Druckschrift 
Speculum historiale
Einzelbild herunterladen
 

Liber

.IX.

ſenſeris gaudiū p̄texta poſita. ſumpſiſti virilē togam. in foruꝫdeductꝰ es. Maius expecta puerilē animū depoſueris. te in viros ph̓ie tranſtuleris. Adhuc em̄ non puericia ſed qd̓ eſt grauiuspuerilitas remanet. Et hoc idem peius eſt qd̓ habemꝰ auctoritatem ſenece ſed vicia puerorū. Nec pueroꝝ tm̄ ſed infantium. Illileuia. hi falſa formidāt. nos vtraqꝫ. Pleriqꝫ inter mortis mētuꝫvite tormēta miſeri fluctuant viuere nolunt mori neſciunt. Facitaqꝫ tibi iocundaꝫ vitam. omnē pro illa ſolicitudinē deponendo.Nullum bonū adiuuat habentē. niſi ad cuiꝰ amiſſionē praparatꝰeſt animus. Ergo aduerſus oīa que accidere poſſunt te adhortare indura. Neminē em̄ eo fortuna ꝓuexit. vt non tātū illi minaretur. quātuꝫ ꝓmiſerat. Noli huic tranquilitati confidere. momētomare concutitur. magne diuitie ſunt lege nature ꝯpoſita paupertas. Lex aūt nature ſcis quos nobis terminos ſtatuat. non eſurirenon ſitire. non algere. vt famē ſitimqꝫ depellas. non eſt neceſſe maria temptare. nec caſtra ſequi ad manū eſt qḋ ſatis eſt.huc de eodem. Idem in quinta..cxvij.O agamꝰ vt meliorē vitam ſequamur qͣꝫ vulgus. non vt cōtrariam. Alioquinios emēdari volumꝰ fugamus a nobis auertimusnd̓ quoqꝫ facimꝰ vt nihil velint imitari noſtri. duꝫ timēt ne imitanda ſunt oīa. Contra naturā eſt torquere corpus ſuuꝫ. facilesodiſſiicias. ſqualorē appetere. cibis non tm̄ vilibꝰ vti ſꝫ horridis.odū deſiderare delicatas res luxurie eſt. ita vſitatasabiles fugere demētie. Frugalitatē exigit phi1. Temperet̉ vita inter bonos mores publicosuerit nos potius miretur. qͣꝫ ſuppellectilē nos ille eſt qui fictilibꝰ ſic vtitur quomō argento. necſtram.?or eſt qui ſic argento vtitur quomō fictilibꝰ. Infirmi animiiſtieſtſſe pati. Apud hechatōnū noſtrū inueni cupiditiā ad timoris remedia proficere. De ſines inquit tiare deſieris. Fere pericula que vident fugiūt. cum efmereſecure ſunt. nos aūt venturo torquemur p̄terito. Timoris em̄ tormentū memoria reducit. ꝓuidentia anticipat. nemotantū preſentibꝰ miſer eſt. Idem in ſexta. Hoc ip̄m argumentum eſt animi in melius tranſlati. vicia ſua que prius ignorabātvidet. nullius boni ſine ſocio iocūda ē poſſeſſio. Plus ibi viua vox conuictus. qͣꝫ oratio proderit. Unde in rem p̄ſentē venias oportet primū. quia homīes amplius oculis qͣꝫ auribꝰ credūt. Deindequialiter eſt precepta. breue efficax exempla. Idemin ſimica eſt multoꝝ conuerſatō. vtiqꝫ quo maior eſtpopcui miſcemur hoc plus periculi eſt nam auarior redeoambicioſior luxurioſior quin etiaꝫ crudelior inhumanior. quiainter homīes fui. Utrūqꝫ deuitanduꝫ eſt ne vel ſimilis malis fias.quia multi ſunt. ne ve inimicus multis qꝛ diſſimiles ſunt. Recede īteipſo quātuꝫ potes. Cum his verſare qui te meliorē facturi ſuntillos amittees facere meliores. Mutuo iſta fiūt. holes dum docent diſcunt.cxviij.huc de eodem.Idem in octaua.Itate quecunqꝫ vulgoplacent. ad omne bonū fortuitū ſuſpicioſi pauidiqꝫ ſb̓ſiſtite. nam fera piſcis aliqua