Liber

.IX.

De cognatione ſpirituali.lxxix.Ognatio ſpūalis ē propiquitas ꝓueniēs ex ſacramēti datiōe vel ad id tentione.vt ecce baptizat ſacerdos puerū. tu eū ſuſcipis. vterqꝫveſtrū eſt elus pater ſpūalis. Species cognatiōis ſpūalis ſūt tres.Una dicit̉ ꝯpaternitas que attendit̉ inter patrē ſpūalem pueri ⁊carnalē. Alia dicit̉ paternitas que eſt inter illū qui ſuſcipit̉ et eumqui ſuſcipit. Tercia fraternitas que eſt inter filiū tuū ſpūalē ⁊ filiostuos carnales. Due ſunt ſpecies cōpaternitatis. Una directa ſcꝫcum ego ſuſcipio de ſacro fonte filiū berte vl̓ ip̄a meū. ⁊ iſtā nunqͣꝫpotero in vxorē habere. Alia indirecta quādo ſcꝫ vnus cōiugumpoſtqͣꝫ ſunt vna caro effecti filiū alioꝝ ſuſcipit. In hoc em̄ caſu ambo parētes infantis cōpatres efficiunt̉ etiā alteri cōiugū qui nō ſuſcipit. quoniā cōmunicāt ſibi cōiuges actiōes. tam directa ꝯpaternitas qͣꝫ indirecta matrimoniū impedit cōtrahendū ⁊ dirimit iamcōtractū. Solet aūt queri an̄ aliqͥs duas cōmatres poſſit habere īvxores vnā poſt aliā. Sed refert vtrū cōmaternitas p̄cedat mauiū vel ſequat̉. Si p̄cedit matrimoniū vel ſaltē carnalē cōputrijlā licite poteſtꝑ vnionē carnis ſequētē non tranſit̉ ad vnioneꝫedentio ſequit̉ diſtinguit̉. Et ip̄a diſtinctio his qͣidit̉. Que mihi vel cuiꝰ mea natū fonte leuanat̉ fieri nō valet vxor. Si qua mea natum nō exanc poſt fata mee nō inde vetabor hr̄e. Nunceſt d̓itate q̄ attendit̉ inter ſuſcipiētē ⁊ ſuſceptuꝫ.poteſt eſſe matrimoniū int̓ tales. Similiter nec laicꝰ necͣdinibꝰ ꝯſtitutꝰ pōt matrimoniū cōtrahere cūizauit. De fraternitate ſpūali ſciēdū ē ꝙatrū ſiue ante ꝯpaternitatē geniti ſint ſiue poe matrſtenialit̓ cōpulari. excepta illa ꝑſona qͣꝫeſt cōtracta.ā iſta ꝑſona nunqͣꝫ pōt cōpuii ſpūaQuerit̉ autē ſi ſacerdotis filiustizauit puellā poſſit ꝯtrahere cū ea quā baeo nequaqͣꝫ. īmo etiā ſi ꝯtractū fueritmatrimoniūtribꝰ etiā ſpēbus cognatiōis ſpūalisdant̉ tres r̄vir et mulier ſpūali ꝓximitate ſibitrahere. Secūda eſt ꝙ cōpater ⁊ cōmater cūiatrisit ꝯtrahere. excepta illaꝑſonaCercia eſt hec. filijvelſt̓ ſe cōtrahe̓ exceptꝭ ꝑſonisPer tria ꝟo ſacrabaptiſmū. ⁊ cōo exilis eſt ⁊ inī. nunqͣꝫ autē dirimitgnatione legali..lxxx.Ognatio legalis ē quēdāximitas ex adoōne ꝓueniens. Adoptio eſt extrae ꝑſone in filiū vel nepotē. vel deinceps legitima aſſumptioſpecies eiꝰ ſunt due. Una dicit̉ arrogatio. alia ſimplexat̉ ille qui ſui iuris eſt. id eſt qui nō habet patrem.itus eſt. ⁊ tranſit in poteſtatē arrogātis. Et illafieri debet auctoritate principis. Adoptat̉ ille qui ē in pt̄ate ſui patris. ⁊ ideo nō tranſit ī poteſtatē adoptātis. ⁊ hoc fit imperio maitꝰ. Adoptare pōt pater familias qͥ ſui iuris eſt. ⁊ qͥ generarenerare nō pōt vtvel frigidꝰ. nō p̄t̄ adoptanec ille qͥ minor eſt. xxiiſi iuſta cauſa interueniēte.ier ꝟo adoptare