Liber.XIIII.
De fallacia diane ꝑ eum reuelata..lxxj.Reterea cū vſqꝫ ad temis illud ſerui dei. regio illa ſimulacrū diane coluiſſet. ille diuino ſuffragatꝰ adminiculo de finibꝰ illis penitusꝯͣi ꝓpulit culturā. Unde dyabolꝰ fellea face ꝯtra eū ſuccenſusquoſda adijt maleficos eiſqꝫ ꝯficere oleū qḋ vndiaton dicit̉ p̄cepit. Quo ꝯfecto. demon in ſpecie religioſe femine ſe trāſformansquibuſdā nauigātibꝰ quoꝝ deuotio ad ſeruū dei tendebat. medioſeſe mari obtulit ⁊ qͣſi alioꝝ lembo vteret̉. Ait eis. video vos ꝓficiſci ad dn̄m nicolaū. mallem nūc ⁊ ego venire vobiſcū. quia votūhabeo tanti patris ꝑfrui benedictōne. Sed qm̄ nequeo rogo vosvt oleū hoc ad eccleſiā mirreoꝝ feratis ⁊ ob memoriā mei ſummaꝑietes ipſiꝰ lineatis. Ꝙ cū illi libēter ſuſcepiſſent. mōſtrūtim exinbra tenuis veloci euanuit remigio. Nec ml̓topē veluꝯuiſo cernūt ſagenulā inſignibꝰ homībꝰ refertā inter qͦsilli excant̉ quēdaꝫ ſimilimum beato nicolao qui ſic eos adorſus eſt.q̄ nam mulier illa vobis locuta eſt. vel qͥd vobis atus intulit. At illi ſeriatim cūcta narrātes oſtendūt ⁊ oleum. En aiūt qd̓nos dep̄cata eſt ad ſanctā portare eccleſiā. Quibꝰ ille. Uultis aitſcire que fuit illa. hec ē impudica diana. Et vt verū dicere me comꝓbetis. hoc vaſculū execrādi olei in fluctꝰ iſtos ꝓijcite. Ꝙ cum feciſſent. mox vbi oleū illud equoreas vndas tetigit. ilico accenſus ēignis. ⁊ ꝯtra naturā elemēti. ꝓlixo maris ſpacio ardere viſus eſt. hͨdum naute ſtuperēt. ⁊ defixo obtuto in tāto herēt ꝓdigio. vt eoꝝnaues magno diuiſe ſunt interuallo. Unde nec interrogare valuerūt.is eſſet ille ꝑ quē callidi hoſtis fruſtratas inſidias agnouer̄t.Ueniētes aūt ad ſeruū dei dixerūt. Uere tu es ille. qui nobis in ilidū oſtendiſti ꝓdagoneci iā oblatos accurrēs liberauit. .lxxij.Reterea cū in frīgia gensdaꝫ a ꝯſtantini imꝑio diſceſſiſſet miſſi tres pͥncipesmilitū ab auguſto vt rebelles ſubijcerēt cū licie pontuꝫfulcarēt. orta tempeſtate. iactis anchoris ſtabilierūt claſſes. optataquoqꝫ pōticilitora ceperūt aliqui huc ⁊ illuc deambulare iuuenesac mercatōnis cauſa ad locū nundinaꝝ accedētes rapinis affligere. qͥbꝰ cū accolaꝝ vulgus omne irruēs ſubſiſteret. illis ꝯfligentibꝰathere vrbi ꝓnūcio fuit. Que cuꝫ ad arcendamtota ꝯcurre̓t. hac vir dei ꝯmotōe ꝑcuſſus ad p̄fatūrexit. inuētiſqꝫ pͥncipibꝰ illis poſt ſalutatōis officiuꝫqs vſlites ſuos aac ſeditōe ꝯprimerēt. ⁊ ad vrbemſftirent̉ eius benedictōne ꝑfrui. his itaqꝫ ſedatis reſe eiꝰ abſentiā. eo ꝙ ꝯſul munere exceniuſte neci ꝯſenſiſſet. Quibꝰ auditis vir dei ignep̄fatos rogauit pͥncipes vt cū illo rapidis paſſibus feſtinarēt. Cunqꝫ vrbē ingreſſi fuiſſent. interrogauit ſi adhucviuerētapitalē acciꝑent ſentētiā. ⁊ audiēs ꝙ aſportati eſſentin birſimo vbi damnati ꝑimebant̉. licet tanto fatigatꝰ itinere currens ad locū repꝑit eos flexo poplice velata facie atqꝫ ſuꝑ extēſaꝫceruicē oam vibratuꝫ ſpilatoris enſem. nec mucrone. territꝰtotūacter in lictore ingeſſit ac de manu eiꝰ gladiū ꝓpellēs nōabſceſſit qͣꝫ eos ſolutos a vinculis. ſecuꝫ reduce̓t. repetēti mecēter cōdemnatis ꝑatus ſum dedere