Liber
.XIIII.
gentē draconē orando interemiſſe legat̉. ¶ Hugo vbi ſupra. Etidem qgitare licinius. Conpoſtqͣꝫ huiꝰ armis p̄cinctustot tāijs ire obuiamſtantinꝰ vero virtutibꝰ aparat. nec aliqua fuit diffiiuſa iuſtior. ⁊ fidespurior. ⁊ virtꝰ erat eminentioipra. Facta eſt heccongreſſio in bithimia circa criſopolim. ⁊ victꝰ eſt licinius atqꝫ cōprehēſus. ⁊ apud theſſalonicā capite truncatꝰ. ſicqꝫ deiecto licinio⁊ extincto. Conſtātinus mira belloꝝ felicitate ſoliditatē romani regni ſolus obtinuit. perijt autē licinius regni ſui anno. xiiij. vite veroſue fere. xl. vir animo ſeuerus ſpadonūqꝫ ⁊ aulicoꝝ vehemēs domitor. appellabat quippe eos tineas ſoriceſqꝫ palatij.ꝯcilio niceno ꝓpter arriū ꝯuocato ⁊ de ſtatutis beati ſilueſtri. Rufinꝰ in hiſtoria eccleſiaſtica libro decimo..lxij.Um autem apud alexandriaꝫ. poſt achillā qui petro martiri ſucceſſerat. Alexāder ſacerdotiū ſuſcepiſſet. qꝛ pax noſtris ⁊ quies a ꝑſecutoribꝰ erat. ⁊ eccleſia cōfeſſoꝝ meritis gaudebat. ꝓſperitas eiuspomeſtica cōtentōne turbat̉. Etenī p̄ſbiter quidam apud alexandriamnine arrius. ſpecie quideꝫ religioſus. ſed glorie ac laudis⁊ nouitaīprobe cupidus. praua quedā de fide xp̄i proferre cepit. ⁊ a ſubſtantia patris filiū ſeꝑare. ¶ Hugo vbi ſupra. Predicabat em̄ fncreaturā eſſe ⁊ ſpiritūſanctū ab eo creatum. addebat etiā erat quādo nō erat. Et cū has faceret arrius inter patrem⁊ filiū ⁊ ſpirituſanctū differētias. Alexāder eiuſdē vrbis ep̄us ei reſiſtebat. Sed cū illum ab exitiabili errore reuocare nequiret. expulit eū ab eccleſia ſancta. Ille vero ꝯtra eū ſeditionē excitauit. Qd̓is pius pͥnceps conſtātinus. coadunari fecit ſanctā ſinoduꝫapud nicheā bithimie vrbē. Anno incarnatōnis dn̄i. cccxvj. Conꝫibi.cccxviij. epiſcopi. Et hec ē prima ſancta vniuerſalis ſinodus. Iā ſilueſter papa defunctꝰ fuerat. ⁊ illi marcus ſucceſſerat. Maro iuliꝰ. iſte tūc in apoſtolica ſede reſidebat. Uerūtamen huic nō interfuit cōcilio ꝓpter ſenectutis imbecillitateꝫ. ſedaffuerūt ꝓ eo vitus ⁊ vincentiꝰ romane eccleſie p̄ſbiteri. Affuerūtetiā ex apoſtolis ſedibꝰ macharius hieroſolimitanus. ⁊ euſtachiusantiochenꝰ. ⁊ alexāder alexādrinꝰ honorabiles pr̄iarche. ¶ ActorAlibi tn̄ inuenit̉ ſilueſter ibi affuiſſe. Nā in libro pontificali ſic legitur. Temporibꝰ ſilueſtri factū eſt conciliū cum eius p̄cepto in nichea bithimie. ⁊ cōgregati ſunt.cccxviij. epiſcopi. qui fidem integram cattholicā expoſuerūt. ⁊ arriū ac fontinū ⁊ ſabelliū damnauerūt. Sed in vrbe roma congregauit ip̄e cum cōcilio auguſti. ec.lxvij. epiſcopos. ⁊ iterū chaſtū ⁊ p̄fatos hereticos ꝯdēnauit. Conſtituit etiā vt nullꝰ laycus crimen clerico audeat inferre. Hic cōſtituit vt dyaconi dalmaticis in eccleſia vterēt̉. Hic cōſtituit vt nulus clericꝰ ꝓpter cauſaꝫ quālibet in curiā introiret. nec ante iudicēcinctū cauſaꝫ diceret niſi in eccleſia. hic ꝯſtituit vt ſacrificiū altarisnō in ſerico neqꝫ in pāno tincto celebret̉. niſi tm̄ in lineo ex t̓ra procreato. ſicut corpꝰ dn̄i noſtri ih̓u xp̄i in ſinode linea ſepultū eſt..lxiij.De libellis epiſcoporuꝫ a conſtantino aduſtis.Sozomenus in hiſtoria tripertita.Ntroiuit autem prīcepsvltimus ī ꝯuentū cū paucis. minori ſede qͣꝫ ep̄is ſibi poIſita in medio. nec reſedit donec ep̄oruꝫ iuſſione hoc ſibipetijt ꝯcedi. ¶ Rufinꝰ vbi ſupra. Et cum ex omnibꝰ fere locis epiſcopi cōgregati diuerſis ex cauſis. inter ſe quedā iurgia detuliſſentfrequēter int̓pellabat̉. ⁊ a ſingulis libelli offerebant̉. At ille vidēsꝙ ꝑ hmōi iurgia cauſa ſūmi negocij fruſtraret̉. diē certam ſtatuit.qualiſqꝫ epiſcopoꝝ ſi qd̓ querimonie habe̓ videret̉ deferret. ⁊ cū repit ais libellos quos ſimul om̄es ſinuſuo cōtinin ei:eret̉ aꝑiens. ait ad ep̄os. Deꝰ vosſacerdoteseſtatē dedit vobis de nobis quoqꝫ iudicandi. ⁊is recte iudicamur. Vos auteꝫ qui nobis adeo dati eſtis dij. nō poteſtis ab homībꝰ iudicari. qꝛ nō eſt cōueniens. vt hiiudicetp̄ed dei ſoliꝰ inter vos expectate iudiciū. Iſcriptuꝫ eſt. deꝰ ſtetit in ſinagoga deoꝝ ⁊cͣ. his ergoomiſjͣs. ea que ad fidē dei ꝑtinent ſine vlla animaꝝ ꝯtentōne dite. cūqꝫ hoc dixiſſet. omēs ſimul querimoniaꝝ libellosiuſſit excet vlli hoīm ſimultatio ſacerdotū. ¶ Actor.Ita patrū veritus ē vicia vel cōuicia publicare. ⁊ cham reprobi filij incurre̓ maledictionē qui patris verēda nō texit. Ideoqꝫ cōſtantinus alibi dixiſſe legit̉. Uere ſi vidiſſem ſacerdotē vel aliquē eorūqui monachico habitu amicti ſunt peccantē. clamidē meā explicarem ad oꝑiendū. ne ab aliquo poſſet videri.De ph̓o quē in ꝯuētu vir ſimplex cōuicit ⁊ ꝯuertit. .lxiiij.Ubi ſupra.Unqꝫ per multos dies īepiſcopoꝝ. cccxviij. reſidentiū cōcilio queſtio verteret̉
