Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

electi cōfirmatio cōſecratio. noua diſcretione imꝑator nominat̉vt dn̄s cōſecrat̉ vt dominꝰ. nempe imꝑialia accipit inſigniaque ſibi ſoli collata papa cōſeruat. ad altare modicū in latere baſilice beati petri conſecrat̉ a ſolo papa. ē diuerſo papa imꝑatorisinſignia in ſui conſecratione teneat ad altare maius ſancti petriaccipiat vnctionem.De dilatōe eccl̓ie ſub ꝯſtātino impietate licinij. .lviij.Hugo vbi ſupra.Eniqꝫ incredibile eſt menoratu. quā breui cōſtantini ſtudio. ſancta late totūorbem creuerit eccleſia. quāta cura erga ſumptū edificandaꝝ eccleſiaꝝ fuerit ardens. Nam edicto publico edificarent̉ eccleſie totū eiꝰ imꝑium. ip̄e ad hoc ꝑagendū. ex regijs theſauris pecunias affluentiſſime cōferebat. Scribebat inſuꝑ ſingulis ciuitatibꝰ ſui regni. vt populus ep̄is mīſtraret. de regali fiſco. vn̄de ſancte ꝑficerent eccleſie. Euſebiꝰ. ix. libro. Igit̉ tali ſimplicitate eccleſiaꝝ gloria apud deū homīeſqꝫ ꝓficeret. imago quedam celeſtiū haberet̉ in terris. religioſus princeps conſtantinusdies ſingulos fide religione creſcens inexplebili gaudio. de eccleſiarum ꝓfectibꝰ replebat̉. Sacerdotibꝰ etiā dei credebat ſufficere. ſi ſe equalē p̄beret. niſi eos longe p̄ferret. Cūqꝫ his omnibus iam vt imꝑator ſed vt pater coleret̉ a cunctis. tulit infelix inuidia. vel noſtroꝝ paceꝫ letis ſucceſſibꝰ creſcere. vel illius erganos ſtudia inquaſſata durare. Etenī liciniꝰ qui primo quaſi ꝓbitate morū ſolū ab eo in ſocietate regni fuerat accitus. verūetiā inꝓpinquitate ex cōiunctōe ſuſceptus ſororē nāqꝫ cōſtantini in matrimoniū acceꝑat. videns imꝑatorē non tam vi metu qͣꝫ amorereligione omnibꝰ imꝑare. Et in ſūma veneratōe cunctis eſſe mortalibꝰ p̄cipue xp̄ianis. Inuidia ꝑcuſſus occultis inſidijs deciꝑeparauit. At ille totus cōfidens in deo. ad omnia ſe illo ſigno qd̓ eicelitꝰ monſtratū fuerat muniebat nec vllis hoc inſidijs fieri obnoxius poterat. verū liciniꝰ iratus. ille xp̄ianoꝝ p̄cibꝰ iuuaretur. ideo tutꝰ maneret. ſtulta iracūdia ꝑmotus imꝑatori quidē apertūqꝫ bellū indicit. regni fidē ſocietate cōtaminat. noſtros vero priuato ſpeciali odio ꝑſequi parat. hoc in querelā denotans nonita ſe ſicut cōſtantino xp̄iani in ſolēnibꝰ ex p̄cepto ſibi traditis orationibꝰ excubarēt. verſa igit̉ vice is qui paulo ante acerrimein eos vindicauerat. qui tyrānoꝝ tꝑe aduerſum xp̄ianos aliquidcrudele moliti ſunt. nūc in noſtros tela cōtorquet. Primoqꝫ omnium de palatio ſuo ſi quis xp̄ianus eſſet exire iubet ex omni militia. poſt hoc ꝓfecit peſtis tyrānicis edictis ſtatuit. omnes qui ſexp̄ianos ꝓfiterent̉ in carcereꝫ trudi. Statim tn̄ inuenit aliquid inquo priores crudelitate ſuꝑaret. Addidit edicto ne qͥs alicui miſſoin carcere cibū vel potū deferret. Deniqꝫ oēs qui cōtaminatis ſacrificijs acquieſcere noluiſſent. tortoribꝰ vt p̄deceſſores ſui tyrāni faciebāt. neqꝫ cruciatibꝰ aūt ſupplicijs tradi iubebat ſed lanionibꝰ dari. vt eos porcoꝝ more ſuſpenſos deſiccatoſqꝫ. codicibusſuꝑpoſitos fruſta cederēt in ꝑtes diuiſos in mare ad pabuluꝫpiſciū ꝓijcerent. Excleſias quoqꝫ quas ſuis temporibꝰ ꝯmunibus edictis extrui fecerat. rurſuꝫ ip̄e ſubuertere oīa ſatagere.quatinꝰ cūctos ante ſe fuerāt tyrānos crudelitatē ſuꝑaret. Preterea leges ſi apud romanos bene honeſte a maioribꝰ late fuerant. in barbaꝝ ritū ꝯuertere. Auaricie qͦꝫ inſaciabiliter ſtude̓.