvas ſuis vſibus ad vinū ꝓpinandū retinuit. Et rurſus aurifabruꝫvocans ſimilē prioris auri ꝓtulit ei quātitatem. obſecrans vt indealterū vas in ſeruitiū ſancti ſculꝑet nicolai. Qd̓ ille libenter ānuēsaurū tulit. ⁊ ſepius fundēdo ⁊ tundēdo nullatenꝰ ſecundū velle ſuum aliqd̓ efficere opus exinde p̄ualuit. Qd̓ cū viro retuliſſet ille inſua cupiditate ꝑmanens. decreuit illud aurū ⁊ gēmas ſancto ꝑiterdeferre nicolao. Igit̉ tꝑe ꝯgruo nauigatōneꝫ aggreſſus. cū vxore⁊ filio ac ſeruoꝝ multitudine cū in mediū maris deueniſſent. nimiaſiti exardeſcēte. p̄cepit filio ſuo vt vini ſibi hauſtū ꝓpinaret cū vaſe p̄dicto. tanto em̄ illud amplectebat̉ amore. vt nemini illud excepto filio ⁊ cōiuge liceret ꝯtingere. Adoleſcens aūt cū illud aqua refrigerare vellet. ſubitō e manibꝰ eiꝰ lapſuꝫ corruit in mari. Cūqꝫ iuuenis illud conaret̉ arriꝑe brachijs. incaute ꝓſiliens delapſus eſtin gurgitē ꝓfundū maris. Tunc vir meſtus ⁊ lugubris. reſiduumnauigatōnis ꝑegit. Et tandē litoris ſtatione potitus. ad tumulumſancti ꝯuolauit. Aurūqꝫ qd̓ pro vaſe detulerat. ſuꝑ eius altare poſuit. Sed ꝓtinus quaſi cū magna indignatōne repulſuꝫ eſt. Ꝙ ille cernens ante ſancti memoriā ꝓſtratus ſe reum clamitauit ⁊ qualiter vas qd̓ ſancto nicolao ſpopōderat ſe daturū. fraudulēta cupiditate ſibi retinuerat. corā omnibꝰ intimauit. necnō ⁊ amiſſionemfilij vaſiſqꝫ lamentatōe lugubri ꝓfeſſus eſt. Et poſt longa orationum ſuſpiria. cū adhuc infortunia ſua lacrimabili querimonia defleret. repente filiꝰ eius quē fluctibꝰ abſorptum deflebat. vas illudqd̓ amiſerat manibꝰ baiulās. limīa templi ingreſſus eſt. ⁊ clara voce referre cepit. Qualiter venerādi vultus ſenex cum in mari cecidiſſet ei apparuerit. eūqꝫ vlnis ſuſtētans. vſqꝫ ad litus deportauerit. ⁊ ei iter qd̓ ducebat ad ſancti nicolai baſilicaꝫ inſinuanerit. ⁊ ſicſubito ab eo receſſerit. hec pater eiꝰ ⁊ mater ⁊ oēs qui aſtabāt cōſiderātes ⁊ audiētes. pre magnitudine gaudij. lacrimas lacrimis addentes. gratias deo ⁊ ſancto nicolao retulerūt. ſicqꝫ vir vota ſua ꝑſoluens. ⁊ vas qd̓ prius abſtulerat reddēs. ad ꝓpria cū filio ⁊ omicomitatū gaudens remeauit.De fallacia xp̄iani mercatoris in iudeū creditorē. .lxxvij.Lius quoqꝫ vir mercator ⁊ diues diuitijs ſuis ꝓdige vtens. Cum tandeꝫ adnmraqu. Tꝰnominoſaꝫ pauꝑtatē deueniſſet. quēdaꝫ diuitē iudeorās vt ei aliqͥd ꝯmodaret vnde lucrādo pecuniā ſuā releuare poſſet. Cūqꝫ ille xp̄iano minime credēs arrabonē ꝓ cōmodato peteret. ille ſubintulit qd̓ tibi ꝓ arrabone valeā dare nō habeo. ſed ſi velis recolaū ꝓ me tibi fideiuſſorē delegabo. Cui iudeꝰ. Naū multis intimātibꝰ eiuſmiraculis choru

ſcātibꝰ nō ambigo bonū ⁊ fidelē dei ſummi virū eſſe. nec cūctaborea que poſtulas ſub eiꝰ fidei pollicitatōe ꝯmodare. Cū igit̉ ꝯmuni ꝯſenſu oratoriū ſancti nicolai expetiſſent. tenēs xp̄ianus coronāaltaris ſic eū affatus eſt. Hoc altare tibi trado ipſūqꝫ ſanctū nicolaum ꝓ me fideiuſſorē p̄beo. ante cuiꝰ etiā ꝯſpectuꝫ ꝓmitto. ꝙ eaque mihi nūc in tali anguſtia p̄ſtiteris. tibi reddā die noīato. Accepta itaqꝫ auri nō modica quantitate. deo fauente ⁊ ſancto nicolaoopitulāte. ad priſtinā abundantiā redijt breui tꝑe. Igit̉ tꝑe finitocū iudeꝰ ſua repeteret. Ille humilit̓ indutias petūt. ⁊eꝰ libēterꝯceſſit. Uerū triū indutiaꝝ ſpacio trāſcurſo curdyaboli deceptꝰ aſtutijs. dixit om̄e debitū ſibi redidiēs iudeꝰ obſtupuit. Cūqꝫ ſeniores ⁊ iudices acſuā referēte ⁊ xp̄iano omnē debitū illi fuiſſe redditu aſſerēte. tāex cōſultū arbitroꝝ decretū eſt. aut illi qd̓ requirebat reddendifore. aut ſacramēto fidē ei facere omne qd̓ exigebat eum recepiſſe.Cui ſentētie iudeus ānuit dicēs. Scio cui aurū meū