Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber..

iffuſus ſupra iacentem matrem cecidiuocans. ꝯtinuo laciiterim aūt ꝯuerlurima multitudo audioſculari cepi.ens mulier ad ſem̄ petendā ſedelt. a filio ſuo recognita eſtEt vellemus ex inſula nauigare mater ait ad me. Fili dulciſſimerectū eſt vt valedicā muliercule me ſuſcepit. Eſt enī egens paralitica iacens in lectulo. Qd̓ audiētes oēs admirati ſunt prudentiam et bonitatē femine. Petrus aūt iuſſit abire quoſdā et afferremulierē in lectulo vbi iacebat. eamqꝫ in medio turbe aſtātis collocatam ad ꝯfirmandā eoꝝ fidē. in ꝯſpectu eoꝝ omniū ſanitati reſtituit. Cui etiā ego clemēs mille dragmas donaui. et cuidā bono viro priori illius oppidi cōmendaui. autē vna matre nauigante antharadū veniſſemus ad hoſpitiū. mater requirere cepit a me.qūo pater. cui ego. ad te requirendā ꝓfectus eſt. et vltra redijt.Qd̓ illa audiēs ſuſpirauit tm̄. Grande et enī gaudiū a me habensrelios ſolabat̉ merores..xxviijalit̓ agnita eſt a niceta aquila.Ie autem poſtera ſedēsvna vxore petri iter agebat nobiſcum. Et veniſſemus laodiciā. ibi an̄ portas nobis occurrerunt nicetalila. qui oſculātes nos ad hoſpitiū adduxerūt. Cūqꝫ requirerēta me. que eēt hec mulier ignota. Rn̄di. Mater mea ē. quā mihi redonauit deus dn̄m meū petꝝ. Tūc petrus cepit eis ordinēcta exponere. qualit̓ apud anthadaꝝ ego clemēs genus meū expoſuiſſem. parentibꝰ orbatus eſſem. Deinde qualit̓ apud inſulaꝫaridū mulierē ſtipē querētem inueniſſet que ſibi enarraſſet qualit̓ epatria diſcedens naufragium paſſa duos filios ſuos geminos fauſtum et fauſtinū. amiſiſſet. eoſqꝫ planctibꝰ et vlulatibꝰ lugēs corpſuū dentibꝰ laniaſſet. Et hec diceret petrꝰ. niceta et aquila ſubito aſſurgūt. et ſtupefacti. ꝑturbari ceperūt dicētes. Dn̄e deus omniū vera ne ſunt hec. an ſomniū eſt qd̓ agit̉. Tūc petrus. Niſi inqͥtnos inſanimus. vera ſunt. At illi paululū remorati. et ꝯfricantes faciem aiunt. Nos ſumus fauſtus fauſtinus. lacrimātes ingrediebant̉ ad matrē. Quā quieſcentem reperiſſent. et complecti vellent. ꝓhibuit petrus dicēs. ſinite me prius matris animū p̄parare.et ita vos ei offerre. ne ſubito multo gaudio mēte excedat. et ſenſus eius ꝯturbet̉. qꝛ nūc etiā ſomno occupatus ſtupet. Igit̉ illade ſumno ſurrexiſſet. petrꝰ cepit ei vnius cultū dei et religiōis chriſtiane obſeruantiā exponere. Quibꝰ illa auditis ait. et qͥd vetat mehodie baptizari. que etiā priuſqͣꝫ te viderē illos quos dicunt deospenitus auerſata ſum. Qm̄ mihi frequent̓ eis ſacrificāti nihil preſtare potuerunt. Puto aūt tibi ſatis innotuiſſe quantꝰ fuerit mihiamor pudicicie. vt euaderē illiciti amoris inſidias ſomnium finxivt digeminis meis fauſtino fauſto ꝑegrinarer. ſolo clemēte ad ſolatiū patri relicto. Hec illa diceret. vltra ferentes fratres mei irruunt in amplexibꝰ matris cum multis lacrimis et oſculabant̉ eam. At illa. Quid vult hoc inquit? tūc petrus. Nolo turberis mulier ꝯſtans eſto. Iſti ſunt fauſtinus et fauſtus filij tui qͦs īꝓfundo periſſe dicebas. Hoc dixiſſet. mater nimio gaudio intercepta corruit. tādē ad ſe reuerſa ait. Obſecro vos dilectiſſimi filij dicite mihi que vobis acciderūt poſt illā feralē et crudeliſſimamnoctē. Niceta ait. In illa nocte o mat̓ cuꝫ nauis reſoluta eēt. nosinnitentes