duplici ex cauſa hoc ſacramentum inſtitutum. ſcilicet ad peccatorum remiſſionem. et ad corporalis infirmitatis alleuiationē. ſi tamēexpedit vt in vtroqꝫ alleuietur. Et ſicut in alijs ſacramētis ita et iniſto. aliud eſt ſacramentum aliud res. Sacramētum eſt ip̄a vnctioexterior. res ſacramenti vnctō interior que peccatorum remiſſioneet virtutum ampliatiōe perficitur. Et ſi ex contemptu vel ex neglizentia hoc ſacramentum obmittitur periculoſum eſt et damnabile. Materia igitur extreme vnctionis eſt oleum ab epiſcopo conſecratum que dicitur oleuꝫ ad infirmos. In iſto ſacramento nō imprimitur caracter quoniam eſt ad complementum penitentie quenon habet caracterem. Et ille multe vnctiones cum in ſignificando ſint vnū. ſunt vnum ſacramētū. ſicut forma panis et vini. Proprius autem effectus huius ſacramenti eſt remiſſio peccatorū. quēſemper conſequitur digne recipiens. ſed non ſemper conſequiturcorporalem ſanitatem. quia nec expedit. Item cum ſacramentumillud ſit conſummationis et qͣꝫtum ad hoc ſit dignius qͣꝫ baptiſmꝰet confirmatio que ſunt initiationis tamen non apponitur ibi balſamum quoniam exeuntibus ſufficit ibi nitor conſcientie. ac in articulo neceſſitatis. nunquid poteſt alius qͣꝫ ſacerdos iniungere ſicutet baptiſare. non. nam ſolus deus baptiſmalē infundit gratiā propterea a quocunqꝫ detur valet. Sed ad remiſſionem peccati operatur clauis. vnde cum hoc ſacramentum ad remiſſionem ſit peccati annexa eſt ei clauis ſacerdotij. ordo igitur et oratio fidei ⁊ oleumde eſſentia huius ſacramenti ſunt. ſicut d̓ eſſentia baptiſmi ſunt aqͣet forma verborum et intentio baptizandi. Ideo vero eſt oratio d̓eſſentia. quia per ipſam habet vnctio ꝙ ſit ſacramentum. Eſt aūttalis oratio. per iſtam ſuauiſſimam vel ſanctiſſimam vnctionem etſuam pijſſimam miſericordiam dimittat tibi deus quicquid peccaſti per viſum. per auditum et ſic de alijs. Datur autem tm̄ adultisquoniam actualia cōmiſerūt et infirmis. quia eius effectus ſanitasDe ſacramento ordinis..lxRdo eſt ſignaculū ſacruꝫquo ſpiritualis poteſtas traditur et officiū. Dicūt̉ aiordines ſacramenta. quia in eorum perceptione res ſacra. id eſt gratia cōfertur quā figurant ea que ibi geruntur. Talesetiam decet eſſe miniſtros chriſti qui ſeptiformi gratia ſpirituſſancti ſunt decori. quorum doctrina et conuerſationis forma eadē gratia in alijs tranſfundatur. Igitur in ſacramento ſeptiformis ſpiritus ſeptem ſunt gradus eccleſiaſtici. ſcilicet hoſtiarij. lectores. exorciſte. acoliti. ſubdyaconi. diaconi. ſacerdotes. Omnes tamen clerici vocantur. id eſt ſortiti. Corona enim ſignaculum eſt quo ſignantur in partem ſortis miniſterij diuini. Corona regale decus ſignificat. ⁊ ſeruire deo regnare eſt. vnde miniſtri eccleſie reges eſſe debētvt ſe et alios regant. quibus ait petrus. vos eſtis genus electum. regale ſacerdotium ⁊cͣ. Summitas capitis deſuper nudatur. vt eorum mens ad dominum libera monſtretur. que reuelata facie gloriam dei contempletur. Clericus enim ſecretorum dei non ignaruseſſe debet. Tondētur et capilli vſqꝫ ad reuelationem ſenſuuꝫ. id eſtoculorum et aurium vt vicia in corde et opere pullulantia doceantur precidenda. ne audiendum et intelligēdum verbum dei