ſum matrimonij. vt metus mortis ⁊ corporis cruciatus. item metꝰſtupri ⁊ ſeruitutis. iſtos quatuor metus duobꝰ verſibꝰ ꝯp̄hendasExcuſare metus hos poſſe puta qꝛ neſcis. Stupri ſiue ſtatus verberis atqꝫ necis. Itē nota ꝙ talis metus caderet in vnū qui nō diceret̉ cadere in aliū. quia non veriſimile hominē clare dignitatis invrbe timuiſſe. vel ꝙ rex parui militꝭ mētū timeat. item ſi aꝑtiſſimasꝓbationes habeat repellit̉ p̄ſumptio que cōtra eū eſt. ⁊ ſic iudexẜm diuerſitatē ꝑſonaꝝ ⁊ locoꝝ iudicabit qualis ſit metus. ⁊ iudicabit matrimoniū aliquod vel nullū. itē mulier q̄ ſtetit ꝑ annū ⁊ dimidiū cum marito. vel cōſenſit in carnalē cōpulā nō debet poſteaaudiri. ſi allegat metū vel violentiā. Clerici in quatuor minoribusordinibꝰ cōſtituti. niſi ſint in aliqua religione q̄ cōtinentiā profitet̉licite poſſunt cōtrahere. ſi ꝟo in ſacris ordinibus. non poſſunt. Etſi cōtraxerint ſeꝑabunt̉.De ligatione ⁊ publica honeſtate..lxxxiiij.Unqꝫ vero alligatꝰ vxori poteſt vel potuit aliā ducere. niſi cui diuina reuelatione ⁊ inſtinctu ſpūſſancti reuelatū fuerit ſicut pr̄iarchisTamē ſi vxor credit virū mortuū ⁊ cōtrahit cum alio. dic̄ ꝙ qͣꝫdiuita credit. nec ille reuertit̉ excuſat̉ ab adulterio ⁊ fornicatiōe ꝓpterignorantiā facti. Et filij (ſi quos ex ſecūdo concepit) iudicant̉ legitimi. ſed ſtatim cum reuertit̉ primꝰ. debet recedere a ſecūdo ⁊ redire ad primū. Ꝙ ſi nō reuertit̉. credit tamē eum viuere nō exigat debitū a marito quē accepit. ſed ei exigenti reddat. Sed pone ꝙ viriuit in exercitū contra ſaracenos vel in regionē longinquā ⁊ nō reuertit̉. ac neſcit̉ vtrū ſit mortuꝰ vel viuus quid faciet vxor. Dic ꝙquātūcunqꝫ iuuencula ſit. contrahere nō poteſt donec ſit certa demorte mariti. Sed qualiter certificabit̉. Rn̄deo ꝑ iuramentū illiꝰſub quo militauit vel etiā ſocioꝝ qui mortē eius bene nouerūt. Cūautē dicit apl̓us. mortuo viro liberata ſit a lege viri. videt̉ ꝙ vxorlazari nō tenebat̉ ei quādo fuit reſuſcitatꝰ. Sed cōtra ad hebreosxj. Acceperūt mulieres d̓ reſurrectiōe mortuos ſuos. Reſpondeonō tenebant̉. quia ī morte ſolutū fuit vinculū matrimoniij. Ꝙ aūtdicit̉ acceperūt ⁊cͣ. Hoc factū eſt de honeſtate nō de neceſſitate. ⁊oportebat interuenire nouū ꝯſenſum. ⁊ ſic nouū erat matrimoniūSed ẜm hoc videt̉ ꝙ ſi aliquis religioſus qͥ fecit profeſſionē vſqꝫad mortē ſuſcitaret̉. a ꝓfeſſione ſolueret̉. ⁊ poſſet manere in ſeculoContra. donum gratie dēt ꝓuocare in meliꝰ. Rn̄deo nō eſt ſimileqꝛ vinculū matrimonij eſt ad homīes. ſed vinculum ꝓfeſſionis addeū. Eſt em̄ ſpūs creati ad increatū. Et qꝛ extrema indiſſolubiliaſunt. ideo ⁊ vinculū indiſſolubile. Unde tenet̉ ad iſtud religioſusqͣꝫdiu poteſt. Publice honeſtatis iuſticia cōtrahit̉ ex deſpōſatōeputa ſi aliquis deſponſauit puellā ſeptē annoꝝ vel vltra. ⁊ licet eānō cognoſcat. tamē nullꝰ de cōſanguinitate eius poterit eam habere in vxorem nec ip̄e aliquā eius conſanguineā..lxxxv.De affinitate.Ffinitas eſt proximitasꝑſonaꝝ ex carnali copula veniēs omni carēs parētela.