Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

benedictio domini ſuꝑ vos ⁊cͣ. Sicut aūt omnes bonos morescurat cuſtodit in viris ꝓuidentia. ſic in feminis cunctos honeſtos actus. nutrit fouet ac cuſtodit pudicicia. Tria quoqꝫ neceſſaria oportꝫ habere eos qui dn̄ant̉. terrorē ſcꝫ ordinatiōꝫ amorem. Mundi ꝟo amor dei parit̓ in vno corde habitare non poſſunt quēadmodū oculi celum terrā pariter nequaqͣꝫ piciunt.Qualiter autē alius corrigere poterit. qui mores ſuos corrigitSciat autem rex iniquus ſicut in throno hominū pͥmus eſtſtitutus. ſic in penis primatum eſt habiturus. Omnes quoqꝫ peccatores quoſcūqꝫ in p̄ſenti ſub ſe habuit. ſupra ſe modo plagali inilla futura pena habebit. Decimus abuſionis gradus eſt epiſcopꝰnegligens. ſcꝫ qui gradus ſui honorem inter homines requirit. ſedminiſterij ſui dignitatē coram deo quo legatione fungit̉ cuſtodit. Qui excōmunicat̉ a catholico doctore vel epiſcopo debet ab alio ſuſcipi niſi ꝑmittente illo. Diſciplina eſt moꝝ ordinatacorrectio maloꝝ p̄cedentiū regularis obſeruatio.De gratiā dei malicia ſeculi..lxiiij.Actor.Orro ī libro de gratiā addonatū de affluentia gratie dei abundātia malicie ſeculi ſic loquit̉. Cyprianus. Profluens largiter ſpiritus nullis finibꝰ premit̉. nullis metaꝝ ſpacijs frenat̉. Manat iugiter. exuberat affluent̓. Noſtꝝ autē tantū ſitiat pectus pateat.quātū illuc fidei capacis offerimus. tātū mūdātis gratie haurimusPauliſper itaqꝫ te crede ſubduci in montis ardui verticē celſiorē.et inde ſpeculare infra te iacentiū facies. oculis in diuerſa porrectis ip̄e a terrenis ꝯtractibꝰ liber. fluctuātis mūdi turbines intuereIam ſeculi ip̄e miſereberis tuiqꝫ admonitus. plus deo gratusmaiore leticiaqꝫ euaſeris gratulaberis. Heu em̄ eſſe iam inter īnocentes innoxium crimen eſt. Malos quiſqꝫ imitat̉ offendit.Conſenſere iura peccatis. cepit licitū eſſe qd̓ publicuꝫ eſt. Quisem̄ illic pudor rerū. que integritas eſſe poteſt. vbi qui damnet improbos deſunt ſoli qui damnant̉ occurrunt. Ceterū quos diuites opinarꝭ. hos etiā int̓ diuitias ſuas trepidos cogitatōis incerte.ſolicitudo diſcruciat. ne p̄do vaſtet. ne p̄curſor inueſtet. ne inimicicia cuiuſqꝫ locupletioris inuidia calūnioſis litibus inquietet. Noncibus ſecurus. ſomnus ne cōtingit. gemma licꝫ bibat in cōuiuio ſuſpirat. epulis marcidum corpus thorus mollior alto ſinu condiderit in pluma vigilat. Nec intelligit miſer ſpecioſa ſibi eſſe ſupplicia. auro ſe alligatū teneri poſſideri magis qͣꝫ diuitias poſſidere. O deteſtabilis cecitas mentiū cupiditatis inſane ꝓfunda caligo. cuꝫ exonerare ſe poſſit releuare ponderibꝰ. pergit magis fortunis augentibus incubare. penalibꝰ culmis ꝑtinaciter adherereNulla inclientes largitio eſt. nulla indigentibꝰ ſit ꝑtitio. pecuniāſuam dicunt qͣꝫ velut alienā domi clauſaꝫ ſolicito labore cuſtodiūtEx qua amicis liberis quicqͣꝫ ſibi deniqꝫ imꝑtiunt̉. ſꝫ adhoc tm̄ poſſident ne poſſidere alteri liceat. An tu vel illos ſaltemputes inter honorum infulas vel opes largas ſtabili firmitate ſecūros. quos regalis aule ſplendore fulgentes. armoꝝ excubantiū tutela circūſtat. maior illis qͣꝫ ceteris metus eſt. tam em̄ timere cōguntur qͣꝫ timent̉. Exigit em̄ penas pariter