Liber

.IX.

ritoria ꝓprie tamen dominus remunerat ea tanqͣꝫ meritoria ex ſualiberalitate. Intantū enim diligit bonū ⁊ odit malum. bonum irremuneratum: nullum malum impunitum eſſe patiatur. Interpretatiue ergo opus factum extra charitatem eſt meritoriū premij temlibet malum opus eſtporalis. Nec valet hec argumentatimeritorium alicuius pene. ergo quodlibet bonū opus eſt meritorium alicuius premij. Malum enim ex ſe et ex voluntate habet ꝙſit meritoriū pene. bonū vero ex ſola charitate que eſt principiumomnis meriti habet ꝙ ſit meritoriū alicuius premij.xlvij.De triplici penitentia.Pecies penitētie ſūt tresNam alia eſt ſolennis. alia publica. alia priuata. Solennis eſt que fit in capite quadrageſime cuꝫ ſolennitate. Dicitur etiam ſolennis licet non ita proprie quando aliquis inuitus ad penitentiam agendam mittitur ad monaſteriū. Hec debet imponi ab epiſcopo tm̄. vel d̓ mandato eius a ſacerdote et proablico. qd̓ totam cōmouerit vrbem. nec debet imponi cleſito. Qui ſemel egerit eaꝫ non debet poſtea promoriciuerniſtrare in ordine ſuſcepto. Item non debet contraheuꝫ ſi tamen contraxerit tenebit. Publica dicitur illare matproprie que fit in facie eccleſie. non cum predicta ſolennitate. vt cūperegrinatio per mundū cum baculo cubitali et ſcapulari vel veſte aliqua ad hoc conſueta. hanc poſſet imponere quilios ſuo parochiano. quia non inuenio ſibi prohibitu niſibet ſacͣconſuetudo eſſet contraria in aliqua eccleſia. Solennis penitentianon debet iterari. ſed alia quelibet poteſt et debet quotiens homopeccat. Priuata dicitur illa que ſingulariter fit quotidie cuꝫ quispeccata ſua ſecreto ſacerdoti confitetur. Eſt autem falſa penitētiacum ſic agitur de vno vt non diſcēdatur ab alio. vel cum penitensab officio vel curiali vel negociali non recedit qḋ ſine peccato nullatenupreualet. aut ſi odiū in corde geſſerit. aut ſi offenſo cuilibet non ſatiſfaciat. aut ſi offenſus offendēti non indulgeat. aut ſia contra iuciam gerat.iero et.xlviij.E numero clauiū quidaꝫdicunt ꝙ duplex eſt clauis. ſcilꝫ ſcientia diſcernendi etpoteſtas ligandi et ſoluendi. Et dicunt ꝙ per ſciētiamſoluitur intellectus penitentis per poteſtatem affectus. non tamēmino aperit ſcientia ſed poteſtas perfecte aperit et claudit. Un̄ſicut in aliqua arca quādoqꝫ ſunt due claues vna que imperfecteaperit ⁊ dicitur anticlauis. Altera que perfecte aperit. ⁊ dicit̉ maior clauis. ita eſt hic. Sed ſi ſcientia eſt clauis quomodo dant̉ claues in ordine. Ob hoc dicunt alij ꝙ non ſcientia ſed officiū diſcernendi clauis eſt qd̓ datur in ſuſceptione ordinū. vnde dicunt ꝙ ſacerdos ydiota clauem vtranqꝫ habet. ſed non conſiliarium alteriꝰſcꝫ ſcientiam. ⁊ ideo quandoqꝫ errat. Alij dicunt ꝙ autoritas diſcernēdi eſt clauis. et differt ab altera claue. ſcꝫ a poteſtate li. et ſol.