credidi. ⁊ certſum nō illū aliqua fraude decipi. Igit̉ ꝯſtituto die ſimal veniūt cīiudeoꝝ ⁊ xp̄ianoꝝ comitatu. Fecerat aūt xp̄ianus ille callida machinatōne lignū cōcauū in modū baculi manualis. in cuiꝰ concauſummitate poſuerat pecuniā que repetebat̉. Et cū ad ſancti nicoIai monaſteriū ꝓperarēt. xp̄ianus baculū illū iudeo dedit petēs vtillū vſqꝫ ad ſancti baſilicā ſecū deferret. vt videlicet dū baculū cuauro acciꝑet. ſe illi qd̓ exigebat in manu dediſſe iurare poſſetIudeus aūt falſitatis ignarꝰ. baculū tulit. ⁊ cum xp̄iano ad templū ꝑuenit. Tūcqꝫ miſerrimꝰ ille manū ſuꝑ altare ponēs.iurans intrepidꝰ iurauit ⁊ ab altari letꝰ diſceſſit. At iuoor inuid de tāta falſitate nicolaꝰ iſte cui credidi mihi faciet vindicte.fallacie reuelatōne ⁊ iudei ꝯuerſione..lxxjUnqꝫ chriſtianus ad domū ſuā alacer rediret. In itinere tanto ſopore dep̄ſſieſt. vt vltra ire n̄ poſſet. ⁊ cū baculo iuxta ſe poſito ſomno dep̄ſſus in biuio iaceret. vehiculū onuſtū bobꝰ trahētibꝰdem viā veniēs. vſqꝫ ad locum vbi iacebat ꝑuenit. Cūcnō poſſent eū excitare nec in alterā ꝑtem currū deflectere. bobꝰ ſuꝑeū trahētibꝰ impetu valido currū ſuꝑ ventrē eiꝰ trāſiuit. eūqꝫ moexanimē reddidit ⁊ baculū cōtriuit. Tūc oībꝰ qui aderāt aurū.in baculo repoſuerat apparuit. quātaqꝫ calliditate aduerſus iudvſus fuit. omi populo ciuitatis claruit. Cūqꝫ ad ſpectaculū vndiqꝫ cōuolarēt. iudeꝰ quoqꝫ accurrit. ⁊ iudicibꝰ illic aſtantibꝰ aurū ſuum recepit. Tūc citato curſu ad oratorium ſancti nicolai ꝑuenit. ⁊corā eo aſtans dixit. Gratias tibi ago bone vir nicolae. qꝛ fidelitermihi aurū reſtituiſti. qd̓ in tua fide ꝯmiſi. Ammodo te veneraborvt dn̄m. ⁊ vt ſūmi dei amicū. Uerū ſi tante ꝓcacitatis virū reſuſotādo mihi virtutē tui meriti ꝓpalares. cū om̄ī familia iuris mei deotuo crederē. ⁊ oēs quos poſſem religionis mee viros ad xp̄ianoruꝫſectā ꝯuerterē. Deniqꝫ cū ad inuicē de re q̄ acciderat ꝯfabularent̉ecce ille qͥ mortuꝰ fuerat. limina templi ingreſſus. coraꝫ altari ſanctnicolai ꝓcidit. ⁊ de his q̄ geſſerat ſe culpabilē reddēs. ad domū redijt. Ꝙ iudeꝰ vt vidit baptizatꝰ ꝯfeſtim cū domo ſua xp̄o ſanctoqꝫnicolao fidelis ꝑmanſit.De puero adeodato ꝑ ſanctū nicolaū obtento..lxxix.Ffuit quidā homo ietronnomine. qui ſacerdotes ⁊ clericos cum lacrimis ⁊ ſuſpiijs rogabat dicens. Ego patres ⁊ domini mei veneraa domino nicolao benedictōnem acciꝑe. ſed cōceſſum mihi nō fuitcum eo loqui vel viuū eum cōſpicere. obſecro ergo benignitatē veſtram. vt mihi vel aliquid de veſtimētis eius p̄beatis. vt hoc tm̄ inhonorē eius ac mei munimentū habeam. Qui petitionem viri adeſiderium amplectētes dederunt ei vnū de lintheaminibꝰ ſanctiviri. Ille letus ad ciuitatem ſuam redijt ⁊ vxori ſue eufroſine dixit. Ecce reliquias beati nicolai archiepiſcopi quē videre deſideraſti. De p̄cemur ergo deum vt tantoꝝ aſtipulatōne pignoꝝ. aꝑiatvuluam tuā ⁊ det nobis diu deſideratā prolem. Illa gratias:deo. rogare virum cepit. vt in honore ſancti nicolai cōſtrueret:cleſiam. vt ꝑ eius oratōnes dominus deſideriū adimpleret.cibus eius fauens eccleſiam fabricauit. in qua lintheamē illudſolēni veneratōne recondidit. Quod cum in loco cōpetenti cecaret̉. tātuꝫ de ſe odorem cepit emittere. vt vſqꝫ ad duo ſtadia ēpanderet̉ odoris fragrātia. Extunc cepit locus ille miraculisdere. Ceci illuminabatur. ſurdis auditus. infirmis ſanitas redbatur. Cunqꝫ ietron deuotius ⁊ obnixius deum ſanctūqꝫ nicolaūexoraret. vt deſideriū ſuum cōpleret. Eufroſina ꝯcepit. ⁊ ipſa diſancti nicolai .ſ. viij. idus decembris peꝑit puerū cui ſicut eis rei eidentia indicauit nomē impoſuerūt adeodatū..lxxx.De liberatōe eiuſdē a barbari ſeruitute.