de potentiore ſublimitas.Una igitur placida et fida tranquillitas vna ſolida firma ſecuritas. Si quis ab his inquietāti ſeculi turbinibꝰ extractibus. ſalutaris portus ſtatione fungat̉. ad celuꝫ oculos tollat a terris. ad deimunus admiſſus. ac deo ſuo mente iam ꝓximus quicqͥd apud ceteros humanis in rebꝰ ſublime ac magnū videt̉. intra ſuam ꝯſcientiā iacere gloriet̉. nihilqꝫ appetere iam de ſeculo poteſt. qui ſeculomaior eſt.De laude virginitatis ſanctimonie..lxv.Actor. N libro quoqꝫ de diſciplina habitu virginū. ꝑtim virginalē pudiciciā cōmēdatIlꝑtim ꝟo quaſdā ornatū extraneo facies ſuas adulterātes vituꝑat in hunc modū. Cyprianꝰ. nūc nobis ad ꝟgines ſermo eſt quarū quo gloria ſublimior eſt. maior cura eſt. Flos eſt illeeccleſiaſtici germīs. decꝰ atqꝫ ornamentū gratie ſpūalis. leta indoles laudis honoris. opus integrū atqꝫ incorruptū. imago dei reſpondens ad ſanctimoniā dn̄i. illuſtrior portio gregis xp̄i. Porroſi tu te ſumptuoſiꝰ comas publicū notabiliter incedas. oculos īte iuuētutis illicias. ſuſpiria adoleſcentiū poſt te trahas cōcupiſcēdi libidinē nutrias. peccādi fomēta ſuccēdas. vt ſi ip̄a pereastn̄ alios ꝑdas velut gladiū te venenū videntibꝰ p̄beas. excuſari potes quaſi mēte caſta ſis pudica. Redarguit te cultꝰ ſuꝑbꝰ impudicꝰ ornatꝰ. nec cōputari iam potes inter puellas virginesxp̄i. ſic viuis vt poſſis adamari. Sericuꝫ purpurā indute xp̄mīduere poſſunt. Auro margaritis monilibꝰ adornate. ornamēta cordis ac pectoris ꝑdiderunt. Quis non id execret̉ fugiat

qd̓ alijs fuerit exitio. Quis id appetat aſſumat ad necem alterius fuerit telo gladio. ſolum autē virgines ac viduas ſe nuptas omnes femīas admonēdas puto. opus dei plaſmenullo adulterari debēt. adhibito flauo colore vel nigro puluvel rubore aūt quolibet medicamīe lineamēta natiua corrūpente.Dicit dn̄s. Faciamꝰ hominē ad imaginē ſimilitudinē noſtrā. etaudet quiſqꝫ mutare cōuertere qd̓ deus fecit. Manꝰ deo inferūtqn̄ id qd̓ ille for̄auit reformare trāſfigurare ꝯtendūt. neſciētes qꝛopus dei eſt omne qḋ naſcit̉. dyaboli qd̓cūqꝫ mutat̉. Si quis pingendi artifex vultū alicuiꝰ ſpeciē ac corꝑis qualitatē emulo colore ſignaſſet. ſignato iam ac cōſumpto ſimulacro. manꝰ alius afferret. iamqꝫ formata picta qͣſi ꝑitior reformaret. grauis pͥoris artificis iniuria iuſta indignatio videret̉. Et tu te exiſtimas impunelaturā tam improbe temeritatis audaciā dei artificis offenſam. Etſi impudica circa homīes inceſta fucis lenocinātibꝰ ſis. corruptis violatiſqꝫ dei ſunt. peior adultera detineris. ornari te putas comi. impugnatio eſt iſta diuini corꝑis. p̄uaricatio veritatisNon inqͥt in fermento malicie nequicie. ſed in azimis ſinceritatis veritatis. Nunqͥd ſinceritas ꝑſeuerat veritas. qn̄ que ſinceraſunt polluunt̉ adulterijs coloꝝ. medicaminū fucis. in mendaciumvera mutant̉. Dn̄s tuus dicit non potes facere capillū tuū albuiaut nigrum. tu ad vincendā dn̄i tui vocē vis te eſſe potiorē. Audaci conatu ſacrilego cōtemptu crines tuos inficis malo p̄ſagiofuturoꝝ. Capillos iam tibi flameos auſpicari non metuis. Oro te talis es. ne dies reſurrectiōis venerit. artifex tuus te recōgnoſcat. Ad ſua pͥmia venientē remoueat excludat vigore cenſoris iudicis