noniſi ex reſcripto pͥncipis in ſolatiumfilioꝝei cōeſt adoptari quilibet tam maſculꝰitis patre adoptiuo. ita ꝙ filiuseius naturalis eſſe poſſit.ffectꝰ adoptiōis ē. vt ille qui adoptatꝑonabeat̉. ita etiā vt ab inteſtato ſuccedat. Iteꝫ arrogatꝰ ⁊ euos ī poteſtate habet trāſeūt intespoteſtatē ard̓ nō eſt ī eotat̉. Itē arrogator tenefiterllatnoꝝ que habetadoptator filio adūt atiōis ſt̓ tresvrimaatrē. ⁊ filiammeā vatere veniētiū inter filiuꝫcia. ſzalis affinitas intermeīt̓ filiū meū adoptiuū ⁊ vxorē meā.ſpē impedit matrimoniū qͣꝫdiuſunt in eiuſoate tipͥma ꝟo ⁊ tercia. q̄īi terpedi.lxxxRimina multa ſūt que īpediūt matrimoniū ꝯtrahendū ꝓpter eoꝝ enormitatē

ſicut eſt inceſtus. Item qui vxorē ſuam interfecit. aliā acciꝑe nō debet. Item ille qui rapuit ſpōſam alteriItē qui inſidiādo matrimonio ꝓprium filiū de ſacro fonte leuerit. vt poſſit pͥuare cōiugem carnali debito ⁊ copia ſuiItem ilui interfecit p̄ſbiterum.Item ſolēniter penitēs. Generalit̓ tamē ſi hꝰ mōi adoleſcētes ſunt⁊ timet̉ de incōtinētia eorum. eccleſia eis cōcedere debet licentiamnubendi. Et qͣꝫuis multa ſint crimīa que impediūt matrimoniū cōtrahendū. nulla tamē ſunt q̄ ꝯtractū dirimūt niſi tria. Primū ē ꝙſi aliquis adulterat̉ cum aliqua cōiugata. ⁊ ip̄e vel ip̄a machinatfuerit ī mortē viri ip̄ius adultere. vel in mortē vxoris ip̄ius adulteri. cum effectu vt ſimul contrahant. poſtea cōtrahere non debent.ſed ſi cōtraxerint ſeꝑandi ſunt. Secūdus caſus ſi p̄ſtat fidem adultere ꝙ ducet eam poſt mortē legitimi eius mariti. vel vxoris eiusadulteri. Tercius eſt quādo p̄ſentialiter eam ducit ⁊ cum ea contrahit. ꝙ plus eſt qͣꝫ fidem dare de ducēdo. Itaqꝫ debent ſeꝑari.quod intelligendū eſt cum ambo ſciebant impedimentū quādo ſiccontraxerūt. ſi enim alter ignoret: tūc credens illum cum quo contraxit eſſe ſolutum poſſet cum iſto eſſe poſt mortem legitimi. ⁊ hocꝓpter bonā fidem quā habuit. determīatū eſt aūt iure nouo ꝙ ſiueante fidem datā. vel matrimoniuꝫ de facto cōtractum. ſiue poſtea.legitima tamē ſuꝑſtite cognouerit eam. debet omnino ſeꝑari. Illisergo qui peccant contra bonum matrimonij ⁊ non contra eſſentiāpoteſt infligi pena ne cōtrahant. ſi tamē contrahūt contractū eſt.Illi ꝟo qui peccant contra eſſentiaꝫ matrimonij in eodem debentpuniri. Unde ⁊ iſte qui ſua viuēte cum alia cōtrahit. mortua pͥmacogit̉ remanere cum ſecūda ſi ip̄a velit. Tunc em̄ primus ꝯſenſushabet effectū. Si ꝟo ip̄a nō vult. non eſt matrimoniū.De diſpari cultu..lxxxij.E diſpari cultū diſtinguey aut fidelis ꝯtrahit cum infideli. iudeo ſcꝫ pagano vl̓bit̉ alter eoꝝ in hereſim. In pͥmo caſu nullū eſt matrimoniū. Spōheretico. Aut infideles inter ſe. Aut fideles. ⁊ poſtea laſalia tn̄ poteſt fidelis cū infideli cōtrahere ſub cōditiōe vt infideliscōuertat̉ ad fidem. In ſecūdo caſu .