ſus innouare agros cultoribꝰ vacuos tributis replere. Pretereaſi qͦs iniquis factionibꝰ circūuentos in exiliū miſiſſet. Hoꝝ vxoreselegitimis matrimonijs euulſas. ſeruis ſuis ac ſatellitibꝰ iuge̓. Ip̄evero etiaꝫ contra etatis ſue vires adulterijs corruptōnibꝰ virginum delectari..lix.aſſio militū. xl. ſub licinio.Ex geſtis eoꝝ.Ub licinio paſſi ſunt. vii.dus marcij apud ſebaſten armenie mīoris. milites. xl.ſub agricolao p̄ſide. quoꝝ p̄cipui erāt. quirion candidus. Qui cādidꝰ ait agricolao. Digne hoc nomē tibi impoſitū eſtagreſtis em̄ blāditor es. Sāctꝰ aūt quirion ait ad ſocios. ſepe pauci multos in fugā ꝯuertimꝰ. Nūc vero tres ſunt nos impugnātSathanas dux liſias p̄ſes agricolaꝰ. hi tres vnū ſunt. Abſitaūt vt hic vnꝰ. xl. vincat. Iuſſi ſunt deinde lapidibꝰ cedi. Sedſtri leuātes lapides. alterutrū ſe cedebāt. Exardeſcēs aūt dux liſias. tollēs lapidē vt aliquē ſanctoꝝ ꝑcute̓t in faciē p̄ſidis adduxitlapidē. ꝯminuit faciē eiꝰ. Stātibꝰ aūt ſanctis an̄ faciē p̄ſidis apparuit eis dyabolꝰ tenēs dextera manu gladiū. ſiniſtra vero draconem. dicebat in aurē p̄ſidis. meꝰ es. Circa erat aūt in ſebaſte ſtagnū habēs aquā multā. qd̓ tūc vehemēt̓ frigidū erat tꝑe hyemispoſiti ſunt ſancti ī medionūdi. ad veſperū poſitū eſt balneū iuxtaſtagnū. vt ſi quis vellet reſipiſcere fugeret ad balneū. Et ibi poſitiſunt iuxta cuſtodes milites clauiculariꝰus aūt ex illis. xl. puſillanimis effectus refiit ad balneūox vt attigit calorem

reſolutus ē. Qd̓ vidētes alij dixerūt qͣſi ex vno ore. Ne in fluminibus iraſcaris dn̄e. Clauiculariꝰ aūt vigilās auſcultās ceteris cuſtodibꝰ dormiētibꝰ vidit de celo deſcēdentes coronas. xxxix. exꝑgefaciēs cuſtodes ꝓiecit veſtimēta in facies illoꝝ. exiliuit nudus inſtagnū clamās ego xp̄ianꝰ ſum. Uictus aūt ſathanas tranſfigurans ſe in virū ligatis manibꝰ ad genuā dicit in ꝯſpectu omniū.Ue mihi victꝰ ſum ab iſtis. factꝰ ſum ridiculū omnibꝰ. qꝛ non habui vnanimes mīſtros. vnius aūt mater ꝑdurat ipſis. cuiꝰ filiusceteris erat iunior. Que timēs filio ſemꝑ ꝯfortabat. cuiꝰ nomen erat meliton. Iuſſuꝫ eſt igit̉ oīm crura ꝯfringi. ſimul omnespter illū iuuenem aīas reddiderūt. Quoꝝ corꝑa ſuꝑ birotia ſuntiuſſa imponi vt ꝯburerent̉. Iunior aūt relictus eſt ad orā fluminisquē mater ſuſcipiēs in humeris portabat poſt ceteros qui portaret̉ letus emiſit ſpūm. Cuiꝰ corpꝰ mat̓ ꝓiecit ſuꝑ ſanctos. oēscombuſti ſunt. quoꝝ cineres iactati ſunt in amnē. ſed in loco p̄cipiti vadoſo reſtiterūt. ꝯgregati ſunt. nihil eoꝝ īminuit fluuius.Poſt. iij. dies reuelati ſunt ep̄o ciuitatis ab ip̄is ſanctis. Qui accipiens clerū populū ꝑrexit illuc. viderūt reliquias in aqua fulgētes tanqͣꝫ lumīaria. ſuꝑ quas aqua decurrebat. illaꝝ nil ſecum trahens. ſi quid alicubi relictū fuerat a ſplēdore demōſtrabat̉. Iſtiomnes martires milites fuerūt. natōe capodoces. in paſſione ip̄orum ſcriptū eſt. Paſſi ſunt quinto idus marcij. ſed in martirilogiopaſſio eoꝝ ānunciat̉. vij. idus marcij. qd̓ quare factū ſit neſcio. forte eo die ſepulture tradite eoruꝫ reliquie ſunt..lx.Paſſio