leto. fauorepſecutꝰ ad p̄toriū ꝯſultꝰ acceſſit. Cui ille feſtinꝰ occurrert. Sed qm̄ ꝓbata virtꝰ corripit inſipiētes. Aſperait. inimice dei ⁊ legis p̄uaricator. cuiꝰ os innocētiuꝫciꝰ ebibit melle. qua temeritate p̄ſumpſiſti tāti reatꝰ conū noſtrū ꝯſpicere. Cruētiſſime qͣre nō attēdiſti p̄ceptumdn̄i. quocēteꝫ ⁊ iuſtū nō occides. Auri argētiqꝫ cupido te illexit. vt ad patrāduꝫ tātū facinꝰ ꝯſentires. Crede ꝑuitatiū tuū quo ⁊iis īmo p̄daris hāc patriā. pijsfactis tuis dignā recōpenſet equitatēcipes obſecrabāt. vt ſopito furore ſuffuſo veniā daret. Quoꝝ poſtulatōeꝫvir dei cllēs ducē quē corā omnibꝰ infamarat. coramulcere ſtudiDicti vero pͥncipes poſt celebratificiscepta. iter ceptū aggreſſi nauigio ſierūtQuā cū ab. ſub imperijiura reibꝰ occurrit gratulais poꝓcerū multitudo. ſed ⁊ imꝑator triūphaliter eosin ſuo reDe tribꝰ pͥncipibꝰ ceſaris qͦs abſens a morte eripuit. .lxxiij.Ccedentes aūt poſtmodunidā doloſi ad eparchū p̄fectū in multis eos accuſabant. ⁊ p̄ſertim ꝯtra auguſtū ꝯſpiratores oſtēderenitebant̉.rūt quanimū viri illicere. vt eū in ꝑui extemplo corruptꝰ intrauit ad au
Suſtum. vt hoc ei quaſi verū certū ſuggere̓t. Credēs auguſtꝰ fallacijs eiꝰ vtpote ꝑ̄fecti ſui iratꝰ iuſſit eos comp̄hendi. ⁊ in carcerē retrudi. ⁊ tandē etiā abſqꝫ inquiſitōis reſpectu occidi. Cūqꝫ cuſtoscarceris ꝯpatiēs eis egreſſaꝫ iā ab auguſto ſententiā nūciaret vt ſequēti nocte interirent. hortas eos vt de rebꝰ ſuis diſponerēt. illiqꝫdiu multūqꝫ territi gemerēt. Unꝰ ex his recordatꝰ eſt. qualiter ſactus nicolaꝰ tres iuuenes mirabilit̓ liberaſſet. ⁊ ſuſpirās iterū iterūqꝫ. Tandē hanc p̄cem fudit. Deꝰ rex excelſe ſuccurre miſeris ꝑituris. ẜui tui nicolai meritis ſic ⁊ comites eiꝰ ſupplicabāt. ſimulqꝫ vnoore clamabāt. Sācte nicolae adiuua nos ſerue dei. licet abſens interueni ꝓ nobis. vt eruti a p̄ſenti iugulo. tuā deuoti videre faciemtuoſqꝫ ſacratiſſimos pedes oſculari mereamur. Nocte igit̉ ſequēti quā plectēdi erāt. cū ſe auguſtꝰ ſopori dediſſet. apꝑuit ei quedaꝫeffigies. ſancti nicolai dicēs. Conſtātine cur pͥncipes illos ſine crimine morti addixiſti. Surge eoſqꝫ dimitti quācitiꝰ iube̓. Ꝙ ſi nolueris celeſtē dep̄cor regē. vt tibi indurato bellū ſinat exurgere. teqꝫ ibi ꝑempto. caro tua a beſtijs auibuſqꝫ cibꝰ ſit. Cui auguſtꝰ. qͥsvel cuiꝰ autoritatis es. vt hac hora palatiū meuꝫ ingreſſus audeastalia loqui. Et ille. Ego ſuꝫ peccator nicolaꝰ mirree metropolis epiſcopus. Hoc dicēs abijt ⁊ eparchū quoqꝫ ſimili viſione ac territatione ꝯminauit. Mane auteꝫ imꝑator accerſitis magnatibꝰ ſuis ⁊eodē eparcho. cū iā antea viſiones ſuas ſibinuicē dicēdas remiſiſſent. fecit ſibi pͥncipes illos p̄ſentari. Quibꝰ aſtātibꝰ toruo aſpectuita eos affatꝰ ē. Quas magicas artes noſtis vt tātis nos fantaſijsilludatis ⁊ exagitatis ī ſomnis. Illis attonitis nullūqꝫ reſpōſuꝫ dātibꝰ denuo auguſtus ait. Dicite nobis. q̄ ſunt maleficia veſtra. Adquē vnꝰ pauitāti voce ſic reſpōdit. Abſit dn̄e. vt documētis artisnepharie ſimus inſtructi. ꝯſtanter quoqꝫ nos ꝓfitemur. nō illiꝰ eēcōmiſſi. vt capitali ſubijciamur