hec mundi moles comꝑaginata eſt. neceſſe eſt etiaꝫ ſic fuiſſe aliquēui in vnum diſperſa colligeret. ⁊ diuerſas rebꝰ ſpecies induceret.Hunc igit̉ conditorem mundi deum dicimus. et probat̉ per hocnon potuiſſe machinā mundi ſine opifice ⁊ prouiſore ꝯſtare. Sedet ex hocipſo qd̓ in cōmixtione elementorum deficiente altero autabundante cetera reſoluunt̉ ⁊ concidunt. oſtendit̉ ea ex nihilo habuiſſe principium. Nā verbigratia. ſi deficiat in aliquo humor. necariduꝫ ſtabit. Humore enī paſcit̉ aridū ſicut ⁊ frigus calido. Ꝙ ſimateria mundi probat̉ eſſe facta ex nihilo. quomodo partes eius⁊ ſpecies videbunt̉ infecte. Ipſe quoqꝫ forme ac mēſure date corporibꝰ modulatione ſui manum teſtant̉ artificis. ꝙ ſi idonei tibi teſtes vident̉ philoſophi plato de his in thimeo teſtat̉. vbi de mundi diſcutiens factura requirit. vtꝝ ſemper fuerit. an initiū ſumpſerit Uiſibilis inquit eſt mundus. palpabilis ⁊ corporeus. Oīa autēque huiuſmodi ſunt facta eſſe conſtat. Qd̓ autem factum eſt. aliquem habet auctorem. Hunc ergo factorē inquit parentēqꝫ omniū. ⁊ inuenire difficile eſt. ⁊ inuentum vulgo enarrare impoſſibile.Sed et ſi ipſe plato alijqꝫ philoſophi de factura mundi ſiluiſſent.quis eſt ſaltem tamexigui ſenſus homo. qui cum cernat domū omnia que neceſſaria ſunt habentem cuius cameram in ſpere girū videat collocatam. eamqꝫ ſplendore vario depictam. luminaribꝰ precipuis adornatam. non ſtatim ꝓnunciet a ſapientiſſimo et potentiſſimo artifice eſſe ꝯſtructam.Rn̄ſiones patris ad ꝟba nicēte et aquile..xxxj.Ec ⁊ alia multa cū nicetadixiſſet. ſenex ita reſpondit. Tu quidem fili prudēter etAfortiter proſecutus es intantum. vt melius dici poſſe d̓prouidentia non putem. Sed quoniā hora iam multa eſt. cras adhec reſpondere aliqua volo. de quibꝰ ſi mihi ſatiſfeceris. gratie mefateor debitorem. Tunc ſurrexit petrus. Quidam vero de aſtantibꝰ rogabat petrum ⁊ nos. vt veſtimenta ſenis que habebat ſordida ⁊ ſciſſa mutaret. Quem petrus ⁊ nos pro optima et honeſtaſua voluntate collaudantes dicebamus. quia nec nos ita inſipientes ⁊ impij ſumus. vt cui tam precioſa verba concredimus. nō multomagis etiam corporis neceſſaria prebeamus. Cunqꝫ ille ſummavia nobis ſenem euellere niteretur. ⁊ nos eum vehementius retineremus. ſenex iuramento preuenit dicens. hodie apud nullum manebo. nec ab alio etiam quicqͣꝫ ſuſcipiaꝫ. ne alterius delectatio alterius triſticia ſit. Erat autē ille primarius ciuitatis laodicie. Diſceſſit ergo ſenex. et poſtera die petrus mature ſurgens excitauit nos.⁊ pergentes ad locum orationis ſecretum. inde poſt orationem venimus ad domum prefati primarij pridie conſtitutā ad diſputandum. Itaqꝫ medium habentes petrum ingredimur ⁊ nos circunſpicientes ſicubi videremus ſenem. Quem prior vidēs petrus inmedio turbe latitantem. euocauit ad ſe dicens. Clariorem multisanimam poſſidens. cur in occulto lates et verecūdia contegis. Accede huc. et que tibi vident̉ exequire. ſtatimqꝫ dantibꝰ eī locū turb̓acceſſit. ⁊ ita cepit. Hic fuit heſterne diſputatōnis ſenſus. ꝙ oīa q̄vident̉ certa que menſura ⁊ arte formaqꝫ ⁊ ſpecie conſtant ſine dubio ſapiēte ꝟtute facta eſſe credēda ſunt. ꝙ ſi mens ⁊ ratio ē q̄ condidit. conſequens eſt vt rationis prouidentia mundus regat̉. etiaꝫſi