Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber.XIIII.

Um autē poſt. vii. annosparētes filio ad feſtiuitatē ſancti nicolai ꝓpinquisac vicinis ꝯueniſſent. Suꝑuenerūt p̄datores agereni.qui totiꝰ terre dep̄dati ſunt homīes. int̓ qͦs etiā euadētibꝰ parētibꝰcaptꝰ eſt puer adeodatꝰ. duxerūtqꝫ eos in babilonē. Illiſqꝫ int̓ ſecaptos diuidētibꝰ. remāſit puer ī manu cuiuſdā nomīe marmorimIetron ꝟo vxor ſua ad ciuitatē ꝯfugiſſent. filiū ſuū diu queſitū īueniſſent. ceperūt veſtimēta ſua ſcindere. capillos euellere pugnis pectora cedere. Mater qͦꝫ miſere lacrimās aiebat. Heuheu vnice fili mi qͥd de te miſere accidit. Sācte nicolae xp̄i famuleqꝛ ꝑte illū habui. tu mihi illū redde. Carnē comedā nec vinumbiba. donec videā. Tūc cepit tribꝰ diebꝰ in hebdomoda ieiunare. ſemꝑ in or̄one filiū a ſancto nicolao repete̓. Euoluto aūt anncip̄a viro ad ſancti nicolai feſtū ꝯueniēs ingreſſa eccleſiā expāſismanibꝰ orauit dn̄m vt merita beati nicolai redderet ei filiū ſuumDeinde cepit preꝑare ꝯuiuiū clericis pauꝑibꝰ laicis ad feſtiuitatē ſancti aduenerāt. Ip̄a aūt hora cōuiuātes cibū ſumere ceperūt. Rex ī cuiꝰ obſequio infans adeodatꝰ erat dixit militibꝰ ſuisParate mihi cito veſci debeā. qꝛ nunqͣꝫ fuit mihi comedēdi talneceſſitas. ex quo natꝰ ſum vſqꝫ ad hāc horā. Paratis itaqꝫ regalibꝰ obſonijs. cibū ſume̓ cepiſſent rege mox potū ſil̓iter flagitāteadeodatꝰ ei p̄parauit. moxqꝫ occaſiōe diei rei intra ſe trahe̓ ſuſpiria cepit. Rex ꝟo hec aīaduertiſſet ſciſcitatꝰ eſt cauſaꝫ a pueroReſpōſumqꝫ eſt ei ab illo puerilit̓ tremefacto. Recordatꝰ ſū dn̄eſubito. qꝛ hodie expletꝰ ē annꝰ ego captiuꝰ exiſto. qꝛ pat̓ meꝰx mater mea hac die ſolēnitatē magnā celebrāt in eccl̓ia ſancti nicolai. Quo audito rex ait. O miſelle ego te captū teneā. Quis eſt te de manu mea tollere poſſit. Omitte fruſtra ſuſpirare. taliazitare. ſatage mihi potū ꝓpinare. Intante aūt ad imperiū regr cipho retētario ad portū (ꝓximꝰ em̄ erat) cauſa lauādi tendēte. ſubito ſanctꝰ nicolaꝰ affuit. eūqꝫ capillos mirabilit̓ aſportatūcorā ꝑentibꝰ ſuis ꝯuiuātibꝰ ſtatuit. Qui vidētes ſubito corā ſeſtante ciphū ac retētariū in manibꝰ tenentē. ab ip̄o rerū ſibitigerāt admiratiōe pͥus ſtupefacto. tandem reſpirāte intellexiſſenttextū liberatiōis ſue. in laude dei ſancti nicolai. leuauerūt voces.Mater quoqꝫ amplexata filiū inſatiabiliter oſculabat̉ nimiolio lacrimis madefacta. deo gr̄as agēs ſanctiſſimo nicolao.pre iterio ꝟberato hiſtoria ſct̄i nicolai cātanda. lxxxi.Um autē noua ſancti nicolai hiſtoria de vita miracul̓ eiꝰ totā pene latinitaītē. in eccl̓ijs xp̄i lōge lateqꝫ deuotiſſime cantaret̉. in eccl̓ia crux nomīat̉ ſancte marie de charitate ſubiecta.fuerat inchoata. Tandē eiuſdē loci ſeniores an̄ dn̄m iteriū pͥoremſuū ꝯuenerūt humilit̓ poſtulātes vt eis beati nicolai r̄ſpōſoriatādi licētiā daret. nullatenꝰ eoꝝ petitiōibꝰ acqͥeſcēs. Rn̄dit oīnofore incōgruū ī tali negocio more p̄ſtinū qͥbuſſibet nouitatibꝰ īmutandū. Cūqꝫ illi multis p̄cibꝰ atqꝫ ꝑſuaſiōībꝰ vrgerēt. ille cōmotus. in talē fert̉ erupiſſe blaphemia. Recedite fratres. Nunqͣꝫ em̄a me licētia cōcedet̉. vt relicto