migrabo. tu autē cum dijs tuis ꝑpetuis tenebris inuolutus. eternaapud inferos mortē torqueberis. Tunc vt erat ſuſpenſus imp̄ſſovngularū impetu. ꝑ omnia mēbra torquet̉ vt patentibꝰ riuis latera ipſa dehiſcerēt. Sed nullum in hoc ſermonē aūt victus aūt iratus emiſit tm̄ labia cōmouebat. ⁊ oratōne tacita gratias agebat ꝓtectori ſuo. ſed cū veniſſet in finem amen clamabat. ⁊ e celo vox inſonuit cum ingenti murmure ſtrepituqꝫ deſcendens ⁊ ait. Alacereſto focas. ego ſum tecum. Ecce paratus eſt tibi in paradiſo locuscum omnibꝰ patriarchis. ⁊ cum his qui nec me nec patrem negauerunt. Traianꝰ vero in eo quo voluiſti loco ⁊ in ea pena cruciabit̉.Statim imꝑator expauit. auferriqꝫ eum ab eculeo iuſſit. Et quatuor milites a quibꝰ ſeruaret̉ appoſuit. Centurionē etiā criſpinianum nomine ad eius cuſtodiā deputauit. A quibꝰ ſuſceptus focasibat letus ad carcerem. domino vota ꝑſoluens. ⁊ tota nocte iuxtaeius fores cuſtodes ſedere. ſed mox vt medium noctis tempꝰ emerſum eſt cepit orare. Oratione completa. carceris clauſtra reſerataſunt. Et infuſo deſuꝑ lumine lampadarū. totum repente patefactuꝫ eſt. Mille aūt amplius milites quos habebat illa cuſtodia. tāta virtute ꝑterriti ⁊ admiratōne defixi. ad foce genua remedia ſalutis implorant. Populi itaqꝫ extra muros ad pelagilitus accedunt. Ibiqꝫ ab eo ⁊ gratiā baptiſmi ⁊ ſignuꝫ crucis accipiunt. Etvt mentes adhuc teneras ac rudes. nouelle crudelitatis inſtabilesradix firmior miraculi certiores armaret oſtendit ſe omnibꝰ dn̄s. etvt mortales oculi poterant cernere. maieſtas celeſtis emicuit. Illiiam vilem ducentes huiꝰ ſeculi vſuram. redeunt non ignari diuine legis ad carcerem..lxv.De vltimo eius agone.Ed nocte depulſa mox vtlux orta eſt. omnis ad forum multitudo cōcurrit futuꝝfoce certamen expectans. Cui ait traianus exhibito. ſatrifica neptuno. Reſpondit focas. Non ſacrifico portētis. Hancvocem ſemꝑ effundam. que vis exquire tormenta. xp̄ianus ſum ſepe iam dixi. Traianus iratus. crudelē offert ſententiā. Nam mergi eum in caminū ardentis calcis perprope iubet. ⁊ in illum lacumeffluentis ardoris. precipitē pronūqꝫ trudi. metuens ſcꝫ ne ad aliquā membroꝝ ꝑtem nō ꝑueniret incendiū. Et ait. Uideamꝰ quidtibi proſit ille quē metuis. Impoſitus itaqꝫ flamē quā parari p̄ceperat imꝑator. cōtinuis tribꝰ horis in igne eo durauit. Qui ita integris omnibꝰ mēbris ⁊ vultū inde ꝓductus eſt. quaſi nō fuiſſet inflama. Suꝑatus itaqꝫ in hac paſſione traianꝰ. rediuiua iterū inflamatur inſania dicens. Therme ꝓpter te ante triduuꝫ ſunt ſubuſtequas adhuc nemo patefecit. Ibi te iubemꝰ induci. Focas vero ſibi ſignum crucis imponēs quo iubebat̉ ingredit̉. Tantus aūt in illis ignis fuit ⁊ tanta vis flame. vt candeſcētibꝰ hincinde fornacibꝰipſi etiaꝫ parietes colorem ignei ruboris acciꝑent. Ibi ſtans focasletus. his verbis vota deo reddebat. Gratias ago tibi domine ꝙad hoc decus electꝰ ad felicis martirij gloriā tui fauore ꝑueni. ꝙ ꝓconfeſſione nominis tui carcerē vincula. crucem. ignēqꝫ non timuiEt nunc dn̄e mitte angelum tuū ⁊ de traiani manibus eripe me nequādo dicant gentes vbi eſt deꝰ tuus. Mox vt hec toto mentis afectu deo vota ꝑſoluit. ⁊ amē in oratōne