nobis ea que gerunt̉ in mundo minus recte geri videant̉. conſequit̉ autem. vt ſi creator omniū deus eſt ac mens ſit etiaꝫ iuſtus. ꝙſi iuſtus eſt neceſſario iudicat. Et ſi iudicat. neceſſe eſt vt homīes d̓ſuis actibꝰ iudicent̉. Erit ergo inter iuſtos ⁊ peccatores iuſtū qn̄qꝫdiſcrimen. hec fuit vt opinor totius verbi continentia. Si gͦ oſtendi poteſt. ꝙ mens ⁊ ratio cuncta condiderit. conſequens eſt et ea q̄ſequunt̉ ratione ⁊ prouidentia geri. ſi vero natura imprudēs ⁊ ceca gignit vniuerſa perimit̉ iudiciū ratio. Quia igitur in hoc om̄iapendunt non indignemini ſi hoc paulolatius diſcuti ⁊ pertractarivoluero. cunqꝫ ⁊ aquila multa ꝓpoſuiſſet. ait ſenex. Fili. ſermonestui qͣꝫuis validi ſint. non poſſunt me tamen flectere vt aliquid credam extra geneſim fieri poſſe. ſcio enim omnia mihi neceſſitate geneſis accidiſſe. ⁊ ideo ſuaderi mihi non poteſt. ꝙ vel bene vel male.agere in noſtra poteſtate ſit. Et ſi actus noſtros ī poteſtate nō habemus. non pōt credi futuꝝ iudiciū. ꝑ qd̓ vel malis pene vel bonisp̄mia tribuant̉.Uerba clemētis ⁊ rn̄ſio patris..xxxij.Equenti die congregatisiterū nobis ego ita dicere cepi. Deus per filium ſuumEcreauit mundum tanqͣꝫ duplicem domū interiectu firmamēti huius diſtinctū. In ſuꝑiori quidē angelicas habitare virtutes. in iſto autē viſibili mūdo naſci hominū multitudinē dedit. exquibꝰ eligeret amicos. filio ſuo cū quibꝰ letaret̉. Nec tales eos eſſevoluit. qui neceſſitate nature aliud quid eſſe nō poſſent. ſed qͥd arbitrio ſuo ⁊ voluntate boni eſſe deſiderarent. qꝛ nec laudabile ē qd̓non ē deſiderabile. nec bonū deſiderat̉ qd̓ non ꝓpoſito expetit̉. Et

vt breuiter dicā. quid quo debeāt cuncta concludi. Cū deus iuſtꝰſit qui hominū naturā fecit. quomodo fieri poterat vt ip̄e poneretgeneſim nobis ꝯtrariā. qui nos cogeret ad peccatū. et rurſus vlciſceret̉ ipſe peccātes. certū eſt ergo ꝙ non ob aliā cauſam deus peccatorem punit. niſi qui ſcit eū potuiſſe vincere. ſed neglexiſſe victoriam. Infert aūt ⁊ in pn̄ti ſeculo vindictā in homīes vt in eos fecitqui diluuio perierūt qui vtiqꝫ oēs vna hora extincti ſunt. cū certūſit nō eos ẜm geneſis ordinē vna hora natos. Ad hoc ſenex. Pleniſſime fili oſtendiſti. ſed ego vt ab initio dixi huic incomꝑabili aſſertioni tue a propria conſcientia ꝓhibeor accōmodare ꝯſenſiNoui enī ⁊ geneſim meā ⁊ ꝯiugis mee. ⁊ ſcio vnicuiqꝫ noſtrū ea q̄dictabat geneſis accidiſſe. Et ab his q̄ rebꝰ mihi comꝑta ſunt. verbis tranſferre non poſſum. Deniqꝫ quoniā te imbutū video hmōidiſciplinis. audi ꝯiugis mee ſcema. habui enī matrē cū venere ſuꝑcentꝝ. Lunā vero in occaſu in domo martis ⁊ finibꝰ ſaturni. quodſcema adulteras facit ⁊ ſeruos ꝓprios amare. ⁊ ꝑegre ⁊ in aqͥs defungi. Qd̓ ita ⁊ factum eſt. Incidit enī in amore ſerui. ⁊ periculuꝫobprobriumqꝫ metuēs cū ipſo fugit. Et vt amori ſuo ſatiſfecit. inmari perijt. Cui ego rn̄di. Un̄ ſcis qꝛ ꝑegre ſeruo ſociata eſt. Certiſſime inquit ſcio poſtqͣꝫ enī ꝓfecta ē. frater meus enarrauit mihidicens ꝙ prīo quidē ipſum adamaſſet. Sed ille qui erat honeſtusvtpote frater noluit fratris thorū inceſti macula polluere. at illa inme verens ⁊ obprobriū non ferēs infelix (neqꝫ enī imputandū ē eiqd̓ eā geneſis facere cōpulit) finxit ſomniū ⁊ ait ad me. Aſtitit