venialia tenet̉ ꝯfiteri illa. Et ita ꝑ accidens. et in caſu veꝝ eſt ꝙ aliquis tenet̉ ꝯfiteri venialia ꝓpter bonū obedientie. Porro vtꝝ veniale requirat ꝯtritionē. dicimus ꝙ non niſi generalē. qꝛ per penitentias et elemoſinas et alijs pluribꝰ modis dimittunt̉ venialia etetiam in purgatorio.ibꝰ ꝑſonis ꝯfitendum ſit..xliijEnet ergo penitens ꝯfiteri ꝓprio ſacerdoti qui tenet̉ ei tradere ſacramēta. in qͦꝝcollationē vertit̉ ſibi periculū niſi faciet poſſe ſuū vt ſciet cui det. Fallit aūt regula p̄dicta in quinqꝫ caſibꝰ. in quibꝰ pōt curdata eſt poteſtas imponēdi penitētias in aliqua parochia ab epiſcopo audire ꝯfeſſionē alterius parochiani. videlꝫ cū ille extranepeccauit in ꝑrochia ſua. Itē ſi mutauit ibi domiciliuꝫ. Itē ſi eſt ibivagabundus. Itē ſi petut et obtinuit licentiā a ſacerdote ſuo quēvidebat imperitū et inſufficientē volens ire ad aliū diſcretū. vel qꝛlongū iter arripuit petijt licentiā vt poſſet in itinere ꝯfiteri. Itē inarticulo neceſſitatis. Sed nūquid in his caſibꝰ poterunt audire cōfeſſionē illi quibꝰ nō eſt data poteſtas ab ep̄o. Reſpōdemꝰ ꝙ nōin primis qͣtuor caſibꝰ. qꝛ licet ipſi penitētes ſint abſoluti ꝙ poſſinꝯfiteri. non tn̄ ſunt illi abſoluti ꝙ poſſint audire. Itē ꝓprius ſacerdos non potuit dare talibꝰ iuriſditionē ſiue poteſtatē talem. ſꝫ epiſcopus ſolus pōt illis qui ſunt in ſuo ep̄atu nō alius. In qͥnto ꝟocaſu ſecus dico. qꝛ vt ait augꝰ. Tanta eſt vis ꝯfeſſionis vt ſi immineat articulus neceſſitatis. ſicut qn̄ quis infirmat̉ ad mortē. vel debet inire bellū iuſtum. et deeſt ſacerdos ꝯfiteat̉ ꝓximo. et ita nō ſolum clerico. ſed etiā laico licet tunc ꝯfiteri.modo audiendi cōfeſſiōes et faciēdi interrogationes. xliiij.Arochialis ſacerdos velin caſibꝰ. Unus eſt de quibꝰ eſt ſolēnis penitētia iniūgenda. aliꝰ deexcōmunicatis. quos pōt aliqn̄ abſoluere et aliqn̄ nō. Terciꝰ vbicunqꝫ inuenit irregularitatē ꝯtractam. quia ꝓpter illā debet penitentem remittere ad epiſcopū vt ipſe diſpenſet cū eo ſi poteſt. velcum litteris ſuis mittat eū ad papam. Quartus eſt de incendiarijs.Quintꝰ ſi ſit ꝯſuetudo in aliquo epiſcopatū ꝙ aliquoꝝ certa crimina ad epiſcopū referant̉. nam hoꝝ etiam aliqui mittunt̉ ab epiſcopis ad ſedem apoſtolicā ꝓpter enormitatem criminū et ad terrorem. Et credo ꝙ epiſcopus nō intelligit̉ delegare huiuſmōi maiora in ſimplici delegationē. niſi expreſſe dictū ſit. cū ad ipſius correctionem videat̉ ſpecialiter ſpectare. Itē notandū ꝙ ſicut penitens nō debet nominatim ſpecificare ꝑſonam cū qua peccauit. neccircūſtantias ꝑ quas intelligi poſſit. niſi eſſet forte notoriū. vel alitnon poſſet recte ꝯfiteri. ita nō debet ſacerdos perſonā ſpecificare.interrogationē. ſed vterqꝫ inſiſtat caute circa qualitatē perſone .ſ.vt ſi erat ꝟgo vl̓ corrupta vidua vl̓ meretrix vl̓ ꝯiugata. ꝯſanguinea vl̓ ſanctimonialis. et ſimilia. Porro neqꝫ ꝟbo neqꝫ facto neqꝫſigno debꝫ ſacerdos reuelare peccati ꝯfeſſionē niſi in vno caſu. ſcꝫqn̄ aliquis ꝯfitet̉ hereſim ſuaꝫ et multos corrupit. nec vult aliquomodo reſipiſcere. tūc enī ſacerdos debet dicere om̄ibꝰ vt vitent illū tanqͣꝫ hereticū ipſo p̄monito. et ꝑ ſe et ꝑ epiſcopum ſi opus eſt.Un̄ verſus. Eſt hereſis crimē qd̓ nec ꝯfeſſio celat.De ſatiſfa.xlv.T autē ait Gregꝰ. ſatiſfactio