annexum. Eſt etiam firmiter tenendū ꝙ in vna die non conferantur omnes ordines minores vni niſi hoc obtineat de conſuetudineeccleſie. Item vnus ordo ſacer cum minoribus. vel duo ſacri nullo modo conferantur eadē die vni perſone. Femina non poteſt caracterem alicuius ordinis clericalis recipere impediente ſexu ⁊ conſtitutione eccleſie. vnde nec poſſunt etiam abbatiſſe predicare necbenedicere nec excōmunicare. nec abſoluere. nec penitentias dare.nec officium aliquorum ordinum exercere. quantūcunqꝫ ſint religioſe vel docte. Licet igitur heatiſſima virgo maria dignior et excellentior fuerit vniuerſis apoſtolis. non tamen illi ſed iſtis dominꝰ claues regni celorum cōmiſit. Quidam tamen mentiuntur adhuc cūcathafrigis feminam recipere caracterem etiam dioconalē vel preſbiteralem. Inducunt autem per ſe illud. xxvij. q. j. Diaconiſſam. ⁊ſi quis rapuerit in fi. ſed illo. c. vocant diaconiſſam illam. ſuper quāforte fundebatur aliqua benedictio. ratione cuius conſequebaturaliquod ſpeciale officiū. forte legendi omeliam in matutinis vel aliud qd̓ non licebat alijs monialibus. In illo autem capitulo appellatur preſbitera quia erat vxor preſbiteri. vel etiam vidua vel matricuria. id eſt de rebus eccleſie curam habens ad inſtar matriſfamilias. et ita exponit concilium laodicēſe in ſequēti capitulo.De ordine et temꝑe et forma ꝯſęcrationis.Rdines debēt recipi perordinem. ẜm ꝙ ſupra nominati ſunt. ſi tamen per ſaltūaliquis promoueatur non vno vl̓ pluribus ordinibuspretermiſſis aliquem ordinem ſuperiorem recipiat. recipit caracterem niſi aliud impediat. tamen non debet deponi. Sed ex diſpēſatione epiſcopi impoſita ei penitētia pro eo ꝙ ſic ignoranter vel neligenter medium ordinem pretermiſit. ad ordinem pretermiſſumromoueri poteſt. interim a ſuperioris ordinis executione ſuſpenſus. Ꝙ ſi aliquis promouetur in epiſcopuꝫ pretermiſſo aliquo alioordine a ſacerdotali et ordinet aliquos. nunquid confert ordinem.Poteſt dici ꝙ ſic. et ita ſentiūt fere omnes excepto illo ordine quēnon accepit. quem quia non habet. dare nō poteſt. Ordo ſacerdotalis et omnes inferiores poſſunt cōferri tm̄ in ſex temporibus anni. ſcilicet in ſabbatis ieiuniorum quatuor temporum. et in ſabbato quod precedit dominicam de paſſione. et in ſabbato ſancto paſche. Fallit hoc in duobus caſibus. Unus eſt ꝙ papa poteſt conferre ordinem ſubdiaconalem in diebus dominicis vel alijs precipuis feſtiuitatibus. Alius eſt quia quilibet epiſcopus poteſt conferre alios minores ordines. vnum videlicet aut duos in diebꝰ dominicis vl̓ alijs precipuis feſtis. Sed ordinem ſubdiaconalē nūqͣꝫniſi in temporibus ſex predictis. Dicunt etiam quidam quibus aſſentio omnes ordines in ſabbato conferendos. et etiā in mane dieidominice poſſę cōferri. continuato ieiunio tam ab ordinatore qͣꝫ abordinando. Et ẜm iſtos mane diei dominice ſequentꝭ trahitur adveſperam ſabbati precedentis. Et ita ſiue conferantur in veſperaſabbati ſiue in mane diei dominice ſequentis. ſemper fictione canonica iure in ſabbato conferuntur. ordo vero epiſcopalis debet conferri ſemper die dominica et hora tercia. Itē poteſt clericus