Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XI.

nem. Unde eo tm̄ ploraſſe dicit̉ vt animā eiꝰ ab inferno obtinuerit liberari.us. Inter alia dicta vlpij criniti traianihoc ipſiꝰ fert̉ egruicis em̄ euꝫ culpantibꝰ nimiū omnibꝰeſſet cōmunis. reſpōdit ſe talē imꝑatorē priuatis quales eſſe imꝑatores priuatus optaſſet.De imperio adriani ſtudio ac moribꝰ eius..lxix.Hugo libro tercio.Gitur elius adrianꝰ cōſobrini traiani filiꝰ. xij. ab auguſto principatū adeptꝰ eſt.¶Anno ab incarnatōe dn̄i. cxix. ſcꝫ ab initio mūdi quartimilleſimo. lxxxij. imꝑauit ānis. xxj. Hic fuit lr̄is grecis impenſiꝰeruditꝰ ſermone tm̄ ꝑitus. ſed ceteris diſciplinis canēdi medēdiqꝫ ſcientia pollens. Sic em̄ referebat carmē carmini. dictum dictui. vt prorſus ad oīa diceres meditatū. Helinandus. xj. libro.Elius adrianꝰ rome p̄fecturā ſplendidiꝰ ageret. ex ſenatore imperator creatꝰ eſt. Qui obſecrāte ſenatu vt filiū quē habebat ceſareꝫ auguſtū appellaret. ſufficere inquit debet ego inuitꝰ regnauerim mererer. Principatꝰ em̄ ſanguini debet̉ ſed meritis. Et inutiliter regnat qui rex naſcit̉ meret̉. ꝓculdubio parentis affectū exuit. qui ꝑuulos ſuos importabili ſuꝑiecta mole extinguit. hoc equidē eſt ſuffocare liberos ꝓmouere. Alendi prius ſunt in virtutibꝰ exercendi. in eo ꝓficerint vt ꝓbent̉ illosvirtutibꝰ antecede̓. quos debēt honoribꝰ anteire inuitati aſcēdāt. ſe ciuiū ſuoꝝ votis ſubtrahāt. Euſebius in cronicis. Hicadrianꝰ ytalice in hiſpania natꝰ. cōſobrine traiani filiꝰ. alexādriama romanis ſubuerſaꝫ publicis inſtaurauit expēſis. Ip̄e vero traiani inuidēs glorie. de aſſiria. meſopotamia. armenia. quas ille ꝓuincias fecerat reuocauit exercitꝰ. Idē eruditiſſimꝰ in vtraqꝫ lingua ſꝫin pueroꝝ amorē parū ꝯtinens. reliqua tributoꝝ vrbibꝰ relaxaucartiblice incēſis. plurimos etiam ip̄is tributis liberos p̄ſtititetiā iudeos cepit. ſcd̓o ꝯtra romanos rebellātes.hiloſopho eius ꝑtinaci ſilentio..lxx.De ſcd̓oEx geſtis eius.Emporibꝰ adriani floruitſcd̓us philoſophꝰ philoſophatꝰ eſt. om̄i tꝑe ſilentiūſeruās pithagorica vitā ducēs. Hic em̄ adhuc ꝑuulus ad diſcendū miſſus audiuit in ſcolis verbū hmōi oīs mulierfornicatrix eēt impudica. Tandem in ph̓ia ꝑfectꝰ remeauit in patriā ſuā ꝯmunē gerens ꝑegrinatōis ꝯſuetudinē baculū perā circūferens. coma capitis barba ꝓlixa. Hoſpitatꝰ eſt autē in domoeſticoꝝ cognoſcēte neqꝫ ꝓpria matre. volēſlieribꝰ ſi veꝝ eēt qḋ audierat vocauit vnā de ancilqꝫ ꝓbarenittēs ei. x. aureos ſi ꝑſuaderet matri. At illa ꝯſentiēs ancille.veſꝑe fecit ad ſe introduci. Cūqꝫ illa eſtimaret ſe illo carnaliter debe̓ cōmiſceri. ille velut ꝓpriā matrē amplectēs. inter vbera illius dormiuit vſqꝫ mane. Mane aūt vellet egredi diſcēde̓. Illa app̄hendēs ait. Vt me tēptares hoc feciſti. Qui dixit. Nena mater. Neqꝫ em̄ dignū eſt me illud vas macularequacvnde exila aūt ſciſcitāte quis eēt. Reſpōdit. Ego ſum ſcd̓usa aūt reitās in ſemetip̄a ferēs ꝯfuſionē exaīata etvero ſciēs loquelā ſuā mors matri ꝯtigiſſꝫ. Hāca ſe inū exepenā.pliꝰ loq̄ret̉. ſic vſqꝫ ad mortē taciturſeruauit. Circa