Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.XI.

oꝝ veſtroꝝ ſuſpiraſtꝭ. et vos effectoste marceſcat. In aſpectuſe floridi vt marceſcatꝭ. eſtote diuites tꝑapauꝑes gemuilit̓ vt imꝑpetuū mendicetis. Ecce voſipſi inuocato noīe dn̄i hieſuaſtis. cecis lumīa reddidiſtꝭchriſti infirmos ſanaſtis. denia fats. et facti eſtis miſeri eratis fortes maAblata ē hec gratiagni. Et terrorē iuſſu veſtro incuciebatis demonijs ammodo ipſidemonia timebitis. Amator enī pecunie ſeruus ē māmone. Manimona aūt nomen ē demonis p̄eſt carnalibꝰ lucris. et his mūdūdiligūt domīat̉. Hec et alia plura dicēte apoſtolo. efferebat̉ iuuenis mortuus. quē turbe faciētes exequias matre eiꝰ vidua iactauerūt an̄ pedes eius rogātes. vt ſicut druſianā ita et hūc iuuenemſuſcitaret. Tantuſqꝫ omniū erat fletus. vt etiā ip̄e apoſtolus vix afletu et lacrimis temꝑaret. Tūc ꝓſternēs ſe in orationē. diutiſſimefleuit et ait. O iuuenis ſtactee lacrimas dn̄o p̄ces ſimul effudi. vtſurgas a mortuis vinculo reuolutus. his duobꝰ accecto et eugenio annūcies quantā amiſerint gloriā. et quantā incurrerint penaꝫTūc exurgens ſtacteus adorauit apoſtolū. et cepit increpare diſcipulos eius dicēs. Uidi angelos veſtros flētes. angelos ſathanein veſtra deiectiōe gratulātes. iam regnū paratū vobis zetas plenas epulis et delicijs ac gaudijs amiſiſtis et loca tenebraꝝ vob̓ acquiſiſtis plena draconibꝰ et flamis ſtridētibꝰ. plena cruciatibꝰ doloribꝰ. fetoribꝰ. terrore et horrore. vbi ceſſat vlulatus et luctꝰ. Rogate igit̉ apoſtolū vt ſicut me reſuſcitauit a mortuis ad vitaꝫ. itaaīas veſtras que de libro vite delete ſunt ſuſcitet ad ſalutē. Tūcipſe ſtacteꝓſternēs ſe illis omni ppl̓o oēs parit̓ orabāt apoim vt intercederet pro his ad dn̄m. Quibꝰ apoſtolus deditrn̄ſum vt triginta dies penitentiā deo offerrēt. In quo ſpaciop̄carent̉. vt virge auree et lapides ad ſuā naturā redirent.Qeſſet flentibꝰ et penitētibꝰ illis et eis intercedentibꝰapoſtolus. Scire vos volo qꝛ dn̄s ſuſcepit pnīamt ꝯuerſos ait. Ite et reportate virgas ad ſiluam.lapides ad harena. Qd̓ feciſſent. receperūt etiā gratiam curatinum quā amiſerant.De ꝯſcriptione euāgelij iohānis ꝯͣ hereticos..xlj.Hugo vbi ſupra.Om aūt fuiſſet iohānes īexilio pullulauerūt interea aſiam hereticoꝝ ſemīadam cherinthi. ſcꝫ et hebionis vel ceteroꝝ qui negantchriſtū in carne veniſſe. Quos idē theologus in epiſtola ſua antichriſtos appellat. mundū ab angelis factū eſſe dicētes. hieſuꝫ hominē tm̄modo fuiſſe nec ſurrexiſſe. Irridebāt quoqꝫ eccl̓iaſtica dogmata et reſurrexionē mortuoꝝ credebāt. rediſſet ab exilio dictus apoſtolus compulſus ē ab aſie fratribꝰ et multarū legationibꝰ eccleſiaꝝ. de coeterna patris et chriſti diuinitate face̓ ſermonē. Qui mox in ip̄o ſui ſancti euāgelij exordio patent̓ on̄dit.cipio erat verbū. et verbū erat apud deū et deus erat verbū.licta hereſis abdicat̉. Euſebius ī hiſtoria ecohannē tradunt vſqꝫ ad vltimū pene vite ſueqꝫ vllius ſcripture indicijs euangeliū p̄dicaſſe. Sed cumtriū euiliorū etiā ad ipſum noticia ꝑueniſſet. ꝓbaſſe quidē dicitfidem et