opinione cōmoti. ph̓i quoqꝫ ⁊ dyaletici opinatiſſimi cōuener̄t. Inquibꝰ quidā inſignis cū epiſcopis noſtris etiā in dyaletica eruditisconflictū quotidie mouebat ſūmi certaminis. nec concludi poterata quoquā aūt ꝯſtringi. Tāta em̄ dicendi arte obiectis queſtionibꝰoccurrebat. vt vbi maxime putaret̉ aſtrictus velut anguis lubricꝰlaberet̉. Sꝫ vt oſtēderet deꝰ. qꝛ nō in ẜmone ē regnū dei. ſed in virtute. quidā ex cōfeſſoribꝰ ſimplex vir. ⁊ nihil ſciēs aliud niſi hieſuꝫxp̄m. ⁊ hūc crucifixū. videns ph̓m noſtris inſultāteꝫ poſcit ab oībꝰlocū cū ph̓o ſermocionādi noſtri vero qui ſimplicitatē viri ⁊ imꝑitiam ẜmonis nouerāt. pauere ⁊ quaſi pudorē pati ceperūt. ne forte apud callidos hoīes riſui efficeret̉ ſancta ſimplicitas. ꝑſtitit tn̄ſenior ⁊ hinc ẜmonis mouit exordiū. In noīe inquit ih̓u xp̄i philoſophe audi q̄ vera ſunt. Deꝰ vnꝰ eſt qui oīa que vident̉ ꝟtute verbi ſui creauit. ⁊ ſpūs ſui ſanctificatōne firmauit. hoc ꝟbuꝫ qd̓ nosfiliū dicimꝰ. hūanos miſeratꝰ errores ex ꝟgine naſcit̉. et morte ſuanos a morte ꝑpetua liberauit. quē expectamꝰ iam reſuſcitatū iudicem oīm que gerimꝰ eſſe venturū. Credis hoc eſſe ita ph̓e. At ille. ſiac nūqͣꝫ vllū ſermonē ꝯtradicēdi didiciſſet. ita obſtupefactꝰ virtute dictoꝝ mutꝰ. ad oīa hec ſolum poterat reſpōdere. ita ſibi viderinec aliud verū eſſe qͣꝫ dixerat. Tūc ſenior ſi hͦ ita eſſe credidiſti. ſurge ⁊ ſequere me. ⁊ huiꝰ fidei ſignaculū ſuſcipe. Ille aūt ꝯuerſus addiſcipulos ſuos. vel ad eos qͥ audiēdi gratiā ꝯuenerāt audite inqͥto eruditi viri donec ꝟbis mecuꝫ geſta res eſt. ꝟba ꝟbis oppoſui. ⁊que dicebant̉ dicēdi arte ſubuerti. Ubi vero ꝓ ꝟbis virtus proceſſit ex ore dicētis nō poterūt reſiſtere ꝟba virtuti. nec homo deopotuit aduerſari. ⁊ ideo ſi qͥs veſtrū potuit ē his que dicta ſunt ſentire que ſenſi credat xp̄o. ⁊ ſequat̉ hūc ſenē in quo locutꝰ eſt deus.Itaqꝫ philoſophus xp̄ianus effectus. tandē ſe fuiſſe victū gratulatus eſt. ¶ Caſſiodorus in triꝑtita hiſtoria. volētibꝰ etiā quibuſdam ph̓is cū alexādro ꝯſtantinopolitano ep̄o diſputare. iuſſit imperator vt certamē ſuſciꝑet. Qui qͣꝫuis ſimplex eſſet ſuſcipiēs. iuſſit omnes p̄ter vnū tenere ſilentiū. Cui etiā ait. in nomīe dn̄i noſtrihieſu xp̄i impero tibi. in primis ne loquaris. Qui ſtatim mutus factus eſt.¶ De viris ſanctis qui interfuerunt concilio ⁊ de geſtis ſancti ſpiRufinꝰ vbi ſupra..lxvN eodem quoqꝫ concilioaderat athanaſius alexandrie dyaconꝰ alexandrini epiIlſcopi ꝯcilijs ſenem qͣꝫplurimū iuuās. Preterea fuit ibidem ⁊ pafunciꝰ homo dei. epiſcopꝰ ex egipti ꝑtibꝰ. confeſſor ex illisquos maximinꝰ dextris oculis effoſſis ⁊ ſiniſtro poplice ſucciſo permetalla