Liber.XII.

vtrū velit immolarejs ⁊ placere imꝑatori. an xp̄ianus interimiCūqꝫ a tribunalibꝰſet egreſſus theotecuus ep̄us loci app̄henſa manu eius ꝑducit eū ad eccleſiā. ibiqꝫ eū multis verbis in fide cōfirmās ad vltimū ī interiora ꝑducit altaīqꝫ ſuū qͦ p̄cinctꝰerat oſtēdēs ei ⁊ rurſuꝫ offeres euāqͥd de duobꝰ mallet interrogat. Marinꝰ ꝟo ꝓmptiſſima fide cū manū ad euāgeliū tētēdiſſet. obtine inqͥt theotecuꝰ qd̓ legiſti o fili. ⁊ cōtēnens p̄ſentē vitameternā ſperato. Cōfidēs ꝑge ⁊ ſuſcipe coronā quā tibi dn̄s p̄ꝑauit. Mox regreſſus ad tribunal vocat̉. nec moras patit̉. ſed ſtatimaſſerit ꝙ oporteat magis deo qͣꝫ homībꝰ obedire. Quē iudex ilicocapite puniendū ꝓ tali reſpōſione denūciat..lviij.De ſancto aſtirio ſenatore.Ed īter eos cūctis clariormeritis fidei ſupͣ ceteros inſignis memorat̉ aſtirius virromane vrbis ſenator patriciꝰ nobilitate facultatibus.ꝓpinqͥtate etiā regia ⁊ oīm bonoꝝ fama ſatis clarꝰ. Qui cū ſupradicti maritꝭ extremis intereſſet exequijs. ⁊ capite ceſum cadauer ſb̓iectis humeris ⁊ ſb̓tracta veſte qͣ induebat̉ exciꝑet. honorē quemmartiri detulit ꝯtinuo ip̄e martir aſſequit̉. Sꝫ ⁊ in multis alijs euꝫp̄claris geſtis ī fide xp̄i emicuiſſe tradiderūt nobis hi ꝗ eū in corꝑeadhuc poſitū viderāt. In quibꝰ etiā tale aliqͥd ꝑ eū geſtū memorabāt. Apud ceſareā philippi quā peneadē phenices vocāt. aiūt ſubradice mōtis qͥ appellat̉ pamꝰ ex quo fluuij iordanis pͥma fluēta ꝓſiliūt. morē fuiſſe gētilis erroris certa ac ſolēni die īmolari victimāQue victīa arte quadā demonis ſubito nuſqͣꝫ ꝯparebat. Et erathoc famoſiſſimi miraculi genus. quo ꝑſuaderi aſtātibꝰ videret̉ incelū hoſtiā īuiſibilit̓ eē ſo̓latā. Accidit igit̉ duꝫ hec agerent̉ adeſſeaſtiriū. Qui cū vide̓t oēs miraculi huiꝰ ſtupore cōfringi. hūanosmiſeratꝰ errores. cū gemitu ⁊ ſuſpirio oculos ad celū parit̓ tēdit etpalmas. xp̄m qͥ eſt ſuꝑ oīa deꝰ tota fide ꝑfuſis lacrimis inuocat. vtnas fallacis demonis arguat. miſeriſqꝫ mortalibꝰ erroris huiꝰſoluat archanū. Hec illo cū fletibꝰ ſupplicāte. ſubito victima q̄ inuiſibiliter credebat̉ aſſūpta. ſuꝑferri aqͥs videbat̉. ⁊ ꝯſpectibꝰ oīmreddit̉. Nec vltra ī illis locis error hꝰ mōi potuit reꝑari. In vniusxp̄iani p̄ce. tantoꝝ ſeculoꝝ deceptiōis machina. cū auctoribꝰ ſuisdemonibꝰ diſſoluta eſt.De imagine dn̄i ⁊ cathedra iacobi que ſunt in ceſarea. .lix.Erū qꝛ vrbis huiꝰ fecimꝰientionē iuſtū videt̉ cōmemorare etiā illud ī ea qd̓ hiſtoria dignū duxīꝰ. Mulierē quā ſanguīs ꝓfluuio laborantē. a ſaluatore curatā euāgelia tradiderūt. Huiꝰ vrbis ciuēꝯſtat fuiſſe. domuſqꝫ eiꝰ ī ea etiā nūc oſtēdit̉. Pro foribꝰ ꝟo domꝰip̄iꝰ. baſis quedā in loco editiore collata mōſtrat̉. in qͣ ml̓ieris ip̄iꝰvelut geruolūte palmaſqꝫ ſupplicit̓ tendētis ymago ere videtur expreſſa. Aſtat ꝟo alia ere nihilominꝰ fuſa ſtatua. habitu viriſtola cōpti circūdata. ⁊ dextrā mulieris porrigētis. Huiꝰ ad pedēſtatue ē baſi quedā herba noua ſpecie naſcit̉. q̄ cū exorta fuerit excreſcere vſqꝫ ad ſtole illiꝰ erei indumēti fimbriā ſolet. Quā cū ſummo ꝟtice creſcēs herba ꝯtigerit. vires inde ad depellēdos omnesmorbos languoreſqꝫ cōquirit. ita vt quecūqꝫ illa fuerit infirmitascorꝑis. hauſto exiguo madefacti ſalutarꝭ graminis depellat̉. nihiloīno viriū gerēs ſi anteqͣꝫ eree fimbrie ſummitatē creſcēdo cōtigerit decerpat̉. Hāc ſtatuā ad ſimilitudinē vultꝰ ih̓u formatā tradebāt q̄ ꝑmanſit vſqꝫ ad nr̄a tꝑa ſicut ip̄e oculis noſtris ꝑſpeximus.In eadē vrbe ⁊ iacobi cathedra. qͥ primꝰ in terris ep̄us ab ip̄o ſaluatore ⁊ ab apl̓is ī hieroſolimis ē electꝰ. quēqꝫ fratrē ip̄ius diuinavolumīa deſignāt. vſqꝫ in hodiernū diē ꝯſeruat̉ atqꝫ in ea ſedentoēs qui vſqꝫ ad p̄ſens tp̄us ſedis illiꝰ ſacerdotiū ſortiunt̉. ſeruat̉qꝫcū ingēti ſtudio. velut a maioribꝰ tradita memoria ſanctitatꝭ. et cūmagna veneratiōe habet̉. vel vetuſtatis vel pͥmi ſacerdotij ſanctitatis obtentuDe lucio papa ⁊ ſtephano papa. Ex geſtis pontificū. .lx.Ucius papa natōe romaio qͥdē in exilio fuit. Sꝫ poſtea nutu dei ad eccleIſiā ſuā reuerſus. Tandē a valeriano capite trūcatus ē.iij. non. marcij. Hic p̄cepit vt duo p̄ſbiteri ⁊ tres diaconi in omniloco ep̄m nō deſereret. ꝓpter teſtimoniū eccleſiaſticū. Sedit auteꝫannis tribꝰ. Qui duꝫ ad paſſionē ꝑgeret poteſtatē dedit oīs eccl̓ieſtephano archidiacono ſuo. Stephanꝰ itaqꝫ natiōe romanꝰ poſteū ſedit annis ſeptē. Hic ꝯſtituit vt ſacerdotes ⁊ leuite veſtibꝰ ſacratis ī vſu quotꝭano nō vterent̉. niſi ī eccleſia tm̄. Et ip̄e quoqꝫmartirio coronatꝰ eſt. ¶ Ex geſtis eius. Nā cum ꝟbo ⁊ exemplo.ml̓tos genꝯuertiſſet. ⁊ multa martirū corꝑa ſepeliſſet. valerianus ⁊ galienꝰ nomīs xp̄i ꝑſecutores. eū ſummo ſtudio ꝑquiri fecerūt. vt eum ⁊ clericos eius aut ſacrificare cogerēt. aut diuerſis ſuꝑplicijs ꝯmerēt. Dederūtqꝫ edictū vt quicūqꝫ eos ꝓderet omnes