cōpleuit. emiſit ſpiritum.Patefactis itaqꝫ poſt paululuꝫ thermis. reliquie cōpoſite ⁊ nullacaloris acerbitate fedate inueniūtur in thermis. Corpus ip̄m flatum nardi traxerat. ⁊ omne illud mēbroꝝ ſpaciū quo iacebat ſimilitudo recōdierat. balnee vero gelide ⁊ glaciali quodā rigore ꝑſtricte quaſi nūqͣꝫ fuiſſent ſuccenſe. Perſpectis traianꝰ ſancti foce reliquijs miraculo tante nouitatis obſtupuit. ⁊ referre patientiā eiusmilitibꝰ ſuis cepit. Stupenſqꝫ virtutem mentis ⁊ corꝑis eius aitUere nō eſt alter deus. niſi ille qui regnat in celis. Hoc dicto ex illis balneis cū timore diſcēdit. Cui ſe ſubito referenti pedem focasante ianuā letus oſtēdit ⁊ ait ei. Traiane traiane ꝑge ad loca vlterioris abiſſi. ⁊ ad p̄parata tibi tormenta feſtina. vbi nocte ꝑpetua ⁊ſeuo es exurēdus incendio. Triduo hac in luce verſaberis. qͦ emerſo caligo te mortis excipiet. Nec em̄ diutiꝰ inultꝰ innocentiuꝫ ſanguis eſſe poteſt. Tūc palaciū traianꝰ aſcendit ⁊ ex ip̄o miraculo febrium calore cōſtrictus dedit ſe ſtatim lecto. ⁊ tercia die expirauit.Hac focas paſſione glorioſus merito in ponto habet̉ primꝰ. quecelebrat̉. iij. non̄. marcij.De plinio ſcd̓o ⁊ eiꝰ relatōe ad traianū ꝓ xp̄ianis. .lxvj.Euſebius tercio libro.Amīmenſe aūt ſub trāiano caterue martirū quotidie iugulabant̉. vt pliniꝰ ſecūIldus qui tūc ꝓuinciā admīſtrabat multitudine interemptorum ꝑmotus referret ad imꝑatorē ꝙ innumera hoīm milia qͦtidie obtrūcarent̉. in quibꝰ nihil oīno ſceleris dep̄henderet̉ admiſſum. nec aliquid ꝯtrariū romanis legibꝰ geſtū. niſi ꝙ antelucanosimnos xp̄o cuidam canerent deo. Adulteria vero vel cetera hmōi

crimīa apud eos ⁊ illicita haberi ⁊ penitꝰ arceri. Cetera vero ſcd̓mleges eos agere ꝯmunes. Tūc traianꝰ reſcripti ſui auctoritate decreuit vt xp̄iani nō quidē requirant̉. ſed ſiqui tn̄ inciderint puniartur. Per qd̓ ex ꝑte aliqua ꝑſecutōnis ſedatū putabat̉ incendiurſed his qui nequītiā ſuā aduerſuꝫ nos exercere cupiebant ledendioccaſio nō videbat̉ exempta. Interdū em̄ populꝰ inſtigabat̉. interdum etiā iudex occaſionibꝰ vtebat̉ ⁊ negabat queſitos quos puniri voluiſſet oblatos. Hec turcullianꝰ in appologetico ſuo dicit exquo poſſunt inſtrui pleniꝰ ſcire cupientes. ¶ Tercullianus ibiderO ſententiā neceſſitate ꝯfuſam. negat inquirendos vt innocente⁊ manda puniēdos vt nocentes. Parcit ⁊ ſeuit. diſſimulat ⁊ aīauertit. Quid timet. ip̄am cenſura circūuenis. Si damnas. cur nō⁊ inquiris. Si non inquiris. cur non abſoluis.De libris eiuſdē plinij.Actor.Gitur anno trāiani. xiiii.pliniꝰ ſcd̓us nocomenẜ orator ⁊ hiſtoricꝰ inſignis habiIltus eſt ſcd̓m cronicas. cuiꝰ plurima ingenij extant opera. Hic ſcripſit de hiſtoria naturali libros. xxxvij. quos veſpaſianō cū epiſtola p̄miſſa direxit. De quo ingenti eius volumīe excerpta in ſpeculo naturali locis cōgruis inſerui. eiuſdem epiſtolas addiuerſos circiter centū repperi. ¶ Cranquillus in cathalogo virorum illuſtriū. Plinius ſcd̓us equeſtribꝰ militijs induſtrie functusꝓcurationes quoqꝫ ſplēdidiſſimas ⁊ ꝯtinuas integre adminiſtrauit. Et tamen liberalibꝰ ſtudijs tantam oꝑam dedit vt nō temerequis in ocio plura ſcripſerit. Itaqꝫ bella omnia que vnqͣꝫ cum romanis geſta