in epiſcopum electus ordinari in preſbiteruꝫ in die ſabbati et in ſequenti die dominica conſecrari in epiſcopum. licet nō poſſit fieri de alijsordinibus. Nam qui recepit vnum ordinem in ſabbato. nō poteſtrecipere aliū in dominica. quia intelligerentur eſſe collati in vna dieqd̓ omnino prohibitum eſt. De forma conſecratiōis nota ꝙ ſi aliquod tale de quo dubitatur vtrum ſit de ſubſtātia fuerit obmiſſpoteſt ordinatio iterari. non enim intelligitur iteratum quod neſcitur eſſe factum. Si autem fuerit obmiſſum id de quo eſt expreſſuꝫꝙ non eſt de ſubſtantia. non debet ordinatio iterari. ſed qd̓ obmiſſum eſt caute ſuppleri. ſtatuto tempore ad huiuſmodi ordines conferendos. Eſt autem expreſſum in iure quedam nō eſſe de ſubſtantia. ſcilicet tempus. etatem. vnctionem. Item ꝙ ordinādus a proprio epiſcopo recipiat ordines. vel ꝙ recipiat ordines ſingulos ſeruatis debitis interſticijs et non ſimul non eſt de ſubſtantia. Sunt⁊ alia de quibus neſcitur vtrum ſint de ſubſtantia vel non. vt miſſa. ⁊ ꝙ ſint ieiuni tam ordinans qͣꝫ ordinandus. ⁊ ſimilia. que om̄iaintelligas eſſe de ſubſtantia. niſi expreſſum inueniretur contrariuꝫ.Item ſi epiſcopus ordinans non ſuum ſubditū ponit ſpem in fatihabitōne illius cuius ſubditum ordinat poterit epiſcopus ꝓpriuscōfirmare qd̓ factum eſt..lxviij.De ſacramēto ꝯiugij.Atrimoniū eſt legitiā con¶ iunctio maris ⁊ femine. indiuiduam vite conſuetudinēretinens. id eſt retinendam qͣꝫtum eſt in ſe exigēs. Hocautem dico. quia contumelia creatoris ſoluit matrimonium infidelium qͦniam non eſt ratum. Dicitur autem hoc propter matrimonium ſpirituale. quia ante carnalem copulam licet alteri ad religio

nem tranſire. Finalis cauſa matrimonij eſt proles. Similiter aut⁊ fornicatōnis euitatio. Et ante culpam quidem inſtitutum eſt tm̄ad officium prolis procreande. poſt vero ad officium ⁊ remediuiRationes aūt finales matrimonij ſunt charitatis dilatatio. inincoruꝫ reconciliatio belloꝝ ſedatio. Cauſe materiales ſunt legitimeꝑſone. Formales ſunt ſolennitates que adhibentur matrimonioEfficiens autem eſt cōſenſus per verba de preſenti in copulā coniugalem. hec autem comprehendit cohabitationem. carnalem copulam. mutuum obſequiū. mutuā poteſtatem corporis quā habꝫalter in alteꝝ. ⁊ e cōuerſo. Beata virgo ꝯſenſit in ꝯiugalē copulaꝫī vniuerſali. Et nota ꝙ mr̄imoniū an̄ carnalē copulā ſignat cōiunctionē chriſti ad fidelē aīaꝫ que eſt ſeꝑabilis. Poſt vero ſignat vnionē filij dei ad humanā naturā que ē indiſſolubilis. Et ideo matymoniū ꝯſummatū ꝑ carnalē copulā indiſſolubile ē. an̄ vero ſolubile ē. qꝛ ſpūale tm̄. vn̄ diſſoluit̉ ꝑ mortē ſpūalē cū alter intrat religinē. Poſt vero qꝛ ꝯſummatū ē ⁊ corꝑale. nō diſſoluitur niſi ꝑ mtē corꝑalē ⁊ tꝑalē. p̄terea vbi ē ꝯſenſus ꝑ ꝟba d̓ futuro ⁊ ſequicarnal̓ copula. eccl̓ia reputat mr̄imoniū ꝯſummatū. Dū enī cōeipſi interptant̉ illud eē tp̄us ꝓ qͦ vt videt̉ erāt ꝟba de futuro. vn̄ꝟba de pn̄ti ꝑ eqͥpollētiā ibi ſunt. Fallit̉ aūt ibi qn̄qꝫ eccl̓ia. vt qn̄ſentiūt de pn̄ti. Dr̄ aūt mr̄imoniū qͣſi mr̄is muniū .i. officiuqm̄ eiꝰ offipͥus apparet in mr̄imonio qͣꝫ officiū viri. Contrahit̉tem