ſicut iudicium et iuſticia. Autoritas enī diſcernendi ſoluit et ligatper diffinitionem ſententie. poteſtas ꝟo per executionem. vn̄ dare ſententiam eſt primus vſus clauiū. exequi ſecūdus. ẜm hāc opinionenncredimus eſſe veram in gloſa ſuper matheum ſumitur ſciecernendi pro autoritate diſcernēdi. Dicimus ergoꝙ ſcientia non eſt clauis ſed annexa claui tanqͣꝫ conſiliarius. Et poteſt dici ꝙ aperire regnum celorum. nihil aliud eſt qͣꝫ excluſum reri eccleſie et introducere. claudere vero eſt excludere ab eccleſia. Et hoc fac̄ deus autoritatiue. ſacerdos miniſterio. peccatorvero vite merito. Patet ergo quid eſt clauis. ſcꝫ poteſtas ſiue dignitas diſcernendi aut exequendi diſcrete qḋ datur in ordinatiōetam ydiotis qͣꝫ ſapientibꝰ. ꝙ autē doinus ait apoſtolis ſic intelliꝫ ſolueritis. id eſt cuiuſcūqꝫ abſolutionē cōſumeritis.nmatio autem dicitur reſpectu inchoatiōis. qꝛōem dimittendo culpam et penam eternam. etſacerdosdo aliquid de pena temporali ex viclauiū pernanuū. et hoc patet in reſuſcitatione lazari. L.Lazare veni foras. poſtea dixit diſcipugitur quando ſacerdos iniungita. ſi decedat illa completa. ret in ꝑtorio. quia ſacerdos non penitusin ſed in parte. vnde ẜm illam partē quāe in celo. porro in ficte confitēte quēſacerdos auid ⁊ quo ad quid nō. Erratemlit. cum tamen credat̉ ſoluereīerratatem. quia ẜm exteriora oportet eūiudicare. ſicuocentem ẜm allegata. iuſte iudicat ẜm iudirei veritatem. Alij exponuntſcꝫ qͥit iſte qͣꝫtum ad vtrūqꝫī adquied hec expomuitur

ſitio equipollet priori. tunc eniꝫ iuſte ligatur aliquis quando deusinchoat ligationem et ſacerdos conſummat. Dicimus ergo ꝙ dominus et tota celeſtis curia approbat iuſtam excōmunicationem.Sed quādo prelatus iniuſte excōmunicat. tunc nō approbat actionem excōmunicationis. quia peccatum eſt. ſed paſſionem excommunicati. Ꝙ autem ſuper illud math̓. Tibi dabo claues dicit glo.quas ſi tunc habuiſſet. error poſt in eo locum non inueniſſet. ſic exponitur. quas ſi habuiſſet ita plene ſicut poſtea quando fuit confirmatus virtute ex alto. poſtea non inueniſſet in eo locū error mortalis.De perſonis habentibꝰ claues..xlix.Mnes ſacerdotes habetclaues. et illi ſoli. Claues enim annexe ſunt ordini ſacerdotali. ſed liberas habent ſacerdotes curati ligatas heretici. excōmunicati. ſuſpenſi. religioſi non curati. ſꝫ tamen differenti modo. heretici enim habent ligatas. id eſt mortuas. ſicut paraliticus manus. Excōmunicati et ſuſpenſi ſimpliciter ligatas hn̄t vinculo. ſcꝫ excōmunicationis ⁊ ſuſpenſionis. ſicut qui habent pedesligatos. pedes quidem habent ſed non poſſunt eis vti ad ambulādum. Seculares ſacerdotes non curati dicunt̉ habere ligatas improprie. ſcꝫ quando non habent materiam. id eſt ſubditos. Et qꝛnihil poſſunt niſi de licentia prelati ſui. Sed queritur ſi religioſusaliquis ſacerdos non petita licentia ſui prelati abſoluat aliquem d̓licentia prelati illius vtrum ſit abſolutus. Quidam dicunt ꝙ nonquia religioſus ille habet ligatas claues. Alij dicunt ꝙ abſolutuseſt. quia ligatō qua ligate ſunt claues ex parte ſua nihil aliud eſt qͣꝫꝙ non eſt ſui iuris. hoc