ſunt. xxxvij. volumībꝰ comp̄hendit. Itē naturalis hiſtorie .xxxvij. libros abſoluit. Perijt aūt gades campanie. Cū em̄miſſenenſi claſſi p̄eſſet. ⁊ flagrante veſubio ad explorandas ꝓpiuscauſas liburnicas p̄tendiſſet nec aduerſantibꝰ ventis remeare poſſet. vi pulueris ac fauille oppreſſus eſt. vel vt quidā eſtimant a ſeruo ſuo occiſus. quem eſtu deficiens vt necem ſibi maturaret oraurat. ¶ Actor. De hꝰ epiſtolis hos paucos flores excerpſi. ¶ Iiius ad iuniū. Hocip̄m amantis eſt. amatū non onerare lau¶ Idem ad corneliū zicianū. Prauū ac malignū eſt hominē nonadmirari. admiratione digniſſimū. ¶ Idem ad cornelium taciturInuentioni ſue quiſqꝫ fauet. ⁊ quaſi fortiſſimum complectit̉. cumab alio dictum eſt qd̓ ipſe p̄uidit. Eſt gratior multis actio breuis¶ Idem ad catulliū. Animi magnitudo nihil ad oſtentationeomnia vero ad ꝯſcientiā refert rectiqꝫ facti mercedem nō ex populi ſermone ſed ex facto petit. ¶ Idem ad voconium. Libro quemiſi tibi ad vota que putaueris corrigenda. Sic em̄ magis credcetera tibi placere. ſi quedam cognouero diſplicuiſſe. ¶ Ivrſum. Sicut faces ignem aſſidua ꝯcuſſione cuſtodiunt. diegerrime reparant. ſic dicentis calor ⁊ audientis intētio ꝯtinuatne ſeruat̉. Intercapedine vero ⁊ qͣſi remiſſione langueſcit. ¶ad arrianum. Neceſſe eſt vt laudis ſue ſpacio ⁊ curſu ⁊ ꝑegrinne quiſqꝫ letetur. Etenim neſcio quo pacto vel magis homīesuat gloriā lata qͣꝫ magna ¶ Idem ad fundanum. Votis ſuis auidus plerūqꝫ p̄currit. ⁊ rerum quas aſſequi cupias p̄ſumptio ip̄aiocunda eſt. ¶ Idem ad vanum maximū. Dum vita ſuppetit enitamur. vt mors qͣꝫ pauciſſima que abolere poſſit inueniat.lxviij.De ſeditōne iudeoꝝ ⁊ fine traiani imꝑatoris.Euſebius in cronicis.Ano trāiani. xvii. terremotus in antiochia pene totā ſubruit ciuitateꝫ. Iudei¶ quoqꝫ qui in libia erant. aduerſuꝫ cohabitatores ſuosalienigenas dimicāt. Similiter in egipto ⁊ in alexandria. Apud cirenen quoqꝫ ⁊ thebaidā magna ſeditione ꝯtendūt. Uerū gentilum pars ſuperat in alexandria. Iudeis meſopotamīe rebellantip̄cepit traianus imꝑator liſie quieto vt eos de ꝓuincia exterret. Aduerſuꝫ quos quietus aciem inſtruens. infinita milia ecinterfecit. Et ob hoc ꝓcurator iudee ab imꝑatore decernit̉. Tādem traianꝰ apud ſeleuciam vrbem iſaurie ꝓ fluuio ventris extinctus eſt. anno etatis. lxxiij. Imperij vero. xix. oſſa eius in vrnam aiream collecta ⁊ in foro ſub caluna poſita ſunt. ¶ Helinādꝰ. Hicſolus oīm imꝑatoꝝ intra vrbem ſepultꝰ eſt poſt iuliū ceſarem. queſenatus in deos anno ſequente retulit. hac de cauſa. quia gloriammilitarem qua plenus extiterat. moderatōne ſuꝑauerat. rome ⁊ ꝑꝓuincias omnibꝰ ſe equalem exhibens. amicos ſalutādi gratia frequentans. vel egrotantes feſtis diebꝰ cum eiſdem indiſcreta viciſſim habens conuiuia vehiculis eorum ⁊ veſtibus indifferent̉ vtēsPublice ⁊ priuatim dicans omnes īmunitates ciuitatibus. largiens tributa prouincijs. Carus omnibus. nulli grauis adeo vt vſqꝫad noſtram etatem in ſenatu non aliter exclamētur felicior ſis auguſto. ⁊ melior traiano. Statua eius in foro traiani in hoc habitupoſita eſt. repreſentans quomodo in expeditione poſitus. viduaꝫliberauit. Quod beatum gregorium poſtea mouit ad comp