ſ. cū cōiuges ſint infideles. veꝝeſt matrimoniū. Sed ſi alter cōuertat̉ ad fidē. alter ꝟo remaneat īiudaiſmo vel in gentilitatis errore. ſi infidelis non vult cohabitarefideli. vel ſi vult cohabitare. nō tamē ſine iniuria ⁊ blaſphemia nominis xp̄i. vel vt eū ꝑtrahat ad infidelitatē vl̓ ad aliud mortale peccatū. In iſtis tribꝰ caſibꝰ ꝯtumelia creatoris ſoluit ius matrimonijcirca fidelē. ⁊ ideo pōt ꝯtrahere cū alia. Si ꝟo infidelis vult cohabitare fideli ſine aliquo p̄dictoꝝ. fidelis ſi vult ei cohabitare bn̄ facit. qꝛ hoc monet apl̓us ad corinthios. Si aūt nō vult nō eſt compellēdus tn̄ illa viuēte nō poterit ꝯtrahere qͣꝫdiu durat matrimoniū. Quid ſi iudei vel pagani cōtraxerint cū ꝯſanguineis ẜm ritusſuos. nūquid poſt ꝯuerſionē remanebūt taliter cōpulati. Dicas ꝙſic. niſi contraxerint in gradibꝰ diuina lege ꝓhibitis. Ꝙ ſi infidelisplures habens ſimul vxores cōuertit̉ pͥma tm̄ eſt vxor eius. Et iōillā ſolā poteſt retinere. Ꝙ aūt dicit apl̓us ꝙ ſiqͥs frater. id eſt fidelis habꝫ vxorē ī ꝯiugio īfidelē. ⁊ hec ꝯſentit habitare cū illo nō dimittat illā. nō eſt p̄ceptū. ſed cōſiliū ẜm gloſam. Poſſet em̄ eam licite dimittere ꝓpter fornicationē ſpūalē. ſed apl̓us ꝯſulit nō dimittere ꝓpter duo .ſ. vt per virū fidelē mulier infidelis lucrifieret. Etne gentiles ꝓpter ſeꝑationē cōiugij doctrinā xp̄i abhorrerēt. Ꝙ at̄dicit̉ hic. ⁊ hec ꝯſentit habitare cum illo. intellige cū ſuppletiōe. ideſt ſine iniuria ⁊ blaſphemia xp̄i. nec vt eū trahat ad infidelitatē vl̓mortale peccatū. In tali em̄ caſu debet eā dimittere ⁊ poteſt etiaꝫcōtrahere cum alia. Quia vt dicit ambroſius. nō debet̉ reuerētiacōiugij ei qui abhorret aucͣtorē cōiugij. Cōtumelia inqͥt creatorisſoluit ius matrimonij circa eū q̄ relinquit̉. vt non poſſit accuſari ſialij cōpulet̉. Infidelis aūt diſcēdēs ⁊ in deum ⁊ in matrimoniū peccat. Itaqꝫ non eſt fides cōiugij ſeruanda ei qui ideo receſſit ne audiret nomen chriſti. Si ꝟo ambo crediderint ꝑ cognitionē dei cōfirmat̉ coniugiū. In tercio caſu. ſcꝫ quādo fideles cōtrahunt interſe ⁊ poſtea alter labit̉ in hereſim. vel etiam in infidelitatis erroremnon poteſt contrahere qui relinquit̉ non diſtincto an interueneritcarnalis cōpula an non. quia matrimoniū fidelium eſt ratum. ⁊ id̓onullo caſu ſuꝑueniente poteſt diſſolui..lxxxiij.De metu vel coactione.Bi vero metꝰ vel coactiontercedit. nō poteſt conſenſus locū habere. ⁊ ꝑ conſequens nec matrimonium. Uis eſt maioris rei impetusqui repelli nō poteſt. Metus eſt inſtātis vel futuri ꝑicula mentisrepudiatio. Coactio ſeu vis alia leuis. alia violenta. Leuis nō excludit ꝯſenſum matrimonialē ſed violenta .ſ. cum quis capitur veltrahit̉ inuitus. ducit̉ vel ligat̉. Item metus alius cadit in ꝯſtantēvirum. alius nō. ille qͥ cadit in ꝯſtantē virū excuſat ⁊ excludit ꝯſen-