¶¶ Ex copula carnali ideo dixi. quoniā tam ꝑ fornicariaꝫcopulā qͣꝫ ꝑ legitimā cōtrahit̉ affinitas. Ex ꝑſona igit̉ addita cōſanguinitati ꝑ carnis copulā contrahit̉. quia omnes mariti cōſanguineaꝝ meaꝝ ſunt mihi affines in illis gradibꝰ. in quibus vxoreseoꝝ attinent mihi. Nam ſi qua mihi eſt ī ſecūdo gradu cōſanguinitatis. maritꝰ eius eſt in pͥmo gradu affinitatis. ſic ⁊ in ſecūdo gradu. ⁊ ſic de ceteris. quoniā gradus cōputant̉ inter affines reſpectucōſanguītatis tm̄. Et qd̓ dictū eſt de maritis cōſanguineaꝝ meaꝝidem ꝑ omnia intelligas de vxoribꝰ cōſanguineoꝝ. qꝛ ego ſil̓r ſumaffinis eis in eidē gradibꝰ. Itē omnes ꝯſanguinei vxoris mee ſuntmihi affines in eiſdē gradibꝰ in quibꝰ ſunt cōſanguinei vxoris. Etomnes mei ꝯſanguinei ſimili modo ſunt affines vxoris mee ī eiſdēgradibꝰ in quibꝰ ſunt mihi ꝯſanguinei. Habebat aūt olim ꝓhibitionē vſqꝫ ad ſeptimū graduꝫ. hodie ꝟo vſqꝫ ad quartū gradumincluſiue ſicut ip̄a cōſanguītas. Nota ꝙ ſi ꝑſona q̄ tibi eſt affinisꝑ appoſitionē generat filiū d̓ ꝯſanguīeo tuo. filiꝰ ille ē tibi ꝯſanguineꝰ ⁊ nō affinis. Si ꝟo de extraneo nihil tibi attinebit. Per appoſitionē tibi ideo dixi. quoniā ſi tibi ē aliqͥs affinis ꝑ appoſitione tuiid eſt ꝙ tu appoſitꝰ ſis ꝯſanguinitati eius. ſi generat filiū ille erit tibi affinis ſic̄ parēs ſuus. ſed in alio gradu. Itē nota ꝙ licet moriat̉ꝯſanguineꝰ quo mediāte cōtrahit̉ affinitas ꝑſona q̄ ſuꝑuiuit remanet affinis. Itē cōtrahit̉ affinitas vt dictū eſt. nō ſolū ꝑ matrimoniū. ſed etiā ꝑ fornicariū coitū. dū tn̄ ordine nature. ſecus aūt ſiextra ordinē. hoc eſt extra vel circa vas debitū aliquis polluerit aliquā. qꝛ talis pollutio nec facit ſanguīs ꝯmixtionē. nec carnis vnitatē p̄ quā ꝯtrahit̉ affinitas. Ideꝫ credo ſi inuaſit clauſtrū pudoris.nō tamuenit ad ꝯſummationē operisDe impotentia coeundi.lxxxvj.

Nter īpedimenta matrimonij impoſſibilitas coeūdi maximū obtinet locū. quoIniā ex ſui natura potiꝰ qͣꝫ ex ꝯſtitutiōe eccleſie impedimatrimoniū. Et eſt viciū animi vel corꝑis vel vtriuſqꝫ quo quispedit̉ alij carnaliter cōmiſceri. Spēs eius ſunt plures. Nā alia eſtnaturalis impotētia. vt frigiditas ī viro. ⁊ artatio in muliere/ defectus etatis in puero. Alia accidētalis vt caſtratio. maleficiū. Itemnaturalis. alia temporalis. alia ꝑpetua. Temꝑalis q̄ eſt in puero īpedit. qꝛ qͣꝫdiu ineſt ei nō poteſt cōtrahere. Perpetua ꝟo eſt q̄ ēin frigido. que impedit contrahendū ⁊ dirimit iam cōtractuꝫ. Decoartatiōe mulieris dic. Ꝙ licet ſit a natura. ſi tn̄ pōt ei ſubuenbeneficio medicine. vel ꝑ aſſiduū vſuꝫ cū homīe cōueniētis ſtatre. nō impedit matrimoniū aliter aūt ⁊ impedit ⁊ dirimit. De accidētali dicendū ꝙ qui inepti ſunt ad reddendū debitū ꝯtraherenpoſſunt ſicut nec pueri. Et ſi cōtraxerint diuidēdi ſunt. Maleficiſi ſit temꝑale. nullū p̄ſtat īpedimētū matrimonio. Si ꝟo ꝑꝑetimpedit ⁊ dirimit. Frigidus quidē nullā poteſt cognoſce̓ nec r̄uet̉ ad voluntatē coeundi. ſed maleficiatꝰ poteſt alias cognoſcerep̄ter illā cū qua maleficiatꝰ eſt. Et ideo cū celebrat̉ diuortiū ratōnefrigiditatis. nō datur licētia viro ꝙ ducat aliā. ⁊ ſi duxerit ſeꝑarẜm matrimoniū ⁊ reſtituit̉ primū. quoniā apparet deceptam fuiſieccleſiā. Idē eſt ſi ſeꝑat̉ ꝓpter artationē mulieris ⁊ ipſa nubitSi ꝟo ꝓpter maleficiū ſeꝑant̉. vtriqꝫ dat̉ licētia nubendi. Si an̄mulier ꝓclamat. ⁊ dicit ꝙ vir eā