vero idē tempꝰ adrianꝰ imꝑator veniens athenas audiuit de illo. eūqꝫ ad ſe venire faciēs primꝰ ſalutauit. Ille aūt tacuit. Tūc adrianꝰ ait. Loq̄re ph̓e vt a te aliqͥd addiſcarIllo aūt in ꝓpoſito ſilentij ꝑſeuerāte tirpon vocās quendamtorē ait. Hūcolentē loqui imꝑatori viuere nolumꝰ.Abduc̄ torque. Adrianꝰ deniqꝫ ſpiculatorē latēter euocās aitLoq̄re ei in via ꝑſuāde ei vt loquat̉. Et ſiquidē ꝑſuaſus reſpōdeat deca.pero reſpōderit reduc ad me. Ducebat̉aūt ſcd̓uslatore ad locū tormētoꝝ. Qui dixit o ſcd̓e quaretaces morieris. Loq̄re viues. Sed ille vitā ſuā ꝑuipendēs mortem tacitꝰ expectabat. Spiculator itaqꝫ ducēs ad locū deſtinatum ait illi. Extēde ceruicē. ſuſcipe iu ea gladiū. Ille extēdēs ceruicem ſilentio vitā poſtpoſuit. App̄hendēs igit̉ venit ad adria dicens ſecūduꝫ vſqꝫ ad mortē tacuiſſe..lxxj.ue ad interrogata ſcripto reſpondit.Unc adrianꝰ admiratusophi cōtinētiā. dixit ei. Quia lex iſta ſilentij quāiſtam ſcribꝭ ſaltē manu tua loq̄re. Accipiēs ſcd̓us tabulā ſcripſit̉poſuiſti. nullo modo ſolui pōt. ſumēs tabulaꝫin hūc modū. Ego quidē o adriane nihil te timeo qꝛ princeps huius temporis videris exiſtere. Me quidē occidere potes ſed vocismee ꝓferende nulla tibi poteſtas eſt. Adrianꝰ itaqꝫ legēs ait. Beſſe excuſatus es. ſed adhuc quedā tibi ꝓbleumata ꝓpono vt admihi reſpōjs. Quo eſtuid eſtē reſci ipſit

Mūdus ē inceſſabilis circūitus. ſpectabilis ſuppellex. multiformisformatio. eternus tenor. circūitus ſine errore. Quid eſt occeanus.Mūdi amplexus termīs coartatꝰ. hoſpiciū fluuioꝝ. fons imbriuꝫQuid eſt deus. Immortalis mens. incōtemplabilis celſitudo. forma multiformis. incogitabilis inquiſitō inſopitus oculꝰ omnia ꝯtīnens. lux bonoꝝ. Quid eſt ſol. Celi oculus. caloris circūitus. ſplendor ſine occaſu. diei ornatus. horarū diſtributor. Quid eſt luna.Geli purpura. ſolis emula. malefactoꝝ inimica. ſolamē iter agentium. directio nauigantiū ſignū ſolēnitatū. largaroris. p̄ſagiuꝫ tempeſtatum. Quid eſt terra. Baſis celi. meditulliū mūdi. fructuumcuſtos mater. operculū inferni. mater naſcentiū. nutrix viuentiū.deuoratrix oīm cellariū vite. Quid eſt homo. Mens incarnatataſma tꝑis. ſpeculator vite. mancipiū mortis. tranſiens viator. locihoſpēs. aīa laborioſa. parui tꝑis habitaculū.Quid eſt pulcritudo. Flos marcidus carnalis felicitas. humana ꝯcupiſcētia.eſt mulier. Homīs ꝯfuſio. inſaturabilis beſtia. ꝯtinua ſolicituoindeſinēs pugna. viri ꝯtinētis naufragiū. hūanū mancipiū. Quideſt arDeſiderabile nomē. homo vix apꝑens. infelicitatis refugium. indeſinēs felicitas. Quid diuitie. Auri pōdus. curaꝝ miniſter. delectatio iniocūda. inſatiabilis inuidia. deſideriū inexplebile.os excelſuꝫ. inuiſa ꝯcupiſcētia. Quid eſt pauꝑtas. Odibile bonūſanitatis mater. curaꝝ remotio. ſapiētie reꝑtrix. negotiū ſine damno. poſſeſſio abſqꝫ calūnia. ſine ſolicitudine felicitas. Quid ſenectꝰOptatū malū. mors viuentiuꝫ. incolumis languor. ſpirans mors.Quid ſomnꝰ. Mortis imago laboꝝ quies. infirmātiū votū. miſeroꝝ deſideriū. Quid eſt vita. Bonoꝝ leticia. miſeroꝝ meſticia. expectatio mortis. Quid ē mors. Eternꝰ ſomnꝰ. diuitu pauor. pauperū deſideriū. ineuitabilis euētus. latro homīs. ſuga vite. reſolutio oīm. Quid eſt ꝟbū. Proditor animi. Quid ē corpus. Domiciliū aīe. Quid ē barba. Sexꝰ diſcretio. Quid ē cerebrū. Cuſtosmemorie. Quid ē frons. Imago animi. Quid oculi. Duces corporis. vaſa lumīs. iudices animi. Quid eſt cor. Receptaculū vitę.Quid ē iecur. Cuſtodia caloris. Quid fel. Suſcitatio iracundieQuid ſplen. Riſus leticie capax. Quid ē ſtomachꝰ. Ciboꝝcus. Quid oſſa. Robur corꝑis. Quid pedes. Mobile fundamē.tum. Quid ē ventꝰ. Aeris ꝑturbatio. mobilitas aquaꝝ. ſiccitasre. Quid ſunt flumīa. Curſus indeficiēs. refectō ſolis. irrigatōre. Quid amicitia. Eqͣlitas aīoꝝ. Quid fides. Ignote rei mirādacertitudo. Quid ē qd̓ hoīeꝫ lalſuꝫ fieri non ſinit. Lucrū.De ſcriptis quadrati ariſtidis xp̄ianis.Hieronimꝰ de illuſtribꝰ viris.O tēpore quadratꝰ apoſtoloꝝ diſcipulꝰ publio athenaꝝ ep̄o ob xp̄i martiriuꝫcoronato in locū eiꝰ ꝯſtituit̉. eccl̓iaꝫ grādi terrore diſperſaꝫ. fide induſtria ſua ꝯgregabat. Cūqꝫ adrianꝰ athenis exegiſſet hiemē. inuiſens eleuſinā. in oībꝰ pene gr̄e ſacris iniciatꝰ dedit occaſionē his xp̄ianos oderāt abſqꝫ p̄cepto imꝑatoris vexare credētes. Tūc quadratꝰ porrexit ei librū noſtra religione ꝯpoſitū valde vtilē. plenūqꝫ ratōnis fidei. apl̓ica doctrina dignum.In quo antiquitatē ſue etatis oſtendens ait. plurimos a ſe viſosqui ſub dn̄o varijs ī iudea opp̄ſſi calamitatibꝰ fuerāt. Et ꝗͥ a mortuis reſurrexerāt. Ariſtides qͣꝫ atheniēſis ph̓us eloquētiſſimꝰ. ſb̓priſtino habitu diſcipulꝰ xp̄i volumē noſtri dogmatis ratōeꝫ cōtinens. eodē tꝑe quō quadratꝰ adriano pͥncipi dederit .i. apologeticū xp̄ianis. Qd̓ vſqꝫ hodie ꝑſeuerās apud phiſiologos ingenij eiꝰ inditiū eſt. Hugo vbi ſupra. Tunc ergo p̄cepit adrianꝰepl̓aꝫ ad minuciū fundanū ꝓcōſulē aſie datā. vt nemini lice̓t xp̄ia ſine obiectu crimīs ac ꝓbatōe dānare. Euſebiꝰ in qͣrto libroHoc ē aūt exēplū epl̓e imꝑatoris adriani ad minūciū fundanūꝯfulē aſie. Accepi lr̄as ad me ſcriptas a p̄deceſſore tuo ſęrenioniano clariſſimo viro placet mihi relatōeꝫ ſilētio p̄terire ne vtinnoxij ꝑturbēt̉. calūniatoribꝰ latrocinādi tribuat̉ occaſio. Itaqꝫ ſi euidēter ꝓuīciales huic petitōni ſue adeſſe volūt adu̓ſuꝫ xp̄ianos vt tribunali eos ī aliquo arguāt. hoc eis exequi ꝓhibeoPrecibꝰ aūt in hoc ſolū acclamatōibꝰ vti eis ꝑmitto. Etenīmulto equiꝰ eſt ſi qͥs volet accuſare te cognoſce̓ de obiectis. Si qͥsigit̉ accuſat ꝓbat aduerſuꝫ leges quicqͣꝫ age̓ memoratos hoīes merito peccatoꝝ etiā ſupplicia ſtatuēs. Illud magnoꝑe curabisvt ſiqͥs calūnie gratia quēqꝫ hoꝝ poſtulauerit reū. in hūc ſui nequitiā ſupplicijs ſeuerioribꝰ vindices.De paſſione ſanctoꝝ quirini hermetis..lxxiij.Ex geſtis alexandri pape.Lexander. vi. poſt beatūpetꝝ eēt ānoꝝ .xxx.. viij. ānis ſediſſꝫ iuſſu aureliani comitis ſb̓ adriano imꝑatore miſſus ē ī carcerē. Et hermes pͥfectꝰ vrbis crediderat. Cūqꝫ hermes eēt ī vīcul̓ apd̓ qͥrinū tribunū. dicit tribunꝰ. Miror te prudētē viꝝ honorē ꝑ̄fecture di-