prepediatur. Pro quo ſeruato reddetur in excelſis. corona. tonſure autem eccleſiaſtice vſus in nazareis exortus videt̉ qui prius crine ſeruato. deniqꝫ ob vite continentiā caput radebāt. et capillos in ignſacrificij ponebant. Primū igitur ordinem habet hoſtiarius. cuiofficium eſt eccleſiam cuſtodire. quem aſſumpſit dominus eijciendo de templo vendentes ⁊cͣ. Secundum habꝫ lector cuius eſt recte pronunciare lectiones veteris teſtamenti. et dicta prophetarūpredicare. Hunc aſſumpſit dominus in medio ſinagoge vbi legitillud yſaie. Spiritus domini ſuper me. Tercium eſt exorciſtarum.quorum eſt obſeſſos a demonibus liberare. In cuius ſignū ipſi accipiunt de manibus epiſcopi librum exorciſmorum. hoc officiū aſſumpſit dominus demoniacos liberando. Quartum eſt acolitorūid eſt ceroferariorū qui ferūt duos cereos in feſtiuis diebus quando legitur euangelium in ſignū duorum preconum helie et enoch.qui precedent ſecundū aduentū. In non feſtiuis diebus nō defert̉niſi vnus in ſignū aduentus primi. in quo ſolus iohannes fuit precurſor hunc aſſumpſit dominus dicēs. Ego ſum lux mūdi. Quintus eſt ſubdiaconorum quoruꝫ eſt miniſtrare diaconis. quod fecitdominus cum lintheo ſe precingens lauit pedes diſcipulorū. Sextus eſt diaconorum. id eſt leuitarum. quorum eſt predicare et ſacerdoti miniſtrare. quo vſus eſt dominus predicando et carnē ſuāac ſanguinem apoſtolis miniſtrando. Septimus eſt ordo preſbiterorum. id eſt ſeniorum. quorum eſt corpus domini cōſecrare. qd̓fecit dominus in cena. Corona vero non eſt ſacramentū ſed ſacramentale. Eſt enim preparatio materialis ad ſuſcipiendos ordinesſicut preſignatio in baptiſmo. Et nota ꝙ preparat in partē domini. vnde illud dicitur. Dominus pars hereditatis mee ⁊cͣ. Porro
quidam dicunt ꝙ ſupra ſacerdotium non eſt ordo. quoniā iſte excellentiſſimus eſt et alij qui videntur ſuperiores ad iſtum reducutur. Alij vero dicunt quibus nos cōſentimus. ꝙ epiſcopatus ⁊ archiepiſcopatus ſunt ordines. et ita ſunt nouem. Licet enim ſacerdotium digniſſimum ſit qͣꝫtum ad dignitatē rei conſecrate. tamenepiſcopatus dignior eſt qͣꝫtum ad qualitatem. quia dat poteſtatēconſecrandi. Archiepiſcopus autem epiſcopum conſecrat ex officio. hoc tamen aliquando et epiſcopus facit. Primatus autem etpatriachatus ab his non differūt niſi ẜm maiorem et minorē poteſtatem. Decanatus et archidiaconatus non habent ſacrū ſignculum. ſed ſunt dignitates aminiculātes ad ordines. iuuant enepiſcopos.De impedimento ordinatorum et primo de crimīe et bigamiIMpedimenta promouēdorum ſiue quales debeant eſſe promouendi oſtenapoſtolus. Continentur etiā his verſibus. Primo precipit̉ ꝙ ſit ſine crimine preſul. Monogamus ſobrius prudēs oritus et hoſpes. Caſtus docens non percuſſor non litigioſus. Noncupidus bene diſpoſitus nō neophitus ne. Talia apoſtolica quepreſit regula iuſſit. Licet autem videatur regulam poſuiſſeſcopo tm̄. tamen vt ait auguſtinus et ambroſius inducens ad hocprobandum autoritatem concilij. extendenda eſt etiā ad alios ordinandos. Debet igit̉ ordinandus eſſe irreprehenſibilis et a propria conſcientia et a publica fama et ab eo qui in eius electionē velordinationem conſentit. Oportet igitur eum fuiſſe virum