veritatē dictoꝝ. deeſſe tamē vidit aliqua. ea maxime quetiōis ſue tenſerat deſcripſit. Helinandꝰuniū omnibꝰ vt orarēt ſe digna ſcrico ſecretiſſimo in quo diuina ſcripturuſſe. vt rhuic inſiſtens oꝑi ventorū ibi aut imet̓. hancqꝫ eidē loco vſqꝫ hodie reuerentiaꝫ elementa ſerus vbi ſupra. Hireneus in. iij. ꝯtra hereſimliē ē apud epheſum fundata ē a paulo.a ioero erates. thimotheus ab eoit. Qui poſtmodum deepheſum thimotheuꝫ ẜm ſupradictū modū fieoꝝ poſtulationē qui tūc inuenti ſunt ſacroꝝ deoſtolici throni ſuſcepit etmanſit. illamgne metrlis ſedem ſacram moderans vſqꝫ adtraianiDe filio eiusūali quē a latrocinijs reuocauit. .xlij.Euſebius vbi ſupra.Lemēs alexādrinus. Audi inquit fabulā. fabulā ſed rem geſtam de iohanneapoſtolo et memorijs omniū traditā. Cum poſt tirāniboltum de pathmo inſula epheſum rediret. rogabat̉ etiaꝫ vicinasiuſtrare ꝓuincias quo vel eccleſias fundaret in quibꝰ non erant locis. vel in quibꝰrat ſacerdotibꝰ ac mīſtris inſtrue̓t ẜm ei vnolinjuſſanctus indicaſſet. Cum igit̉ veniſſet ad quandā vrge poſitā omnibꝰ eccleſiaſticis ſolēniter adimpletisvalidum corꝑe et vultu elegantē ſed animisacrem. quē epiſcopo illius loci cōmēdauit ſummo ſtudio ſub chri-

ſti et eccleſie teſtimonio. Et poſt hoc epheſum redijt. Tūc preſbiter pueꝝ ſuſceptū in domo ſua omni diligentia nutrit. Ad vltimum etiā ei baptiſmi gratiā tradidit. Poſt hoc velut ꝯfidens grequa fuerat cōmunitꝰ. paulo indulgētius iuuenē habere cepit. Sꝫille immatura libertate potitus. equeuos qͥbꝰ luxus deſidia cordi eſt. pͥmo quidē ꝯuiuioꝝ illecebris decipit̉. inde nocturnis furtis ſociū ſibi participemqꝫ ꝯciſcunt. Tandē ex integro perditiōi ſetradens. nulli inferior in flagitijs eſſe patit̉. Deniqꝫ illos ipſos quiprius magiſtri criminū ei fuerant diſcipulos facit. et latronū ex histurmā quibꝰ ipſe dux et pͥnceps p̄eſſet inſtituit. ac eis omni crudelitate graſſat̉. Tempore aūt elapſo rei popoſciſſet vtilitas. inuitat̉ iterū ad illam vrbē iohannes. Et cetera quibꝰ veneratordinaſſet. age inquit o epiſcope. depoſitū rep̄ſenta. qd̓ tibi ego etchriſtus cōmendauimus. At ille obſtupuit. pecuniā putās a ſe repoſci quā non acceperat. Quē iohānes herentē videns. iuuenē illum inquit repeto a te et animā fratris. Tūc grauiter ſuſpirans ſenior et in lacrimas reſolutus. mortuus ē inquit. Qūo inquit velli morte. deo inquit mortuus ē. qꝛ peſſimus flagicioſus euaſit. Etnunc montem quendā cum multa manu latronū occupauit. Hisauditis apoſtolus veſtem ꝯtinuo qua erat indutus ſcidit. et cuꝫ ingenti gemitu bonū inquit cuſtodē anime fratris dereliqui. Sꝫ nūcmihi equus paret̉ dux itineris. Confeſtim igit̉ ab eccleſia ꝯcitusꝓperans. cum ꝑueniſſet ad locū detinet̉ ab his latronibꝰ qui cuſtodias obſeruabāt. Sed ille nec fugere nec declinare ꝓrſus vſqͣꝫ nitens ingenti tn̄ voce clamabat. qꝛ ad hocipſuꝫ veni adducite mihipͥncipem veſtꝝ. Qui veniret armatus eminus agnito apl̓o pudore coactus in fugā vertit̉. Ille admiſſo poſt equo ꝯfeſtim ſequit̉ fugitātem. etiā etatis oblitus ſimul et clamās. Quid fugis ofili patrem. qͥd