ſoſenſu. qui ſolus ſi defuerit. cetera etiam cum ipſo cōitu celebrata fruſtrantur. Exquo enim vir conſenſit de preſenti inlierem maritali affectu. et mulier in virum ſiue verbis vel etiaſignis exprimatur cōſenſus ſtatim matrimonium eſt. Signis iddico. quia ſurdus et mutus poſſunt matrimoniū contrahere. Ueruntamen ſi loqui poſſunt contrahentes neceſſaria ſunt ꝟba qͣꝫtūad eccleſiam mutuū conſenſum exprimentia. et hoc conſenſuꝫtet eos cohabitare et indiuiduam vite conſuetudinem obſeruarehoc ſacramentum verbis ade ore prophetico prolatis inſiprimo ad officium fuit cum dixit. hoc nunc os ex oſſibus meis. ⁊ caro de carne mea. poſt peccatum vero et extra paradiſum fuit inſtitutum ad remedium vt carnis vicium cohiberetur.Ꝙ vnica vnius debꝫ eſſe de iure naturali.Ciendum ꝙ vnicam eſſevnius de iure naturali eſt. ſed pro temporis exigentiadominus diſpenſauit cum patribus. quia pauci erantdei cultores. Et quia moderate et ſpe prolis appetebant antiq̇ patres coitum. propter has cauſas et alias fuit diſpenſatum cuꝫ illvnde quando mos erat peccatum non erat. non propter morē ſepropter diſpenſationē. Cum lamech autem qui introduxit bigamiam ex libidine non fuit diſpenſatum habere quidē plures. ſicuoccidere non ẜm ſe. ſed in ſe malum eſt. vnde ex cauſa fit meritoriūNotandum vero ꝙ ius naturale dicitur qd̓ in omnibus eſt. ſcilicꝫin concordia omnium rerum. Item dicitur ius naturale qd̓ natura omnia animalia docuit. Item dicitur ius naturale qd̓ dictat naturalis ratio. Et de iſto iure eſt matrimonium. Coniunctio tamenmaris et femine eſt de iure naturali ſecundo modo dicto. Sed fidelitas quam debet vir vxori eſt de vltimo modo dicto. et vnam eſſevnius. Et iſtud dei diſpenſationem recipit. Sed et ſi propter cultum dei augendum poteſt cum viris diſpenſari. nunquid et cū mulieribus. Reſpondeo non eſt ſimile. quia vir eſt caput mulieris. p.terea magꝭ pacifice poteſt dominari vnus pluribus. qͣꝫ due vni. p̄terea plus poteſt vnus fecundare qͣꝫ due vel tres parere. pretereavnus verus ſponſus eſt ſanctarum animarum. Unde vnum habere plures non iteremit ſacramentuꝫ qd̓ facit plures habere vnaItaqꝫ fornicatio eſt contra ius naturale ſpeciale. id eſt ꝯtra ius qd̓ratio naturalis dictat. Coniunctio autem maris ⁊ femine eſt a natura cōmuni animaliū. nō a naturali ratiōe.De ſponſalibus qualiter contrahunt̉..lxx.Ponſalia ſunt futuraruꝫnuptiarum promiſſio. a ſpondendo. id eſt promittendo dicta. Contrahuntur autem quatuor modis. Aliquando nuda promiſſione. aliquando datis arris ſponſalicijs. aliquando interueniente anuli ſubarratione. aliquando interuenſente iuramento. nuda promiſſione ꝑ verba d̓ futuro. Si vero ꝑ verba temporis preſentis contrahuntur vere eſt matrimonium. ita ꝙetiam ſi eam carnaliter nō cognoſcat. non licet alicui eorum alij nubere. Et ſi nupſerit qͣꝫuis ſecundā carnalit̓ cognoſcat ē ſeꝑandusab ea et compellēdus redire ad primā. Item contrahuntur datisarris ſponſalicijs. ſcilicet aliqua pecunia vel alijs rebꝰ. Pn̄tautemcōtrahi poſt ſeptenniū. quoniam tunc dicuntur habere diſcretionem tam pueri qͣꝫ puelle. et extunc placere eis ꝯſueuerūt ſponſalia