mihi qͥdā ꝑ viſum qͥ iuſſit me cū duobꝰ gemīs meis ſine mora ex vrbe ꝓficiſci. Qd̓ ego audiēs ꝓ ſalutē eiꝰ filiorūqꝫ ſolicitꝰ mox eā cūliberis exire feci. vnū qui iunior erat mihi retinui.Qualit̓ oēs mutuo ſe agnouerūt..xxxiiGo aūt clemēs intelligesꝙ ipſe fortaſſis eſſet pat̓ meus. lacrimis repletus ſum.Fratres quoqꝫ meos volētes ꝓſilire ⁊ aperire. rem ꝓhibuit petrꝰ ⁊ ait ad ſenē. Qd̓ nomen erat iuniori filio. Qui rn̄ditclemēs. Et petrꝰ. Si tibi ꝯiugē tuā inqͥt caſtiſſimā hodie ꝯſignauero cū tribꝰ filijs tuis. credis qꝛ pudica mēs pōt motꝰ irratōe abiles ſuꝑare. ⁊ ꝙ oīa q̄ a nob̓ ſunt dicta vera ſunt. ⁊ geneſis nihil ſit.Rn̄dit ſenex. Sicut impoſſibile ē te exhibe̓ qḋ ꝓmiſiſti. ita impoſſibile ē extra geneſim aliqͥd fieri. Tūc petrꝰ. Teſtes inqͥt volo hr̄eoēs qͥ pn̄tes ſunt. me tibi eos hodie tradituꝝ. Et nunc accipe fidereꝝ ex eo ꝙ oēm cām diligētiꝰ ſcio qͣꝫ tu. cūctaqꝫ ꝑ ordinem enarrabo. Et conuerſus ad turbas ita cepit. Hic que videtis in hac veſte pauperrima. ciuis romanus ē de genere ceſarꝭ. Nomē ei fauſtinianus. vxorē quoqꝫ nobiliſſimā mathidiā noīe ſortitꝰ ē. ex qͣ tresfilios ſuſcepit qͦꝝ duo gemini ſunt. vnꝰ qͥ erat mīor. cui nomē clemens hic ē. gemini ꝟo ſunt iſti niceta ⁊ aqͥla. qͦꝝ vnꝰ pͥus vocabat̉fauſtinꝰ ⁊ aliꝰ fauſtꝰ. Ut autē hec omnia noīa noſtra petrꝰ enunciauit. ſenex reſolutis viribꝰ ac omnibꝰ mēbris. quaſi interemptuscōcidit. nos autē filij irruētes ſuper eum amplectabamur oſculantes eum. Et populus quidem admiratione ſtupefactus eſt. Petrus a complexibꝰ patris ne eum necaremus ſurgere iubet. Et ip̄eapprehenſa manu eius quaſi de ꝓfundo ſomno eū eleuās. ac paululum recreans oīa que geſta erant cepit exponere. qūo frater eiusin amorē mathidie inciderit. ⁊ illa viro indicare nolens ſomniū finxerit. ⁊ cetera que ſuperius tam matri qͣꝫ filijs eueniſſe narrata ſuntSed cum hec in auditu ſenis narratione gratiſſima turbis petrusexponeret. ita vt audientes geſtoꝝ miraculis ⁊ humanitatis miſeratione lacrimarent̉. neſcio vn̄ audiens mater de recognitōe patrꝭcurſu cōcito irruit in mediū noſtri cū clamore. Ubi eſt vir meus etdn̄s fauſtinianus qui tāmultis temporibꝰ affligit̉. per ſingulas vrbes ambulās ⁊ me querēs. Hoc cū illa quaſi amens clamaret ⁊ cucūſpiceret. ſenex accurres cū ml̓tis lacrimis amplecti eā cepit. Tucpetrus rogauit turbas vt diſcederent. ⁊ darent eis locum familiarius inuicem ſe videndi.Ꝙ petrꝰ noluit fauſtinianū ſtatim baptizari..xxxiiij.Um aūt ſequēti die mane ad locū in quo pat̓ cū matre qͥeſcebat vna cū petroeniſſemꝰ. ⁊ eos adhuc dormiētes repꝑiſſemꝰ. ꝓ foribꝯſedimꝰ. vbi petrꝰ ita nos allocutꝰ ē. Audite me dilectiſſimi ꝯſeruiſcio quia grandem habetis affectum erga patrem veſtrum. vereorergo ne ante tempus perurgeatis eum iugum religionis noſtre ſūſcipere. nondum ad id paratum ad quod forte veſtri gratia videatur acquieſcere. ſed hoc non eſt firmum. Quod enim ꝓpter homines fit ꝓbabile nō ē. ⁊ cito dilabit̉ Ideoqꝫ mihi videt̉ vt cōcedat̉ei adhuc ꝓ arbitrio viuere. et iter agēs nobiſcū. dū alios doceamaudiat. Cum enī veritatē cognouerit. cuius agnoſcende ſtudiumgerit. ipſe rogabit vt iugū religionis ſuſcipiat. aut ſi ei recipere nōplacet. amicus permaneat. Qui enī id non ex corde ſuſcipiūt. cuiſt.