autem non impedit quin poſſit abſoluere ſibi ſubditum. ſed non debet abſoluere ſine licentia prelati ſui. vndemale facit abſoluendo. tamen abſolutus eſt. Archidiaconi non habent claues niſi ſint ſacerdotes. habent tamen poteſtatem ligandiet ſoluendi per excōmunicationem. Et dicunt hanc poteſtatē habent per demandationē non officio ſue dignitatis. quia epiſcopusdemandauit eis vſum clauiū quo ad hoc. Alij dicunt ꝙ hanc poteſtatem habent archidiaconi ex officio ⁊ dignitate ſua. quia dicitdecretum ꝙ ad officium archidiaconi pertinet cura eccleſiarum etordinatio. et iurgia. et contentioſa iuriſditio. que penitus inutiliseſſet niſi haberet poteſtatem coercendi per cenſuram eccleſiaſticā.Et ita ſicut habent contentioſam iuriſditiōem ex officio et dignitate ſua. ita etiam poteſtatem coercendi per cenſuram eccleſiaſticānec tamen habent claues. quia excōmunicare et abſoluere non eſtprincipalis vſus et ſubſtantialis clauis. ſed ſoluere et ligare in foro ſpirituali qui tm̄ ſacerdotibꝰ conuenit.nenſura penaꝝ cōmuni.Emenſurā penaꝝ videt̉per multas autoritates dicendum. ꝙ arbitrio ſacerdotis pene omnes taxantur. conſideratis circūſtantijs criminis quantitate. dignitate qualitate. Item perſone dignitate. officio. paupertate. infirmitate ſiue debilitate complexione. cōſuetudine. ſocietate. lacrimis et deuotione. Item religionis et temporisqualitate. necnon et alijs circūſtātijs ſuprapoſitis. vnde leo papa.Tempora penitudinis habita moderatiōe cōſtituēda ſunt tuo iudicio. prout cōuerſorum animos proſpexeris eſſe deuotos ⁊cͣ. Itēin octaua ſinodo hoc ſit poſitum in iudicio eorum qui preſunt. velquanto tempore vel quali modo penitere debeant qui delinquūt.Ueruntamen regulariter pro periurio et adulterio ac ceteris criminalibꝰ peccatis ſiue vicijs ſeptēnis penitentia eſt imponenda. ſicut dominus precepit mariam extra caſtra ſeptem diebꝰ egredi. etſicut ꝓpter peccatuꝫ ſeptiforme ſpirituſſancti gratiam amiſit. ita ꝑpenitentiam ſeptennē recuperet. Ueruntamen magis vel minuaſpera debet imponi prout maioritas vel minoritas criminis cū circunſtantijs hoc expoſcit. vt patet in ſequentibꝰ.De quibuſdam maioribꝰ penis in canone expreſſis.Xcipiunt enī ab iſta regula pleriqꝫ caſus. ſcilꝫ quibus propter peccantis dignitatem vel criminum enormitatem imponitur maior penitentia. nam preſbiter ſi fecerit fornicatiōem debet agere penitentiam decem annorum. Item ſi cognoſcat filiam ſuam ſpiritualemquam baptizauit vel de ſacro fonte leuauit. vel in confirmatiōe ſuſcepit. vel que ſibi confeſſa fuit debꝫ agere penitentiam duodecimannorum. et etiam debet deponi. et hoc ſi crimen eſt manifeſtum.Si eſt epiſcopus peniteat quindecim annis. Ipſa vero mulier debet omnia relinquere. res ſuas pauperibus tradere. et conuerſa inmonaſterio deo vſqꝫ ad mortem ſeruire. Itē qui cognouit monialem agat penitentiam decem annom. De vicio zodomitico patet per autoritatem auguſtini ꝙ longemaius crimen eſt qͣꝫ cogno-