Liber

.IX.

zularitatē q̄ peccādo ꝯtracta ē qꝛ non ēpeccati exgo tolit hāc iteccatuꝫ eſt. ſed iuantū eſt actio. Nāꝯͣcta ex peccateam ſi contrahendo. cuꝫ neutra pecnihilominus contractecaſſet. Sunt autem tres cauſe quare non debet bigamus promoueri. Una propter irregularitatem ſiue defectum ſacramenti vnitatis cum non ſit vnius vnus exquo carnem ſuam diuiſit in duas.Alia propter prerogatiuam ordinuꝫ. Tercia propter incontinentie preſumptionem. Queritur autē cum conſecratio epiſcopi maior ſit et dignior qͣꝫ conſecratio virginum. quare poteſt conſecrariin epiſcopum qui etiam poſt vxorem habuit concubinā. Et ſi quafuerit corrupta vel ante baptiſmum vel poſt ſponte vel vl. cū peccato vel ſine peccato non pōt inter ſacras virgines conſecrari. Adhoc reſpondeo. ꝙ ſacra virgo ſignat triumphantem eccleſiaꝫ queſine macula et ruga eſt. Sed epiſcopus eccleſiam militantē in quaſunt boni et malitem ſi credit aliquis ſe contrahere cum virgineet inuenit eam cotam. nō debet promoueri. nam in tali caſu nōexcuſat error non violentia. Item ſi quis poſt votū caſtitatis emiſone contta preuaricet contrahendo matrimoniūſumde facto int̓ bnos iucDe ſolenniter penitētibꝰ. et curialibꝰ nō ordinandis. .lxiij.Reter illa vero que conentur in regula apoſtolica ſunt et alia que ſimilit̓ retur in ordinando vel eligendo videlicet ꝙ nons. non curialis. non ſeruus. non corpore vicianatus. nō adultus in egritudine baptizatus. nōotus. non minoris etatis vel femina. Solennit̓oteſt promoueri. licet enim peccatum ſit deletū permanet tamen aliqua cicatrix ſue irregularitatꝭ quenda cauſa eſt timor labendi ex priſtina cons. Tercia eſt ſcādalum populi. cum talis penitenmine publico et vulgariſſimo qd̓ toarta quia non haberet frontem redarutem cum talibus in minoribus ordiitem vel vtilitatem eccleſie. Dicuntur autē3 ꝯditione ſunt curie alicuius puiacujtis ohati. ſiue ſint milites ſiue aduocati. ſiue iudicesimhiſtriones. Et breuiter quodcūqꝫ officiūhableſtum vel inhoneſtum. prohibētur omnes indiſtincte orſint abſoluti a curia. Primo quia quidā eorum ſunt.erſone et frequenter contrahūt irregularitates exofficio ſuodo quia moleſtatur eccleſia multum ⁊ incōmoda patitur propter tales quando recipiuntur. Tercio quia preſumitur contra eos ꝙ non tranſeant ad clericatum voto religionis. ſꝫvt fugiant ratiocinia dominorum ſuorum. Pone aliquem mihi iuramento obligatum in centū libris ad certū terminū ſoluendis. velad ſcribendum librū. vel ad ſeruiendū in propria perſona ad tempus. vel ad aliud ſimile. nunquid iſte poteſt intrare monaſteriū velrecipere ordinem. Ad hoc dicas ꝙ poteſt intrare religionem nonobſtante tali obligatione aut iuramēto. dūmodo nō ex leuitate velvoluntate ſubtrahendi debitum hoc faciat. ſed charitatis feruore⁊ ſpirituſſancti interna inſpiratiōe. nec facit iniuriam iſte creditori.Excuſatur enim autoritate ſpirituſſancti cui nemo poteſt reſiſtereMonaſterium autē tenetur ſatiſfacere de his que ipſe cōtulit monaſterio. Si vero nihil cōtulit monaſterio. quia nihil habebat manus eius. i.nis eſt actio quā inopia debitoris excludit. Si tamenpoſtum occaſione eius monaſterium aliqua acquireret. puta per ſucceſſiōem hereditariam vel alio modo teneretur monaſterium intantū quantū illud eſſet. Poterit etiā exiſtens in monaſterio ſcribere librum vel aliud honeſtum opus facere ad liberanduꝫſe. dumodo non negligat diuinū officium. Et deducantur expenſe ne ſit oneroſus monaſterio. Credo etiam ꝙ poteſt fieri clericus.quia poteſt cedere bonis. Remanet tamen obligatus poſtea ſicutante. et poteſt ſcribere et alia honeſta facere. dum tamen nō negligat officiū eccleſie.De ſeruis et corpore viciatis..lxiiij.Ullus ſeruus debet ordinari niſi manumittatur. et tūc diſtingue. aut ſunt liberti eccleſie. aut priuati. In primo caſu poſſunt ordinarietiam retento iure patronatus quo ad hoc vt nō iniurientur eccleſſe nec accuſent illam. nec teſtificentur contra illam. aliter reuocentur in ſerutemn ſecundo caſu non poteſt promoueri niſi pͥusfuerit a deus libertatem plemā. ita ꝙ nō teneat