ſentētie. Tūc auguſtus. Noſtis inqͥt aliquē hominē cui nicolaꝰ nomē eſt. Mox illi audito tanto noīe.tendētes ad ſidera palmas clamabāt. Benedictꝰ es dn̄e deꝰ ſancti nicolai. qͥ nō derelinqͥs ſperātes in te. auguſto vero ardēter querente. quis iſte. quātuſue ſit. vnꝰ eoꝝ ait. Iſte eſt vere ꝑ oīa ſanctꝰcuiꝰ nos meritis erui credimꝰ. ab intētato exitio ⁊ ꝯtinuo ꝓſequēsqualis ⁊ quāte hūilitatis ⁊ bonitatis eſſet. ereptōem quoqꝫ iuuenūſupra memoratā ꝑ ordinē pādit. Quibꝰ ceſar auditis. Itē inquit⁊ famulo dei gr̄as agite. īmo deo qͥ vos ꝑ eū liberauit. Ex meis autem donarijs hūc euāgelij codicē mirifice auro ꝯtextū. ⁊ vas hͦ aureum gēmis decoratuꝫ. ⁊ hec alia munuſcula ei deferētes. dicite vtiſta dignāter ſuſcipiat. mihiqꝫ libentiſſime p̄ceptis eiꝰ obediēti nōminari. ſed orare ſtudeat. atqꝫ ꝓ pace regni noſtri. ⁊ magis ꝓ totiꝰorbis deum depoſcat.De obitu eiꝰ ⁊ de fontibꝰ eiꝰ ex tūba eiꝰ ꝓfluētibꝰ. .lxxiiij.Eatus autē nicolaꝰ cummortē ſibi adeſſe p̄ſentē cerneret. cepit orare indeſinenter pſallere. Uidēſqꝫ angelos ad ſe veniētes. inclinatocapite ſigno crucis armauit ſe. Deinde humiliter ſe ꝓſternēs pſalmū triceſimū inchoauit dicens. In te dn̄e ſperaui nō ꝯfundar ineternū vſqꝫ ad illū verſuꝫ. In manꝰ tuas dn̄e cō .ſ. meū. ⁊cͣ. Quō dicto tradidit p̄cioſiſſimā aīam deo in manꝰ ſanctoꝝ archangeloruꝫqui ei apparuerāt poſitūqꝫ eſt corpꝰ eius in domū ſancte ſion in ſepulcro excelſo. de quo duo fontes exorti ſunt. qui vſqꝫ in euū emanare nō deſinunt. Ex vno em̄ meatu a ꝑte capitali ſancti tumuli. liquor olei lucidiſſimꝰ effluit. qui infirmis multa beneficia preſtarevidet̉. ſi eo ꝑuncti fuerint. Ex altero vero qͥ eſt ad pedes. delectabilis aqua ꝓſilit atqꝫ ꝑſpicua. q̄ etiā egrotis in potū data ſalutemcorpoꝝ oꝑat̉. Quodā tꝑe cū ep̄s mirree ciuitatis a p̄fecto in exilium deſtinatꝰ fuiſſet ſtatim aqua ⁊ oleū ſanctū fluere ceſſauerūt donec ep̄us de exilio reuerſus eſt.e barbaro ꝑ imaginē ſancti nicolai ꝯuerſo.lxxv.Reterea cū de affrice partibꝰ mōandaloꝝ exercitꝰ applicuiſſet ad regionē calabritidē eā igne ſuccēderēt. ibi reꝑta ē a qͦdaꝫ barbaro ī domo ciuſdā chriſticole imago ſct̄i nicolai in tabula honeſte depictaquā in ſinu abſcōdēs. cū ꝑueniſſet ad chriſticolas qͥ captiui ducebant̉. on̄dit eis tabulā int̓rogās cuiꝰ eſſet figura tā in ea pulcre depicta. quā cernētes xp̄iani cū gemitu ⁊ lacrimis dixerūt imago hecſct̄i nicolai eē dicit̉. qͥ multis ꝟtutibꝰ apud deū ⁊ hoīes clarꝰ. manifeſte ſe viue̓ docet etiā poſt ſepulturā. Quo audito. mox barbarꝰ eā ꝓpt̓ ſocios ſuos abſcōdit. Cūqꝫ exercitu cū captiuis ⁊ ſpolijsī affricā redeūte rediſſꝫ. Et ip̄e ī domū ſuā qͣdā die cū eēt theloneariꝰ poſuit yconiā an̄ theloneū ſuū. vbi erant oīa q̄ habebat auꝝ ⁊argētū ⁊ veſtes dicēs ei. Nicolae habeto cuſtodiā ſuꝑ theloniūiſtud. Nā alibi habeo ꝓficiſciqꝫ aꝑtū theloneū relinquēs. ſecurꝰ ꝓfectꝰ ē. qͣſi plurimos cuſtodes ibi dimitte̓t. Cū autē latronesſecꝰ idē theloneū trāſeūtes. vidiſſent illud aꝑtū neminēqꝫ cuſtodēdixerūt ad inuicem vt nocte veniētes ⁊ oīa que intꝰ erāt diriperēt