cognoſcere nō poteſt. ⁊ vir dicit ꝙſic ⁊ iuramēto firmauerit ꝙ eam cognouerit. ſtandū eſt iuramentviri. quia caput eſt ml̓ieris. niſi mulier oſtēdat ſe virginē ꝑ aſpectūcorꝑis. Porro deficiētibꝰ ꝓbationibꝰ ſi etiā ambo cōiuges ꝓfitrent̉ contra matrimoniū nō eſſet ꝓpter hoc ab eccleſia ſepantum qꝛ nōnulli inter ſe contra matrimoniū vellent colludere. ſi ſueconfeſſioni crederēt eſſe ſtandū: tum ꝓpter fauorē matrimo¶ De his que matrimonium impediunt. ſed contractum non di.lxxxMnia vero īpedimeta ſuperiꝰ numerata anteqͣꝫ matrimoniū cōtrahat̉ interueniētia. ſeruatis diſtinctiōibꝰ ſuꝑ quolibet impedimētoꝑtractis. impediūt matrimoniū cōtrahendum ⁊ dirimūt iam cotractū. Sed ſi poſtea ꝯſequant̉ nō impediūt nec dirimūt. Ceteraꝟo impediūt ꝯtrahendū. ſed nō dirimūt iam cōtractū. que ſunt tēpus feriaꝝ. ⁊ interdictū eccleſie. In temꝑe quideꝫ feriaꝝ contrahipoſſunt ſponſalia. ⁊ etiā matrimoniū ſolo cōſenſu. Sed traductiovxoris. nuptiaꝝ ſolēnitas. ⁊ carnalis copula ꝓhibent̉. Tempusillud taxatū eſt ab aduētu domini vſqꝫ ad octauas epiphanie. et alxx. vſqꝫ ad octauas paſche. ⁊ tribꝰ ſeptimanis ante feſtū beatihānis baptiſte. De quibꝰ determīatū eſt hodie ꝙ incipiūt tribusdiebꝰ ante aſcenſionē. ⁊ ꝓtendunt̉ vſqꝫ ad octauā penthecoſtes.Sequit̉ de interdicto eccleſie. ſcꝫ quādo aliqͥs ꝓhibet̉ cōtraherecū aliqua. qꝛ forte dicit̉ eius cōſanguinea vel affinis vel ſponſa alterius vel ꝓpter aliud. Illi quoꝝ matrimoniū interdicit̉. nō debētcōtrahere. ſed ſi cōtrahunt. niſi aliud impedimētū ꝑpetuū īpedipoſſunt ſimul ꝑmanere. ⁊ nō ſunt ſeꝑandi niſi ad tempus vt agātpenitentiā. qꝛ mandatū eccleſie cōtempſerūt. Sane vt diuerſa circa matrimoniū pericula euitent̉. ſtatutū fuit ī concilio generali. vtcum matrimonia fuerint cōtrahenda. in eccleſijs ꝑ p̄ſbiteros publice ꝓponatur cōpetenti termīo p̄finito. vt infra illum qui volurit ⁊ valuerit. legitimum impedimentū opponat. Et ipſi preſbitnihilominꝰ inueſtigēt vtrū aliquod impedimētū obſiſtat. Cū aūtapparuerit ꝓbabilis cōiectura contra cōpulā contrahendā. cortractus interdicat̉ expreſſe donec quid fieri debeat ſuper hoc manifeſtis conſtiterit documentis.lxxxviiDe diuortio.Ec vero ꝯiūctio nec ſeparatio matrimonij faciēda eſt. niſi aliquibꝰ agētibꝰ ⁊ tēIIficantibꝰ. Notandū ꝟo ꝙ ſi aliquis cōfeſſus fuerit ī iudicio qḋ actor ꝓponit. ſtandū eſt ꝯfeſſioni eius. niſi ꝑ cōfeſſionē illafieret piudicium matrimonio de quo agit̉. vel etiā alteri matrnio. timet̉ em̄ colludiū. Si ꝟo interrogatꝰ in iure negat. qd̓ ꝓxnit̉. ꝓbare debet qui ꝓponit. Et ſi nō ꝓbat ſuccūbit. Itē ad omquis reſtituendꝰ eſt de quibꝰ ꝓbauit ſe ſpoliatū. Item ſi mucat ſe habere virū ſuſpectū ꝙ eam ledat. ⁊ veriſimilē cauſamtiōis oſtendat. ad officiū iudicis ſpectat iubere cauere ſibi ſufficieti cautiōe ꝙ maritus tractabit eam in lecto ⁊ in mēſa ⁊ in omnibusſicut vir tractare debꝫ vxorē. Et ꝙ nō ledat eā in ꝑſona vel irebꝰ.nec aliquo mō dehoneſtabit eā. ſalua tn̄ correctiōe honeſta maſitali. ⁊ ſi mulier nō ꝯfidit de iuramēto viri. cautiōꝫ debꝫ p̄ſtare quamagis timet. ſcꝫ pignoraticiā. vel fideiuſſoriam ſub pena ꝓmiſſaQuilibet pōt accuſare matrimoniū ad plenū diuortiū celebradū