eſt cauſas peccatoꝝ excidere. et eoꝝ ſuggeſtionibꝰaditū non indulgere. Duplex eſt aūt exciſio pct̄i. Quedam enī eſt exciſio ſimpliciter que fit ꝑ fugā et abſtinentiā a peccato. quedā violenta que fit ꝑ ꝯtrariū. vt ieiuniū per qd̓ excidit̉ cauſa luxurie. Datio elemoſine per quā cauſa auaricie. Vti vilibꝰ perqd̓ ſuperbie et huiuſmodi. Et ſic excidere ſumit̉ a grego. Itaqꝫ ſacerdotes ſemꝑ debent aliquā ſatiſfactionē iniungere licet in ꝯtrition aliqn̄ oīno tollat̉ peccatum. quia ipſi non vident hoc. ſed chriſtus cui patent corda. ipſe vidit contritionē mulieris. et ideo nullāaliā iniunxit ſatiſfactionē. Notandū tamen ꝙ confeſſores quedaꝫiniungunt ad fundamentū ſatiſfactionis. vt abſtinere a peccato etreſtituere ablatū. ſine quibꝰ non poteſt eſſe ſatiſfactio. Quedā adexpeditionē ſatiſfactionis. vt vitare loca ſuſpitioſa. mala cōſortia.quedam ad ſubſtantiā ſatiſfactionis. vt ieiunare. ꝑegrinari. quedāad perfectionē et ſecuritatē ſatiſfactionis. vt opera ſuꝑerogatiōisquedā ⁊ p̄ſeruationē. vt aliquādo abſtinere a carnibꝰ. a forti vinoet huiuſmodi. quedā etiam ad maius meritū. quedam ad exemplūproximorū. Et dicimus ꝙ cōtritio quantūcūqꝫ parua ſit omninotollit peccatum quo ad culpam et penā eternā. ſed nō quo ad penam temporalē. Itē magis ſatiſfacit qͣꝫ quātacūqꝫ datio elemoſyne. et magis placet deo. non tamē ceſſare debet datio elemoſyne.quia penam temporalem minuit et meritum auget. et aliqn̄ orati-

onibꝰ paupeꝝ quibꝰ datur elemoſina confertur gratia vel ſanitavel deuotio. vel proſperitas. vel augmentuꝫ vite temporalis. ſicudicit apoſtolus. Conſiſtit autē ſatiſfactio in tribꝰ. ſcꝫ oratione iennio. et elemoſina. vt iſte ternarius contra illum nepharium dyaboli ternarium opponatur. Oratio contra ſuperbiam. ieiuniū contrcarnis concupiſcentiam. elemoſina contra auariciam. Elemolinaautē eſt triplex. Prīa conſiſtit in cordis contritiōe. iuxta illud. S.ſerere anime tue pͦ. d. Secūda in compaſſione proximi. Tercio ilargitione et manuali cura corporali. et breuiter in quocūqꝫ conulio et ſubſidio qḋ impendimus proximo. Oratio quoqꝫ triplex eiſcꝫ vocalis. realis. mentalis. Et vt ait auguſtinus ipſum deuderiūcontinua eſt oratio. Eſt autē oratio pius affectus mentis in deurtendens. plerūqꝫ ne pigritet̉ in vocem prorumpens. Uel ſic. Pratio eſt congeries vocum ad aliquid impetranduꝫ in deum tendentium. Exigunt̉ in oratione. xiij. ſcꝫ ꝙ ſit fidelis. ſecura. humilis deſcreta. deuota. verecunda. ſecreta. pura. lacrimoſa. attenta. fecūdaoperoſa. et aſſidua. Ieiuniū etiam eſt triplex. Primum eſt corporis a cibo materiali. Secundū afflictiōis a gaudio temporali. Tercium ſpirituale a peccato mortali. Dominus inſtituit primo ieiunium in paradiſo. et poſtea ſanctificauit cum ieiunauit in deſertoIeiuniū debent ſemper hec quatuor comitari. ſcilꝫ largitas. leticiahora et menſura. Ieiunio autem ad macerationem carnis annerſunt duo. ſcꝫ vigilie et flagella. que etiam quadriꝑtita ſunt. Prīaconſiſtit in armis penitentialibꝰ. ſcꝫ cinere ⁊ cilicio et ſacrimis. ſecūda in pectoris tunſione et cuiuſlibet egritudinis afflictione. vndſacerdos debet dicere penitenti. ꝙ omnia iſta ſatiſfactionis operaſint ei pro parte penitentie. et valebunt ei omnia ſi aſſit