vxorisvnius. id eſt monogamum poſt baptiſmum ẜm hieronimum. Dicit enim ꝙ poſt baptiſmum homini prorſus innouato. nec ſtupranec alia que ante baptiſmū fecerit obſunt. Unde ſi ante baptiſmūhabuit vxorem que obierit et poſtea aliam duxerit non eſt irregularis. quia non fuit bigamus poſt baptiſmum. Hic tamen non adherimus hieronimo ſed auguſtino qui dicit contrarium ſuper epiſtolam ad titum. Et ſi enim baptiſmus tollat peccatum et penarpro peccato debitam. non tamen irregularitatem. quoniā hec noeſt peccatum vel pena peccati. ſed tm̄ tollit quandam formā ſacramenti eccleſiaſtice ordinationi neceſſariā. verbigratia. Dicit ibi auguſtinus ꝙ ſicut plures antiquorum patrum vxores. ſignauerurdiuerſas ex omnibus gentibus eccleſias futuras vni viro ſb̓ditas.ſcilꝫ chriſto. ſic noſter antiſtes. id eſt epiſcopus ſiue ſacerdos euangelicus vnius vxoris vir. ſignat vnitatem eccleſie ex omnibus gentibus vni viro ſubditam. id eſt chriſto. vnde ſi deſit alicui hec forma ſacramenti non poteſt promoueri in epiſcopum ſiue preſbiterum. licꝫ tamen non peccauerit in bigamia. nec baptiſmus eum abhac irregularitate abſoluit. Sicut nec feminam que etiam cathecumina pͥmo corrupta fuerit̓ abſoluit baptiſmus vt poſſit int̓ virgines dei conſecrari. Et nota ꝙ etiaꝫ ſi vnam vxorem habuit quefuerit bigamia reputabit̉ bigamus. Similiter ſi fornicata eſt milier cum alio anteqͣꝫ duceret eum in coniugium. vl̓ etiam vt dicuntquidam cum ipſo. Oportet enim ꝙ virginem duxerit. aliter reputabitur bigamia. et per conſequens ipſe bigamus. Unde qd̓ dic̄tur vnius vxoris virum debet intelligi cum triplici excluſione ſic vtrum vxoris tm̄. ſcilicet ſingulariter. id eſt vnius non plurium vxorum. Item tm̄ vxoris non concubine. id eſt que fuerit tm̄ vxor eiꝰ.⁊ nunquid concubina. Item vxoris inquā tm̄ vnius hominis. ſcilꝫtranſitiue non plurium.Adhuc de impedimento bigamīe.Ciendum vero ꝙ alia eſtratio in coniugio qͣꝫ in fornicatione. quia in pluralitatenuptiarum fit tranſitus a viro in viruꝫ. vel ab vxore invxorem. quod non fit in pluralitate fornicationum. Unde cū vnaſit eccleſia ſponſa chriſti tanqͣꝫ vnius viri. ſacerdos vel epiſcopusqui tipum gerit eccleſie debet eſſe vnius vxoris virꝭ. Fornicatio autem vna vel multiplex non impedit promotionem. quia ibi nō deperit forma ſacramenti. Et quia etiam ip̄a eccleſia cuius gerit tipūſacerdos quotidie fornicat̉ ī mēbris ſuis ꝑ peccata mortalia. lꝫ tn̄ſemper chriſto adhereat. ideo vxorem potius oportet eſſe virgineqͣꝫ virum. quia tali matrimonio per virum ſignificatur eccleſia qunon ſemper fuit caſta. ſed ab adulterio. id eſt dyabolo tranſiuit adchriſtum. Mulier autem tipum gerit chriſti qui ſemper omnimodam habuit integritatem. Sed cū ceteris actibus ſuis gerat epusvel ſacerdos tipū chriſti. Cur in mr̄imonio gerit tipū eccl̓ie ⁊ vxortipū chriſti. Reſpōdeo ꝙ ſicut in mr̄imonio carnali qͣꝫtū ad prolem procreandam. emittendam. propagandam. nutriendam. priſtcipalis perſona eſt mulier. vnde et ab ea denominatur matrimium quaſi matris munium. id eſt officium. Ita et chriſtus in proleſpirituali. Unde nunquid ait mulier poteſt obliuiſci ⁊cͣ. Item nōvalet hec argumentatio. baptiſmus tollit omne peccatū et ſeqiam