eoꝝ diuitias poſſideret. Unde decē huiꝰ clerici cōhrehēſi. ſtatiniſunt ſine audiētia decollati. Seſēti d̓ꝯp̄henſus ſtephanꝰ cumte tribunal iudicis introiuit. manēſqꝫml̓titudine clericoꝝ. ſolusimmobilis ad templum martis ducitur. vt ipſum adoraret. autſtatim capite puniretur. Quo dum veniſſet orauit deum vt lemplum deſtrueret. Et ſtatim maxima pars templi corruit. et militibus p̄ timore fugientibꝰ beatus ſtephanꝰ cū alijs xp̄ianis ad cimiteriū ſancte lucie ꝑrexit. Et audiēs valerianꝰ ꝙ eos ille ad tolerantiā roboraſſet. miſit ad eū milites plures pͥoribus. Qui veniētes īuenerūt eum miſſam celebrantē ⁊ ſtantē intrepidū ac cepta ꝑficientem ſic in ſua ſede decollanerunt.Paſſio ſancti fructuoſi ep̄i cum ſocijs ſuis.Ub eiſdeꝫ imperatoribꝰ⁊ emiliano p̄ſide paſſus eſt apud terraconā ſanctꝰ fructuoſus ep̄us cū ſocijs ſuis .ſ. augurio ⁊ eulogio diaconibꝰ. Qui pͥmo in carcerē truſi. deinde flamīs iniecti. exuſtis vincūlis. manibꝰ in modū crucis expāſis. orātes vt vrerent̉ obtinuerūt.Cūqꝫ vocarēt p̄ſidē dicētes veni ⁊ vide quos hodie dānaſti. quōẜm ſpem ſuā celo reſtituti ſunt. Ille veniēs videre dignꝰ non fuit.Ueniētes auteꝫ nocte fratres ad amphiteatrū vt ſemiuſta corꝑaextinguerēt cineres eoꝝ colligerūt. ⁊ vnuſqͥſqꝫ ꝓut potuit ſibi vēdicauit. Sed ſeptima poſt paſſionē nocte. ſanctꝰ fructuoſus ep̄usapꝑuit omībꝰ ꝑ viſum. qui reliquias eoꝝ ꝑ charitatem ſuſtulerāt.monēs eos vt illas in vnū locū ponerēt. Emiliano quoqꝫ in ip̄a noctis hora ſe oſtēdit cū diaconibꝰ ſuis in ſtolis glorie. increpās eum⁊ inſultans. Paſſi ſunt aūt. xiij. kl̓. febr̄.De ſancto cypriano ep̄o ac martire ⁊ libris eius. .lxij.Ex geſtis eius.Anctus quoqꝫ cypriancarthaginēſis ep̄us in eadē vrbe paterno ꝓcōſuli prefentat̉ ⁊ a fide mutari nō valens poſt diuturnū exiliumreuocatus iuſſu aſcaſij ꝓcōſulis qͥ paterno ſucceſſerat decollatꝰ eſt¶ Heronimꝰ de illuſtribꝰ viris. Cyprianꝰ afer carthaginēſis ep̄sgl̓orioſe primū rethoricā docuit. Exinde ſuadēte p̄ſbitero cecilio aquo ⁊ cognomētū ſortitꝰ eſt xp̄ianꝰ factꝰ omnē ſub̓aꝫ ſuā pauꝑibꝰerogauit. Ac poſt nō multū tēporis electꝰ. in p̄ſb̓rū etiā carthaginēſis ep̄us ꝯſtitutꝰ eſt. Huiꝰ ingenij ſuꝑfluū eſt iudicē texere. cumſole clariora ſint eius oꝑa. Paſſus eſt ſub valeriano ⁊ galieno pͥnciꝑibꝰ ꝑſecutiōe octaua. eo die quo romē corneliꝰ ſꝫ nō eodē anno.