deuota penitentia. Opus ex charitate factū inquantū penale eſt ſatiſfactorium in ſe. et quantomagis penale tantomagis ſatiſfactorium eſtUnde dare centum magis ſatiſfactorium eſt qͣꝫ dare decem alijsparibꝰ. tamen dare decem pauperi eſt magis ſatiſfactorium qͣꝫ dare centum diuiti alijs paribꝰ. quia dare decē reſpectu pauꝑis plueſt penale qͣꝫ dare centum reſpectu diuitis. Unde dominivere vidua hec pau. ⁊cͣ. ſed cum dilectio dei non ſit penalis. illa locutio. Dimiſſa ſunt ei peccata multa. per accidens vera eſt. nam.dilexit multum fleuit multum. et dimiſſa ſunt ei peccata multa. ideſt pena multoꝝ peccatoꝝ.De penitentia et operibꝰ nō ſatiſfactorijs.Uia vero opera facta extra charitatem nō ſunt ſatiſfactoria. penitentia factamortali peccato iteranda eſt vel iuxta arbitrium ſacerdotis recompenſanda. Item penitentia quedam eſt continua ẜmtempus. vt ieiuniū diurnū. celebratio miſſe. talis iterāda eſt a capite ſi interrupta fuit. quo ad tales penitētias. Uita nazareoꝝ firat vitam penitentium. Item alia eſt penitētia interpolata. vt qn̄precipit̉ alicui vt ieiunet decem dies non cōtinuos ſi ieiunat qͥnqꝫin charitate et quinqꝫ in mortali non tenetur omnes iterū ieiunareſed ſufficit ieiunare quinqꝫ quos ieiunauit in mortali. Si penitēsin bono ꝓpoſito facit penitentiam ſibi iniunctam non conſcius alicuius mortalis. abſolutus eſt. vnde ſi pacta penitentia recolat aliquod mortale. ſufficit illud confiteri et dabitur ei penitentia ꝓ illotm̄. Igitur ille qui in mortali facit penitentiam digne ſibi iniūctenon eſt abſolutus a pena. quia non erat debitor pene vt pene ſꝫ vtemende ſiue pene ſatiſfactorie. tamen abſoluit̉ a precepto ſacerdotis. vnde non tenetur eandem iterare. ſed quia non ſatiſfecit tenet̉adhuc ſatiſfacere. nam iuxta hieronimū ſuper ſpinas ſerūt. qui bona opera in mortali faciunt. Item gregoriꝰ. Interim fac quidboni potes vt deus illuſtret cor tuū ad penitentiā. Unde patet qͥillud non eſt penitentia ſed preparatio ad penitentiam. Scierautē ꝙ opera mortificata reuiuiſcunt. ſed non mortua oꝑa. Mortua ſunt que fiunt in mortali. bona tamē ſunt. Mortificata ſunt lila que fiunt in charitate et poſtea moriunt̉ per mortale. Licet aūtpeccatum ſequens mortificet opera prius viua. non tamen ſequitꝙ charitas ſequens viuificet opera prius mortua. quia mortificore opera viua et viuificare mortua non ſunt cōtraria. quia nō ſuntreſpectu eiuſdem. qd̓ patet. quia mortificare opera viua eſt mōficare opera facta in charitatē. viuificare autem mortua eſt viuiſicare opera facta in mortali. que conſtat non eſſe eadē. Porro olra mortificata dicuntur reuiuiſcere nō quia valeant ad ſubſtantiapremij. ſed quia redeunt in ſtatum ſui originis. ſcilꝫ charitatis. Etetiam dicuntur reuiuiſcere. quia valent ad multa. ſcꝫ ad maiore ſudicationem charitatis. ad facilius operandum. ad minutione pene purgatorij. ad vitandum caſum. ad expellendum hoſtes. ad eificacius merendum. ad ſpei roborationem. ad ſatiſfactionis abiolutionem. Similiter etiam valent opera facta in mortali ad miuliaſcꝫ ad temporalium bonorum multiplicationem. ad pene temralis diminutionem vel dimiſſionem. ad gratie habilitationemaſſuefactionem bene operandi. Nam licet nullius premij lint mē-