dānauerat. Sed in hoc tanta virtutū gratia inerat. vt ſigna ꝑ eum nō minus qͣꝫ duduꝫ ꝑ apoſtolos fierent. Nam ⁊ demones verbo tm̄ fugabat. ⁊ egros ſola oratōne curabat. ſed ⁊ cecis viſum dicit̉ reddidiſſe. ⁊ ꝑaliticos ad ſtabilitatem corꝑis reuocaſſe.quē ꝯſtantinꝰ in tanta veneratōe ⁊ affectu habuit vt ſepius eū intra palatiū euocatū complecteret̉. ⁊ illum oculum qui in ꝯfeſſionfidei fuerat euulſus. auidioribꝰ oſculis demulceret. ¶ Rufinꝰ vbiſupra. Ex eoꝝ numero fuiſſe dicit̉. etiā ſpiridon ciprius epiſco pꝰ.qui paſtor ouiū etiam in epiſcopatu poſitus ꝑmanſit. Quadā vero nocte cū ad caules fures veniſſent. ⁊ manus improbas quo aditum educēdis ouibꝰ facerent extēdiſſent. inuiſibilibꝰ quibuſdā vinculis reſtricti. vſqꝫ ad lucē velut traditi tortoribꝰ ꝑmanſerūt. Cūqꝫ oues ducturus ad paſcua matutinus ſe ageret. ſenior vidit̉ iuuenes abſqꝫ humanis vinculis caulis pendere diſtrictos. Cū ergocauſaꝫ noxe comꝑiſſet. abſoluit ſermone. quos meritis vinxerat. etne eis inanis nocturna cederet occupatio tollite inqͥt o inuenes vobis vnū arietē. ne ſine cauſa veniſſe videamini. quem melius p̄ce qͣꝫfurto queſiſſe ꝯuenerat. Habuit filiā noīe hirenē. que cū ei bn̄ miſtraſſet defuncta ē. Deinde venit quedā dicēs ſe ei quoddā depoſitū ꝯmēdaſſe. Rē vero geſtā igͦrauerat pat̓. Sꝫ illiꝰ lacrimis motꝰcū in tota domo qd̓ poſcebat qͣſitū eēt nec inuētum ad ſepulcrū filie ꝓperat. eāqꝫ noīe clamitat. tūc illa de ſepulcro reſpondit. Quidvis pater. Cōmendatū illius inquit vbi poſuiſti. At illa locū deſignans. illic ait defoſſum inuenies. Regreſſus itaqꝫ ad domuꝫ. remreꝑtam ſicut illa reſpōdit. tradidit repoſcēti. ¶ Caſſiodorꝰ vbi ſupra. Qualis aūt circa ꝑegrinoꝝ ſuſceptōes fuerit. hinc apꝑet. Inſtante iam. xl. Quidā ex itinere venit ad eū diebꝰ quibꝰ ꝯſueueratcū ſuis ꝯtinuare ieiunia. ⁊ die certo ꝯmedere medios dies ſine cibo cōſiſtens. Uidens itaqꝫ ꝑegrinum valde defectum. Perge inquit filie ſue. laua ꝑegrini pedes ⁊ cibos appone. Cūqꝫ virgo dixiſſet nec panem eſſe nec alphita. quaꝝ rerum ſolebant habere nihilreconditum propter ieiunium. oranſqꝫ primum veniamqꝫ petensfilie ſue iuſſit vt porcinas carnes quas domi ſallitas haberet coq̄ret. Quibꝰ coctis ſedens cum ꝑegrino poſitis carnibꝰ comedebat⁊ rogabat vt vna cum eo ederet ꝑegrinus. Quo refutante xp̄ianūqꝫ ſe ꝓfitēte. Propterea inquit magis refutare non debes. oīa em̄mūda mundis. hec de ſpiridone dicta ſufficiant.