fragmēto cuidā tabulaꝝ pelagus iactaremur. viridam in ꝓfundo latrocinari artificiuꝫ eſt. reꝑtos nos impoſueruntnauicule ſue. remis ſuꝑantes vndaꝝ vertices ceſareā ſtratiōisduxerūt. fame atqꝫ verberibꝰ afflixerūt ne qd̓ eēt in vero proderemus.utatis etiā nominibꝰ noſtris vendiderūt nos cuidā iudee ad modū honeſte femine iuſte noīe. loco filioꝝ nos habuit.literis liberalibꝰ nos erudiuit. Ubi aūt adoleuimus etiā philoſophoꝝ ſtudijs operā dedimus vt poſſemus religiōis diuīe dogmata phiſicis diſputatiōibꝰ aſſerētes ꝯfutare gentiles. Simoniaūt cuidā mago qui vna nobiſcū educatus ē. amicicijs et pueriliꝯſuetudine adheſimꝰ. Fert̉ enī in religiōe noſtra de ꝓpheta quodam cuius aduētus ab om̄ibꝰ ſperat̉ quem beata vita credētibꝰdanda ꝓmittit̉. Et hūc etiā eſſe ſimonē putabamus. Cunqꝫ pene ab eo deciꝑemur. quidā collega dn̄i mei petri ſacheus noīe monuit nos ne falleremur aro. ſed obtulit nos dn̄o meo petro vtab ipſoaria erant et ꝑfecta doceremur. Qd̓ tibi mater euenioptamus. Hec niceta dixiſſet. mater noſtra ꝓcidens ad pedespetri. baptiſmū obſecrādo petijt et obtinuit.ilit̓ fauianꝰ eos ad diſputanduꝫ ꝓuocauit. .xxix.Oſterā die petrus maneaſſumptis fratribꝰ meis me. deſcēdit ad portum vt inmari lauaremur. et poſt hoc ad locū quendam oratiōisatīa ſeceſſimus. Senex autē quidā pauꝑ curioſe nos obſeruareid ageremus in ſecreto poſiti. Et nos orātes vidiſſꝫ. exnec exnus. et ſalutās nos ait. Si egre accipitꝭ. vtin vobis ꝯferre ſermonē.uia veſtri miſerationē habēs ſub ſpe

cie veritatis errare vos nollem. et habere metū de his que ſunt.aut ſi putatis aliqͥd veri. tradite etiā mihi. Cui petrus reſpōditDic age qd̓ videt̉ tibi bonū et libēter accipiemus. tūc ſenex ait. Inmari lauiſſe vos vidi. et poſt hoc in ſecreto orātes loco vos inſpeximiſeratuſqꝫ errorem veſtꝝ. expectaui donec egreſſos alloquerer.docerē ne erretis in huiuſmodi obſeruātia. qꝛ neqꝫ deus ē. neqꝫ cultus hic aliquid ē. neqꝫ in mūdo ꝓuidētia. ſed fortuiti caſus geneſisagunt oīa. ſicut ex meipſo comperi in diſciplina matheſis ceteriseruditus. Nolite errare. qꝛ ſiue oretis. ſiue. qd̓ geneſis veſtraꝯtinet hoc erit vobis. Et ego clemēs neſcio quid corde pulſatꝰ cepi ab eo querere qͥs et vn̄ eſſet. At ille. Quid inquit ꝑtinet ad eaqui dixi vobis. ſed pͥus ſermo his habeat̉. Et poſt hoc ſi res pepoſcerit. nomē et genus ac patriā inuicē. vt amici poterimus aꝑireMirabamur oēs eloquentiā viri et grauitatē moꝝ. trāquilitatēqꝫſermonū. Petrus aūt receſſum quendā ſecretum ad colloquendūaptū ꝓſpiciēs. illic nos reſidere fecit. nec ſenē vili ſordido amictu. deſpiciēs ita primus loqui cepit. Qm̄ mihi vir eruditus videris. et miſericors ex eo adiſti nos. et qd̓ tibi videbat̉ bonū celatum nobis noluiſti. volumus nos tibi bona nobis recta credunt̉ exponere. ſi tibi minus vera videbūt̉. etiaꝫ tu noſtrū ergate bonū ꝓpoſitū libenter ſuſcipe. ſicut nos tuū. Cum hoc diceretpetrus. ꝯuenit plurima multitudo. tūc ſenex. fortaſſis inqͥt ꝯtriſtetnos pn̄tia multitudinis. Et petrus. nequaqͣꝫ inqͥt. niſi hoc ſolū vereor ne forte diſputātibꝰ nobis palā facta fuit veritas tu erubeſcas pn̄tia multitudinis cedere. his que vere dici intellexerꝭ acquieſcere. Ad hec ſenex ait. Ego ita ſtultus ꝯſenui vt diligensqd̓ veꝝ ē abijciam id ob vulgi