fugis inermē ſenem. Noli timere. qm̄ habes adhucſpem vite. Ego chriſti te rationē reddam. certe et mortem libenter excipiam ſicut dn̄s excepit nobis. et animā meam tua dabo. ſta tm̄ et crede mihi. qꝛ chriſtus me miſit. At ille audiēs reſtititet vultū in terrā demiſit. Poſt hoc arma ꝓiecit. et tremefactꝰ flebat amariſſime. Accedentiſqꝫ ad ſe ſenis ꝓuolutus ē genibꝰ. gemitibꝰ et vlulatibꝰ quibꝰ poterat ſatiſfaciens. vberrimis lacrimaruꝫfontibꝰ iteꝝ baptizabat̉ ſolam dexterā ſuam occultās. Apoſtolusvero iuriſiurādi ſacramēto ſe ei a ſaluatore veniā impetraturū pollicens. ſimulqꝫ genibꝰ eius ꝓuolutꝰ. atqꝫ ipſam dexterā ex cuiꝰ conſcientia torquebat̉ tanqͣꝫ per penitentiā iam purgatā deoſculansad eccleſiā reuocat et indeſinētes eo orationes ꝓfundens ac cuꝫipſo crebra ieiunia ducēs. Sed varios ſermonū ꝯſolationibꝰ exterritos eius animos mitigās. prius abſtitit qͣꝫ eum in omnibusemendatū etiam eccleſie p̄ficeret. hec magna exempla penitentiep̄bens. et in eo trophea viſibilis reſurrectionis on̄dens. Idem īquarto libro. Iohānes diſcipulus dn̄i apud epheſum balneaslauādi gratia fuiſſet ingreſſus. et vidiſſet ibi cherinthū. fert̉ exiluiſſe ꝯtinuo et diſceſſiſſe lotus dicēs. Fugiamus hinc. ne et balneeip̄e corruāt in qͥbꝰ cherinthus lauat̉ ꝟitatis inimicus.De ruina ydoloꝝ veneno qd̓ ſine leſiōe bibit. .xliijMiletus.Um aūt oīs aſia iohannēexcoleret et predicaret accidit vt cultores ydoloꝝ ſeditionē excitantes traherent ad templū diane vrgerent vt ei ſacrificaret. Iohānes aūt blāde exorabat populū vt longe ſe faceret a templo. Cūqꝫ oēs foras exiſſent. voce clara corā omnibꝰ iohannes orauit vt templū ydola que in eo colebant̉ corruerent ita vt neminē lederent. Statimqꝫ ad vocē eius. oīa ſimul cumtemplo ydola in puluerē redacta ſunt. Eadē die. xij. milia hominūꝯuerſi ſunt. et baptiſmo ꝯſecrati. Tūc pōtifex ydoloꝝ excitauit ſeditionē in ppl̓o. ita vt ppl̓us ꝯtra ppl̓m pararet̉ ad bellum. Cui aitapoſtolus. Quid tibi faciam ariſtodime vt tollam indignationemde animo tuo. Qui reſpōdit. Dabo tibi venenū bibere. Quo hauſto. ſi mortuus non fueris apparebit veꝝ eſſe deum tuum. Cui annuente apoſtolo. ille ait. Prius ē vt videas bibentes et ſtatim morientes. vt vel ſic poſſis hoc poculū formidare. Pergenſqꝫ adconſulem petijt ab eo duos viros qui ſuis erant ſceleribꝰ decollandi. Et ſtatuens eos in medio foro coram apoſtolo et omni ppl̓ofecit eos venenū bibere. Qui mox vt biberunt ſpiritū exalaueruntIlliſqꝫ mortuis iacentibus. iohannes intrepidus et conſtans calicem accepit. factoqꝫ in eo ſignaculo crucis dixit. Deus cui omniscreatura deſeruit quē omnis poteſtas expaueſcit. cuius audito nomine ſerpens conquieſcit. draco fugit. rubeta torpeſcit. ſcorpiusextinguitur. regulus vincitur. et omnia venenata et noxia animalia terrentur. tu extingue hoc veneni virus et operationes eiꝰ morriferas. vireſqꝫ eius euacua. et da omnibus his oculos vt videant.et cor vt magnitudinem tuam intelligant. His dictis os ſuum ſetotum armauit ſigno crucis. et totum bibit quod erat in calice. At-