¶ Actor. Scripſit aūt cyprianꝰ de. xij. abuſiōibꝰ ſeculi librū vnū.Ad donatū de gratia dei librū vnū. De lapſis librū vnū. De aleatoribꝰ li. j. De vnitate catholice eccleſie li. j. De oratiōe dn̄ica. li. j.De mortalitate li. j. De oꝑe ⁊ elemētis. li. j. De bono patiētie. li.j.De zelo ⁊ liuore. li. j. Ad demetrianū. li. j. Ad qͥrinū. li. iij. De laud̓martirij. li. j. Ad antonianū. li. j. Ad iulianū. li. j. Ad ceciliuꝫ. li. j. Deſacro calice. li. j. Ad corneliū. li. j. De duobꝰ mōtibꝰ. li. j. Epl̓as paruas ad diuerſas ꝑſonas. De oībus his hec q̄ ſequūtur excerpſi.di. xij. abuſionibꝰ ſeculi ẜm ipſum. Cyprianus. lxiij.Uodecim abuſiuā ſeculi hec ſunt. Sapiens ſine oꝑbꝰ. ſenex ſine religiōe. adoleſcēs ſine obediētia. diues ſine elemoſina. femia ſine pudicicia. dn̄s ſine virtute. xp̄ianꝰ ꝯtentioſus. pauꝑ ſuꝑbus. rex iniquus. ep̄us negligens. plebs ſine diſciplina. populꝰ ſine lege. Siſuffocatur iuſticia. Auditores em̄ doctrine dicta deſpiciūt. cū p̄dicatoris oꝑa a p̄dicationis verbis diſcrepa re cōſpiciūt. Nec vnqͣꝫfit efficax autoritas p̄dicantis. niſi eam effectu operis cordi affixerit. Nam ⁊ ipſe doctor ſi in amorem viciorū lapſus fuerit. alteriusdoctoris medicamētum ſuis vulneribus paruipēdit dicente dn̄o.Si ſal euanuerit in quo ſalliet̉. Quid porro ſtolidius fieri poteſt.ſi mens ad ꝑfectione feſtinare nō cōtendat. qn̄ totiꝰ corꝑis habitꝰſenectute ꝯfectus ad interitū feſtinat. duꝫ oculi caligāt. aures grauiter audiūt. capilli fluunt. facies in palloreꝫ mutatur. dentes lapſinumero minuūtur. cutis areſcit. flatus non ſuauiter olet. tuſſis cachinnat. talos ⁊ pedes tumor inflat. genua trepidant. Et hec omīaruiturā iam iamqꝫ domū corꝑis cito p̄nūciant. Cauende aūt ſunthomini veterano due ꝑticule. que in corꝑe illius nunqͣꝫ veteraſcūt⁊ totū hominē ad peccatū ꝑtrahunt. Cor videlicet et lingua. Corenim ſemper nouas cogitationes machinari non deſinit. et linguaimpigre loquit̉ qͥcqͥd cor machinatū fuerit. Sicut autem in ſenibꝰſobrietas ⁊ morum ꝑfectio requirit̉. ita ab adoleſcentibꝰ obſequiū⁊ ſubiectio rite debet̉. Uel quō honoratus in ſenectute apparebit. qui diſcipline laborem in adoleſcentia non ſuſtinuerit. Nō dormiat in theſauris tuis quod pauperi ꝓdeſſe poteſt. Quod enimaliquādo de neceſſitate amittendum eſt. vtiqꝫ pro eterna remuneratione ſpōte diſtribuendū eſt. Auari in iudicio a rectiſſimo iudiceideo dicent̉ maledicti qꝛ qui p̄teribāt eoꝝ habitacula. nō dicebant