gratiā. Dico aūt gubernaridum ẜm dei ꝓuidentiā. qꝛ multa in eo iniuſte inordinate geri videmus. ſed geneſim dico que oīa agit ꝯtinet. Ad hoc cum petrus rn̄dere vellet. niceta p̄ueniens ait. Indulgeat mihi dn̄s meꝰpetrus ad hoc rn̄dere nec videat̉ ꝓteruū iuuenis ſene. ſed vtfilius patre colloquar. tunc ſenex. Non ſolum inqͥt tu fili qd̓ tibividet̉ vt ꝓſequaris volo. ſed etiā de ꝯſodalibꝰ tuis quicūqꝫ voluerit. Collatio enī plurimoꝝ faciliꝰ ea ignorant̉ inueniet. Poſtreſpiciēs petrus ad nicetā ait. Expedi qd̓ ꝓpoſuiſti..xxx.ertio nicēte de ꝓuidētia.Unc nicēta ita exorſus ē.Om̄e qd̓ ē aūt ſimplex eſt aut compoſitū. Qd̓ ſimplexeſt caret numero. diuiſione. pondere. qualitate et quātitate. et ob hoc etiā fine. Que aūt compoſita ſunt neceſſario etiaꝫdiuidi pn̄t. Illud igit̉ qd̓ ſimplex ē. omnibꝰ his caret quibꝰ ſoluipoteſt ab actore ſubſtitit. ſine dubio incomp̄henſibile et immenſum ē. neqꝫ initiū neqꝫ finē ſciens. Et ideo vnū eſt ſolū ē ſine actore ſubſiſtes. Qd̓ compoſitū eſt numero ac diuiſioni ſubiacet. neceſſario actore aliquo compoſitū eſt. in vnā ſpeciē diuerſitas conregata. Qd̓ ergo immenſum ē bonitate pariter ē virtute ꝯditorNeqꝫ enīitor. Neqꝫ enī ꝯdendi virtus in immenſo ceſſare potuit. ſed ad ſubſtituēda ea ſunt bonitate ad componēda. firmāda virtute ꝓuocat̉. De mūdi ergo rōne nunc ꝓſequendū eſt. cuiꝰprima queſtio in duas ꝑtes diuidit̉. Querit̉ enī vtrū factus ſit annon. Et quidē ſi eſt factus erit ipſe illud ingenitū ex quo omniaSi vero factus ē rurſum querit̉ vtꝝ a ſeipſo an̄ ab alio. Si a ſeip̄oexcludit̉ ſine dubio ꝓuidentia. ſed ſi ꝓuidentia recipit̉. fruſtraanimus ad virtutē ꝓuocat̉. fruſtra iuſticia cuſtodit̉. ſi non eſt quiiuſto meritis aliquando reſtituat. ſed nec anima immortalis videbit̉. ſi eam poſt abſolutionē corporis nullius ꝓuidentie diſpenſatio excipiat. ſi autē doceat̉ eſſe ꝓuidentia. ipſam factꝰ mundus. adhuc querit̉ qūo fit. an generaliter circa oīa quaſi. ſcilꝫ deusab initio munduꝫ faciens ordinē rebꝰ dederit. curſum ſtatuerit etvltra eaꝝ curam que gerunt̉ habere ceſſauerit. an ſpecialiter ergapartes. ſcꝫ vt quorundā vel hominū vel locoꝝ prouidentiaꝫ geratquorundā non. an generaliter omniū. et ſpecialit̓ partiū quaſi etab initio omnia fecerit deus. vſqꝫ ad finē. ſingulos prouidentiāgerat. vt vnicuiqꝫ pro actibus ſuis reddat. Prima ergo illa ꝓpoſitio que dicit ab initio deus fecerit omnia. curſu atqꝫ ordine rebus impoſito. de reliquo nihil ad ſe reuocet. ẜm geneſim cūcta geri ꝯfirmat. Ad quā primo reſpondebimus. his p̄cipue qui deoscolunt geneſim defendūt. Qui vtiqꝫ immolant dijs. eos exorant ſine dubio cōtra geneſim ſe imꝑaturos aliquid ſperant. ethoc geneſim ſoluūt. Ego igit̉ dico mundū a deo factum ab ipſoquandoqꝫ eſſe ſoluendum. vt ille qui eternus eſt. Et quidē quia factus ſit mūdus iſte viſibilis teſtāt̉ philoſophi plurimi. Sed ne videamur quaſi indigētes aſſertionibꝰ vti voluiſſe teſtibꝰ. pͥncipijseius queramus. Ipſum enī eſſe corporeū eo ipſo viſibilis ē. conſtat. Omne autē corpus aut cōnexum eſt et ſolidū aūt diuiſuꝫ. Siſolidum fuit corpus ex quo factus eſt mūdus. neceſſe eſt exinde intelligi fuiſſe aliquem qui illud cōnexum dirimet. et in partes ml̓tasduceret formaſqꝫ diuerſas. aut ſi ex diuerſis corpoꝝ partibus oīs