ſancti theogenis.Ex geſtis eiꝰ.Ub eodem tyrāno comprehēſus eſt theogenes. qui filius erat epiſcopi. ſed cucebatur ſacunda traiana. que conſidebat in cizico que eſt prima ciius epiſcopi legi. ꝑductus eſt ad legionem que diuitas helleſponti. Iuſſuſqꝫ eſt extendi a quatuor palis in terra firis. cediqꝫ fuſtibꝰ. mutatiqꝫ ſunt ſuꝑ eum. xviij. centuriones omnes fuſtes confracti. hic aūt paſſus eſt quia militare nolebat. Deinde publice extenſus ē in media ciuitate circa horā nonam. Trāſiens aūt illac optio legionis dicebat ei inſultās. vbi eſt deus tuusrex cui militas. ſi haberē poteſtatē gladio de te ꝑtes facerem. Adquē ſanctus. Tu mihi nihil potes facere. ſed venient dies cuꝫ tua tribuni tui crura frangētur. corꝑa veſtra a feris auibus conſumentur. rex tuus poſt modicum concidet̉ a ꝑſequētibꝰ. omnesex vobis qui regi meo credunt ꝑibunt. Tunc p̄cepit eum tribunus mitti in carcerē. in neruo extendi. quatuor clauis configi. etconſignauit carcerem vbi ſanctus a ſanctoſpiritu paſcebat̉. Naꝫ.aſtitit ei dominus dicens. Theogenes conualeſce ego ſum. nonaccipias eſcam ab hominibus his. eſt enim incorruptibilis eſca incelis. recedente domino pſallere cepit. cucurrerunt cuſtodes adhoſtium viderunt illud clauſum. populum multum in albis veſtibus pſallentem eo. renūciauerunt tribuno. Qui iuſſit multitudinem armatam ſtare ante carcerem cum eo. multos putanseſſe xp̄ianos neminem inueniens preter eum iuſſit ei dari panem aquam. qui noluit accipere dicens. Me paſcit rex meus. annonam eius accipio quotidie. et reſcripſit hec tribunus licinio. Quiiuſſit illum iactari in mari corpus eius non colligi. Qui eductusa carcere habebat vultum omne corpus ſanum. innouatumſi a balneo exiret. Ueniens autem ad mare petiuit ſpacium orandi. orauit per tres horas facta eſt lux magna ſuper eum. cuiusfulgore oculi nautarum militum excecati ſunt ne viderent angelos ſibi colloquentes. quorum tamen voces audiebant et adiurauit eos dicens. quod iuſſum eſt vobis facite. Ueruntamen credite in deum habebitis vitam eternam. Qui miſerunt eum in mare triſtes. reuerſi crediderunt in chriſtum. cum eis multi. Poſtdies. ix. facta eſt pugna contra licinium. ex illa legione quicunqꝫnon crediderunt gladio ceciderunt. pro facto licinius iuſſit tribuni optionis crura confringi. ſicut ſanctus theogenes predixerat.Collegerunt autem fideles viri corpus martiris. et poſuerunt illud in loculo. tulerunt nocte ſepelierunt iuxta muros ciuitatisin villa adamanti fidelis viri in epogeo. Fecit autem ſanctus theogenes in carcere dum expectarentur relationes dies. ix. nihil omnino cibi vel potꝰ accipiēs. huiꝰ martiriuꝫ ānotat̉. iij. non̄. ianuariDe ceteris ſub eodem paſſis de morte eius..lxj.Ex martirilogio.Reterea autem quartonon̄. ianuarij. celebrat̉ in ponto ciuitate thomīs paſſiotrium fratrū. argei. narciſſi. marcellini pueri. Qui ſublicinio pͥncipe inter tirones ꝯprehēſus. nollet militare ceſus admortem. diu in carcere maceratus ac in mare merſus martiriumconſūmauit. Item .xvij. kl̓. ſeptēbris in nice a bithimie. natale beati vrſicij ꝯfeſſoris. ſub licinio ꝑſecutore militia relicta ſolitaria vitam agens. tantis claruit virtutibus. vt et demones expuliſſe in-