preſtare patrono operas fabriles que ꝯſiſtunt in faciendo. nec obſequiales que conſiſtunt in non faciendo. Sed nunquid poteſt patronus in liberto quem petit ordinari retinere ſaltem operas ſpirituales. puta vt ī capella ſua miniſtret ei diuina vel ſimiles. Ad hocdicit ala. ꝙ ſic de conſenſu epiſcopi et mihi videtur probabile. Etnota ꝙ dominus in caſibus in quibus habet ius reuocandi ſeruuꝫordinatum poterit infra annū tm̄ et non vltra. Et computatur illeannus a tempore ſcientie domini. Sed quare ſeruus alienus cōſecratus reſtituitur domino ⁊ non res aliena conſecrata. Reſpōdeoquia in rebus inanimatis non perpenditur dolus. Item quia in rebus inanimatis conſecratio eſt in ſuperficie. et ideo nō debet a manu prophana tractari. ſed in homine eſt anima que tangi non poteſt. De corpore viciatis collige breuiter tenorem omniū in vna regula. Quicunqꝫ culpa ſua viciatus eſt in corpore repellitur. qͥ ꝟoſine culpa non repellitur niſi ſcandalum timeatur ex nimia deformitate. vel periculum ex nimia debilitate.¶ De illegitime natis et in egritudine baptizatis et peregrinis etlxv.Eillegitime natis cāprohibitionis eſt triplex. ſcilicet dignitas clericalis. deteſtatio paterni criminis. Et quia tales filij ſolent eſſe imitatores paterni ſceleris. verūtamen ſi intrant monaſterium et ibi canonice conuerſantur. de iure cōmuni promouentur ad omnes ordines ſi al̓s ſint idonei. quia monachatus omnem maculam abſtergit tamen ad prelationem non poſſunt promoueri abſqꝫ diſpenſatione. porro in ſeculo remanentibus. epiſcopus poteſt diſpenſarein ordinibus. Expreſſum eſt autem iure nouo ꝙ nec ad perſonatūnec ad dignitatem. nec ad beneficia curam animaruꝫ habentia poteſt cum talibus niſi per ſedem apoſtolicam diſpenſari. Talis etiānec prelatus nec canonicus poteſt eſſe de iure in eccleſia in qua pater ſuus eſt vel canonicus vel prelatus. Pone ꝙ aliquis ſacerdosgenerat filium de legitima vxore cum qua ſcilicet contraxerat laicꝰvel in minoribus ordinibus conſtitutus. nunquid erit legitimus filius. Credo ꝙ ſic. quia culpa parentum nō debet nocere huiuſmodi filijs de legitimo matrimonio procreatis. Si adultus dum ſanꝰdiſtulit baptizari. et poſtea timore mortis conſtitutus in egritudine fecit ſe baptizari. non poterit promoueri. quia preſumitur nonvere penitens niſi poſt baptiſmū vita eius et fides probabiles apparuerint vel raritas clericorum exegerit. Peregrini poſſunt large appellari omnes qui non ſunt de epiſcopatu ordinātis. quia nulli recipi debent ab alio epiſcopo ad dignitates vel ordines vel aliaſacramenta. Ignoti dicunt̉ quorum origo. vita. ⁊ regularitas ſuntignota epiſcopo. non diſtincto an ſint de eodem epiſcopatu an dealio. Admittuntur clerici peregrini cum quinqꝫ ſigillis epiſcopoꝝſi ſigilla ſint ignota. aliter ſufficeret ſigillū epiſcopi ſui tm̄ ſi eſſet notum. Item hoc intelligas ꝙ quando volunt publice populo celebrare. al̓s ſi vellent ſecreto ex deuotiōe celebrare ſuſtineri poſſent̓.Quid ſi amiſit litteras. dicas. ꝙ ſi probet per duos teſtes de ordīatione et conuerſatione honeſta poſt ordinationem ⁊ de abſolutione proprij epiſcopi qd̓ totum debuit in literis contineri recipiet̉ aliter non. etiam ſi proprio firmaret iuramēto.De impedimentis etatis et ſexus..lxvj.Irca etatē ordinandi diſtingue. quia aūt ab infantia traditur aliquis militie clericali. aut eſt grandeuus quādo petit ordinari. In primo caſu a ſeptimo anno vſqꝫ ad duodecimum poteſt recipere omnes minores ordines vſqꝫ ad acholitatū. a duodecimo vſqꝫ ad viceſimūprimum acholitatū et ſubdiaconatū. ita ꝙ in viceſimoprimo anno recipiat ſubdiaconatum viceſimoſexto anno diaconatūin triceſimoprimo preſbiteratum. poſtea ſi meruerit epiſcopatuꝫ.In ſecundo caſu. ſcilicꝫ cum grandeuus eſt qui petit ordinari perſeptem annos poteſt recipere omnes ordines hoc modo. In duobus primis annis recipiat quatuor minores. in reliquis quinqꝫ annis omnes alios. diſpenſatiue tamen propter neceſſitatē poſſet laicus grandeuus omnes ordines recipere per annum et dimidium.monachus vero per annum. Licet autē huiuſmodi etates ac temporum interſticia taliter eſſent ſeruanda. pleriqꝫ tamen epiſcoporum in turba clericorum pluſqͣꝫ in ſanctitate forſitan gloriātes pueros promouere ad ſacros ordines non verentur. Hic etiam notaꝙ hodie tempus eſt in aliquibus artatum. Nam de iure communi poteſt quis ordinari preſbiter exquo habet vigintiquinqꝫ annos quod patꝫ ex eo ꝙ poteſt quis eligi ad decanatum ad regimēeccleſie parochialis et ad alia que habent ordinem preſbiteralem