pͥſtino vſu noua ſeculariū cātica clericoꝝ. īmo iocularia quedā in eccl̓ia cui deo iubēte deſeruio admittant̉. Sicqꝫ ſua repulſa. rubore ꝯfuſi. quieuerūt vltra diſcipuliSuꝑueniēte aūt feſtiuitate veſꝑtinā ſinaxim ac matutinalē. ſine quadā triſticia ſicut ꝯſueuerāt ꝑegerūt. Peractis itaqꝫ vigilijsad ꝓpria ſtrata quieſcēdiuerſi ſunt. Cūqꝫ pͥor ſe in lectulo ſic̄ceteriiſſet. Ecce beatꝰlaus ei viſibilit̓ terribilis apꝑuit.ip̄moimis increpās. capillos a lecto abſtrahēsdormmēto colliſit. Incipiēſqꝫ ātiphonā. O paſtor etere ſingulas notaꝝ differētias. virgis qͣs in manu tenebat. grauiſimos ictus ſuꝑ dorſum patiētꝭ ingeminās. ordinē moroſe canēdo aponā ad finē vſqꝫ ꝑduxit. His aūt tantis flagris tam īſolitavbatꝰ. clamare ꝯfuſis vocibꝰ cepit. ſuiſqꝫ clamoribꝰante ſe fratresQuē ꝓſtratū ſolo cernētes. quid videritqͥd ve pafueritille vtpote amēs effectus nullumpotuit deiūt fratrū manibꝰ in cellā infirmātiūhͦcorreptꝰ languore grauiſſimo cuſtoit̓. Ttiōe beati nicolai interuētiōe ſaluatus.t. Ecce filij chariſſimi qꝛ vobis obedire ꝯtemcordis mei duricia penas exſolui. Ammodo qd̓ peteratater innuo ad canendā hiſtoriā ꝑatiſſimꝰ ero.lxxxij.ancto iacobo niſibeno epiſcopo.nadiꝰ in li. de illuſtribus viris.Acobus quoqꝫ cognomēto ſapiēs niſibene ciuitatis ꝑſaꝝ ep̄us. fuit vnus ex numero ſub maximino ꝑſecutore ꝯfeſſoꝝ. eoꝝ qui in nivena ſynodo arrianā ꝑuerſitate omouſion appoſitōe dānauerūtEx hiſtoria triꝑtita. Niſilis qui dicit̉ antiochia migdonie. poſi

ta eſt in termino ꝑſidis. romanoꝝ ꝑtium. hāc obſidēs ſapor iam dies. lxx. impetu migdonij retinuit. vtraſqꝫ ripas faciēs ceſſioresquas impleri vidiſſet. ſubito dimiſit cōtra murum. Qui pondꝰaque ferēs cecidit. Illa ꝟo die ſapor quieuit vt fluuiꝰ purgaretur poſſet ambulari. Iacobꝰ ꝟo ep̄us or̄one milites coarmauit populū. ſubito muꝝ ꝓpugnaculis reſtituerūt qd̓ ſaporevalde terruit. Qui etiā vidiſſet quēdaꝫ ſub ſcemate imꝑatorisſtantē ſupra murū putauit eſſe imꝑatorē ꝯſtantinū. Queꝫ audiſſet antiochie cōmorari dixit deū pugnare romanis. Et iratusſagittā iecit in aerē. qͣſi deū ꝑcuſſurꝰ. Effrem ꝟo diaconꝰ ſupplicabat ep̄o vt veniret ad murū ꝑſis malediceret. Qui aſcēdēs turrēorauit ſuꝑ eos venire ciniphes culices. ſtatim īpleuerūt elephātoꝝ cauas ꝓmuſcides aures nares equoꝝ iumētoꝝ ſeſſoresſuos excuſſerūt. diſruptas acies ꝯfuderūt. exercitūqꝫ relinquētesſummo impetu fuger̄t. Quo viſo ꝯfuſus ſapor receſſit. Actor.Hūc quoqꝫ hieronimꝰ ꝯmēdat dicēs. Iacobꝰ niſibenꝰ agnoſcit̉ad cuiꝰ p̄ces ſepe vrbs diſcrimine liberata ē. Scripſit quidē librosmultos. id eſt. de fide ꝯtra omnes hereſes. De charitate generali.De oratione. De dilectione erga ꝓximū ſpāli. De reſuxrectione.De vita poſt mortē. De humilitate. De penitētia. De ſatiſfaction. De virginitate. De cenſu anime. De circūciſiōe. De anni benedictiōe quo in yſaia legit̉. ex termīabit̉ botrꝰ. De chriſto filiꝰ dei ſit ꝯſb̓ſtātialis patri. de caſtitate aduerſus gētes. deſtructione tabernaculi. de gentiū ꝯuerſatiōe. de regno ꝑſaꝝ. deſecutiōe xp̄ianoꝝ. Et cronicon minoris quidē curioſitatis ſꝫ maioris fiducie. quia diuinaꝝ tm̄ ſcripturaꝝ autoritate firmatū ꝯpͥmēsora eoꝝ. qui p̄ſumptuoſa ſuſpitiōe de aduentu antichriſti. vel dn̄inoſtri ih̓u xp̄i inaniter ꝓphetāt. Morit̉ hic vir ꝯſtantij tꝑibꝰ. iuxͣp̄ceptum patris eius cōſtantini intra muros niſibene ſepelitur. obcuſtodiam ciuitatis.De ſancto enurcio aduentu eius aurelianis. .lxxxiij.Ex geſtis eiusO tēpore. floruit ſanctusenurciꝰ aurelianēſis epiſcopus. Naꝫ poſt obitū ſanctideſiniani aurelianēſis ep̄i. cuꝫ de ſucceſſore ageret̉. nonẜm dei inſpirationē ſed ẜm carnalē delectationem. duo a diuerſispartibꝰ electi ſunt. quoꝝ ambitu talis in populo orta eſt ſeditio. vtetiā ſanguis humanus funderet̉. horror vbiqꝫ luctꝰ apꝑeret.Qd̓ imꝑatorem ꝯſtantinū non lateret. miſit porphiriū p̄fectū.qui ſeditionē populi ſedaret. Qui ſapiēti vſus ꝯſilio ep̄os gallicereligionis ad deliberandū .ſ. de negocio ſecuꝫ aſſumpſit. aurelianis adduxit. Qui vniuerſe plebi triduanū indixerūt ieiuniū vt certis ſignis dn̄s oſtenderet. quē vellet aſſumi in eiuſdem vrbis ep̄m.Secūda aūt die indicti ieiunij beatus enurcius romane eccleſie ſb̓diaconꝰ. qui cauſa duoꝝ fratrum ſuorū captiuoꝝ. qui in hoſtiumpredam deuenerant. ab vrbe roma egreſſus fuerat. vrbem aurelianis humili habitu ingreſſus eſt. Qui cum in eccleſia dn̄m oraſſet.egreſſus reſtitit paululuꝫ circūſpectās quis eum hoſpitio reciꝑe.dignaret̉. Ab oſtiario eccleſie requiſitus cauſam itineris enarrauitdicēs ſe p̄datoꝝ ſuoꝝ ſollicitudine ꝓuincias ꝑagrare. Ille euꝫ hoſpitio inuitās. in cellulā ſuam duxit. ac religioſe ꝯſuetudinis morēobtinens. ei pedes manu ꝓpria lauit exterſit. eumqꝫ ſecum cibispauperioribꝰ refecit.lxxxiiij.De electione eius in epiſcopum.Unqꝫ poſtera die valedicens oſtiario iter carꝑe cepiſſet oſtiarius annuente domino poſt tergū tergū eiꝰ vt reuerteret̉ clamauit.qꝫ reuerſus fuiſſet ait ei. Neſcis qͥd actū ſit ī hac ciuitate his diebꝰQuo reſpōdēte neſcio. ille ꝓceſſum rei a pͥncipio electiōis enarrauit. addidit. Ecce terciꝰ dies eſt. ex quo letanias celebrāt. Idcirco frater ſuſtine pauliſper. forſitan innoteſcet deus ſeruis ſuis.quē ſibi ad honorē ep̄atꝰ elegerit. Poteriſqꝫ tu vbi ambulaueris admirationē enarrare tante actiōis. Qui volūtati eiꝰ annuensad eccleſiā eo venit. nuſqͣꝫ vtpote incognitꝰ. niſi cum eo ad ianuā ſtetit. Igit̉ ep̄is pauimēto inherētibꝰ. cūctiſqꝫ populis orantibus flentibus ac ꝑſone digne noticiam expoſcentibꝰ. Eccelumba ex inſtinctu dei trāſmiſſa inſertam feneſtrā qͣſi lux īmenſafulgebat. que ingreſſa volitare cepit totā eccleſiā. more ꝑſonaminueſtigātis. Deniqꝫ ſpeculata ſanctu enurciū inherentē ianue. ilico ſuꝑ caput eiꝰ inſedit. Ille ꝟo manꝰ ſuas extēdens abigebatde vertice ſuo. hoc ſignū ppl̓us admirās. tanto ampliꝰ deū orare cepit vt illū ſpm̄ mitteret columbā ad manifeſtādū dei filium incapite eius deſcēdit. Columba aūt myſterio impleto. vnd̓ egreſſafuerat. regreſſa eſt. Tūc facto leticie ſtrepitu in populo. ceperūt inquirere qͣs ille eſſꝫ. in cuiꝰ capite talis oſtēſio facta fuiſſet. Uidētesaūt ſacerdotes ora vulgi variantia. Alijs dicentibꝰ oſtiarium eſſealijs ꝟo alium. Denuo rogauerunt deū geminari ſibi miraculum