ſpe oblectante decipitunera iſta fortune putatis. inſidie ſunt. Quiſqͥs ergo agere tutāvitam volet viſcata beneficia iſta deuitet. in precipiti curſus ille deducit. huiꝰ eminētis vite exitus cadere ē. Scitote tam bene hominem culmo tegi qͣꝫ auro. Cogitate nihil preter animū eſſe mirabilecui magno nihil magnuꝫ eſt. Mihi crede qui nihil agere videnturmaiora agunt humana diuinaqꝫ ſimul tractāt. Alienū eſt quicqͥdoptando euenit. eſt tuū fortuna quod fecit tuū. Idem in nona. Qui vtilitatis cauſa ē diu placebit. qͣꝫ diu vtilis fuerit. Hacre florentes amicoꝝ turba circūſedet. Circa euerſos ſolitudo eſt.amici inde fugiunt vbi ꝓbant̉. neceſſe eſt em̄ initia inter ſe exituſqꝫconueniāt. Qui amicus eſſe cepit. qꝛ expedit. placebit aliquod pcͣum contra amiciciā ſi vllum in iſta placet p̄ter ip̄am. Negociatioeſt iſta amicicia que ad cōmodū accedit. Ait criſippus. ſapientēnulla re egere. tamen multis iſti rebꝰ opus ē. Econtra ſtulto nulla opꝰ eſt. nulla em̄ re vti ſcit. Quid refert qualis ſit ſtatꝰ tuus. ſi tibi videt̉ malus. Uenti ſua placent. omniſqꝫ ſtulticia laborat faſtidioecima. Non inuenio quo te malim eſſe qͣꝫultitudinē. fuge paucitatē. fuge etiam vinqͣꝫ deus videat. ſic loquere cuꝫdeo tarant. in vndecima. Uerecūdia bonumeſt.ars peccatoꝝ tollit̉ ſi peccatoribaliquē vereri poteſt. vt ad melinet. qui ſic aliquē veretur. cito erit.im cuius tibi placet vita oratiolum tibi ſeoſtende vel cuſtodem vel exemplū. Opus em̄ eſt

aliquo ad quem mores noſtri ſe erigant. niſi ad regulam. prauacoriAdhuc de eodem.Idem in xij.cxix.Ratiſſima ſunt poma.ugiunt. ille beatiſſimꝰ eſt ſecurus ſui poſſeſſor qui craſtinum ſine ſollicitudine expectat. Idem in decimatercia. poteſt magnos ſpiritus athleta ad certamē afferre. quinunqͣꝫ ſuggillatus eſt. ille qui ſanguinē ſuū vidit cuiꝰ dentes crepuerunt ſub pugno. nec ꝓiectus animū ꝓiecit. ſed quotiēs cecidit.tumatior reſurrexit. magna ſpe deſcendit ad pugnā. Multuꝫadijcit ſibi virtus laceſſita. plura ſunt que nos terret qͣꝫ que p̄mūt. ſepius opinione qͣꝫ re laboramꝰ. illud tibi p̄cipio ne ſis miſer ante tp̄s. illa velut īminētia expauiſti. forte nūqͣꝫ vētura ſint. certe venerīt. Quedā nos torquēt magiſqͣꝫ debeant. q̄dā an̄qͣꝫdebeāt. q̄dā oīno debeāt. Sicqꝫ aūt agemꝰ dolorē. aūt fugīꝰaut p̄occupamꝰ qͣꝫ multa expectata nunqͣꝫ cōparuerūt. Et ſi futurum eſt. quid iuuat dolori ſuo occurrere. Satis cito dolebit venerit. nihil tam certū eſt ex his que timent̉. vt certius ſit formidata ſubſidere ſperata decipere. Quid turpius eſt qͣꝫ ſenex viuere incipiens. Idem in decimaquarta. Multis ſeruit qui corpori ſeruit. qui eo nimiū timet qui ad illud oīa refert. Sic agere nos debemus tanqͣꝫ ꝓpter corpus viuere debeamus. ſed tanqͣꝫ non poſſimus ſine corpore. Huiꝰ nos nimius amor timoribꝰ inquietat. ſollicitudinibꝰ onerat. cōtumelijs obijcit. honeſtum vile eieſt cui corpus nimis carū eſt. Agatur eiꝰ cura diligentiſſime. ita tamen vt cum exigit ratio vel fides etiā in ignem mittendū ſit. Etiaꝫin obſeſſa via pauperi pax eſt. nunqͣꝫ intatuꝫ conualeſcet nequicianunqͣꝫ ſic contra virtutes coniurabit̉. vt philoſophie nomē venerabile ſacrū maneat. nemo ſollicito bono fruit̉. Adijcere diuesaliquid diuitijs ſtudet dum de incremēto cogitat oblitus ē vſus.Ratōnes accipit. foꝝ cōterit. fit ex domino ꝓcurator.cxx.dhuc de eodem.Idem in. xv.Uic quid facias cito redia corꝑe ad animū. illū diebꝰ ac noctibꝰ exerce. id bonuꝫcura qd̓ vetuſtate ſit melius. Ꝙͣiocundū eſt nihil poſcere. qͣꝫ magnificū eſt plenuꝫ eſſe. nec ex fortuna pendere. Diſcēdantaliquādo iſta inſidioſa bona. ſperātibꝰ meliora qͣꝫ aſſecutis. Siquid in illis eſſet ſolidi. aliquādo implerēt. nunc aūt haurientiū ſitim concitant. Idem in ſedecima. Plus operis eſt in eo. vt propoſita cuſtodias qͣꝫ vt honeſta ꝓponas. ꝑſeuerandū eſt aſſiduoſtudio robur addendū donec bona mens ſit qd̓ bona voluntas eſtnaturalia deſideria finita ſunt. ex falſa aūt opinione naſcentia niſideſinant non habent. nullus em̄ terminus falſus eſt. nam via euntialiquid extremū eſt. error aūt īmenſus eſt. Retrahe ergo te a vanis. Et vis ſcire qd̓ petis vtrū naturalē habeat aut cecā cupiditatem. cōſidera ſi poſſis alicubi conſiſtere. nam ſi longe ꝓgreſſoſemꝑ aliquid reſtat ſcito id naturale eſſe. Idem in decimaſeptima. Proijce iſta omnia ſi ſapis īmo vt ſapīas. ad bonā mētēmagno curſu ac totis viribꝰ tende. Si quid eſt quo teneris aut expedi aut excide. Vultis ad philoſophāduꝫ obſtitere diuitie. paupertas expedita ē. ſecura eſt. non circūſtat illam turba ſeruoꝝ. adquos paſcēdos trāſmarinarū regionū eſt optāda fertilitas. Facile eſt paſcere paucos ventres et bene inſtitutos. et nihil aliud deſiderātes qͣꝫ impleri. Paruo fames cōſtat. magno faſtidiū. Paupertas contēta eſt inſtantibꝰ deſiderijs ſatiſfacere. Cur ergo hanccōtubernalē recuſes cuiꝰ mores ſanus diues imitat̉. Si vis vacare animo aut pauꝑ ſis oportet. aut pauperi ſimilis. poteſt ſtudium ſalutare fieri ſine fragilitatis cura. fragilitas aūt pauꝑtas voluntaria eſt. Multas paraſſe diuitias fuit miſeriarū finis. ſꝫmutatio. nec hoc miror. eſt em̄ in rebꝰ viciū. ſed in ip̄o animo. illud qͦꝫ pauꝑtatē nobis grauē fecerat. etiam diuitias graues fecit.Quēadmodū em̄ nihil differt. vtrū egrū in lecto ligneo aūt in aureo colloces. quocūqꝫ em̄ illū tranſtuleris morbū ſuū ſecum tranſferet. ſic nihil refert vtrū eger animus an in diuitijs an̄ in paupertate ponatur.Idem in. xviij.ctxj.Item de eodem.Eſtiuis maxime diebꝰ animo imperāduꝫ eſt. vt tunc voluptatibꝰ ſolus abſtineat in illas oīs turba ꝓcubuerit. in ip̄a ſecuritate animꝰad difficilia ſe p̄paret. ꝯtra iniurias fortune inter beneficia firmotur. Exerceamur ad paululū. ne imparatos fortuna dep̄hendat.fiat nobis pauꝑtas familiaris. ſecurius diuites erimꝰ. ſi ſciuerimꝰqͣꝫ non graue ſit pauperē eſſe. Quāta eſt animi magnitudo ad idſua ſponte deſcendere. ne ad extrema quidē deductis timendūſit. hoc eſt preoccupare tela fortune. non eſt iocunda res aqua polenta. aut fruſtum ordeacei panis. ſed ſumma voluptas eſt poſſe