increpās dicēs. Opus hoc meū eſt nec imago henoſtra eſt. figura corrupta eſt. vultus alienꝰ eſt. Deū videre poteris oculi tibi ſint quos deus fecit ſꝫ quos dyabolus infecitIllum tu ſectata es rutilos atqꝫ depictos oculos ſerpentis imitata es. de inimico tuo compta illo pariter arſura. Uirgines certe que ſe hꝰ mōi artibꝰ cōpſerint int̓ virgines non puto debere numerari ſed tanqͣꝫ cōtactas oues morbidas a grege ſancto purovirginitatis arceri. ne cōtagio ſuo ceteras polluāt. non eſt autē admagna facilis aſcenſus. ſed ſi premiū pollicitatiōis attendaseſt qḋ laboras. Igit̉ o ſacre virgines hortamētis vos mutuis excitate. emulis de virtute documentis ad gloriā ꝓuocate. Duratefortiter. ꝑgite ſpūaliter. ꝑuenite feliciter. Tm̄ mementote tūc noſtri in vobis ceꝑit virginitas honorari..lxvi.De inuectione eius contra aleatores.Actor.Orro in libro de aleatoribus cōtra ludū alee ſic inuehit̉. Cyprianꝰ. Si ouedelinquant paſtores delinquētibꝰ ignoſcant. nōnſe pondere delinquētium onerant. Quid queſo eſt nos fideles.manus que ab humanis iniurijs expiata eſt et ad ſacrificiū dn̄i cuadmiſſa. que ad laudē dn̄i in oraculo exurgit. que ſignū chriſti peqd̓ tuemur fronti imprimit. Quid eſt inquit vt alee luduꝫ exercēslaqueis dyaboli vnde exuta eſt rurſus implicet̉. Alea em̄ dyaboſvenabulū eſt. delicti vulnꝰ inſanabile. Ibi dyabolus preſto ē adcapiendū ſubmiſſus. ibi ꝑfidia falſa teſtimonia. mētis furia. venaleꝑiuriū. ſerpentinū colloquiū. Illic rabioſa amicicia. fraternitas dicordans. Illic cōuicia ſeua audacia. fera impatiētia. poſſeſſiamiſſio. O aleatoꝝ pigra nequicia. o manus crudelis ad ꝑicuſui armata. que bona paterna opes alioꝝ ſudoribꝰ queſitas īminioſo ſtudio dilapidat. Alea eſt alueus mali. ſupplātatio amicique nec luctū cōfert ſed totū cōſumit. Hinc deinde pauꝑes fiunthinc iam ꝯſumptis omībꝰ ſuis rebus. mutuis penurijs ſe obHinc patrimoniū ſine vlla fori pecunia amittūt. O quales ſunt fideles vt quos nemo ꝑſequit̉. ip̄i ſeip̄os inuidia ꝑſequant̉. vt pat̓na ſua hereditate priuent̉. Ille quidē qui hūc ludū primꝰ adinuenit inſtinctu dyaboli. qui eum ſuis artibꝰ adimpleuit. ab imitatoꝫbus ſuis ſe colendū ſibi ſacrificandū ꝯſtituit. ita vt qui vellet eiusſtudio adherere. ante manū in tabulā porrigeret niſi autori eipͥus ſacrificaret. Chriſtianꝰ aūt quicūqꝫ es. alee tabula ludis. lic ſacrifices. tn̄ legis huiꝰ facinoris ꝑticeps es. vtiqꝫ xp̄ianꝰes ſed ethnicū tibi nomen eſt. inuacuū ſumis illud qd̓ ad ſacrificiū dn̄icū ꝑtinet. Nec amiciciaꝫ cum xp̄o hr̄e potes eius inimamicꝰ es. O qualis aleatoꝝ demētia. qui inſaniūt. peierāt maledcūt dyaboli caligine deorbati ſil̓r inuicē manꝰ inferūt. inuice ſe deuouēt parētū originē turbis pn̄tibꝰ dehonorāt. Et ſepiꝰ vincit̉ rurſus ad nocētiꝰ ſtudiū ſuadēte dyabolo aīat̉. O ars īfeſta ſtūdentibꝰ ſtudiū libidinoſū. qd̓ diuitias ſꝫ nuditatē inopia preſtat. Manꝰ carnifex. manꝰ noxia nec poſt lucra deſinit. ſꝫ adhupoſt dāna ludit. Eſto igit̉ aleator ſꝫ xp̄ianꝰ. pecuniā tuā aſſidte xp̄o. ſpectātibꝰ angelis et martiribꝰ pn̄tibꝰ. ſuꝑ mēſam dn̄i ſꝑge pauꝑibꝰ diuide. diuitias tuas xp̄o ꝯmitte artē dn̄i imitare īꝑdit. ſꝫ potiꝰ acqͥrit. Sit tibi pauꝑibꝰ quotidianꝰ luſus. ſit cum